§ 5.

1. Pomniejszeń, o których mowa w § 4 ust. 2, można dokonać, jeżeli na dzień dokonywania przeglądu i aktualizacji, o których mowa w § 4 ust. 3, wartość zabezpieczenia jest możliwa do uzyskania w wysokości uwzględnianej do pomniejszenia podstawy tworzenia rezerw oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi, podczas ewentualnego postępowania egzekucyjnego, upadłościowego lub restrukturyzacyjnego, biorąc pod uwagę ograniczenia prawne, ekonomiczne i faktyczne, mogące wpływać na rzeczywistą możliwość zaspokojenia się banku z przedmiotu zabezpieczenia.

2. Kwota, o którą można pomniejszyć podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi, w przypadku zabezpieczeń w postaci:

1) hipoteki – nie może być wyższa niż wysokość dokonanego wpisu do księgi wieczystej oraz:

a) 50 % wartości ustalonej na podstawie wyceny rzeczoznawcy, przy czym gdy wycena rzeczoznawcy nie uwzględnia wcześniej powstałych i ujawnionych w księdze wieczystej obciążeń, wartość pomniejsza się najpierw o łączną kwotę tych obciążeń, lub

b) 60 % bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości, ustalonej zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych (Dz. U. z 2023 r. poz. 110), lub

c) 50 % aktualnej ceny odpowiadającej położeniu i klasie gruntów ogłaszanej przez Główny Urząd Statystyczny w przypadku hipoteki na użytkach rolnych;

2) przeniesienia na bank prawa własności nieruchomości – nie może być wyższa niż:

a) 50 % wartości ustalonej na podstawie wyceny rzeczoznawcy, przy czym gdy wycena rzeczoznawcy nie uwzględnia ujawnionych w księdze wieczystej obciążeń, wartość pomniejsza się najpierw o łączną kwotę tych obciążeń, lub

b) 60 % bankowo-hipotecznej wartości nieruchomości, ustalonej zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o listach zastawnych i bankach hipotecznych, lub

c) 50 % aktualnej ceny odpowiadającej położeniu i klasie gruntów ogłaszanej przez Główny Urząd Statystyczny w przypadku hipoteki na użytkach rolnych;

3) środków pieniężnych na rachunku depozytowym Ministra Finansów, o których mowa w art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1483, 1844 i 1846), pochodzących z egzekucji z nieruchomości, na której bank posiadał hipotekę – nie może być wyższa niż:

a) oszacowana przez bank z należytą ostrożnością, w oparciu o obowiązujące przepisy prawa, wartość środków należnych bankowi jako wierzycielowi do czasu zatwierdzenia planu podziału lub

b) wartość środków należnych bankowi jako wierzycielowi wynikająca ze sporządzonego i zatwierdzonego planu podziału;

4) przeniesienia na bank przez dłużnika, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności rzeczy ruchomej, na warunkach określonych przez strony w umowie – nie może być wyższa niż:

a) 50 % wartości zakupu i 50 % pierwotnej wysokości zabezpieczanej kwoty – w przypadku zakupu rzeczy ruchomej nowo wytworzonej, gdy od daty zakupu tej rzeczy do daty zastosowania pomniejszenia nie minęło 365 dni, lub

b) 50 % wartości ustalonej na podstawie wyceny rzeczy ruchomej dokonanej przez rzeczoznawcę lub wartości wskazanej w polisie ubezpieczeniowej danej rzeczy ruchomej, lub wartości sprzedaży netto danej rzeczy ruchomej – w przypadkach innych niż przypadki określone w lit. a;

5) przeniesienia prawa własności papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w pkt 6, nie może być wyższa niż 50 % ich wartości godziwej;

6) przeniesienia na bank, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności papierów wartościowych:

a) emitowanych przez Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, banki centralne lub rządy państw będących członkiem Organizacji Współpracy Gospodarczej i Rozwoju (OECD),

b) gwarantowanych lub poręczanych przez podmiot, którego zobowiązania lub działalność są objęte gwarancją, poręczeniem, w tym poręczeniem wekslowym lub innym mechanizmem wsparcia, udzielonymi przez Skarb Państwa na podstawie odrębnych przepisów, spełniającymi wymogi ochrony kredytowej w rozumieniu art. 213‒215 rozporządzenia nr 575/2013,

c) emitowanych przez inne banki

nie może być wyższa niż 100 % wartości godziwej;

7) zastawu na statku morskim wpisanym do rejestru okrętowego (hipoteki morskiej) lub powietrznym wpisanym do rejestru państwowego statków powietrznych z odpowiednim zastosowaniem art. 11 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. – Prawo lotnicze, nie może być wyższa niż 50 % wyceny rzeczoznawcy i 50 % pierwotnej wysokości zabezpieczanej kwoty;

8) zastawu rejestrowego na prawach własności papierów wartościowych, z wyjątkiem wymienionych w pkt 6, nie może być wyższa niż 50 % ich wartości godziwej;

9) zastawu rejestrowego na prawach własności papierów wartościowych, o których mowa w pkt 6, nie może być wyższa niż 100 % wartości godziwej;

10) zastawu rejestrowego na rzeczy ruchomej – nie może być wyższa niż:

a) 50 % wartości zakupu i 50 % pierwotnej wysokości zabezpieczanej kwoty – w przypadku zakupu rzeczy nowo wytworzonej, gdy od daty zakupu tej rzeczy do daty zastosowania pomniejszenia nie minęło 365 dni, lub

11) gwarancji lub poręczeń, w tym poręczeń wekslowych, o których mowa w pkt 12 załącznika nr 2 do rozporządzenia, oraz oświadczenia patronackiego, o którym mowa w pkt 13 załącznika nr 2 do rozporządzenia – łącznie w stosunku do jednego podmiotu nie może być wyższa niż 15 % aktywów netto wystawcy zabezpieczenia, pomniejszonych o należne, lecz niewniesione wkłady na poczet kapitałów (funduszy) podstawowych oraz o akcje własne, według ich wartości godziwej;

