Art. 474. k.c. Odpowiedzialność na zasadzie ryzyka za działania i zaniechania osób trzecich

Dłużnik odpowiedzialny jest jak za własne działanie lub zaniechanie za działania i zaniechania osób, z których pomocą zobowiązanie wykonywa, jak również osób, którym wykonanie zobowiązania powierza. Przepis powyższy stosuje się także w wypadku, gdy zobowiązanie wykonywa przedstawiciel ustawowy dłużnika.

Komentarz do Art. 474. kc

Art. 474 Kodeksu cywilnego stanowi istotny element regulacji odpowiedzialności kontraktowej w polskim systemie prawnym. Przepis ten wprowadza zasadę odpowiedzialności dłużnika za działania i zaniechania osób trzecich, które uczestniczą w wykonaniu zobowiązania. Oto szczegółowy komentarz do tego artykułu:

Zakres odpowiedzialności dłużnika:
- Dłużnik ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania osób, z których pomocą wykonuje zobowiązanie. Oznacza to, że jeżeli dłużnik korzysta z pomocy innych osób (np. pracowników, podwykonawców), to odpowiada za ich działania tak, jakby były to jego własne działania.
- Odpowiedzialność ta obejmuje również osoby, którym dłużnik powierza wykonanie zobowiązania. Przykładem może być sytuacja, w której dłużnik zleca wykonanie określonej usługi podwykonawcy.
Charakter odpowiedzialności:
- Odpowiedzialność dłużnika za osoby trzecie ma charakter odpowiedzialności absolutnej. Oznacza to, że dłużnik nie może się zwolnić z odpowiedzialności, powołując się na brak winy w wyborze osoby trzeciej lub na staranność w nadzorze nad jej działaniami.
- Dłużnik odpowiada za wszelkie szkody wyrządzone przez osoby trzecie w związku z wykonywaniem zobowiązania, niezależnie od tego, czy sam dłużnik dołożył należytej staranności.
Przedstawiciel ustawowy dłużnika:
- Przepis ten ma zastosowanie również w sytuacji, gdy zobowiązanie wykonuje przedstawiciel ustawowy dłużnika. Przykładem może być sytuacja, w której zobowiązanie wykonuje rodzic w imieniu małoletniego dziecka.
- W takim przypadku dłużnik również ponosi odpowiedzialność za działania i zaniechania przedstawiciela ustawowego.
Znaczenie praktyczne:
- Art. 474 Kodeksu cywilnego ma duże znaczenie praktyczne, zwłaszcza w kontekście umów o świadczenie usług, umów o dzieło oraz umów zlecenia, gdzie często dochodzi do korzystania z pomocy osób trzecich.
- Przepis ten chroni wierzyciela, zapewniając mu możliwość dochodzenia roszczeń od dłużnika, nawet jeśli szkoda została wyrządzona przez osobę trzecią.
Relacja do innych przepisów:
- Art. 474 Kodeksu cywilnego należy interpretować w kontekście innych przepisów dotyczących odpowiedzialności kontraktowej, w szczególności art. 471 KC, który reguluje ogólne zasady odpowiedzialności za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
- Przepis ten jest również komplementarny do art. 429 KC, który dotyczy odpowiedzialności za powierzenie wykonania czynności osobie, która nie posiada odpowiednich kwalifikacji.

Podsumowując, art. 474 Kodeksu cywilnego wprowadza zasadę odpowiedzialności dłużnika za działania i zaniechania osób trzecich, które uczestniczą w wykonaniu zobowiązania. Przepis ten ma na celu ochronę interesów wierzyciela i zapewnienie mu możliwości dochodzenia roszczeń od dłużnika, niezależnie od tego, kto faktycznie wykonuje zobowiązanie.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

odpowiedzialność dłużnika

działanie dłużnika

zaniechanie dłużnika

pomoc osób

przedstawiciel ustawowy

stosowanie przepisów

Art. 473. kc Art. 475. kc