Rozdział 2. Zadania Centralnego Azylu -…

Rozdział 2

Zadania Centralnego Azylu

Art. 3. Zakres działalności Centralnego Azylu

1. Centralny Azyl jest ośrodkiem, w którym czasowo przetrzymuje się żywe zwierzęta należące do:

1) inwazyjnych gatunków obcych;

2) gatunków CITES;

3) gatunków niebezpiecznych;

4) gatunków chronionych.

2. W Centralnym Azylu jest możliwe czasowe przetrzymywanie żywych zwierząt innych gatunków niż wymienione w ust. 1, należących do:

1) gatunków obcych w rozumieniu art. 3 pkt 1 rozporządzenia 1143/2014, niebędących inwazyjnymi gatunkami obcymi ani zwierzętami gospodarskimi w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 10 grudnia 2020 r. o organizacji hodowli i rozrodzie zwierząt gospodarskich (Dz. U. z 2021 r. poz. 36 oraz z 2025 r. poz. 1795);

2) gatunków dzikich zwierząt niebędących gatunkami CITES, co do których odrębne przepisy weterynaryjne przewidują zakaz lub ograniczenia przywozu, tranzytu lub handlu;

3) zwierząt uzyskanych w wyniku krzyżowania gatunków zwierząt, o których mowa w art. 119a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

Art. 4. Zadania Centralnego Azylu

Do zadań Centralnego Azylu należy:

1) transport i czasowe przetrzymywanie okazów gatunków zwierząt, o których mowa w art. 3 ust. 1, przekazanych przez organy celne lub organy Policji;

2) czasowe przetrzymywanie okazów gatunków zwierząt, o których mowa w art. 3 ust. 1, przekazanych przez organy administracji publicznej, podmioty i jednostki inne niż wymienione w pkt 1, po uzyskaniu zgody Dyrektora Centralnego Azylu;

3) czasowe przetrzymywanie okazów gatunków zwierząt, o których mowa w art. 3 ust. 2, przekazanych przez organy celne, organy Policji lub organy administracji publicznej, po uzyskaniu zgody Dyrektora Centralnego Azylu;

3a) transport okazów gatunków zwierząt, o których mowa w pkt 2 i 3, po uzyskaniu zgody Dyrektora Centralnego Azylu;

4) poddawanie zwierząt przyjętych do Centralnego Azylu kwarantannie lub izolacji;

5) znakowanie zwierząt przyjętych do Centralnego Azylu, wobec których nie dopełniono takiego obowiązku;

6) wprowadzanie do środowiska przyrodniczego zwierząt przetrzymywanych w Centralnym Azylu;

7) przekazywanie zwierząt przetrzymywanych w Centralnym Azylu innym podmiotom publicznym i prywatnym w kraju i za granicą;

8) humanitarne traktowanie zwierząt przetrzymywanych w Centralnym Azylu;

9) ochrona przyrody i edukacja w zakresie działalności Centralnego Azylu.

Art. 4a. Powierzenie zadań innym podmiotom

Zadania Centralnego Azylu, o których mowa w art. 4 pkt 1–5, mogą być wykonywane przez inne podmioty na podstawie porozumień lub umów określających zakres zadań planowanych do wykonania, jeżeli przemawiają za tym względy ekonomiczne lub organizacyjne.

Art. 4b. Umieszczanie zwierząt w innych ośrodkach

W przypadku gdy wykonanie zadania, o którym mowa w art. 4 pkt 1, nie jest możliwe ze względu na:

1) brak możliwości zapewnienia w Centralnym Azylu właściwych warunków do przetrzymywania zwierząt i opieki nad nimi, odpowiadających ich potrzebom biologicznym oraz mających wpływ na ich zdrowie i dobrostan,

2) bieżące obłożenie Centralnego Azylu uniemożliwiające zachowanie jego przepustowości i operacyjności,

3) ryzyko przekroczenia limitu wydatków, o którym mowa w art. 36 ust. 1

Centralny Azyl podejmuje czynności zmierzające do umieszczenia zwierzęcia w ogrodzie zoologicznym, ośrodku rehabilitacji zwierząt lub azylu dla zwierząt.

