Art. 101. Właściwość miejscowa gminy

Zmiana uchwalona, wejdzie w życie po ogłoszeniu ustawy zmieniającej. Zmiana obejmie: ust. 3. Podstawa: Ustawa o wygaszeniu rozwiązań wynikających z ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa oraz o zmianie niektórych innych ustaw.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Ten tekst jeszcze nie obowiązuje. Zacznie obowiązywać po ogłoszeniu ustawy zmieniającej.

3. W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 106 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przepisów wydanych na podstawie art. 107 ust. 1 tej ustawy oraz cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

1. Właściwość miejscową gminy ustala się według miejsca zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie.

2. W przypadku osoby bezdomnej właściwą miejscowo jest gmina ostatniego miejsca zameldowania tej osoby na pobyt stały.

2a. W przypadku osoby przebywającej w placówce zapewniającej całodobową opiekę lub domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej właściwa miejscowo jest gmina miejsca zamieszkania tej osoby sprzed rozpoczęcia pobytu w tego typu placówce lub domu. 3.9) W przypadkach szczególnie uzasadnionych sytuacją osobistą osoby ubiegającej się o świadczenie, w sprawach niecierpiących zwłoki oraz w sprawach cudzoziemców i osób, którym udzielono zgody na pobyt ze względów humanitarnych lub zgody na pobyt tolerowany, cudzoziemców przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 106 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub przepisów wydanych na podstawie art. 107 ust. 1 tej ustawy oraz cudzoziemców i osób, o których mowa w art. 5a, właściwa miejscowo jest gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie.

4. W przypadkach, o których mowa w ust. 3, można przyznać świadczenia wymienione w art. 37–42 i 47–50.

5. Do przyznawania świadczeń w miejscu pobytu nie stosuje się kwot kryteriów dochodowych podwyższonych zgodnie z art. 8 ust. 2.

6. Dla mieszkańca domu pomocy społecznej lub osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała mieszkańca lub osobę do tej jednostki.

7. Gmina właściwa ze względu na miejsce zamieszkania albo na ostatnie miejsce zameldowania na pobyt stały jest obowiązana do zwrotu wydatków gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu.

Komentarz do Art. 101.

Przepis określa, która gmina jest właściwa miejscowo w sprawach o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej. Podstawową zasadą jest miejsce zamieszkania osoby ubiegającej się o świadczenie. Od tej zasady przewidziano szczególne rozwiązania zależne od sytuacji życiowej osoby oraz miejsca jej pobytu.

W przypadku osoby bezdomnej właściwa jest gmina ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały. Jeżeli osoba przebywa w placówce zapewniającej całodobową opiekę albo w domu pomocy społecznej na podstawie umowy cywilnej, właściwość ustala się według gminy miejsca zamieszkania sprzed rozpoczęcia pobytu w takiej placówce lub domu.

W szczególnie uzasadnionych przypadkach, w sprawach niecierpiących zwłoki, a także w odniesieniu do wskazanych w przepisie cudzoziemców i osób objętych określonymi zgodami pobytowymi, właściwa może być gmina miejsca pobytu osoby ubiegającej się o świadczenie. W tych sytuacjach można przyznać świadczenia wymienione w art. 37-42 i 47-50. Przy przyznawaniu świadczeń w miejscu pobytu nie stosuje się podwyższonych kwot kryteriów dochodowych, o których mowa w art. 8 ust. 2.

Dla mieszkańca domu pomocy społecznej albo osoby korzystającej z usług rodzinnego domu pomocy właściwa jest gmina, która skierowała tę osobę do jednostki. Przepis rozstrzyga również kwestię rozliczeń między gminami. Gmina właściwa według miejsca zamieszkania albo ostatniego miejsca zameldowania na pobyt stały zwraca wydatki gminie, która przyznała świadczenia w miejscu pobytu. Regulacja wskazuje więc zarówno miejsce ustalania właściwości, jak i zasady działania w sytuacjach wyjątkowych oraz finansowania świadczeń udzielonych przez inną gminę.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 639.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 100.Art. 102.