w sprawie zakresu zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej

w sprawie zakresu zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej Na podstawie art. 13 ust. 4 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o podstawowej opiece zdrowotnej (Dz. U. z 2019 r.

§ 1.

Ustala się zakres zadań lekarza podstawowej opieki zdrowotnej, który określa załącznik nr 1 do rozporządzenia.

§ 2.

Ustala się zakres zadań pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej i położnej podstawowej opieki zdrowotnej, który określa załącznik nr 2 do rozporządzenia.

§ 3.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 2 grudnia 2019 r.

Załącznik

ZAKRES ZADAŃ LEKARZA PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ 1. W zakresie działań mających na celu zachowanie zdrowia świadczeniobiorcy lekarz podstawowej opieki zdrowotnej, zwany dalej „lekarzem POZ”: 1) prowadzi edukację zdrowotną; 2) prowadzi systematyczną i okresową ocenę stanu zdrowia w ramach badań bilansowych; 3) uczestniczy w realizacji programów zdrowotnych i programów polityki zdrowotnej, działając na rzecz zachowania zdrowia w społeczności lokalnej; 4) rozpoznaje środowisko świadczeniobiorcy. 2. W zakresie działań mających na celu profilaktykę chorób lekarz POZ: 1) identyfikuje czynniki ryzyka oraz zagrożenia zdrowotne świadczeniobiorcy, a także podejmuje działania ukierunko- wane na ich ograniczenie; 2) informuje o obowiązku poddania się obowiązkowym szczepieniom ochronnym przeciw chorobom zakaźnym oraz o zalecanych szczepieniach ochronnych przeciw chorobom zakaźnym; 3) przeprowadza badania kwalifikacyjne poprzedzające wykonanie obowiązkowych albo zalecanych szczepień ochron- nych przeciw chorobom zakaźnym oraz, jeżeli dotyczy, kieruje na konsultację specjalistyczną; 4) koordynuje wykonanie obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym; 5) uczestniczy w realizacji programów profilaktycznych; 6) prowadzi systematyczną i okresową ocenę stanu zdrowia w ramach badań przesiewowych. 3. W zakresie działań mających na celu rozpoznawanie chorób lekarz POZ: 1) planuje i koordynuje postępowanie diagnostyczne, stosownie do stanu zdrowia świadczeniobiorcy; 2) informuje świadczeniobiorcę o możliwościach postępowania diagnostycznego w odniesieniu do jego stanu zdrowia oraz wskazuje podmioty właściwe do jego przeprowadzenia; 3) przeprowadza badanie podmiotowe świadczeniobiorcy zgodnie z aktualną wiedzą medyczną; 4) przeprowadza badanie przedmiotowe z wykorzystaniem technik dostępnych w warunkach podstawowej opieki zdro- wotnej; 5) wykonuje testy lub zleca wykonanie badań dodatkowych, w szczególności laboratoryjnych lub obrazowych; 6) wystawia kartę diagnostyki i leczenia onkologicznego, jeżeli stwierdzi podejrzenie nowotworu złośliwego; 7) kieruje świadczeniobiorcę do świadczeniodawców udzielających ambulatoryjnych lub stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych, w przypadku gdy uzna to za konieczne; 8) dokonuje interpretacji wyników badań i konsultacji wykonanych przez innych świadczeniodawców; 9) orzeka o stanie zdrowia świadczeniobiorcy po uprzednim, osobistym jego zbadaniu lub zbadaniu za pośrednictwem systemów teleinformatycznych lub systemów łączności, a także po analizie dostępnej dokumentacji medycznej świad- czeniobiorcy. 