Art. 5. Współpraca Centralnego Azylu z innymi podmiotami

Centralny Azyl współpracuje w szczególności z:

1) organami Inspekcji Weterynaryjnej w zakresie realizacji zadań Centralnego Azylu, o których mowa w art. 4 pkt 1–4 i 6, mogących mieć wpływ na zdrowie publiczne i zdrowie zwierząt, w tym zwalczanie chorób zakaźnych zwierząt;

2) organem zarządzającym, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, w zakresie realizacji zadań Centralnego Azylu w odniesieniu do gatunków CITES;

3) organami celnymi i organami Policji w zakresie oznaczania gatunków zwierząt przyjmowanych do Centralnego Azylu oraz organizowania szkoleń na ten temat;

4) ogrodami zoologicznymi, ośrodkami rehabilitacji zwierząt, azylami dla zwierząt w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, instytucjami naukowymi oraz innymi podmiotami – na podstawie umów i porozumień zawartych w zakresie realizacji zadań Centralnego Azylu, o których mowa w art. 4 pkt 1–5, 7 i 9.

Art. 6. Protokół przyjęcia zwierzęcia

1. Przyjęcie zwierzęcia do Centralnego Azylu potwierdza się protokołem przyjęcia sporządzonym na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym podpisem własnoręcznym, albo na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, przy użyciu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz. U. z 2024 r. poz. 1513), opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

2. Protokół przyjęcia zawiera:

1) datę przyjęcia zwierzęcia;

2) nazwę, siedzibę i adres albo imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres przekazującego zwierzę;

3) nazwę, siedzibę i adres Centralnego Azylu;

3a) nazwę, siedzibę i adres albo imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres podmiotu, który czasowo przetrzymuje zwierzę;

4) określenie gatunku, wieku i płci zwierzęcia, jeżeli jest to możliwe;

5) informację o stanie zdrowia zwierzęcia;

6) informację na temat oznakowania zwierzęcia;

7) informację, czy zwierzę stanowi przedmiot postępowania w sprawie orzekania o przepadku;

8) potwierdzenie zrzeczenia się zwierzęcia na rzecz Skarbu Państwa – w przypadku gdy przekazującym zwierzę jest właściciel zwierzęcia;

9) informację na temat miejsca znalezienia zwierzęcia – w przypadku gdy przekazującym zwierzę jest jego znalazca;

10) informację, że do zwierzęcia przekazanego do Centralnego Azylu nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rzeczach znalezionych (Dz. U. z 2023 r. poz. 501 oraz z 2026 r. poz. 184) zgodnie z art. 3 pkt 2 tej ustawy, w tym przepisów o prawie do żądania znaleźnego oraz prawie nabycia własności w przypadku bezskutecznego upływu terminu do odbioru zwierzęcia przez osobę uprawnioną – w przypadku gdy przekazującym zwierzę jest jego znalazca.

3. Protokół przyjęcia podpisują przekazujący zwierzę oraz Dyrektor Centralnego Azylu.

Art. 7. Zasady przyjęcia zwierzęcia do Centralnego Azylu

1. Prośbę o przyjęcie zwierzęcia do Centralnego Azylu lub prośbę o transport zwierzęcia, które ma zostać przyjęte do Centralnego Azylu, składa się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym podpisem własnoręcznym, albo na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, przy użyciu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Prośba zawiera nazwę, siedzibę i adres albo imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres składającego prośbę o przyjęcie zwierzęcia oraz, jeżeli są dostępne, informacje, o których mowa w art. 6 ust. 2 pkt 2 i 4–9.

2. Dyrektor Centralnego Azylu udziela zgody na przyjęcie zwierzęcia do Centralnego Azylu w przypadku:

1) możliwości zapewnienia w Centralnym Azylu właściwych warunków przetrzymywania i opieki, odpowiadających potrzebom biologicznym zwierzęcia, mających wpływ na jego zdrowie i dobrostan,

2) konieczności poddania zwierzęcia kwarantannie lub izolacji

o ile pozwala na to bieżące obłożenie Centralnego Azylu umożliwiające zachowanie jego przepustowości i operacyjności oraz nie zagraża to przekroczeniu limitu wydatków, o którym mowa w art. 36 ust. 1.

