Art. 13. Działania odwetowe poza zatrudnieniem

1. Jeżeli praca lub usługi były, są lub mają być świadczone na podstawie innego niż stosunek pracy stosunku prawnego stanowiącego podstawę świadczenia pracy lub usług lub pełnienia funkcji, lub pełnienia służby, przepis art. 12 stosuje się odpowiednio, o ile charakter świadczonej pracy lub usług lub pełnionej funkcji, lub pełnionej służby nie wyklucza zastosowania wobec sygnalisty takiego działania.

2. Jeżeli praca lub usługi były, są lub mają być świadczone na podstawie innego niż stosunek pracy stosunku prawnego stanowiącego podstawę świadczenia pracy lub usług lub pełnienia funkcji, lub pełnienia służby, dokonanie zgłoszenia lub ujawnienia publicznego nie może stanowić podstawy działań odwetowych ani próby lub groźby zastosowania działań odwetowych, obejmujących w szczególności:

1) wypowiedzenie umowy, której stroną jest sygnalista, w szczególności dotyczącej sprzedaży lub dostawy towarów lub świadczenia usług, odstąpienie od takiej umowy lub rozwiązanie jej bez wypowiedzenia;

2) nałożenie obowiązku lub odmowę przyznania, ograniczenie lub odebranie uprawnienia, w szczególności koncesji, zezwolenia lub ulgi.

Komentarz do Art. 13.

Przepis określa ochronę sygnalisty wykonującego pracę, świadczącego usługi, pełniącego funkcję albo odbywającego służbę na podstawie stosunku prawnego innego niż stosunek pracy. Obejmuje więc sytuacje, w których podstawą współpracy nie jest umowa o pracę, lecz inna relacja prawna związana ze świadczeniem pracy lub usług, pełnieniem funkcji albo służby.

W ust. 1 przewidziano odpowiednie stosowanie art. 12 do takich osób. Ochrona ta nie jest jednak bezwarunkowa, ponieważ zależy od charakteru wykonywanej pracy, świadczonych usług, pełnionej funkcji lub służby. Jeżeli ten charakter wyklucza zastosowanie danego działania wobec sygnalisty, przepis art. 12 nie będzie stosowany w tym zakresie.

Ust. 2 ustanawia odrębną gwarancję dotyczącą działań odwetowych. Wykonanie pracy lub świadczenie usług na podstawie innego stosunku prawnego nie może prowadzić do tego, aby zgłoszenie lub ujawnienie publiczne stało się podstawą działania odwetowego, a także jego próby lub groźby. Zakaz obejmuje w szczególności wypowiedzenie, odstąpienie od umowy albo jej rozwiązanie bez wypowiedzenia, gdy stroną umowy jest sygnalista. Dotyczy to zwłaszcza umów sprzedaży, dostawy towarów lub świadczenia usług. Działaniem odwetowym może być również nałożenie obowiązku albo odmowa przyznania, ograniczenie lub odebranie uprawnienia, w szczególności koncesji, zezwolenia lub ulgi.

Praktyczne znaczenie przepisu polega na objęciu ochroną także osób związanych z podmiotem w sposób inny niż pracowniczy oraz na wskazaniu konkretnych decyzji umownych i dotyczących uprawnień, które nie mogą być podejmowane jako reakcja na zgłoszenie lub ujawnienie publiczne.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 928.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 12.Art. 14.