Art. 544. k.c. Sprzedaż na odległość

§ 1. Jeżeli rzecz sprzedana ma być przesłana przez sprzedawcę do miejsca, które nie jest miejscem spełnienia świadczenia, poczytuje się w razie wątpliwości, że wydanie zostało dokonane z chwilą, gdy w celu dostarczenia rzeczy na miejsce przeznaczenia sprzedawca powierzył ją przewoźnikowi trudniącemu się przewozem rzeczy tego rodzaju.

§ 2. Jednakże kupujący obowiązany jest zapłacić cenę dopiero po nadejściu rzeczy na miejsce przeznaczenia i po umożliwieniu mu zbadania rzeczy.

Komentarz do Art. 544. kc

Art. 544 Kodeksu cywilnego reguluje kwestie związane z momentem wydania rzeczy sprzedanej, gdy jest ona przesyłana przez sprzedawcę do miejsca, które nie jest miejscem spełnienia świadczenia. Przepis ten ma istotne znaczenie w obrocie gospodarczym, zwłaszcza w kontekście sprzedaży towarów na odległość.

Komentarz do Art. 544 Kodeksu cywilnego

1. Moment wydania rzeczy

Zgodnie z art. 544 § 1 Kodeksu cywilnego, jeżeli rzecz sprzedana ma być przesłana przez sprzedawcę do miejsca, które nie jest miejscem spełnienia świadczenia, to w razie wątpliwości przyjmuje się, że wydanie rzeczy następuje z chwilą, gdy sprzedawca powierzy ją przewoźnikowi trudniącemu się przewozem rzeczy tego rodzaju. Oznacza to, że odpowiedzialność za rzecz przechodzi na kupującego w momencie przekazania jej przewoźnikowi, a nie dopiero w chwili dostarczenia rzeczy do miejsca przeznaczenia.

2. Obowiązek zapłaty ceny

Pomimo że wydanie rzeczy następuje w momencie przekazania jej przewoźnikowi, kupujący jest zobowiązany do zapłaty ceny dopiero po nadejściu rzeczy na miejsce przeznaczenia i po umożliwieniu mu zbadania rzeczy. Jest to istotne zabezpieczenie interesów kupującego, który ma prawo upewnić się, że otrzymana rzecz jest zgodna z umową przed dokonaniem płatności.

3. Praktyczne znaczenie przepisu

Przepis ten ma szczególne znaczenie w kontekście handlu międzynarodowego oraz sprzedaży na odległość, gdzie często dochodzi do sytuacji, w których rzecz sprzedana musi być przesłana na znaczne odległości. W takich przypadkach kluczowe jest ustalenie momentu, w którym ryzyko utraty lub uszkodzenia rzeczy przechodzi na kupującego.

4. Wątpliwości interpretacyjne

W praktyce mogą pojawić się wątpliwości co do momentu, w którym rzeczywiście następuje wydanie rzeczy. Przepis mówi o „powierzeniu rzeczy przewoźnikowi trudniącemu się przewozem rzeczy tego rodzaju”, co oznacza, że przewoźnik musi być profesjonalistą w zakresie przewozu danego rodzaju rzeczy. W przypadku powierzenia rzeczy osobie, która nie jest zawodowym przewoźnikiem, moment wydania rzeczy może być różnie interpretowany.

5. Zastosowanie w umowach

Strony umowy sprzedaży mogą w sposób odmienny uregulować moment przejścia ryzyka oraz obowiązek zapłaty ceny. Art. 544 Kodeksu cywilnego ma charakter dyspozytywny, co oznacza, że strony mogą w umowie postanowić inaczej. W praktyce handlowej często stosuje się różne klauzule Incoterms, które precyzyjnie określają moment przejścia ryzyka oraz obowiązki stron w zakresie transportu i ubezpieczenia towarów.

Podsumowanie

Art. 544 Kodeksu cywilnego wprowadza domniemanie, że wydanie rzeczy sprzedanej następuje z chwilą powierzenia jej przewoźnikowi, co ma istotne znaczenie dla ustalenia momentu przejścia ryzyka na kupującego. Jednocześnie przepis ten chroni interesy kupującego, umożliwiając mu zbadanie rzeczy przed dokonaniem płatności. W praktyce handlowej strony umowy mogą jednak w sposób odmienny uregulować te kwestie, co pozwala na elastyczne dostosowanie warunków umowy do specyfiki danego obrotu gospodarczego.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2023 r. poz. 1610.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

sprzedaż rzeczy

miejsce spełnienia

wydanie rzeczy

chwila wydania

cel dostarczenia

miejsce przeznaczenia

obowiązek kupującego

zapłata ceny

nadejście rzeczy

zbadanie rzeczy

sprzedawca

przewoźnik

przewóz rzeczy

Art. 543¹.Art. 545.