Art. 5. k.p.c. Udzielanie pouczeń

W razie uzasadnionej potrzeby sąd może udzielić stronom i uczestnikom postępowania występującym w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego lub radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej niezbędnych pouczeń co do czynności procesowych.

Komentarz do Art. 5. kpc

Przepis określa możliwość udzielania przez sąd pouczeń osobom uczestniczącym w postępowaniu cywilnym. Dotyczy stron i uczestników postępowania, którzy występują w sprawie bez adwokata, radcy prawnego, rzecznika patentowego albo radcy Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.

Warunkiem udzielenia pouczenia jest uzasadniona potrzeba. Oznacza to, że sąd nie ma obowiązku pouczania w każdej sprawie ani przy każdej czynności. Przepis pozostawia sądowi możliwość oceny, czy w danej sytuacji taka potrzeba występuje. Jeżeli zostanie ona uznana za uzasadnioną, sąd może przekazać stronie lub uczestnikowi informacje dotyczące czynności procesowych.

Pouczenia mają być niezbędne, a więc powinny odnosić się do takich czynności procesowych, których wyjaśnienie jest potrzebne w konkretnej sprawie. Przepis nie określa ich katalogu ani formy. Nie wskazuje również, że pouczenie zastępuje udział profesjonalnego pełnomocnika. Jego zakres wynika z potrzeby występującej w postępowaniu oraz z charakteru czynności, której dotyczy.

Znaczenie praktyczne regulacji polega na stworzeniu podstawy do przekazania podstawowych wyjaśnień osobom działającym bez wskazanych profesjonalnych przedstawicieli. Ma to ułatwiać im zrozumienie czynności procesowych, ale samo udzielenie pouczenia zależy od oceny sądu i jest ograniczone do informacji niezbędnych w danej sytuacji.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

Art. 4¹. kpc Art. 6. kpc