Przejdź do treści

o dochodach jednostek samorządu terytorialnego

Rozdział 10. Przepisy przejściowe, dostosowujące oraz końcowe

43 artykuły

Rozdział 10

Przepisy przejściowe, dostosowujące oraz końcowe

1. Dochody podatników podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatników podatku dochodowego od osób prawnych, o których mowa w art. 11 i art. 12, na rok 2025, ustala się na podstawie danych zawartych w złożonych za rok 2022 zeznaniach podatkowych, według stanu na dzień 10 marca 2024 r.
2. W celu ustalenia dochodów podatników podatku dochodowego od osób fizycznych na rok 2025 ich dochody z roku 2022 waloryzuje się o 37,1 %.
3. W celu ustalenia dochodów podatników podatku dochodowego od osób prawnych na rok 2025 ich dochody z roku 2022 waloryzuje się o 29,5 %.
4. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do ustalenia na rok 2025 dochodów związku metropolitalnego z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych.
Art. 80. Dane przyjmowane do obliczenia potrzeb wyrównawczych
W celu obliczenia na rok 2025 kwoty potrzeb wyrównawczych jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 23 pkt 1, przyjmuje się:
1) wartości determinant dla poszczególnych jednostek samorządu terytorialnego, dostępne na stronie internetowej Głównego Urzędu Statystycznego, według stanu na dzień 31 maja 2024 r.;
2) w zakresie podstawowych dochodów podatkowych określonych w art. 24 ust. 5 pkt 1 – dochody wykazane za rok 2023 w sprawozdaniach jednostek samorządu terytorialnego, których obowiązek sporządzania wynika z przepisów o finansach publicznych w zakresie sprawozdawczości budżetowej, z uwzględnieniem korekt złożonych do właściwych regionalnych izb obrachunkowych w terminie do dnia 31 maja 2024 r.;
3) dla poszczególnych kategorii jednostek samorządu terytorialnego następujące obszary wydatkowe i wartości ich wag, determinanty wpływające na potrzeby wydatkowe w danym obszarze wydatkowym oraz wysokość współczynników regresji dla poszczególnych determinant:
1. Kwota potrzeb oświatowych, o których mowa w art. 23 pkt 2, dla wszystkich jednostek samorządu terytorialnego na rok 2025 wynosi 102 652 278 950 zł.
2. W celu obliczenia potrzeb oświatowych jednostki samorządu terytorialnego na rok 2025, w tym branych pod uwagę do ustalenia dochodów i wydatków zawartych w projekcie ustawy budżetowej na rok 2025 przedłożonym Sejmowi, przyjmuje się potrzeby oświatowe obliczone przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania na podstawie danych według stanu na dzień 15 maja 2024 r., z uwzględnieniem przepisów wykonawczych wydanych na podstawie art. 26 ust. 6.
1. Na rok 2025:
1) przy podziale łącznej kwoty potrzeb oświatowych dla jednostek samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 26 ust. 3, uwzględnia się liczbę uczniów i słuchaczy szkół prowadzących kształcenie zawodowe objętych branżowym szkoleniem zawodowym realizowanym przez branżowe centra umiejętności wyłonione w konkursie „Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU), realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs)” ogłoszonym przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w latach 2022 i 2023, których wsparcie funkcjonowania w ramach tego konkursu trwa nie dłużej niż do dnia 30 września 2025 r., oraz które tworzą ogólnopolską sieć branżowych centrów umiejętności, o której mowa w art. 8a ust. 7 ustawy – Prawo oświatowe;
2) podział łącznej kwoty potrzeb oświatowych w zakresie branżowych szkoleń zawodowych realizowanych przez branżowe centra umiejętności wyłonione w konkursie „Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU), realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs)” ogłoszonym przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w latach 2022 i 2023, których wsparcie funkcjonowania w ramach tego konkursu trwa nie dłużej niż do dnia 30 września 2025 r., oraz które tworzą ogólnopolską sieć branżowych centrów umiejętności, o której mowa w art. 8a ust. 7 ustawy – Prawo oświatowe, dotyczy okresu od dnia 1 października 2025 r. do dnia 31 grudnia 2025 r.
2. Na rok 2026:
1) przy podziale łącznej kwoty potrzeb oświatowych dla jednostek samorządu terytorialnego, o którym mowa w art. 26 ust. 3, uwzględnia się liczbę uczniów i słuchaczy szkół prowadzących kształcenie zawodowe objętych branżowym szkoleniem zawodowym realizowanym przez branżowe centra umiejętności wyłonione w konkursie „Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU), realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs)” ogłoszonym przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w latach 2022 i 2023, których wsparcie funkcjonowania w ramach tego konkursu zakończy się w okresie od dnia 1 października 2025 r. do dnia 30 czerwca 2026 r., oraz które tworzą ogólnopolską sieć branżowych centrów umiejętności, o której mowa w art. 8a ust. 7 ustawy – Prawo oświatowe;
2) podział łącznej kwoty potrzeb oświatowych w zakresie branżowych szkoleń zawodowych realizowanych przez branżowe centra umiejętności wyłonione w konkursie „Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU), realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs)” ogłoszonym przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w latach 2022 i 2023, których wsparcie funkcjonowania w ramach tego konkursu trwa nie dłużej niż do dnia 30 września 2025 r., oraz które tworzą ogólnopolską sieć branżowych centrów umiejętności, o której mowa w art. 8a ust. 7 ustawy – Prawo oświatowe, dotyczy okresu od dnia 1 stycznia 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.;
3) podział łącznej kwoty potrzeb oświatowych w zakresie branżowych szkoleń zawodowych realizowanych przez branżowe centra umiejętności wyłonione w konkursie „Utworzenie i wsparcie funkcjonowania 120 branżowych centrów umiejętności (BCU), realizujących koncepcję centrów doskonałości zawodowej (CoVEs)” ogłoszonym przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania w latach 2022 i 2023, których wsparcie funkcjonowania w ramach tego konkursu zakończy się w okresie od dnia 1 października 2025 r. do dnia 30 czerwca 2026 r., oraz które tworzą ogólnopolską sieć branżowych centrów umiejętności, o której mowa w art. 8a ust. 7 ustawy – Prawo oświatowe, dotyczy okresu od dnia 1 lipca 2026 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
1. W celu obliczenia na rok 2025 potrzeb rozwojowych jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 23 pkt 3, przyjmuje się dane o wydatkach i dochodach za lata 2021–2023 wykazane w sprawozdaniach jednostek samorządu terytorialnego, których obowiązek sporządzania wynika z przepisów o finansach publicznych w zakresie sprawozdawczości budżetowej, z uwzględnieniem korekt złożonych do właściwych regionalnych izb obrachunkowych w terminie do dnia 31 maja 2024 r. Korekta danych, dokonana po dniu 31 maja 2024 r., nie powoduje zmiany wysokości potrzeb rozwojowych.