3. Zgody na przyjęcie zwierzęcia do Centralnego Azylu udziela się w formie protokołu przyjęcia, o którym mowa w art. 6.

4. Jeżeli udzielono zgody na przyjęcie zwierzęcia, które zbłąkało się lub uciekło, przekazanego przez jego znalazcę:

1) Dyrektor Centralnego Azylu dokonuje próby ustalenia właściciela lub posiadacza zwierzęcia oraz zamieszcza na stronie podmiotowej Centralnego Azylu informację o poszukiwaniu właściciela lub posiadacza zwierzęcia;

2) Dyrektor Centralnego Azylu zwraca się do starosty właściwego ze względu na miejsce znalezienia zwierzęcia z prośbą o ustalenie właściciela lub posiadacza zwierzęcia;

3) starosta, o którym mowa w pkt 2, sprawdza prowadzone przez siebie rejestry lub występuje do organu prowadzącego właściwą ewidencję, rejestr lub zbiór danych o udzielenie informacji o poszukiwanym właścicielu lub posiadaczu zwierzęcia oraz zamieszcza na tablicach informacyjnych w swojej siedzibie oraz w Biuletynie Informacji Publicznej na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu informację o poszukiwaniu właściciela lub posiadacza zwierzęcia;

4) starosta, o którym mowa w pkt 2, niezwłocznie informuje Dyrektora Centralnego Azylu o wynikach działań podjętych przez niego zgodnie z pkt 3;

5) w przypadku ustalenia właściciela lub posiadacza zwierzęcia Dyrektor Centralnego Azylu wzywa go niezwłocznie do odbioru tego zwierzęcia w terminie 7 dni od dnia otrzymania wezwania;

6) Dyrektor Centralnego Azylu wydaje zwierzę wezwanemu do odbioru zwierzęcia właścicielowi lub posiadaczowi, przy czym w przypadku zwierzęcia, którego posiadanie wymaga zezwolenia, jego wydanie następuje po okazaniu zezwolenia;

7) zwierzę przechodzi na własność Skarbu Państwa:

a) po upływie 60 dni od dnia przyjęcia zwierzęcia do Centralnego Azylu – w przypadku nieustalenia właściciela lub posiadacza zwierzęcia albo

b) w przypadku gdy ustalony właściciel lub posiadacz zwierzęcia nie odebrał zwierzęcia w terminie, o którym mowa w pkt 5.

5. Dyrektor Centralnego Azylu odmawia udzielenia zgody na przyjęcie zwierzęcia do Centralnego Azylu w przypadku:

1) braku możliwości zapewnienia w Centralnym Azylu właściwych warunków przetrzymywania i opieki, odpowiadających potrzebom biologicznym zwierzęcia, mających wpływ na jego zdrowie i dobrostan;

2) możliwości umieszczenia zwierzęcia w ogrodzie zoologicznym, ośrodku rehabilitacji zwierząt lub azylu dla zwierząt, wynikającej z zakresu działalności tych podmiotów;

3) bieżącego obłożenia Centralnego Azylu uniemożliwiającego zachowanie jego przepustowości i operacyjności, a także wystąpienia ryzyka przekroczenia limitu wydatków, o którym mowa w art. 36 ust. 1.

6. Odmowy przyjęcia zwierzęcia do Centralnego Azylu udziela się w formie protokołu odmowy przyjęcia sporządzonego na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym podpisem własnoręcznym, albo na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, przy użyciu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

7. Protokół odmowy przyjęcia zawiera:

1) datę złożenia prośby o przyjęcie zwierzęcia do Centralnego Azylu;

2) nazwę, siedzibę i adres albo imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres składającego prośbę o przyjęcie zwierzęcia;

3) nazwę, siedzibę i adres Centralnego Azylu;

4) (uchylony)

5) (uchylony)

6) inne informacje o zwierzęciu przekazane przez składającego prośbę o przyjęcie zwierzęcia.

8. Protokół odmowy przyjęcia podpisuje Dyrektor Centralnego Azylu i przekazuje go niezwłocznie składającemu prośbę o przyjęcie zwierzęcia.

9. Dyrektor Centralnego Azylu w terminie 7 dni roboczych od dnia sporządzenia protokołu odmowy przyjęcia przekazuje składającemu prośbę o przyjęcie zwierzęcia uzasadnienie na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym podpisem własnoręcznym, albo na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, przy użyciu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym zawierające odniesienie do przesłanek, o których mowa w ust. 5.

