Art. 921⁶. k.c. Definicja

Jeżeli zobowiązanie wynika z wystawionego papieru wartościowego, dłużnik jest obowiązany do świadczenia za zwrotem dokumentu albo udostępnieniem go dłużnikowi celem pozbawienia dokumentu jego mocy prawnej w sposób zwyczajowo przyjęty.

Komentarz do Art. 921⁶. kc

Art. 921⁶ Kodeksu cywilnego stanowi istotny element regulacji dotyczących papierów wartościowych w polskim systemie prawnym. Przepis ten określa obowiązki dłużnika w sytuacji, gdy zobowiązanie wynika z wystawionego papieru wartościowego. Warto przyjrzeć się bliżej jego treści i znaczeniu.

Treść przepisu

Art. 921⁶ Kodeksu cywilnego brzmi: „Jeżeli zobowiązanie wynika z wystawionego papieru wartościowego, dłużnik jest obowiązany do świadczenia za zwrotem dokumentu albo udostępnieniem go dłużnikowi celem pozbawienia dokumentu jego mocy prawnej w sposób zwyczajowo przyjęty.”

Analiza przepisu

Zobowiązanie z papieru wartościowego:
- Przepis odnosi się do sytuacji, w której zobowiązanie dłużnika wynika z papieru wartościowego. Papiery wartościowe to dokumenty, które inkorporują określone prawa majątkowe, np. weksle, czeki, obligacje, akcje.
Obowiązek świadczenia za zwrotem dokumentu:
- Dłużnik jest zobowiązany do spełnienia świadczenia (np. zapłaty sumy pieniężnej) pod warunkiem zwrotu papieru wartościowego przez wierzyciela. Zwrot dokumentu jest istotny, ponieważ papier wartościowy jest nośnikiem prawa majątkowego, a jego zwrot potwierdza wykonanie zobowiązania.
Alternatywa: udostępnienie dokumentu celem pozbawienia jego mocy prawnej:
- Przepis przewiduje alternatywną możliwość, w której wierzyciel nie zwraca dokumentu, ale udostępnia go dłużnikowi w celu pozbawienia dokumentu jego mocy prawnej. Może to nastąpić w sposób zwyczajowo przyjęty, np. poprzez jego unieważnienie, zniszczenie lub oznaczenie jako „zapłacony”.

Znaczenie praktyczne

Art. 921⁶ Kodeksu cywilnego ma na celu ochronę interesów dłużnika oraz zapewnienie pewności obrotu prawnego. Zwrot papieru wartościowego lub jego unieważnienie eliminuje ryzyko, że dokument ten zostanie ponownie użyty lub przedstawiony do realizacji przez osobę trzecią.

Przykłady zastosowania

Weksel:
- W przypadku weksla, dłużnik (trasat) jest zobowiązany do zapłaty sumy wekslowej za zwrotem weksla przez remitenta (wierzyciela). Jeśli remitent nie zwróci weksla, trasat może zażądać jego unieważnienia.
Obligacje:
- Emitent obligacji jest zobowiązany do wypłaty odsetek lub wykupu obligacji za zwrotem dokumentu obligacji przez obligatariusza. Alternatywnie, obligatariusz może udostępnić obligację celem jej unieważnienia.

Podsumowanie

Art. 921⁶ Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizm zabezpieczający zarówno dłużnika, jak i wierzyciela w transakcjach z udziałem papierów wartościowych. Przepis ten podkreśla znaczenie zwrotu dokumentu lub jego unieważnienia jako warunku spełnienia świadczenia, co ma na celu zapobieganie nadużyciom i zapewnienie pewności obrotu prawnego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zobowiązanie papieru

zwrot dokumentu

moc prawna

papier wartościowy

dłużnik

świadczenie

sposób zwyczajowy

Art. 921⁵.Art. 921⁷.