Art. 854. k.c. Wyłączenie stosowania

Przepisów tytułu niniejszego nie stosuje się w przypadkach, gdy przedsiębiorca składowy nabywa własność złożonych rzeczy i jest obowiązany zwrócić tylko taką samą ilość rzeczy tego samego gatunku i takiej samej jakości.

Komentarz do Art. 854. kc

Art. 854 Kodeksu cywilnego stanowi, że przepisów dotyczących składu nie stosuje się w sytuacjach, gdy przedsiębiorca składowy nabywa własność złożonych rzeczy i jest zobowiązany zwrócić jedynie taką samą ilość rzeczy tego samego gatunku i jakości. Przepis ten wprowadza istotne odstępstwo od ogólnych zasad dotyczących umowy składu, które są uregulowane w tytule XXVIII Kodeksu cywilnego.

W kontekście tego przepisu, kluczowe jest zrozumienie kilku aspektów:

Nabycie własności przez przedsiębiorcę składowego: W typowej umowie składu, przedsiębiorca składowy przechowuje rzeczy należące do składającego, nie nabywając ich własności. Art. 854 wprowadza jednak wyjątek, w którym przedsiębiorca składowy staje się właścicielem rzeczy złożonych. Oznacza to, że rzeczy te przechodzą na własność przedsiębiorcy składowego w momencie ich złożenia.
Obowiązek zwrotu rzeczy tego samego gatunku i jakości: Przedsiębiorca składowy, który nabył własność rzeczy, nie jest zobowiązany do zwrotu tych samych, konkretnych rzeczy, ale jedynie do zwrotu rzeczy tego samego gatunku i jakości. Przykładem może być sytuacja, w której przedsiębiorca składowy nabywa zboże i jest zobowiązany zwrócić taką samą ilość zboża tego samego gatunku i jakości, a nie te same ziarna.
Wyłączenie przepisów tytułu XXVIII: Przepis ten wyłącza stosowanie ogólnych przepisów dotyczących umowy składu w sytuacjach opisanych powyżej. Oznacza to, że nie mają zastosowania przepisy dotyczące odpowiedzialności przedsiębiorcy składowego za przechowywane rzeczy, ich ubezpieczenia, czy też obowiązku wydania rzeczy w stanie niepogorszonym.
Praktyczne zastosowanie: Art. 854 ma zastosowanie w specyficznych sytuacjach, często związanych z działalnością gospodarczą, gdzie przedsiębiorca składowy prowadzi działalność polegającą na przechowywaniu i obrocie towarami masowymi, takimi jak surowce, produkty rolne czy materiały budowlane. W takich przypadkach, nabycie własności przez przedsiębiorcę składowego i obowiązek zwrotu rzeczy tego samego gatunku i jakości może być bardziej praktyczne i efektywne niż przechowywanie konkretnych rzeczy.

Podsumowując, art. 854 Kodeksu cywilnego wprowadza istotne odstępstwo od ogólnych zasad dotyczących umowy składu, dostosowując przepisy do specyficznych potrzeb obrotu gospodarczego. Przedsiębiorcy składowi, którzy nabywają własność złożonych rzeczy, są zobowiązani jedynie do zwrotu rzeczy tego samego gatunku i jakości, co może ułatwiać i upraszczać procesy logistyczne i handlowe.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

przepis tytułu

własność rzeczy

ilość rzeczy

przedsiębiorca składowyzwrot rzeczy

Art. 853. kc Art. 855. kc