2. Na rok 2025 przeliczeniowe wydatki majątkowe, o których mowa w art. 28 ust. 6, oblicza się jako sumę iloczynów:
1) wagi 1 i wydatków majątkowych własnych;
2) wagi 0,5 i wydatków majątkowych na programy finansowane z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 2 i 3 ustawy zmienianej w art. 66;
3) wagi 0,25 i wydatków majątkowych innych niż określone w pkt 1 i 2.
Art. 84. Dane i stawki przy obliczaniu potrzeb ekologicznych
W celu obliczenia na rok 2025 potrzeb ekologicznych jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 23 pkt 4, przyjmuje się:
1) dane o powierzchni obszarów prawnie chronionych znajdujących się na terenie danej jednostki samorządu terytorialnego, według stanu na dzień 31 grudnia 2023 r., ustalone przez ministra właściwego do spraw środowiska;
2) stawkę bazową za 1 ha powierzchni obszaru prawnie chronionego, o której mowa w art. 29 ust. 2, wynoszącą:
a) 310 zł – dla gmin i miast na prawach powiatu,
b) 70 zł – dla powiatów,
c) 35 zł – dla województw.
1. W celu obliczenia na rok 2025 potrzeb uzupełniających dla jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w art. 23 pkt 5, przyjmuje się minimalną kwotę dochodów jednostki samorządu terytorialnego w roku 2025 w wysokości odpowiadającej:
1) 106,0 % dochodów jednostki w roku 2024 albo
2) kwocie dochodów jednostki obliczonych na rok 2025 zgodnie z przepisami ustawy uchylanej w art. 120 – w przypadku gdy kwota ta jest wyższa niż kwota, o której mowa w pkt 1.
2. Przez dochody jednostki samorządu terytorialnego w roku 2024, o których mowa w ust. 1 pkt 1, rozumie się ustalone na rok 2024, zgodnie z ustawą uchylaną w art. 120, z wyłączeniem art. 70w tej ustawy, łączne dochody jednostki samorządu terytorialnego, pomniejszone o wpłaty do budżetu państwa na rok 2024, z tytułu:
1) udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych, bez uwzględnienia korekty, o której mowa w art. 9c ustawy uchylanej w art. 120;
2) udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych, bez uwzględnienia korekt, o których mowa w art. 9c i art. 70v ustawy uchylanej w art. 120;
3) części oświatowej subwencji ogólnej;
4) części wyrównawczej subwencji ogólnej;
5) części równoważącej i regionalnej subwencji ogólnej;
6) kwoty podstawowej części rozwojowej subwencji ogólnej;
7) rezerwy subwencji ogólnej, z przeznaczeniem dla województw na dofinansowanie budowy, przebudowy, remontu, utrzymania, ochrony dróg wojewódzkich i zarządzania tymi drogami.
3. Przez dochody jednostki samorządu terytorialnego w roku 2024, o których mowa w ust. 1 pkt 1, rozumie się także dotacje celowe z budżetu państwa na dofinansowanie zadań jednostek samorządu terytorialnego w zakresie wychowania przedszkolnego uczniów objętych wychowaniem przedszkolnym do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą 6 lat, otrzymane na podstawie art. 53 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 73.
4. Przez dochody jednostki samorządu terytorialnego obliczone na rok 2025, o których mowa w ust. 1 pkt 2, rozumie się łączne dochody jednostki samorządu terytorialnego z tytułów, o których mowa w ust. 2 i 3, bez uwzględnienia korekt, o których mowa w art. 9c ustawy uchylanej w art. 120, pomniejszone o wpłaty do budżetu państwa na rok 2025 liczone, zgodnie z ustawą uchylaną w art. 120, jak wpłaty do budżetu państwa na rok 2024.
5. W przypadku gdy minimalna kwota dochodów, o której mowa w ust. 1, jest wyższa od dochodów jednostki samorządu terytorialnego ustalonych na rok 2025 zgodnie z niniejszą ustawą, dla jednostki samorządu terytorialnego ustala się na rok 2025 kwotę potrzeb uzupełniających w wysokości zapewniającej osiągnięcie minimalnej kwoty dochodów.
