Art. 918. k.c. Uchylenie się od skutków prawnych ugody

§ 1. Uchylenie się od skutków prawnych ugody zawartej pod wpływem błędu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy błąd dotyczy stanu faktycznego, który według treści ugody obie strony uważały za niewątpliwy, a spór albo niepewność nie byłyby powstały, gdyby w chwili zawarcia ugody strony wiedziały o prawdziwym stanie rzeczy.

§ 2. Nie można uchylić się od skutków prawnych ugody z powodu odnalezienia dowodów co do roszczeń, których ugoda dotyczy, chyba że została zawarta w złej wierze.

Komentarz do Art. 918. kc

Art. 918 Kodeksu cywilnego reguluje możliwość uchylenia się od skutków prawnych ugody zawartej pod wpływem błędu. Przepis ten jest istotny z punktu widzenia ochrony stron przed niekorzystnymi skutkami prawnymi wynikającymi z błędnych założeń faktycznych, na których opierała się ugoda.

Komentarz do Art. 918 Kodeksu cywilnego

1. Przesłanki uchylenia się od skutków prawnych ugody

Art. 918 Kodeksu cywilnego przewiduje, że uchylenie się od skutków prawnych ugody zawartej pod wpływem błędu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy spełnione są określone przesłanki:

Błąd dotyczy stanu faktycznego: Błąd musi odnosić się do stanu faktycznego, który według treści ugody obie strony uważały za niewątpliwy. Oznacza to, że błąd musi dotyczyć istotnych okoliczności faktycznych, które były podstawą zawarcia ugody.
Stan faktyczny uznany za niewątpliwy: Stan faktyczny, którego dotyczy błąd, musi być uznany przez obie strony za niewątpliwy. Oznacza to, że obie strony musiały być przekonane o prawdziwości tego stanu faktycznego w momencie zawierania ugody.
Brak sporu lub niepewności: Spór albo niepewność nie byłyby powstały, gdyby w chwili zawarcia ugody strony wiedziały o prawdziwym stanie rzeczy. Innymi słowy, gdyby strony znały prawdziwy stan faktyczny, nie doszłoby do zawarcia ugody w takim kształcie.

2. Wyłączenie możliwości uchylenia się od skutków prawnych ugody

Przepis wyraźnie wyłącza możliwość uchylenia się od skutków prawnych ugody z powodu odnalezienia dowodów co do roszczeń, których ugoda dotyczy, chyba że ugoda została zawarta w złej wierze. Oznacza to, że samo odnalezienie nowych dowodów nie jest wystarczającą podstawą do uchylenia się od skutków prawnych ugody, chyba że można wykazać, że ugoda została zawarta w złej wierze, czyli z zamiarem wprowadzenia drugiej strony w błąd.

3. Zła wiara jako podstawa uchylenia się od skutków prawnych ugody

Jeżeli ugoda została zawarta w złej wierze, strona może uchylić się od jej skutków prawnych. Zła wiara oznacza świadome działanie jednej ze stron mające na celu wprowadzenie drugiej strony w błąd co do istotnych okoliczności faktycznych. W takim przypadku ochrona prawna przysługuje stronie, która padła ofiarą takiego działania.

Podsumowanie

Art. 918 Kodeksu cywilnego wprowadza mechanizm ochrony stron ugody przed skutkami prawnymi wynikającymi z błędnych założeń faktycznych, pod warunkiem że błąd dotyczy stanu faktycznego uznanego przez obie strony za niewątpliwy i że spór lub niepewność nie powstałyby, gdyby strony znały prawdziwy stan rzeczy. Przepis ten jednocześnie wyłącza możliwość uchylenia się od skutków prawnych ugody z powodu odnalezienia nowych dowodów, chyba że ugoda została zawarta w złej wierze.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

uchylenie ugody

skutek prawny

stan faktyczny

zawarcie ugody

prawdziwy stan

odnalezienie dowodów

roszczenie ugody

zła wiara

błąd ugody

niepewność stron.

Art. 917.Art. 919.