Art. 7a. Zgoda na transport zwierzęcia do Centralnego Azylu

1. Dyrektor Centralnego Azylu udziela zgody na transport zwierzęcia, które ma zostać przyjęte do Centralnego Azylu, na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym podpisem własnoręcznym, albo na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, przy użyciu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

2. Dyrektor Centralnego Azylu odmawia udzielenia zgody na transport zwierzęcia, które ma zostać przyjęte do Centralnego Azylu, w przypadku:

1) braku zgody właściwego powiatowego lekarza weterynarii na transport zwierzęcia;

2) braku możliwości realizacji transportu zwierzęcia pojazdem Centralnego Azylu lub pojazdem podmiotu, o którym mowa w art. 4a;

3) ryzyka przekroczenia limitu wydatków budżetu państwa, o którym mowa w art. 36 ust. 1, w danym roku.

3. Odmowy udzielenia zgody na transport zwierzęcia, które ma zostać przyjęte do Centralnego Azylu, udziela się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym podpisem własnoręcznym, albo na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, przy użyciu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

Art. 7b. Charakter prawny zgody i odmowy udzielenia zgody

Udzielenie zgody oraz odmowa udzielenia zgody przez Dyrektora Centralnego Azylu, o których mowa odpowiednio w art. 7 i art. 7a, nie są decyzjami administracyjnymi w rozumieniu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691).

Art. 8. Okres przetrzymywania zwierząt i koszty ich utrzymania

1. Zwierzę przyjęte do Centralnego Azylu jest w nim przetrzymywane do dnia:

1) podjęcia czynności wynikających z art. 38 ust. 4 albo ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1580, z 2025 r. poz. 1696 i 1795 oraz z 2026 r. poz. 737 i 755), art. 130 ust. 2–4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub art. 36 ust. 2 albo 3 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych po wydaniu przez sąd orzeczenia o przepadku tego zwierzęcia;

2) przekazania właścicielowi lub posiadaczowi zwierzęcia, w przypadkach określonych w art. 7 ust. 4;

3) zakończenia kwarantanny lub izolacji zwierzęcia i przekazania go podmiotowi, który nie miał warunków umożliwiających przeprowadzenie kwarantanny lub izolacji;

4) wprowadzenia zwierzęcia do środowiska przyrodniczego po uzyskaniu zezwolenia;

5) przekazania zwierzęcia podmiotowi uprawnionemu do utrzymywania zwierzęcia, jeżeli podmiot ten wyrazi zgodę na przyjęcie zwierzęcia;

6) uśmiercenia zwierzęcia;

7) zwrotu zwierzęcia, jeżeli sąd nie orzeknie przepadku zwierzęcia na podstawie art. 129 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody albo na podstawie art. 35 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych albo jeżeli postępowanie karne albo postępowanie w sprawach o wykroczenia w tej sprawie zostanie umorzone;

8) zwrotu zwierzęcia w przypadku określonym w art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.

2. Centralny Azyl ponosi koszty:

1) transportu zwierzęcia przyjętego do Centralnego Azylu, jego leczenia, znakowania, kwarantanny lub izolacji, opieki nad nim oraz jego wyżywienia do czasu:

a) odebrania zwierzęcia przez jego właściciela lub posiadacza – w przypadkach, o których mowa w art. 7 ust. 4,

b) przekazania zwierzęcia, którego właścicielem stał się Skarb Państwa, podmiotom, o których mowa w art. 14;

2) wprowadzenia zwierzęcia do środowiska przyrodniczego;

3) uśmiercenia i utylizacji zwłok uśmierconego lub padłego zwierzęcia przyjętego do Centralnego Azylu.

Art. 9. Przesłanki kwarantanny lub izolacji zwierzęcia

Zwierzę przyjęte do Centralnego Azylu podlega kwarantannie lub izolacji:

1) jeżeli taki obowiązek wynika z odrębnych przepisów weterynaryjnych;

2) w przypadku stwierdzenia takiej potrzeby przez lekarza weterynarii.

Art. 10. Transport zwierzęcia przez inne podmioty

Transport zwierzęcia przez inne podmioty odbywa się na podstawie porozumień lub umów, o których mowa w art. 5 pkt 4, i dotyczy przypadków, gdy:

1) nie można go zrealizować pojazdem Centralnego Azylu;

2) (uchylony)

3) przemawiają za tym względy ekonomiczne lub logistyczne.