12) gwarancji lub poręczeń, w tym poręczeń wekslowych, z terminem trwania gwarancji lub poręczenia równym co najmniej terminowi spłaty kredytu Banku Gospodarstwa Krajowego udzielonych z funduszy utworzonych, powierzonych lub przekazanych temu bankowi na podstawie odrębnych przepisów – nie może być wyższa niż 100 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty;

13) gwarancji lub poręczeń, w tym poręczeń wekslowych, z terminem trwania gwarancji lub poręczenia równym co najmniej terminowi spłaty kredytu Banku Gospodarstwa Krajowego, o których mowa w rozdziale 8a ustawy z dnia 8 maja 1997 r. o poręczeniach i gwarancjach udzielanych przez Skarb Państwa oraz niektóre osoby prawne (Dz. U. z 2024 r. poz. 291), a także regwarancji lub reporęczenia, zabezpieczających zobowiązania funduszy poręczeniowych, jeżeli są powiązane z określoną ekspozycją kredytową banku – nie może być wyższa niż 100 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty;

14) gwarancji lub poręczeń, w tym poręczeń wekslowych, wymienionych w pkt 16–20 załącznika nr 2 do rozporządzenia – nie może być wyższa niż 100 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty;

15) gwarancji lub poręczeń, w tym poręczeń wekslowych, wymienionych w pkt 21 załącznika nr 2 do rozporządzenia – nie może być wyższa niż 50 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty;

16) gwarancji lub poręczeń, w tym poręczeń wekslowych, wymienionych w pkt 22 załącznika nr 2 do rozporządzenia – nie może być wyższa niż 100 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty;

17) przelewu wierzytelności z akredytywy zabezpieczającej (akredytywa typu stand-by) otwartej lub potwierdzonej przez bank mający siedzibę w państwie będącym członkiem OECD, w przypadku gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa tego banku nie budzi obaw – nie może być wyższa niż 90 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty;

18) zabezpieczeń wymienionych w pkt 24 i 25 załącznika nr 2 do rozporządzenia – nie może być wyższa niż 90 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty;

19) zabezpieczeń wymienionych w pkt 26–30 załącznika nr 2 do rozporządzenia – nie może być wyższa niż 100 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty;

20) ubezpieczenia ekspozycji kredytowej w zakładzie ubezpieczeń mającym siedzibę w państwie będącym członkiem OECD w przypadku, gdy sytuacja ekonomiczno-finansowa zakładu ubezpieczeń nie budzi obaw – nie może być wyższa niż 50 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty;

21) bezwarunkowej cesji wierzytelności od kontrahenta mającego siedzibę w państwie będącym członkiem OECD, w przypadku gdy:

a) wierzytelność jest bezsporna i nieprzeterminowana oraz

b) kontrahent posiada rating przyznany przez zewnętrzną instytucję oceny wiarygodności kredytowej na poziomie inwestycyjnym

nie może być wyższa niż 50 % pierwotnej wysokości zabezpieczonej kwoty;

22) przeniesienia na bank, do czasu spłaty zadłużenia wraz z należnymi odsetkami i prowizją, prawa własności papierów wartościowych będących w obrocie giełdowym w państwie będącym członkiem OECD – nie może być wyższa niż 50 % wartości godziwej.

3. W przypadku wpisu do księgi wieczystej dokonanego na wniosek administratora hipoteki, o którym mowa w art. 68 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece (Dz. U. z 2025 r. poz. 341, 1669, 1792 i 1793 oraz z 2026 r. poz. 119), kwota, o którą można pomniejszyć podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi, nie może być wyższa niż wartość wynikająca z zakresu zabezpieczenia poszczególnych wierzytelności, określonego w umowie ustanawiającej hipotekę, wyliczona z uwzględnieniem ust. 2 pkt 1.

4. Limity kwoty ekspozycji kredytowej, o którą można pomniejszyć podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących, określa załącznik nr 3 do rozporządzenia.

5. W przypadku ekspozycji kredytowych zabezpieczonych zabezpieczeniami wymienionymi:

1) w pkt 1 i 2 załącznika nr 2 do rozporządzenia kwota, o którą można pomniejszyć podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi, nie może być większa niż limit pomniejszenia dla poszczególnych okresów opóźnienia w spłacie określony w tabeli nr 1 załącznika nr 3 do rozporządzenia;

2) w pkt 3–33 załącznika nr 2 do rozporządzenia kwota, o którą można pomniejszyć podstawę tworzenia rezerw celowych oraz odpisów aktualizujących należności związanych z ekspozycjami kredytowymi, nie może być większa niż limit pomniejszenia dla poszczególnych okresów opóźnienia w spłacie określony w tabeli nr 2 załącznika nr 3 do rozporządzenia.

6. Jeżeli w przypadku ekspozycji kredytowej opóźnionej w spłacie terminy spłaty zostały zmienione, opóźnienie w spłacie ekspozycji kredytowej liczy się dla celów określonych w ust. 4 według zmienionych terminów spłaty, pod warunkiem że zmiana ta została dokonana po raz pierwszy. W przypadku kolejnych zmian terminów spłaty opóźnienie w spłacie ekspozycji kredytowej liczy się według terminów spłaty ustalonych w pierwszej zmianie.

Tekst przepisu: akt wydany przez Ministra Finansów i Gospodarki, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 311.Indeks rzeczowy, tytuł redakcyjny i interpretacja przepisu: Kancelarium.

§ 4.§ 6.