Art. 5. Sposób ustalania przebiegu granicy państwowej; wody graniczne

1. Granicę państwową, jeżeli tego inaczej nie regulują umowy międzynarodowe zawarte z sąsiednimi państwami, ustala się:

1) na odcinkach lądowych oraz w miejscach, w których granica państwowa przecina wody stojące lub wody płynące, przechodząc na drugi brzeg – według linii prostej, biegnącej od jednego znaku granicznego do drugiego;

2) na rzekach, potokach, strumieniach, kanałach nieżeglownych – według linii środkowej koryta;

3) na rzekach żeglownych – według linii środkowej głównego toru wodnego lub linii środkowej głównego nurtu.

2. Przez „wody graniczne” rozumie się rzeki, kanały oraz śródlądowe wody stojące, przez które przebiega granica państwowa.

Komentarz do Art. 5.

Przepis określa sposób ustalania przebiegu granicy państwowej w sytuacji, gdy kwestii tej nie regulują odmiennie umowy międzynarodowe zawarte z sąsiednimi państwami. Wprowadza odrębne zasady dla odcinków lądowych, wód stojących, wód płynących oraz poszczególnych rodzajów cieków wodnych.

Na odcinkach lądowych, a także w miejscach, gdzie granica przecina wody stojące lub wody płynące i przechodzi na drugi brzeg, granicę wyznacza linia prosta biegnąca od jednego znaku granicznego do drugiego. W przypadku rzek, potoków, strumieni i kanałów nieżeglownych stosuje się linię środkową koryta. Dla rzek żeglownych znaczenie ma natomiast linia środkowa głównego toru wodnego albo linia środkowa głównego nurtu.

Przepis zawiera również definicję „wód granicznych”. Są nimi rzeki, kanały oraz śródlądowe wody stojące, przez które przebiega granica państwowa. Definicja ta porządkuje zakres pojęcia użytego w regulacji i wskazuje, jakie rodzaje wód są objęte opisanymi zasadami.

W praktyce przepis pozwala ustalić położenie granicy na podstawie obiektywnych kryteriów zależnych od rodzaju terenu lub cieku wodnego. Rozróżnienie między wodami żeglownymi i nieżeglownymi przesądza o tym, czy granicę wyznacza środkowa linia koryta, czy środkowa linia głównego toru wodnego albo nurtu. Zastrzeżenie dotyczące umów międzynarodowych oznacza, że zasady z tego przepisu mają zastosowanie wtedy, gdy takie umowy nie przewidują innego sposobu ustalenia granicy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 919.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 4.Art. 6.