Art. 591. k.c. Wynagrodzenie za zużycie lub uszkodzenie

W razie zastrzeżenia prawa własności sprzedawca odbierając rzecz może żądać odpowiedniego wynagrodzenia za zużycie lub uszkodzenie rzeczy.

Komentarz do Art. 591. kc

Art. 591 Kodeksu cywilnego przewiduje mechanizm ochrony interesów sprzedawcy w sytuacji, gdy zastrzegł on prawo własności sprzedanej rzeczy do momentu pełnej zapłaty ceny przez kupującego. Przepis ten stanowi, że sprzedawca, który odbiera rzecz w związku z niewywiązaniem się kupującego z obowiązku zapłaty, ma prawo żądać odpowiedniego wynagrodzenia za zużycie lub uszkodzenie rzeczy.

Komentarz do art. 591 Kodeksu cywilnego:

Zastrzeżenie prawa własności: Przepis ten odnosi się do sytuacji, w której sprzedawca zastrzegł sobie prawo własności rzeczy do momentu pełnej zapłaty ceny przez kupującego. Jest to forma zabezpieczenia interesów sprzedawcy, która pozwala mu na odzyskanie rzeczy w przypadku niewywiązania się kupującego z obowiązku zapłaty.
Odbiór rzeczy przez sprzedawcę: W przypadku, gdy kupujący nie spełnia swojego obowiązku zapłaty, sprzedawca ma prawo odebrać rzecz. Odbiór rzeczy oznacza fizyczne przejęcie jej przez sprzedawcę, co może nastąpić na drodze dobrowolnej lub przymusowej (np. poprzez postępowanie sądowe).
Żądanie wynagrodzenia za zużycie lub uszkodzenie rzeczy: Przepis przewiduje, że sprzedawca może żądać odpowiedniego wynagrodzenia za zużycie lub uszkodzenie rzeczy. Wynagrodzenie to ma na celu rekompensatę sprzedawcy za obniżenie wartości rzeczy, które nastąpiło w okresie, gdy znajdowała się ona w posiadaniu kupującego.
Zakres wynagrodzenia: Wynagrodzenie powinno być „odpowiednie”, co oznacza, że musi odpowiadać rzeczywistemu stopniowi zużycia lub uszkodzenia rzeczy. Ocena tego, co jest odpowiednie, może być przedmiotem sporu między stronami i w razie potrzeby może być ustalona przez sąd na podstawie dowodów przedstawionych przez obie strony.
Znaczenie praktyczne: Przepis ten ma istotne znaczenie praktyczne, ponieważ zabezpiecza sprzedawcę przed stratami wynikającymi z użytkowania rzeczy przez kupującego, który nie wywiązał się ze swojego obowiązku zapłaty. Dzięki temu sprzedawca nie jest narażony na dodatkowe straty związane z obniżeniem wartości rzeczy.
Relacja do innych przepisów: Art. 591 Kodeksu cywilnego należy interpretować w kontekście innych przepisów dotyczących sprzedaży, w szczególności art. 589 i 590, które również regulują kwestie zastrzeżenia prawa własności i jego skutków.

Podsumowując, art. 591 Kodeksu cywilnego stanowi ważne narzędzie ochrony interesów sprzedawcy, umożliwiając mu dochodzenie odpowiedniego wynagrodzenia za zużycie lub uszkodzenie rzeczy w przypadku, gdy kupujący nie wywiązał się z obowiązku zapłaty. Przepis ten podkreśla znaczenie zastrzeżenia prawa własności jako mechanizmu zabezpieczającego w umowach sprzedaży.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

prawo zastrzeżeń

prawo własności

odbiór rzeczy

odpowiednie wynagrodzenie

zużycie rzeczy

Art. 590. kc Art. 592. kc