4. W zakresie działań mających na celu leczenie chorób lekarz POZ: 1) planuje i uzgadnia ze świadczeniobiorcą postępowanie terapeutyczne, stosownie do jego problemów zdrowotnych oraz zgodnie z aktualną wiedzą medyczną; 2) planuje i uzgadnia ze świadczeniobiorcą działania edukacyjne mające na celu ograniczenie lub wyeliminowanie stanu będącego przyczyną choroby świadczeniobiorcy; 3) zleca i monitoruje leczenie farmakologiczne; 4) wykonuje lub zleca wykonanie zabiegów; 5) kieruje świadczeniobiorcę do innych świadczeniodawców, w celu wykonania zabiegów; 6) kieruje świadczeniobiorcę do innych świadczeniodawców, w tym udzielających ambulatoryjnych lub stacjonarnych i całodobowych świadczeń zdrowotnych, w celu dalszego leczenia; 7) kieruje do pielęgniarskiej długoterminowej opieki domowej; 8) kieruje do leczenia uzdrowiskowego; 9) orzeka o czasowej niezdolności do pracy lub nauki; 10) wydaje zaświadczenia i orzeczenia lekarskie, zgodnie z odpowiednimi przepisami; 11) wystawia receptę albo zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne; 12) integruje, koordynuje lub kontynuuje działania lecznicze podejmowane w odniesieniu do świadczeniobiorcy przez innych świadczeniodawców w ramach swoich kompetencji zawodowych, zgodnie z aktualną wiedzą medyczną. 5. W zakresie działań mających na celu rehabilitację świadczeniobiorcy lekarz POZ: 1) wystawia skierowanie na zabiegi fizjoterapeutyczne; 2) wykonuje, stosownie do posiadanych kwalifikacji i zgodnie z aktualną wiedzą medyczną, zabiegi rehabilitacyjne; 3) wystawia receptę albo zlecenie na zaopatrzenie w wyroby medyczne. ZAKRES ZADAŃ PIELĘGNIARKI PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ I POŁOŻNEJ PODSTAWOWEJ OPIEKI ZDROWOTNEJ A. Zakres zadań pielęgniarki podstawowej opieki zdrowotnej, zwanej dalej „pielęgniarką POZ” 1. Zadania pielęgniarki POZ w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób obejmują: 1) rozpoznawanie, ocenę i zapobieganie zagrożeniom zdrowotnym u świadczeniobiorców; 2) rozpoznawanie potrzeb pielęgnacyjnych i problemów zdrowotnych świadczeniobiorców; 3) prowadzenie edukacji zdrowotnej; 4) prowadzenie poradnictwa w zakresie zdrowego stylu życia; 5) monitorowanie rozwoju dziecka; 6) realizację programów zdrowotnych, programów polityki zdrowotnej i profilaktyki chorób; 7) prowadzenie działań profilaktycznych u świadczeniobiorców z grup ryzyka zdrowotnego; 8) organizowanie grup wsparcia; 9) profilaktykę chorób wieku rozwojowego; 10) edukację w zakresie obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym. 2. Zadania pielęgniarki POZ w zakresie świadczeń pielęgnacyjnych obejmują: 1) realizację opieki pielęgnacyjnej nad świadczeniobiorcą w różnych stanach zdrowia i choroby zgodnie z aktualną wiedzą medyczną i standardami opieki pielęgniarskiej; 2) wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych; 3) przygotowywanie i aktywizowanie do samoopieki i samopielęgnacji w chorobie i niepełnosprawności. 3. Zadania pielęgniarki POZ w zakresie świadczeń diagnostycznych obejmują: 1) przeprowadzanie wywiadów środowiskowych; 2) wykonywanie badania fizykalnego; 3) wykonywanie podstawowych parametrów życiowych i ich ocenę oraz interpretację; 4) ocenę stanu ogólnego świadczeniobiorcy oraz procesu jego zdrowienia; 5) ocenę jakości życia i wydolności psychofizycznej świadczeniobiorcy; 6) wykrywanie odchyleń od normy rozwojowej; 7) wykonywanie testów diagnostycznych poza laboratorium przy wykorzystaniu zestawów i aparatury przeznaczonych do wykonywania oznaczeń w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy; 8) ocenę i monitorowanie bólu; 9) ocenę wydolności pielęgnacyjno-opiekuńczej rodziny; 10) pobieranie materiału do badań diagnostycznych; 11) wystawianie skierowań na wykonanie badań diagnostycznych, w tym medycznej diagnostyki laboratoryjnej, z wyjąt- kiem badań wymagających metod diagnostycznych i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta – zgodnie z wymogami art. 15a ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej (Dz. U. z 2019 r. poz. 576, z późn. zm.). 