Art. 76. Domniemanie niewinności. Ciężar dowodzenia. Rozstrzyganie wątpliwości na korzyść obwinionego

1. Obwinionego uważa się za niewinnego, dopóki jego odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych nie zostanie udowodniona i potwierdzona prawomocnym orzeczeniem w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

2. Obwiniony nie ma obowiązku dowodzenia swojej niewinności i może bez podania powodów odmówić składania wyjaśnień lub odpowiedzi na poszczególne pytania.

3. Niedające się usunąć wątpliwości rozstrzyga się na korzyść obwinionego.

4. Podstawą rozstrzygania mogą być jedynie dowody ujawnione w postępowaniu przed organem orzekającym.

Komentarz do Art. 76.

Przepis określa podstawowe gwarancje obwinionego w postępowaniu w sprawie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Jego centralnym założeniem jest domniemanie niewinności: obwinionego uważa się za niewinnego aż do chwili, gdy jego odpowiedzialność zostanie udowodniona i potwierdzona prawomocnym orzeczeniem.

Ciężar wykazania odpowiedzialności nie został przeniesiony na obwinionego. Nie musi on dowodzić swojej niewinności, a także może odmówić składania wyjaśnień lub odpowiedzi na poszczególne pytania bez podawania powodów. Oznacza to, że samo skorzystanie z tego uprawnienia nie zastępuje dowodów odpowiedzialności i nie tworzy obowiązku aktywnego udziału w wyjaśnianiu sprawy po stronie obwinionego.

Przepis rozstrzyga również sposób postępowania w razie nieusuniętych wątpliwości. Jeżeli po przeprowadzeniu postępowania pozostają wątpliwości, których nie można usunąć, rozstrzyga się je na korzyść obwinionego. Reguła ta znajduje zastosowanie wtedy, gdy dostępny materiał nie pozwala na wyjaśnienie określonej kwestii.

Znaczenie ma także ograniczenie podstaw rozstrzygnięcia. Organ orzekający może oprzeć rozstrzygnięcie wyłącznie na dowodach ujawnionych w postępowaniu przed tym organem. W praktyce przepis wyznacza więc trzy zasadnicze wymagania: odpowiedzialność musi zostać udowodniona, nierozstrzygalne wątpliwości działają na korzyść obwinionego, a rozstrzygnięcie musi wynikać z dowodów formalnie ujawnionych w postępowaniu.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 1484.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 75.Art. 77.