6. Przez dochody jednostki samorządu terytorialnego, ustalone na rok 2025 zgodnie z niniejszą ustawą, o których mowa w ust. 5, rozumie się łączne należne dochody jednostki samorządu terytorialnego z tytułu:
1) udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych,
2) udziału w podatku dochodowym od osób prawnych,
3) subwencji ogólnej
 pomniejszone o kwotę odpowiadającą wysokości części inwestycyjnej potrzeb rozwojowych jednostki samorządu terytorialnego.
7. W przypadku gdy dochody jednostki samorządu terytorialnego, ustalone na rok 2025 zgodnie z niniejszą ustawą, o których mowa w ust. 5, obliczone bez pomniejszenia o kwotę odpowiadającą wysokości części inwestycyjnej potrzeb rozwojowych jednostki, są niższe niż 104 % dochodów jednostki na rok 2025, o których mowa w ust. 4, obliczonych, wraz z korektami, o których mowa w art. 9c ustawy uchylanej w art. 120, oraz pełną kwotą części rozwojowej subwencji ogólnej, kwota potrzeb uzupełniających tej jednostki, o których mowa w ust. 5, podlega zwiększeniu o wysokość różnicy między tymi dochodami.
1. Jednostka samorządu terytorialnego, której potrzeby finansowe, ustalone na rok 2025 w sposób określony w art. 23–30, z uwzględnieniem art. 80–85, są wyższe niż kwota kalkulacyjna, o której mowa w ust. 2, otrzymuje w roku 2025 subwencję ogólną z budżetu państwa w wysokości odpowiadającej różnicy między tymi kwotami.
2. Kwota kalkulacyjna stanowi różnicę między łączną kwotą dochodu danej jednostki samorządu terytorialnego z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych oraz podatku dochodowym od osób prawnych, ustaloną na rok 2025 na podstawie art. 11 i art. 12 a łączną kwotą jej dochodów z tych tytułów ustaloną na rok 2025 zgodnie z art. 9 i art. 9a ustawy uchylanej w art. 120.
Art. 87. Nieuwzględnianie potrzeb uzupełniających w korekcie zamożności
Obliczając na rok 2025 korektę z tytułu zamożności jednostki samorządu terytorialnego, o której mowa w art. 32, nie uwzględnia się kwoty odpowiadającej potrzebom uzupełniającym jednostki, o której mowa w art. 85.
1. W przypadku gdy dochody jednostki samorządu terytorialnego, ustalone na rok 2025 zgodnie z niniejszą ustawą, o których mowa w art. 85 ust. 5, obliczone bez pomniejszenia o kwotę odpowiadającą wysokości części inwestycyjnej potrzeb rozwojowych, są wyższe od 112 % dochodów jednostki na rok 2025, o których mowa w art. 85 ust. 4, obliczonych wraz z korektami, o których mowa w art. 9c ustawy uchylanej w art. 120, oraz pełną kwotą części rozwojowej subwencji ogólnej, jednostka samorządu terytorialnego otrzymuje w roku 2025 dochody w wysokości odpowiadającej 112 % dochodów na rok 2025, o których mowa w art. 85 ust. 4, obliczonych wraz z korektami, o których mowa w art. 9c ustawy uchylanej w art. 120, i pełną kwotą części rozwojowej subwencji ogólnej. Przepisy art. 32 ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
2. Kwota odpowiadająca sumie różnic między dochodami jednostek samorządu terytorialnego, ustalonymi na rok 2025 w sposób określony w ust. 1, w wysokości niezbędnej do sfinansowania kwot, o których mowa w art. 89 ust. 2 i 3, zwiększa rezerwę na uzupełnienie dochodów jednostek samorządu terytorialnego w roku 2025.
3. Dochody jednostki samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 1, stanowią dochody należne, podlegające przekazaniu tej jednostce.
1. W roku 2025 rezerwa na uzupełnienie dochodów, o której mowa w art. 34, wynosi 1 700 000 tys. zł i podlega zwiększeniu o środki, o których mowa w art. 88 ust. 2.
2. W roku 2025 jednostki samorządu terytorialnego otrzymują z rezerwy, o której mowa w ust. 1, środki w wysokości zapewniającej im osiągnięcie nadwyżki dochodów, ustalonych zgodnie z niniejszą ustawą na rok 2025, o których mowa w art. 85 ust. 5, obliczonych bez pomniejszenia o kwotę odpowiadającą wysokości części inwestycyjnej potrzeb rozwojowych, ponad jej łączne dochody na rok 2025, o których mowa w art. 85 ust. 4, obliczone wraz z korektami, o których mowa w art. 9c ustawy uchylanej w art. 120, oraz pełną kwotą części rozwojowej subwencji ogólnej, w wysokości:
1) 1 000 tys. zł – dla gmin o liczbie mieszkańców nieprzekraczającej 4 tys.;
2) 1 500 tys. zł – dla gmin o liczbie mieszkańców przekraczającej 4 tys., ale nieprzekraczającej 6 tys.;
3) 2 000 tys. zł – dla gmin o liczbie mieszkańców przekraczającej 6 tys., ale nieprzekraczającej 8 tys.;
4) 2 500 tys. zł – dla gmin o liczbie mieszkańców przekraczającej 8 tys., ale nieprzekraczającej 10 tys.;
5) 3 000 tys. zł – dla gmin o liczbie mieszkańców przekraczającej 10 tys., ale nieprzekraczającej 15 tys.;
6) 3 500 tys. zł – dla gmin o liczbie mieszkańców przekraczającej 15 tys., ale nieprzekraczającej 25 tys.;
7) 4 000 tys. zł – dla gmin o liczbie mieszkańców przekraczającej 25 tys., ale nieprzekraczającej 40 tys.;
8) 5 000 tys. zł – dla gmin o liczbie mieszkańców przekraczającej 40 tys., ale nieprzekraczającej 60 tys.;
9) 6 000 tys. zł – dla gmin o liczbie mieszkańców przekraczającej 60 tys.;
10) 10 000 tys. zł – dla miast na prawach powiatu o liczbie mieszkańców nieprzekraczającej 65 tys.;
11) 15 000 tys. zł – dla miast na prawach powiatu o liczbie mieszkańców przekraczającej 65 tys., ale nieprzekraczającej 125 tys.;
12) 20 000 tys. zł – dla miast na prawach powiatu o liczbie mieszkańców przekraczającej 125 tys.;
13) 4 000 tys. zł – dla powiatów o liczbie mieszkańców nieprzekraczającej 50 tys.;
14) 5 000 tys. zł – dla powiatów o liczbie mieszkańców przekraczającej 50 tys., ale nieprzekraczającej 100 tys.;
15) 6 000 tys. zł – dla powiatów o liczbie mieszkańców przekraczającej 100 tys.;
16) 45 000 tys. zł – dla województw.