Art. 11. Warunki przetrzymywania zwierząt i procedury bezpieczeństwa

1. W Centralnym Azylu:

1) zapewnia się opiekę weterynaryjną oraz warunki przetrzymywania zwierząt zgodne z biologią danego gatunku zwierząt i ich stanem fizjologicznym, zapewniające swobodę ruchu i wypoczynek w czasie zgodnym z ich aktywnością życiową;

2) w miejscu, w którym przetrzymuje się zwierzęta należące do gatunków niebezpiecznych, są spełnione warunki, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 73 ust. 11 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;

3) w miejscu, w którym przetrzymuje się zwierzęta należące do inwazyjnych gatunków obcych, są spełnione wymogi obiektu izolowanego w rozumieniu art. 3 pkt 9 rozporządzenia 1143/2014;

4) są wyodrębnione pomieszczenia przeznaczone na kwarantannę oraz izolację zwierząt.

2. W odniesieniu do przetrzymywanych w Centralnym Azylu zwierząt należących do gatunków niebezpiecznych oraz inwazyjnych gatunków obcych stosuje się system ciągłego nadzoru, środki uniemożliwiające ucieczkę zwierząt oraz inne środki niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa ludziom i innym zwierzętom.

3. Dyrektor Centralnego Azylu opracowuje i aktualizuje procedury:

1) działania na wypadek ucieczki zwierzęcia, w tym plan eliminacji tego zwierzęcia ze środowiska,

2) działania na wypadek wydostania się zwierzęcia z pomieszczeń przeznaczonych do jego przetrzymywania, ze szczególnym uwzględnieniem zwierząt należących do gatunków niebezpiecznych lub inwazyjnych gatunków obcych,

3) transportu zwierzęcia do i z Centralnego Azylu oraz przemieszczania zwierzęcia na terenie Centralnego Azylu, ze szczególnym uwzględnieniem zwierząt należących do gatunków niebezpiecznych lub inwazyjnych gatunków obcych,

4) obsługi, w tym sprzątania, pomieszczeń, ze szczególnym uwzględnieniem obiektu izolowanego, w którym są przetrzymywane zwierzęta należące do inwazyjnych gatunków obcych lub gatunków niebezpiecznych,

5) prowadzenia kwarantanny i izolacji zwierząt, w tym postępowania z odpadami oraz dezynfekcji pomieszczeń przeznaczonych do kwarantanny i izolacji,

6) postępowania z padłymi albo uśmierconymi zwierzętami,

7) na wypadek wystąpienia choroby zakaźnej

kierując się potrzebą zapewnienia dobrostanu zwierząt, bezpieczeństwa publicznego, w tym bezpieczeństwa sanitarno-epidemiologicznego, oraz wymogami bezpieczeństwa i higieny pracy.

Art. 12. Zakaz rozmnażania i przetrzymywanie zwierząt urodzonych

1. W Centralnym Azylu nie prowadzi się rozmnażania zwierząt.

2. Przepis ust. 1 stosuje się także wobec zwierząt przekazanych przez Centralny Azyl innym podmiotom w przypadkach, o których mowa w art. 4a i art. 14 ust. 1 pkt 2.

3. Zwierzę urodzone w Centralnym Azylu jest w nim przetrzymywane do czasu rozstrzygnięcia o dalszym postępowaniu określonym w art. 13–15.

Art. 13. Wprowadzanie chronionych zwierząt do środowiska

1. Zwierzę należące do gatunku chronionego przetrzymywane w Centralnym Azylu może zostać wprowadzone do środowiska przyrodniczego, jeżeli stanowi własność Skarbu Państwa oraz spełnia warunki określone w przepisach z zakresu zdrowia zwierząt.

2. Zwierzę, o którym mowa w ust. 1, wprowadza się do środowiska przyrodniczego po uzyskaniu zezwolenia, o którym mowa w art. 56 ust. 1, 2 lub 2b ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się do zwierzęcia należącego do gatunku niebezpiecznego, gatunku CITES oraz gatunku, o którym mowa w art. 3 ust. 2 pkt 2, jeżeli jednocześnie należy ono do gatunku chronionego.

