Art. 96. k.c. Źródła umocowania

Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).

Komentarz do Art. 96. kc

Przepis wskazuje dwa źródła, z których ktoś może czerpać prawo do działania w cudzym imieniu: ustawę albo oświadczenie samego reprezentowanego. Trzeciej drogi nie ma - kto nie ma umocowania z żadnego z tych źródeł, nie jest przedstawicielem.

Najważniejsze punkty

Przedstawicielstwo ustawowe powstaje niezależnie od woli reprezentowanego; typowo dotyczy rodziców działających za dziecko oraz opiekuna.
Pełnomocnictwo opiera się na oświadczeniu reprezentowanego. Jest to czynność jednostronna - nie wymaga zgody pełnomocnika ani zawarcia umowy.
Umocowanie a stosunek podstawowy to dwie różne rzeczy: obok pełnomocnictwa zwykle istnieje umowa określająca, co pełnomocnik ma zrobić, na przykład zlecenie. Wygaśnięcie jednego nie musi automatycznie oznaczać wygaśnięcia drugiego.
Skutek: czynność dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania wywołuje skutki bezpośrednio dla reprezentowanego (art. 95 § 2).
Zakres: pełnomocnictwo ogólne obejmuje tylko czynności zwykłego zarządu; do czynności przekraczających ten zakres potrzebne jest pełnomocnictwo określające ich rodzaj albo pełnomocnictwo do poszczególnej czynności (art. 98).
Forma: jeżeli do ważności czynności potrzebna jest szczególna forma, pełnomocnictwo do jej dokonania wymaga tej samej formy; pełnomocnictwo ogólne wymaga pisma pod rygorem nieważności (art. 99).

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

umocowanie

Art. 95. kc Art. 97. kc