Art. 12. Prawo do świadczeń z przepisów o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych

Brzmienie obowiązuje od 13 kwietnia 2026 r. Zmieniono: ust. 4. Podstawa: Ustawa z dnia 18 grudnia 2025 r. o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw – Dz.U. 2026 poz. 26.

Zmiana uchwalona, wejdzie w życie po ogłoszeniu ustawy zmieniającej. Zmiana obejmie: ust. 4. Podstawa: Ustawa o zmianie ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz niektórych innych ustaw.

Zobacz zapowiedziane brzmienie

Ten tekst jeszcze nie obowiązuje. Zacznie obowiązywać po ogłoszeniu ustawy zmieniającej.

4. Związek zranień, kontuzji lub innych obrażeń lub chorób z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1, a także związek niezdolności do pracy z takim pobytem ustala lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Orzeczenie lekarza orzecznika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych jest wydawane na zasadach i w trybie określonych w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350, z późn. zm.7)).

1. Kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin (Dz. U. z 2021 r. poz. 1656 oraz z 2022 r. poz. 655).

1a. Członkom rodzin pozostałym po kombatantach będących inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy, o której mowa w ust. 1, z wyłączeniem uprawnień określonych w art. 12a i art. 23b tej ustawy.

2. Świadczenia pieniężne i inne uprawnienia przewidziane w przepisach ustawy , o której mowa w ust. 1, z wyłączeniem uprawnień określonych w art. 12a i art. 23b tej ustawy, przysługują na zasadach określonych w tych przepisach również:

1) osobom, które zostały uznane za niezdolne do pracy wskutek niezdolności do pracy pozostającej w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1;

2) członkom rodzin pozostałym po osobach pobierających w chwili śmierci rentę z tytułu niezdolności do pracy, o której mowa w pkt 1.

3. Za niezdolność do pracy pozostającą w związku z pobytem w miejscach, o których mowa w art. 3 i art. 4 ust. 1, uważa się niezdolność do pracy będącą następstwem zranień, kontuzji lub innych obrażeń lub chorób powstałych w związku z tym pobytem.

5. Dokumentem potwierdzającym prawo do korzystania z uprawnień, o których mowa w ust. 1, jest legitymacja osoby represjonowanej wystawiona przez organ rentowy.

6. Legitymacja osoby represjonowanej, o której mowa w ust. 5, podlega z dniem śmierci osoby represjonowanej anulowaniu przez organ rentowy.

7. Minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, tryb wydawania i anulowania legitymacji osoby represjonowanej, dokumenty wymagane do wydania legitymacji osoby represjonowanej oraz wzór legitymacji osoby represjonowanej, kierując się koniecznością zapewnienia sprawności postępowania przy wydawaniu legitymacji osób represjonowanych.

Komentarz do Art. 12.

Przepis określa, jakie świadczenia pieniężne i inne uprawnienia mogą przysługiwać kombatantom oraz niektórym osobom, których niezdolność do pracy pozostaje w związku z pobytem w miejscach wskazanych w art. 3 i art. 4 ust. 1. Podstawą jest odesłanie do przepisów ustawy o zaopatrzeniu inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin.

Kombatantom będącym inwalidami wojennymi lub wojskowymi przysługują świadczenia i uprawnienia przewidziane w tej ustawie. Analogiczne uprawnienia przyznano członkom rodzin pozostałym po takich kombatantach, jednak z wyłączeniem uprawnień określonych w art. 12a i art. 23b tej ustawy. Na tych samych zasadach, również z tym wyłączeniem, świadczenia mogą przysługiwać osobom uznanym za niezdolne do pracy wskutek następstw pobytu w miejscach, o których mowa w przepisie. Uprawnienie obejmuje także członków rodzin pozostałych po osobach, które w chwili śmierci pobierały rentę z tytułu takiej niezdolności do pracy.

Za niezdolność pozostającą w związku z pobytem uznaje się niezdolność będącą następstwem zranień, kontuzji, innych obrażeń lub chorób powstałych w związku z tym pobytem. Związek tych następstw z pobytem, a także związek niezdolności do pracy z takim pobytem, ustala lekarz orzecznik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, na zasadach i w trybie określonych w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych.

Dokumentem potwierdzającym prawo do uprawnień określonych w ust. 1 jest legitymacja osoby represjonowanej wystawiona przez organ rentowy. Z dniem śmierci osoby represjonowanej legitymacja podlega anulowaniu. Szczegółowy tryb wydawania i anulowania dokumentu, wymagane dokumenty oraz jego wzór określi minister właściwy do spraw zabezpieczenia społecznego w drodze rozporządzenia.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2022 r. poz. 2039.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 11.Art. 13.