Art. 14. Zasady nieodpłatnego przekazywania zwierząt innym podmiotom

1. Zwierzę przetrzymywane w Centralnym Azylu może zostać przekazane innym podmiotom publicznym lub prywatnym:

1) w kraju i za granicą:

a) po wydaniu przez sąd orzeczenia o jego przepadku – zgodnie z decyzją administracyjną wydaną przez uprawniony organ, o którym mowa w art. 130 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub art. 36 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych, lub na warunkach wynikających z art. 38 ust. 1–6 i 8 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt,

b) po zrzeczeniu się go przez właściciela na rzecz Skarbu Państwa lub przejściu na własność Skarbu Państwa – w przypadku zwierzęcia niestanowiącego przedmiotu postępowania w sprawie orzekania o przepadku;

2) w kraju – przed orzeczeniem jego przepadku w przypadku zwierzęcia stanowiącego przedmiot postępowania w sprawie orzekania o przepadku.

2. Nie przekazuje się zwierzęcia podmiotowi, któremu odebrano to zwierzę na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.

3. Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, jest nieodpłatne.

4. Z przekazania zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, sporządza się protokół przekazania, który zawiera:

1) datę przekazania zwierzęcia;

2) nazwę, siedzibę i adres Centralnego Azylu;

3) nazwę, siedzibę i adres albo imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres podmiotu, któremu zwierzę jest przekazywane;

4) określenie gatunku, wieku i płci zwierzęcia, jeżeli jest to możliwe;

5) informację o stanie zdrowia zwierzęcia;

6) informację na temat oznakowania zwierzęcia;

7) status prawny zwierzęcia, w szczególności wskazanie, czy zwierzę stanowi przedmiot postępowania w sprawie orzekania o przepadku albo czy zwierzę stanowi własność Skarbu Państwa.

4a. Protokół przekazania, o którym mowa w ust. 4, sporządza się na piśmie utrwalonym w postaci papierowej, opatrzonym podpisem własnoręcznym, albo na piśmie utrwalonym w postaci elektronicznej, przy użyciu środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną, opatrzonym kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.

5. Dyrektor Centralnego Azylu, przekazując zwierzę innym podmiotom w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2, bierze pod uwagę:

1) możliwość zapewnienia przekazywanemu zwierzęciu właściwej opieki, warunków przetrzymywania oraz wymogów, o których mowa w art. 11 ust. 1 i 2;

2) możliwe do osiągnięcia korzyści dla różnorodności biologicznej, w tym możliwość przywrócenia do środowiska przyrodniczego lub ochronę ex situ w rozumieniu ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody gatunku, do którego należy przekazywane zwierzę, przy spełnieniu warunków określonych w przepisach z zakresu zdrowia zwierząt.

6. Osoba fizyczna, a w przypadku osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej – urzędujący członek organu zarządzającego lub nadzorczego, wspólnik spółki w spółce jawnej lub partnerskiej albo komplementariusz w spółce komandytowej lub komandytowo-akcyjnej lub prokurent, którym ma być przekazane zwierzę, nie mogą być:

1) prawomocnie ukarani za wykroczenia, o których mowa w art. 37–37b, art. 37d ust. 1 lub art. 37e ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, art. 127 pkt 1, 3, 5 lub 6, art. 131 pkt 1–3, 5, 8, 11, 13 lub 14 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych – w okresie 2 lat poprzedzających przekazanie;

2) skazani prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwa, o których mowa w art. 181 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny (Dz. U. z 2025 r. poz. 383, 1818 i 1872 oraz z 2026 r. poz. 902), art. 35 ust. 1–2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, art. 127a, art. 128 pkt 1 lub 2 lub art. 128a ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, art. 34 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych – w okresie 5 lat poprzedzających przekazanie.

7. Dyrektor Centralnego Azylu w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2, przed przekazaniem zwierzęcia, żąda złożenia oświadczenia w celu potwierdzenia wymogu niekaralności za wykroczenia lub przestępstwa, o których mowa w ust. 6.

