Art. 1. u.n.c.n. Status prawny, siedziba i statut Narodowego Centrum Nauki

1. Tworzy się Narodowe Centrum Nauki, zwane dalej „Centrum”.

2. Centrum jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, 1844 i 1846), powołaną do wspierania działalności naukowej w zakresie badań podstawowych.

3. Siedzibą Centrum jest miasto Kraków.

4. Centrum działa na podstawie ustawy oraz statutu.

5. Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w drodze rozporządzenia, nadaje Centrum statut, w którym określi:

1) szczegółowy zakres zadań i tryb pracy organów Centrum,

2) organizację Biura Centrum,

3) wartość majątku, powyżej której rozporządzanie majątkiem Centrum przez Dyrektora Centrum wymaga zgody Rady Centrum – mając na względzie sprawne wykonywanie zadań przez Centrum.

Komentarz do Art. 1. uncn

Przepis tworzy Narodowe Centrum Nauki i wprowadza skrótową nazwę „Centrum”. Określa też jego podstawowy status, siedzibę oraz zasady organizacji. Centrum jest agencją wykonawczą w rozumieniu ustawy o finansach publicznych, a jego zadaniem jest wspieranie działalności naukowej w zakresie badań podstawowych. Siedzibą tej instytucji jest miasto Kraków.

Centrum działa na podstawie ustawy oraz statutu. Statut nie wynika bezpośrednio z samego przepisu, ponieważ ma zostać nadany Centrum przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki w drodze rozporządzenia. Przepis wskazuje jednak obowiązkową treść statutu. Ma on określać:

szczegółowy zakres zadań i tryb pracy organów Centrum,
organizację Biura Centrum,
wartość majątku, powyżej której rozporządzanie majątkiem przez Dyrektora Centrum wymaga zgody Rady Centrum.

Regulacja wyznacza więc zarówno cel działania Centrum, jak i podstawowe ramy jego funkcjonowania. Ustawa określa, że Centrum koncentruje się na badaniach podstawowych, natomiast statut ma doprecyzować zadania, sposób pracy organów oraz organizację zaplecza administracyjnego. Wskazanie progu wartości majątku ma znaczenie dla podziału kompetencji między Dyrektora Centrum a Radę Centrum. Minister, nadając statut, powinien uwzględnić sprawne wykonywanie zadań przez Centrum.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 101.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 2. uncn