3. W przypadku jednostek samorządu terytorialnego, o których mowa w ust. 2, których dochody, ustalone na rok 2025 zgodnie z niniejszą ustawą, o których mowa w art. 85 ust. 5, obliczone bez pomniejszenia o kwotę odpowiadającą wysokości części inwestycyjnej potrzeb rozwojowych oraz powiększone o środki, o których mowa w ust. 2, są wyższe od 110 % dochodów jednostki na rok 2025, o których mowa w art. 85 ust. 4, obliczonych wraz z korektami, o których mowa w art. 9c ustawy uchylanej w art. 120, oraz pełną kwotą części rozwojowej subwencji ogólnej – jednostka samorządu terytorialnego otrzymuje środki z rezerwy, o której mowa w ust. 1, w wysokości zapewniającej 110 % dochodów jednostki na rok 2025, o których mowa w art. 85 ust. 4, obliczonych wraz z korektami, o których mowa w art. 9c ustawy uchylanej w art. 120, oraz pełną kwotą części rozwojowej subwencji ogólnej.
4. Kwota środków z rezerwy na uzupełnienie dochodów jednostki samorządu terytorialnego, o której mowa w ust. 2 i 3, powiększa potrzeby uzupełniające jednostki samorządu terytorialnego w roku 2026.
1. W roku 2025 środki rezerwy, o której mowa w art. 34, w wysokości 330 000 tys. zł przeznacza się na dofinansowanie:
1) inwestycji na drogach publicznych powiatowych i wojewódzkich oraz na drogach powiatowych, wojewódzkich i krajowych w granicach miast na prawach powiatu;
2) remontu, utrzymania i ochrony dróg krajowych i wojewódzkich w granicach miast na prawach powiatu i zarządzania nimi.
2. Podziału kwoty, o której mowa w ust. 1, dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw transportu, po zasięgnięciu opinii reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego.
1. W roku 2025 środki rezerwy, o której mowa w art. 34, w wysokości 40 000 tys. zł, przeznacza się dla gmin, w których powierzchnia parku narodowego, znajdująca się na terenie gminy, jest większa niż 20 % powierzchni tej gminy lub powierzchnia parku narodowego na obszarze gminy jest większa niż 2000 ha.
2. Podziału kwoty, o której mowa w ust. 1, dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw środowiska, biorąc pod uwagę obszar parku narodowego znajdującego się na terenie gminy, przy czym kwota dla gminy, na obszarze której w roku 2025 utworzono nowy park narodowy lub powiększona została powierzchnia dotychczas istniejącego parku narodowego, może być odpowiednio zwiększona.
1. W roku 2025 środki rezerwy, o której mowa w art. 34, w wysokości 30 000 tys. zł, przeznacza się dla gmin uzdrowiskowych, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 63.
2. Podziału kwoty, o której mowa w ust. 1, dokonuje minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zdrowia, biorąc pod uwagę obszar, któremu został nadany status uzdrowiska, oraz powierzchnię stref ochrony uzdrowiskowej wydzielonych na obszarze uzdrowiska.
