Art. 931. k.c. Pierwsza grupa spadkobierców ustawowych

§ 1. W pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.

§ 2. Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.

Komentarz do Art. 931. kc

Art. 931 Kodeksu cywilnego reguluje zasady dziedziczenia ustawowego w pierwszej kolejności, określając, kto jest powołany do spadku po zmarłym oraz w jakich proporcjach dziedziczą poszczególni spadkobiercy.

Komentarz do Art. 931 Kodeksu cywilnego

1. Krąg spadkobierców ustawowych

W pierwszej kolejności do spadku powołane są dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek. Jest to podstawowa zasada dziedziczenia ustawowego, która ma na celu ochronę najbliższej rodziny zmarłego. Dzieci i małżonek dziedziczą w częściach równych, co oznacza, że każdy z nich otrzymuje równą część spadku, z zastrzeżeniem minimalnej części przypadającej małżonkowi.

2. Minimalna część przypadająca małżonkowi

Kodeks cywilny wprowadza istotne zastrzeżenie, że część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku. Oznacza to, że nawet w sytuacji, gdy liczba dzieci jest duża, małżonek zawsze otrzyma co najmniej 25% spadku. Przepis ten ma na celu zapewnienie małżonkowi odpowiedniego zabezpieczenia materialnego po śmierci współmałżonka.

3. Dziedziczenie przez zstępnych

Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, jego udział spadkowy przypada jego dzieciom w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych, co oznacza, że w przypadku śmierci wnuka spadkodawcy, jego udział przechodzi na jego dzieci (czyli prawnuki spadkodawcy) i tak dalej. Mechanizm ten zapewnia, że udział spadkowy zmarłego dziecka nie przepada, lecz przechodzi na jego potomków.

4. Praktyczne zastosowanie

W praktyce oznacza to, że w przypadku śmierci osoby pozostawiającej małżonka i troje dzieci, spadek zostanie podzielony na cztery równe części, z zastrzeżeniem, że małżonek otrzyma co najmniej jedną czwartą spadku. Jeżeli jedno z dzieci zmarło wcześniej, jego udział przechodzi na jego dzieci (wnuki spadkodawcy), które dziedziczą ten udział w równych częściach.

Podsumowanie

Art. 931 Kodeksu cywilnego wprowadza jasne i precyzyjne zasady dziedziczenia ustawowego w pierwszej kolejności, chroniąc interesy najbliższej rodziny zmarłego. Przepis ten zapewnia równy podział spadku między dzieci i małżonka, jednocześnie gwarantując minimalny udział małżonka oraz uwzględniając dziedziczenie przez dalszych zstępnych w przypadku śmierci dziecka spadkodawcy.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

dziedziczenie ustawowe

dzieci spadkodawcy

małżonek spadkodawcy

część spadkowa

otwarcie spadku

dalsi zstępni

udział spadkowy

równy podział

czwarta całości

ustawa spadkowa

Art. 921¹⁶.Art. 932.