Art. 42. Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne

Brzmienie obowiązuje od 15 marca 2026 r. Zmieniono: pkt 7, pkt 8, pkt 9, pkt 10, pkt 11, ust. 3, ust. 4, ust. 5, ust. 7. Podstawa: Ustawa z dnia 13 lutego 2026 r. o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027 – Dz.U. 2026 poz. 305.

Zmiana uchwalona, wejdzie w życie po ogłoszeniu ustawy zmieniającej. Zmiana obejmie: pkt 7, ust. 2, ust. 3, ust. 4, ust. 5, ust. 7. Podstawa: Ustawa o zmianie ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027.

1. Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne są przyznawane za realizację zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych, o których mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia 2021/2115, w ramach interwencji:

1) Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach Natura 2000;

2) Ochrona cennych siedlisk i zagrożonych gatunków poza obszarami Natura 2000;

3) Ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk na obszarach Natura 2000;

4) Zachowanie sadów tradycyjnych odmian drzew owocowych;

5) Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie;

6) Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt w rolnictwie;

7) Bioróżnorodność na gruntach ornych;

8) Ochrona torfowisk i obszarów podmokłych na gruntach użytkowanych rolniczo;

9) Kontynuacja zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych realizowanych w ramach działania „Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 w zakresie Pakietu 1. Rolnictwo zrównoważone;

10) Kontynuacja zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych realizowanych w ramach działania „Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 w zakresie Pakietu 4. Cenne siedliska i zagrożone gatunki ptaków na obszarach Natura 2000;

11) Kontynuacja zobowiązań rolno-środowiskowo-klimatycznych realizowanych w ramach działania „Działanie rolno-środowiskowo-klimatyczne” objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014–2020 w zakresie Pakietu 5. Cenne siedliska poza obszarami Natura 2000.

2. Płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne są przyznawane, jeżeli podmiot ubiegający się o przyznanie tych płatności posiada nie mniej niż 1 ha:

1) obszaru przyrodniczego stanowiącego grunt niebędący użytkiem rolnym, na którym występuje co najmniej jedno siedlisko przyrodnicze lub siedlisko lęgowe ptaków z typów określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 70 ust. 1, lub użytków rolnych - w przypadku interwencji, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2;

2) użytków rolnych - w przypadku interwencji, o których mowa w ust. 1 pkt 3-7.

3. W przypadku interwencji, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 2, 10 i 11, płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne do trwałych użytków zielonych są przyznawane rolnikowi.

4. W przypadku interwencji, o których mowa w ust. 1 pkt 3–9, płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne są przyznawane rolnikowi.

5. W przypadku interwencji, o których mowa w ust. 1 pkt 1–5 i 7–11, płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne przyznaje się do gruntów będących w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o przyznanie tych płatności, na których jest realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne. W przypadku tych interwencji do przyznawania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych przepisy art. 26 ust. 1 pkt 2 i 3 stosuje się odpowiednio.

6. W przypadku interwencji, o której mowa w ust. 1 pkt 6, płatności rolno-środowiskowo-klimatyczne przyznaje się do zwierząt hodowlanych objętych programem ochrony zasobów genetycznych należących do gatunków: świnia ( Sus scrofa ), bydło domowe ( Bos taurus ), owca domowa ( Ovis aries ), koza domowa ( Capra hircus ) lub koń domowy ( Equus caballus ), będących w posiadaniu rolnika, w odniesieniu do których jest realizowane zobowiązanie rolno-środowiskowo-klimatyczne.

7. W decyzji w sprawie o przyznanie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych ustala się również obszar gruntów objętych zobowiązaniem rolno-środowiskowo-klimatycznym, o którym mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia 2021/2115, w ramach interwencji, o których mowa w ust. 1 pkt 1–5 i 7–11, oraz liczbę zwierząt objętych tym zobowiązaniem w ramach interwencji, o której mowa w ust. 1 pkt 6.

Komentarz do Art. 42.

Przepis określa zasady przyznawania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych za realizację zobowiązań, o których mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia 2021/2115. Płatności mogą dotyczyć jedenastu interwencji, obejmujących między innymi ochronę cennych siedlisk i zagrożonych gatunków na obszarach Natura 2000 i poza nimi, ekstensywne użytkowanie łąk i pastwisk, zachowanie tradycyjnych sadów, ochronę zagrożonych zasobów genetycznych roślin i zwierząt, bioróżnorodność na gruntach ornych oraz ochronę torfowisk i obszarów podmokłych. Przepis obejmuje także kontynuację określonych zobowiązań realizowanych wcześniej w ramach „Działania rolno-środowiskowo-klimatycznego”.

Jedną z przesłanek przyznania płatności jest posiadanie co najmniej 1 ha. W zależności od rodzaju interwencji może to być obszar przyrodniczy z określonym siedliskiem lub siedliskiem lęgowym ptaków albo użytki rolne. Wymóg ten dotyczy interwencji wskazanych w ust. 2 pkt 1 i 2. W przypadku części interwencji płatność do trwałych użytków zielonych przyznaje się rolnikowi, a w pozostałym zakresie określonym w przepisie również rolnikowi.

Płatności są związane z gruntami będącymi w posiadaniu podmiotu ubiegającego się o wsparcie, na których realizowane jest zobowiązanie. Przy interwencji dotyczącej zagrożonych zasobów genetycznych zwierząt płatność obejmuje zwierzęta objęte programem ochrony, należące do wymienionych gatunków i będące w posiadaniu rolnika. Decyzja o przyznaniu płatności określa dodatkowo obszar gruntów objętych zobowiązaniem albo liczbę zwierząt objętych tym zobowiązaniem.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 1741.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 41.Art. 43.