1. Do obliczenia dochodów i wpłat jednostki samorządu terytorialnego do budżetu państwa na rok 2025, zgodnie z ustawą uchylaną w art. 120, przyjmuje się:
1) kwoty rocznego dochodu jednostki samorządu terytorialnego z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych oraz podatku dochodowego od osób prawnych, ustalone zgodnie z art. 9 i art. 9a ustawy uchylanej w art. 120, przy czym:
a) prognozowana ogólna kwota wpływów z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych na rok 2025 wynosi 168 373 731 366,30 zł,
b) prognozowana ogólna kwota wpływów z tytułu podatku dochodowego od osób prawnych na rok 2025 wynosi 104 382 000 000,00 zł,
c) udział gmin we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych od podatników tego podatku zamieszkałych na obszarze gminy wynosi 38,52 %,
d) wskaźnik udziału należnego podatku dochodowego od osób fizycznych ustala się na podstawie danych zawartych w złożonych za lata 2020–2022 zeznaniach podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu oraz rocznym obliczeniu podatku dokonanym przez płatników, przyjętych do ustalenia kwoty rocznych dochodów jednostki samorządu terytorialnego z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych na rok 2024,
e) wskaźnik udziału należnego podatku dochodowego od osób prawnych ustala się na podstawie danych zawartych w złożonych za lata 2020–2022 zeznaniach podatkowych o wysokości osiągniętego dochodu i należnego podatku dochodowego od osób prawnych, przy czym za lata 2020 i 2021 przyjmuje się dane wykorzystane do ustalania kwoty rocznych dochodów jednostki samorządu terytorialnego z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób prawnych na rok 2024, a za rok 2022, według stanu na dzień 10 czerwca 2024 r.;
2) w zakresie podstawowych dochodów podatkowych – dochody wykazane za rok 2023 w sprawozdaniach jednostek samorządu terytorialnego, których obowiązek sporządzania wynika z przepisów o finansach publicznych w zakresie sprawozdawczości budżetowej, z uwzględnieniem korekt złożonych do właściwych regionalnych izb obrachunkowych, w terminie do dnia 31 maja 2024 r.;
3) kwotę części oświatowej subwencji ogólnej wynikającą z ustawy uchylanej w art. 120 w wysokości 94 626 768 375 zł, podzieloną między jednostki samorządu terytorialnego według zasad i na podstawie danych przyjętych do podziału potrzeb oświatowych na rok 2025, z wyłączeniem zadań, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1–3 i ust. 2;
4) wydatki wykazane za rok 2023 w sprawozdaniach jednostek samorządu terytorialnego, których obowiązek sporządzania wynika z przepisów o finansach publicznych w zakresie sprawozdawczości budżetowej, z uwzględnieniem korekt złożonych do właściwych regionalnych izb obrachunkowych w terminie do dnia 31 maja 2024 r., stanowiące podstawę do obliczenia kwot, o których mowa w art. 21a ust. 1 pkt 1 i 2 oraz art. 23a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy uchylanej w art. 120;
5) kwotę części rozwojowej subwencji ogólnej ustaloną i podzieloną między jednostki samorządu terytorialnego według zasad i na podstawie danych określonych w art. 28a ustawy uchylanej w art. 120.
2. Do obliczenia dochodów jednostki samorządu terytorialnego na rok 2025 przyjmuje się także kwotę dotacji celowej z budżetu państwa na dofinansowanie zadań jednostek samorządu terytorialnego w zakresie wychowania przedszkolnego uczniów objętych wychowaniem przedszkolnym do końca roku szkolnego w roku kalendarzowym, w którym kończą 6 lat – w wysokości limitu wydatków budżetu państwa, określonego w art. 110 ust. 1 pkt 8 ustawy zmienianej w art. 73, podzieloną między jednostki samorządu terytorialnego zgodnie z art. 53 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 73 i na podstawie danych według stanu na dzień 15 maja 2024 r.
1. Pierwsza rata środków stanowiących należne dochody jednostek samorządu terytorialnego z tytułu udziału w podatku dochodowym od osób fizycznych na rok 2025, w wysokości 1/13 planowanej rocznej kwoty należnych dochodów z tego tytułu, podlega przekazaniu na rachunki budżetów jednostek samorządu terytorialnego w terminie do dnia 25 grudnia 2024 r.
2. Gminy i powiaty otrzymują pierwszą ratę należnej subwencji ogólnej na rok 2025, w wysokości 1/13 należnej rocznej kwoty subwencji w terminie do dnia 25 grudnia 2024 r.
3. Dochody, o których mowa w ust. 1 i 2, stanowią dochody jednostek samorządu terytorialnego w roku 2025.
4. Raty, o których mowa w ust. 1 i 2, dotyczą odpowiednio dochodów i wydatków budżetu państwa w roku 2025.
1. Gmina, która w roku 2021 otrzymała z budżetu państwa środki finansowe na uzupełnienie subwencji ogólnej, z przeznaczeniem na wsparcie finansowe inwestycji w zakresie wodociągów i zaopatrzenia w wodę lub kanalizacji, o których mowa w art. 70e ust. 1 i art. 70f ust. 1 ustawy uchylanej w art. 120, jest obowiązana do:
1) przeznaczenia w latach 2021–2025 na finansowanie takich inwestycji wydatków w kwocie nie mniejszej niż równowartość kwoty otrzymanej na takie inwestycje w roku 2021;
2) złożenia do właściwego wojewody, w terminie do dnia 31 marca 2026 r., informacji o wysokości wydatków przeznaczanych na takie inwestycje w latach 2021–2025.
2. Obowiązek przeznaczenia przez gminę w latach 2021–2025 wydatków na finansowanie inwestycji w zakresie kanalizacji jest spełniony także w przypadku, gdy gmina w tym okresie poniosła wydatki na inwestycje w zakresie usuwania i oczyszczania ścieków lub na dofinansowanie budowy przydomowych oczyszczalni ścieków. W zakresie dofinansowania przydomowych oczyszczalni ścieków zastosowanie mają przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2024 r. poz. 54, 834, 1089 i 1222).
3. Obowiązek przeznaczenia przez gminę w latach 2021–2025 wydatków na finansowanie inwestycji, o których mowa w ust. 1, jest spełniony także w przypadku, gdy gmina w tym okresie przeznaczyła łącznie na finansowanie jednej z tych inwestycji kwotę co najmniej równą sumie kwot otrzymanych w roku 2021 na uzupełnienie subwencji ogólnej.
4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, gmina składa do właściwego wojewody, w terminie do dnia 31 marca 2026 r., informację o łącznej kwocie wydatków na finansowanie inwestycji, o których mowa w ust. 1.
5. Jeżeli gmina, o której mowa w ust. 1, przeznaczyła na finansowanie inwestycji, o których mowa w ust. 1, w latach 2021–2025 wydatki mniejsze niż równowartość kwot otrzymanych w roku 2021 na wsparcie takich inwestycji, w roku 2026 nie otrzymuje środków z rezerwy, o której mowa w art. 34.
6. Przepis ust. 5 stosuje się odpowiednio w przypadku niezłożenia w terminie informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 4.
