Art. 29. Prawo odmowy wyjaśnień z obawy przed odpowiedzialnością

Odmowa udzielenia wyjaśnień może nastąpić w przypadku, gdy dotyczą one faktów lub okoliczności, których ujawnienie mogłoby narazić na odpowiedzialność karną lub majątkową osobę wezwaną do złożenia wyjaśnień lub osobę jej bliską w rozumieniu art. 19 ust. 2.

Komentarz do Art. 29.

Przepis określa sytuację, w której osoba wezwana do złożenia wyjaśnień może odmówić ich udzielenia. Podstawą odmowy jest przewidywane ryzyko związane z ujawnieniem określonych informacji, a nie sama niechęć do składania wyjaśnień. Chodzi o fakty lub okoliczności, których ujawnienie mogłoby narazić na odpowiedzialność karną lub majątkową:

osobę wezwaną do złożenia wyjaśnień,
osobę jej bliską w rozumieniu art. 19 ust. 2.

Znaczenie ma zatem zarówno treść informacji, jak i możliwe konsekwencje ich ujawnienia. Jeżeli wyjaśnienia odnoszą się do faktów lub okoliczności mogących prowadzić do odpowiedzialności jednego z tych podmiotów, przepis dopuszcza odmowę. Ochrona obejmuje nie tylko interes samej osoby składającej wyjaśnienia, lecz także interes osoby jej bliskiej, przy czym zakres tego pojęcia wynika z art. 19 ust. 2.

Użycie sformułowania „może nastąpić” wskazuje, że przepis ustanawia możliwość odmowy w opisanej sytuacji. Nie każda odmowa jest więc objęta tym przepisem, lecz tylko taka, która wiąże się z ujawnieniem faktów lub okoliczności mogących narazić wezwanego albo jego osobę bliską na odpowiedzialność karną lub majątkową. Praktycznie oznacza to ograniczenie obowiązku udzielania wyjaśnień w przypadkach, w których ich treść mogłaby wywołać wskazane konsekwencje.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt wydany przez SEJM, Dziennik Ustaw z 2011 r. poz. 1092.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 28.Art. 30.