Art. 453. k.c. Datio in solutum

Jeżeli dłużnik w celu zwolnienia się z zobowiązania spełnia za zgodą wierzyciela inne świadczenie, zobowiązanie wygasa. Jednakże gdy przedmiot świadczenia ma wady, dłużnik obowiązany jest do rękojmi według przepisów o rękojmi przy sprzedaży.

Komentarz do Art. 453. kc

Art. 453 Kodeksu cywilnego wprowadza instytucję tzw. datio in solutum, czyli świadczenia w miejsce wykonania. Zgodnie z tym przepisem, dłużnik może zwolnić się z zobowiązania poprzez spełnienie innego świadczenia, pod warunkiem że wierzyciel wyrazi na to zgodę. W momencie spełnienia tego innego świadczenia, pierwotne zobowiązanie wygasa.

Komentarz do tego przepisu można podzielić na kilka kluczowych aspektów:

Zgoda wierzyciela: Fundamentalnym warunkiem skuteczności datio in solutum jest zgoda wierzyciela. Bez zgody wierzyciela, dłużnik nie może jednostronnie zmienić przedmiotu świadczenia. Zgoda ta może być wyrażona w dowolnej formie, chyba że umowa lub przepisy prawa wymagają formy szczególnej.
Wygaśnięcie zobowiązania: Spełnienie innego świadczenia za zgodą wierzyciela powoduje wygaśnięcie pierwotnego zobowiązania. Jest to równoznaczne z sytuacją, w której dłużnik spełnia pierwotne świadczenie zgodnie z umową. W praktyce oznacza to, że wierzyciel nie może już dochodzić pierwotnego świadczenia od dłużnika.
Rękojmia za wady: Przepis ten wprowadza również odpowiedzialność dłużnika za wady przedmiotu świadczenia, które zostało spełnione w miejsce pierwotnego zobowiązania. Odpowiedzialność ta jest analogiczna do odpowiedzialności sprzedawcy za wady rzeczy sprzedanej, zgodnie z przepisami o rękojmi przy sprzedaży (art. 556 i nast. Kodeksu cywilnego). Oznacza to, że wierzyciel może dochodzić roszczeń z tytułu rękojmi, jeżeli przedmiot świadczenia ma wady fizyczne lub prawne.
Praktyczne zastosowanie: Datio in solutum może być użyteczne w sytuacjach, gdy dłużnik nie jest w stanie spełnić pierwotnego świadczenia, ale może zaoferować inne świadczenie, które zadowoli wierzyciela. Może to dotyczyć zarówno świadczeń pieniężnych, jak i niepieniężnych. Przykładowo, dłużnik może zamiast zapłaty gotówką przekazać wierzycielowi określony towar lub wykonać usługę.
Ochrona wierzyciela: Przepis ten chroni interesy wierzyciela, zapewniając mu możliwość dochodzenia roszczeń z tytułu rękojmi, jeżeli przedmiot świadczenia okaże się wadliwy. Wierzyciel nie jest więc pozbawiony środków ochrony prawnej w przypadku, gdy dłużnik spełni świadczenie niezgodne z umową.

Podsumowując, art. 453 Kodeksu cywilnego stanowi elastyczne narzędzie umożliwiające dłużnikowi zwolnienie się z zobowiązania poprzez spełnienie innego świadczenia za zgodą wierzyciela. Jednocześnie przepis ten zapewnia ochronę wierzyciela przed wadliwym świadczeniem, wprowadzając odpowiedzialność dłużnika na zasadach rękojmi.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

zwolnienie zobowiązania

inne świadczenia

zgoda wierzycielaprzedmiot świadczenia

przepisy rękojmi

rękojmia sprzedaży

Art. 452. kc Art. 454. kc