1. Jednostka samorządu terytorialnego, która w roku 2022 otrzymała dodatkowe dochody z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych, o których mowa w art. 70j ustawy uchylanej w art. 120, jest obowiązana do przeznaczenia w latach 2022–2027 na zadania z zakresu poprawy efektywności energetycznej, rozwoju odnawialnych źródeł energii w rozumieniu art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2024 r. poz. 1361) oraz ograniczenia kosztów zakupu ciepła lub energii ponoszonych przez odbiorców, wydatków w kwocie nie mniejszej niż równowartość 15 % kwoty otrzymanych w roku 2022 dodatkowych dochodów z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych.
2. Do wydatków, o których mowa w ust. 1, wlicza się również wydatki:
1) samorządowej instytucji kultury, dla której jednostka samorządu terytorialnego jest organizatorem w rozumieniu art. 10 ustawy z dnia 25 października 1991 r. o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej (Dz. U. z 2024 r. poz. 87);
2) samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej, dla którego jednostka samorządu terytorialnego jest podmiotem tworzącym w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 799);
3) spółki kapitałowej, w której wartość nominalna udziałów albo akcji należących do jednostki samorządu terytorialnego stanowi nie mniej niż 51 % kapitału zakładowego spółki oraz w której jednostka samorządu terytorialnego dysponuje bezpośrednio większością głosów na zgromadzeniu wspólników albo walnym zgromadzeniu.
3. Jeżeli jednostka samorządu terytorialnego przeznaczyła na finansowanie zadań, o których mowa w ust. 1, wydatki w kwocie mniejszej niż równowartość 15 % kwoty otrzymanych w roku 2022 dodatkowych dochodów z tytułu udziału we wpływach z podatku dochodowego od osób fizycznych, w roku 2029 nie otrzymuje środków z rezerwy, o której mowa w art. 34.
4. Jednostka samorządu terytorialnego składa do właściwego wojewody, w terminie do dnia 31 marca 2028 r., informację o wysokości wydatków przeznaczonych na zadania, o których mowa w ust. 1. W przypadku niezłożenia informacji w tym terminie przepis ust. 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 97. Wpłaty podatków od spadków, darowizn i czynności cywilnych
Podatek od spadków i darowizn oraz podatek od czynności cywilnoprawnych wpłacone na rachunek urzędu skarbowego przed dniem 1 stycznia 2025 r. podlegają przekazaniu na rachunek budżetu gminy lub miasta na prawach powiatu uprawnionych do uzyskania dochodów z tych tytułów na podstawie dotychczasowych przepisów.
Art. 98. Podstawa wyliczenia dochodów do dofinansowania dróg
Podstawę do wyliczenia dochodów, o których mowa w art. 14 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 74, w brzmieniu dotychczasowym, branych pod uwagę do ustalenia dofinansowania jednostek samorządu terytorialnego z Rządowego Funduszu Rozwoju Dróg w roku 2025, stanowią:
1) wskaźniki dochodów podatkowych jednostki samorządu terytorialnego danego rodzaju, o których mowa w art. 20 ust. 4 i art. 22 ust. 4 ustawy uchylanej w art. 120, uwzględnione do wyliczenia części wyrównawczej subwencji ogólnej na rok 2024;
2) część wyrównawcza i część równoważąca subwencji ogólnej oraz wpłaty do budżetu państwa ustalone na rok bazowy.
1. Przepisy art. 22j ust. 7, 10 i 11 ustawy zmienianej w art. 57, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2026 r.
2. Do dnia 31 grudnia 2025 r. podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych stosują przepisy art. 22j ust. 7, 10 i 11 ustawy zmienianej w art. 57, w brzmieniu dotychczasowym.
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r., ogłosi, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na rok 2025 wartości wskaźników, o których mowa w art. 22j ust. 11 ustawy zmienianej w art. 57, w brzmieniu dotychczasowym.
1. Przepisy art. 16j ust. 7, 10 i 11 ustawy zmienianej w art. 58, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2026 r.
2. Do dnia 31 grudnia 2025 r. podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych stosują przepisy art. 16j ust. 7, 10 i 11 ustawy zmienianej w art. 58, w brzmieniu dotychczasowym.
3. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, w terminie do dnia 31 grudnia 2024 r., ogłosi, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, na rok 2025 wartości wskaźników, o których mowa w art. 16j ust. 11 ustawy zmienianej w art. 58, w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 101. Udzielanie dotacji celowych jednostkom samorządu terytorialnego
W roku 2024 dotacje celowe dla jednostek samorządu terytorialnego są udzielane na podstawie przepisów ustawy uchylanej w art. 120.
Art. 102. Stosowanie dotychczasowych przepisów do informacji o nieprawidłowościach
Do informacji o stwierdzonych nieprawidłowościach w zakresie danych dotyczących naliczania subwencji i rozliczeń dotacji celowych za rok 2024 i lata poprzedzające stosuje się art. 10 ustawy zmienianej w art. 59 w brzmieniu dotychczasowym.
1) subwencji ogólnej, w tym zmniejszenia i zwrotu nienależnej kwoty poszczególnych części tej subwencji oraz uznania przez jednostkę samorządu terytorialnego zasadności zwrotu do budżetu państwa całej nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej,
2) wpłat jednostek samorządu terytorialnego do budżetu państwa, o których mowa w art. 29, art. 30 i art. 70a ustawy uchylanej w art. 120, w tym zapłaty należnej kwoty z tytułu tych wpłat,
3) nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, której zwrot został rozłożony na raty
 za rok 2024 i lata poprzedzające stosuje się przepisy dotychczasowe.