8. Oświadczenie, o którym mowa w ust. 7, składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych oświadczeń.

9. Wraz z oświadczeniem, o którym mowa w ust. 7, podmiot, któremu jest przekazywane zwierzę, przekazuje:

1) stosowne zezwolenia, o których mowa w przepisach:

a) ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody – w przypadku zwierząt należących do gatunków CITES, gatunków niebezpiecznych lub gatunków chronionych,

b) ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych – w przypadku zwierząt należących do inwazyjnych gatunków obcych;

2) dokumenty pokontrolne, wydane w ciągu ostatnich 3 lat, licząc od dnia składania oświadczenia, o którym mowa w ust. 7, dotyczące działalności prowadzonej przez ten podmiot, sporządzone na podstawie kontroli przeprowadzonych przez regionalnego dyrektora ochrony środowiska, Państwową Inspekcję Sanitarną lub Inspekcję Weterynaryjną – jeżeli kontrole były prowadzone.

10. Dyrektor Centralnego Azylu zwraca się do właściwego regionalnego dyrektora ochrony środowiska i Państwowej Inspekcji Sanitarnej w celu weryfikacji, czy kontrole podmiotu, o którym mowa w ust. 9, były prowadzone, w tym w celu potwierdzenia, czy zostały mu przekazane wszystkie dokumenty pokontrolne.

11. Zwierzę może zostać przekazane za granicę podmiotowi dającemu rękojmię przetrzymywania zwierzęcia w warunkach zapewniających jego dobrostan, po przedstawieniu Dyrektorowi Centralnego Azylu dokumentów potwierdzających tę rękojmię oraz spełnienie warunków, o których mowa w ust. 5.

12. Do przekazywania zwierzęcia za granicę nie stosuje się przepisów ust. 6–9.

Art. 15. Przesłanki i zasady uśmiercania zwierząt

1. Zwierzę przetrzymywane w Centralnym Azylu może zostać uśmiercone:

1) po wydaniu przez sąd orzeczenia o przepadku zwierzęcia oraz wydaniu przez uprawniony organ decyzji administracyjnej, o której mowa w art. 130 ust. 4 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody albo art. 36 ust. 3 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o gatunkach obcych – w przypadku zwierząt stanowiących przedmiot postępowania w sprawie orzekania o przepadku;

2) gdy:

a) istnieje konieczność podjęcia działań niezbędnych do usunięcia poważnego zagrożenia sanitarnego dla życia lub zdrowia ludzi lub zwierząt,

b) istnieje konieczność jego bezzwłocznego uśmiercenia w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt,

c) bezpośrednio zagraża ono innym zwierzętom lub ludziom, a jest niemożliwy inny sposób usunięcia tego zagrożenia,

d) nie jest możliwe jego wprowadzenie do środowiska przyrodniczego zgodnie z art. 13 lub przekazanie innemu podmiotowi zgodnie z art. 14

w przypadku zwierząt innych niż określone w pkt 1.

1a. Uśmiercenie zwierząt przyjętych do Centralnego Azylu należących do gatunków chronionych następuje po uzyskaniu zezwolenia, o którym mowa w art. 56 ust. 1 lub 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody.

1b. Zezwolenie, o którym mowa w ust. 1a, może być wydane na wniosek Dyrektora Centralnego Azylu.

1c. Uśmiercenie zwierząt przyjętych do Centralnego Azylu należących do gatunków CITES, z wyłączeniem gatunków należących jednocześnie do gatunków chronionych, w przypadkach, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. d, wymaga zezwolenia ministra właściwego do spraw środowiska wydawanego na wniosek Dyrektora Centralnego Azylu.

1d. W przypadku, o którym mowa w ust. 1c, minister właściwy do spraw środowiska wydaje zezwolenie na uśmiercenie zwierzęcia w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku o wydanie tego zezwolenia.

2. (uchylony)

3. (uchylony)

4. (uchylony)

5. (uchylony)

6. Zwierzę uśmierca lekarz weterynarii, który posiada prawo wykonywania zawodu lekarza weterynarii w rozumieniu ustawy z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych (Dz. U. z 2026 r. poz. 125), w sposób humanitarny polegający na zadawaniu przy tym minimum cierpienia fizycznego i psychicznego.

7. W przypadku konieczności bezzwłocznego uśmiercenia w rozumieniu art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt zwierzę może zostać uśmiercone bez zgody właściciela na podstawie orzeczenia lekarza weterynarii w sposób określony w art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt.

Pełna treść aktu: o Centralnym Azylu dla Zwierząt.