Art. 126¹. k.p.c. Obowiązek podania wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia

§ 1. W każdym piśmie należy podać wartość przedmiotu sporu lub wartość przedmiotu zaskarżenia, jeżeli od tej wartości zależy właściwość rzeczowa sądu, wysokość opłaty lub dopuszczalność środka odwoławczego, a przedmiotem sprawy nie jest oznaczona kwota pieniężna.

§ 2. Pisma dotyczące części przedmiotu sporu lub zaskarżenia podlegają opłacie tylko w stosunku do wartości tej części.

§ 3. Wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia podaje się w złotych, zaokrąglając w górę do pełnego złotego.

Komentarz do Art. 126¹. kpc

Art. 126¹ Kodeksu postępowania cywilnego (k.p.c.) jest kluczowym przepisem regulującym kwestie związane z wartością przedmiotu sporu (WPS) oraz wartością przedmiotu zaskarżenia (WPZ) w postępowaniach cywilnych. Przepis ten ma istotne znaczenie zarówno dla stron postępowania, jak i dla sądu, ponieważ wpływa na właściwość rzeczową sądu, wysokość opłat sądowych oraz dopuszczalność środków odwoławczych.

Komentarz do Art. 126¹ k.p.c.

Obowiązek podania wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia:
- Każde pismo procesowe, w którym wartość przedmiotu sporu lub zaskarżenia ma znaczenie dla właściwości rzeczowej sądu, wysokości opłaty sądowej lub dopuszczalności środka odwoławczego, musi zawierać informację o tej wartości.
- Obowiązek ten dotyczy wszystkich pism procesowych, niezależnie od tego, czy są one składane przez powoda, pozwanego, czy inną stronę postępowania.
Przypadki, gdy wartość przedmiotu sporu lub zaskarżenia jest istotna:
- Wartość przedmiotu sporu lub zaskarżenia jest kluczowa w przypadkach, gdy przedmiotem sprawy nie jest oznaczona kwota pieniężna. Przykładem mogą być sprawy dotyczące praw rzeczowych, roszczeń niemajątkowych czy sprawy o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego.
- Wartość ta wpływa na właściwość rzeczową sądu, co oznacza, że od jej wysokości zależy, czy sprawa będzie rozpoznawana przez sąd rejonowy czy okręgowy.
- Wysokość opłaty sądowej również jest uzależniona od wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia, co ma bezpośredni wpływ na koszty ponoszone przez strony postępowania.
- Dopuszczalność środków odwoławczych, takich jak apelacja czy skarga kasacyjna, może być uzależniona od wartości przedmiotu zaskarżenia.
Pisma dotyczące części przedmiotu sporu lub zaskarżenia:
- Jeżeli pismo procesowe dotyczy tylko części przedmiotu sporu lub zaskarżenia, opłata sądowa jest naliczana proporcjonalnie do wartości tej części.
- Przepis ten ma na celu zapewnienie sprawiedliwości w naliczaniu opłat sądowych, aby strony nie były obciążane nadmiernymi kosztami w przypadku, gdy spór dotyczy tylko części większej całości.
Zaokrąglanie wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia:
- Wartość przedmiotu sporu lub zaskarżenia podaje się w złotych, zaokrąglając w górę do pełnego złotego.
- Zaokrąglanie w górę ma na celu uproszczenie obliczeń i uniknięcie sporów co do precyzyjnej wartości, co mogłoby prowadzić do dodatkowych komplikacji procesowych.

Znaczenie praktyczne

Art. 126¹ k.p.c. ma istotne znaczenie praktyczne dla stron postępowania cywilnego. Prawidłowe określenie wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia jest kluczowe dla uniknięcia błędów proceduralnych, które mogą prowadzić do odrzucenia pisma procesowego, konieczności jego uzupełnienia lub poniesienia dodatkowych kosztów. Strony powinny zwracać szczególną uwagę na ten obowiązek, aby zapewnić sprawne i efektywne prowadzenie postępowania.

Wnioski

Art. 126¹ k.p.c. jest przepisem, który wprowadza jasne zasady dotyczące określania wartości przedmiotu sporu lub zaskarżenia w postępowaniach cywilnych. Jego celem jest zapewnienie przejrzystości i sprawiedliwości w naliczaniu opłat sądowych oraz określaniu właściwości rzeczowej sądu. Strony postępowania powinny dokładnie przestrzegać tego przepisu, aby uniknąć niepotrzebnych komplikacji procesowych i dodatkowych kosztów.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 468.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

wartość przedmiotu sporu

przedmiot sporu

właściwość sąduwysokość opłatyśrodek odwoławczy kwota pieniężna

części przedmiotu

złoty

opłata

Art. 126. kpc Art. 126². kpc