1. W zakresie zobowiązań powstałych w przypadku uznanego przez jednostkę samorządu terytorialnego zwrotu do budżetu państwa całej nienależnej kwoty części oświatowej subwencji ogólnej, o którym mowa w art. 37a ust. 2 pkt 1 ustawy uchylanej w art. 120, za rok 2024 i lata poprzedzające stosuje się również egzekucję administracyjną, jeżeli wynikają one z oświadczenia, o którym mowa w art. 37a ust. 2 pkt 1 ustawy uchylanej w art. 120.
2. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, stosuje się egzekucję administracyjną, jeżeli w oświadczeniu, o którym mowa w art. 37a ust. 2 pkt 1 ustawy uchylanej w art. 120, zostało zamieszczone pouczenie, że stanowi ono podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego.
3. Do egzekucji zobowiązań, o których mowa w ust. 1, stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Art. 105. Stosowanie dotychczasowych przepisów do udzielonych dotacji
Do dotacji udzielonych przed dniem 1 stycznia 2025 r. na podstawie art. 15–21, art. 25, art. 26, art. 28–31a i art. 32 ustawy zmienianej w art. 73, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 73 w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 106. Stosowanie dotychczasowego art. 11a do dopłaty do przewozów
Do dopłaty, o której mowa w art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 16 maja 2019 r. o Funduszu rozwoju przewozów autobusowych o charakterze użyteczności publicznej (Dz. U. z 2024 r. poz. 402), na rok 2024 i lata poprzedzające stosuje się art. 11a tej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 107. Stosowanie dotychczasowego przepisu do dnia aktualizacji
W roku 2025, od dnia 1 stycznia do ostatniego dnia miesiąca aktualizacji, o której mowa w art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 73, stosuje się przepis art. 45 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 73, w brzmieniu dotychczasowym.
1. W roku 2024 do ustalania i przekazywania jednostkom samorządu terytorialnego dochodów stosuje się przepisy ustawy uchylanej w art. 120.
2. W roku 2024 do podziału rezerw, o których mowa w art. 26 ust. 1, art. 28 ust. 2, art. 36 ust. 4 pkt 1 i art. 36b ustawy uchylanej w art. 120, oraz przekazywania jednostkom samorządu terytorialnego środków pochodzących z tych rezerw stosuje się przepisy ustawy uchylanej w art. 120, z tym, że podział rezerwy, o której mowa w art. 28 ust. 2 tej ustawy następuje nie później niż do dnia 16 grudnia.
3. W roku 2024 do ustalania i przekazywania związkowi metropolitalnemu dochodów stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 72, w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 109. Rozliczenia kosztów według dotychczasowych przepisów
Do rozliczeń związanych z pokrywaniem kosztów, o których mowa w art. 50 ust. 2 i art. 51 ust. 1–9 ustawy zmienianej w art. 73, w brzmieniu dotychczasowym, dotyczących kosztów za rok 2024, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 73 w brzmieniu dotychczasowym.
1. Przepis art. 26 ust. 5 stosuje się po raz pierwszy do przekazywania kwot potrzeb oświatowych poszczególnym jednostkom samorządu terytorialnego na rok 2026.
2. Przepis art. 26 ust. 6 pkt 13 stosuje się po raz pierwszy do podziału potrzeb oświatowych na rok 2027.
Art. 111. Pierwsze zastosowanie przepisów o potrzebach finansowych i subwencji
Przepisy art. 36–38 stosuje się po raz pierwszy do potrzeb finansowych, subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego oraz korekty z tytułu zamożności, ustalonych na rok 2025.
1. Przepis art. 249 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 66, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się po raz pierwszy do planu finansowego urzędu jednostki samorządu terytorialnego na rok 2025.
2. Do planu finansowego urzędu jednostki samorządu terytorialnego na rok 2024 stosuje się art. 249 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 66, w brzmieniu dotychczasowym.
1. Rozliczenia dotacji udzielonych jednostkom samorządu terytorialnego w roku 2024 na dofinansowanie zadań w zakresie wychowania przedszkolnego dzieci objętych wychowaniem przedszkolnym dokonuje się zgodnie z przepisami wykonawczymi wydanymi na podstawie art. 53 ust. 11 ustawy zmienianej w art. 73, w brzmieniu dotychczasowym.
2. W roku 2025 przy ustalaniu wysokości dotacji, o której mowa w art. 15–21, art. 25 ust. 1–4 i 8, art. 26 ust. 1, 2 i 8, art. 28–30, art. 31 ust. 1, art. 40 i art. 41 ustawy zmienianej w art. 73, przewidzianą kwotę potrzeb oświatowych zwiększa się o 0,9 %.
3. W roku 2024 do podziału środków, o których mowa w art. 50 ust. 6 ustawy zmienianej w art. 76, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, nie stosuje się wyłączenia zadań, o których mowa w art. 28 ust. 5 pkt 1 i 2 ustawy uchylanej w art. 120.
1. W roku 2025 rezerwa, o której mowa w art. 34, może być zwiększona o kwotę nie wyższą niż 1 000 000 tys. zł ze środków rezerwy celowej budżetu państwa przeznaczonej na uzupełnienie subwencji ogólnej dla jednostek samorządu terytorialnego.
2. Środki, o których mowa w ust. 1, przeznacza się na zwiększenie dochodów jednostek samorządu terytorialnego, w szczególności w związku z potrzebą uwzględnienia skutków wzrostu w roku 2025 średnich wynagrodzeń nauczycieli, o których mowa w art. 30 ust. 3 ustawy – Karta Nauczyciela, ponad poziom tego wzrostu przyjęty do ustalenia potrzeb oświatowych na rok 2025 określonych w art. 81 ust. 1.
3. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania w uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw finansów publicznych dokona, na zasadach przyjętych do ustalenia potrzeb oświatowych na rok 2025, podziału środków, o których mowa w ust. 1, w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok 2025 i przekaże ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych informację o kwotach wynikających z podziału środków rezerwy na poszczególne jednostki samorządu terytorialnego.
4. Minister właściwy do spraw finansów publicznych przekaże jednostkom samorządu terytorialnego środki wynikające z podziału, o którym mowa w ust. 3, w ratach, przy czym pierwsza rata będzie przekazana do końca miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpił podział, o którym mowa w ust. 3, z wyrównaniem od stycznia 2025 r. do tego miesiąca, a pozostała kwota w równych miesięcznych ratach do dnia 25 listopada 2025 r.
5. Do środków, o których mowa w ust. 1:
1) stosuje się przepis art. 31 ust. 4 pkt 1;
2) nie stosuje się przepisów art. 34 ust. 3–13.
6. Minister właściwy do spraw oświaty i wychowania uwzględnia środki, o których mowa w ust. 1, przy ponownym obliczeniu potrzeb oświatowych za rok 2025, o którym mowa w art. 36 ust. 1 i 2.
7. Podstawą ustalenia na rok 2026 kwoty potrzeb oświatowych, o której mowa w art. 26 ust. 1, jest kwota potrzeb, o której mowa w art. 81 ust. 1, oraz równowartość kwoty, przekazanych do jednostek samorządu terytorialnego, środków rezerwy na uzupełnienie dochodów, o której mowa w ust. 1.
1. Kwota potrzeb oświatowych, o której mowa w art. 26 ust. 1, ustalona na rok 2025 w sposób określony w niniejszej ustawie, podlega zmniejszeniu o kwotę związaną z przekazaniem w roku 2025 szkół lub placówek oświatowych do prowadzenia przez właściwego ministra.
2. Kwotę zmniejszenia potrzeb oświatowych, o której mowa w ust. 1, oblicza minister właściwy do spraw oświaty i wychowania i przekazuje ministrowi właściwemu do spraw finansów publicznych, w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia ustawy budżetowej na rok 2025, informację o jej wysokości.
3. Kwotę należnej danej jednostce samorządu terytorialnego subwencji ogólnej na rok 2025 pomniejsza się o kwotę zmniejszenia potrzeb oświatowych, o której mowa w ust. 1. Zmniejszoną kwotę subwencji ogólnej minister właściwy do spraw finansów publicznych przekazuje jednostce samorządu terytorialnego w sposób określony w niniejszej ustawie.
4. W przypadku gdy kwota zmniejszenia potrzeb oświatowych, o której mowa w ust. 1, jest wyższa od należnej jednostce samorządu terytorialnego kwoty subwencji ogólnej na ten rok, odpowiedniemu zmniejszeniu podlega także kwota przypadających jednostce samorządu terytorialnego środków rezerwy, o których mowa w art. 114.
5. Jeżeli przed ustaleniem kwoty zmniejszenia potrzeb oświatowych, o której mowa w ust. 1, jednostka samorządu terytorialnego otrzymała część subwencji, a po zmniejszeniu nie jest uprawniona do ich otrzymania, zwraca do budżetu państwa otrzymaną kwotę subwencji ogólnej.
6. Do ustalenia subwencji ogólnej na rok 2026 uwzględnia się kwotę subwencji ogólnej jednostki samorządu terytorialnego z roku 2025, pomniejszoną zgodnie z ust. 3.
1) ustalania i przekazywania dochodów jednostek samorządu terytorialnego,
2) ustalania i przekazywania dochodów związku metropolitalnego,
3) opracowania projektu ustawy budżetowej i projektów uchwał budżetowych,
4) ustawy budżetowej i uchwał budżetowych,
5) opracowania projektów uchwał w sprawie wieloletniej prognozy finansowej,
6) uchwał w sprawie wieloletniej prognozy finansowej,
7) udzielania dotacji
 stosuje się po raz pierwszy na rok 2025.
Art. 117. Czasowe zachowanie mocy uchwał dotyczących dochodów
Uchwały podjęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na podstawie art. 39 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 73, w brzmieniu dotychczasowym, zachowują moc nie dłużej niż do dnia dokonania w 2025 r. aktualizacji, o której mowa w art. 43 ust. 2 pkt 1 ustawy zmienianej w art. 73.
Art. 118. Moc dotychczasowych przepisów wykonawczych
Przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 28 ust. 6, art. 42 ust. 8 i 12 oraz art. 42a ust. 3 ustawy uchylanej w art. 120 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych odpowiednio na podstawie art. 26 ust. 6 oraz art. 45 ust. 8 i 9, nie dłużej jednak niż przez okres 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 119. Informacja o skutkach obowiązywania ustawy
Minister właściwy do spraw finansów publicznych w terminie do dnia 30 czerwca 2026 r. przedłoży reprezentacji jednostek samorządu terytorialnego informację o skutkach obowiązywania ustawy wraz z ewentualnymi propozycjami zmian.
Art. 120. Utrata mocy ustawy o dochodach jednostek samorządu terytorialnego
Traci moc ustawa z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 356).
Art. 121. Terminy wejścia w życie ustawy i jej przepisów
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem:
1) art. 19, art. 20, art. 46, art. 56–58, art. 72 pkt 2, art. 73 pkt 1–7, 9–18, 20 i 21, art. 74, art. 76 pkt 2 i 3 oraz art. 77, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2025 r.;
2) art. 73 pkt 8, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2026 r.

Pełna treść aktu: o dochodach jednostek samorządu terytorialnego.