Art. 1002. k.c. Dziedziczenie roszczenia o zachowek

Roszczenie z tytułu zachowku przechodzi na spadkobiercę osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy spadkobierca ten należy do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy.

Komentarz do Art. 1002. kc

Art. 1002 Kodeksu cywilnego stanowi, że roszczenie z tytułu zachowku przechodzi na spadkobiercę osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy spadkobierca ten należy do osób uprawnionych do zachowku po pierwszym spadkodawcy. Przepis ten reguluje sytuację, w której osoba uprawniona do zachowku umiera, zanim zrealizuje swoje roszczenie.

Komentarz:

Cel przepisu: Art. 1002 ma na celu ograniczenie kręgu osób, które mogą dziedziczyć roszczenie z tytułu zachowku. Przepis ten wprowadza dodatkowy warunek, który musi być spełniony, aby roszczenie mogło przejść na spadkobiercę osoby uprawnionej do zachowku.
Uprawnieni do zachowku: Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, do osób uprawnionych do zachowku należą zstępni, małżonek oraz rodzice spadkodawcy. Oznacza to, że roszczenie z tytułu zachowku może przejść na spadkobiercę osoby uprawnionej do zachowku tylko wtedy, gdy ten spadkobierca również należy do tej grupy osób w stosunku do pierwszego spadkodawcy.
Przykład zastosowania: Jeśli osoba uprawniona do zachowku (np. syn spadkodawcy) umiera, zanim zrealizuje swoje roszczenie, to jego roszczenie może przejść na jego spadkobiercę (np. wnuka spadkodawcy), ale tylko wtedy, gdy ten wnuk również jest uprawniony do zachowku po pierwszym spadkodawcy (czyli po dziadku).
Ograniczenie dziedziczenia: Przepis ten wprowadza istotne ograniczenie w dziedziczeniu roszczeń z tytułu zachowku. Nie każdy spadkobierca osoby uprawnionej do zachowku będzie mógł przejąć to roszczenie. Musi on spełniać dodatkowy warunek bycia uprawnionym do zachowku po pierwszym spadkodawcy.
Skutki prawne: W praktyce oznacza to, że roszczenie z tytułu zachowku nie przejdzie na dalszych krewnych, którzy nie są uprawnieni do zachowku po pierwszym spadkodawcy. Przykładowo, jeśli osoba uprawniona do zachowku (np. syn) umiera, a jego spadkobiercą jest osoba, która nie jest uprawniona do zachowku po pierwszym spadkodawcy (np. brat zmarłego syna), to roszczenie z tytułu zachowku nie przejdzie na tego spadkobiercę.
Znaczenie praktyczne: Przepis ten ma duże znaczenie praktyczne, ponieważ chroni interesy osób najbliższych spadkodawcy, zapewniając, że roszczenie z tytułu zachowku nie będzie przechodzić na osoby, które nie mają bezpośredniego prawa do zachowku po pierwszym spadkodawcy.

Podsumowując, art. 1002 Kodeksu cywilnego wprowadza istotne ograniczenie w dziedziczeniu roszczeń z tytułu zachowku, zapewniając, że takie roszczenia mogą przechodzić tylko na osoby, które same są uprawnione do zachowku po pierwszym spadkodawcy. Przepis ten ma na celu ochronę interesów najbliższych krewnych spadkodawcy i zapobieganie przechodzeniu roszczeń na osoby dalsze, które nie mają bezpośredniego prawa do zachowku.

Komentarz ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej.

Tekst przepisu: akt uchwalony przez Sejm Rzeczypospolitej Polskiej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 795.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

roszczenie zachowku

osoba uprawniona

tytuł zachowku

zachowek

Art. 1001. kc Art. 1003. kc