4. Zadania pielęgniarki POZ w zakresie świadczeń leczniczych obejmują: 1) udzielanie pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego i w nagłych zachorowaniach, w tym prowa- dzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej; 2) podawanie leków różnymi drogami i technikami zleconymi przez lekarza, w tym wykonywanie iniekcji domięśnio- wych, dożylnych, podskórnych, śródskórnych oraz wykonywanie wlewów dożylnych; 3) zakładanie opatrunków na rany, odleżyny i oparzenia; 4) cewnikowanie pęcherza moczowego i usuwanie cewnika; 5) płukanie pęcherza moczowego; 6) wykonywanie wlewów lub wlewek doodbytniczych; 7) w porozumieniu z lekarzem wykonywanie zabiegów pielęgnacyjno-leczniczych w stomiach, przetokach i trudno goją- cych się ranach; 8) zdejmowanie szwów; 9) wykonywanie inhalacji; 10) wykonywanie zabiegów z zastosowaniem ciepła i zimna; 11) ustalanie diety w żywieniu przewlekle chorych; 12) dobór technik karmienia w zależności od stanu chorego; 13) doraźną modyfikację dawki leków przeciwbólowych, w uzgodnieniu z lekarzem i zgodnie z wykazem leków, do po- dawania których jest uprawniona pielęgniarka; 14) w ramach samodzielnego wykonywania świadczeń – ordynowanie leków zawierających określone substancje czynne, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropo- we, oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w tym wystawianie na nie recept oraz or- dynowanie określonych wyrobów medycznych, w tym wystawianie na nie zleceń albo recept – zgodnie z wymogami określonymi w art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej; 15) w ramach realizacji zleceń lekarskich – wystawianie recept na leki, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, niezbędne do kontynuacji leczenia, oraz wystawienie zleceń na wyroby me- dyczne – zgodnie z wymogami określonymi w art. 15a ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. 5. Zadania pielęgniarki POZ w zakresie świadczeń rehabilitacyjnych obejmują: 1) rehabilitację przyłóżkową w celu zapobiegania powikłaniom wynikającym z procesu chorobowego i długotrwałego unieruchomienia; 2) usprawnianie ruchowe; 3) drenaż ułożeniowy, prowadzenie gimnastyki oddechowej; 4) ćwiczenia ogólnousprawniające; 5) ułożenie i przemieszczanie chorego w łóżku. B. Zakres zadań położnej podstawowej opieki zdrowotnej, zwanej dalej „położną POZ” 1. Zadania położnej POZ w zakresie promocji zdrowia i profilaktyki chorób obejmują: 1) edukację dotyczącą prozdrowotnego stylu życia kobiety; 2) edukację przedporodową; 3) poradnictwo w zakresie odżywiania w okresie ciąży i połogu; 4) poradnictwo w zakresie pielęgnacji i prawidłowego żywienia noworodka i niemowlęcia do 8. tygodnia życia; 5) poradnictwo laktacyjne i promowanie karmienia piersią; 6) kształtowanie postaw rodzicielskich; 7) edukację i udzielanie porad w zakresie powrotu płodności po porodzie i metod regulacji płodności; 8) profilaktykę chorób ginekologicznych i patologii położniczych; 9) edukację kobiety we wszystkich okresach życia w zakresie prowadzenia samoobserwacji oraz podejmowania działań w celu wczesnego wykrywania i likwidacji czynników ryzyka nowotworowego; 10) edukację w zakresie zapobiegania zakażeniom HIV oraz chorobom przenoszonym drogą płciową; 11) profilaktykę chorób wieku rozwojowego; 12) edukację w zakresie obowiązkowych i zalecanych szczepień ochronnych przeciw chorobom zakaźnym. 2. Zadania położnej POZ w zakresie świadczeń pielęgnacyjnych obejmują: 1) planowanie, realizację i ocenę opieki pielęgnacyjnej nad: a) kobietą w okresie ciąży, porodu i połogu, b) noworodkiem i niemowlęciem do 8. tygodnia życia, c) kobietą ze schorzeniami ginekologicznymi; 2) przygotowanie i wspieranie rodziny w opiece nad noworodkiem, niemowlęciem i kobietą; 3) przygotowanie kobiety do samoopieki i samopielęgnacji. 3. Zadania położnej POZ w zakresie świadczeń diagnostycznych obejmują: 1) przeprowadzanie wywiadu środowiskowego lub rodzinnego; 2) monitorowanie rozwoju ciąży fizjologicznej; 3) wykonywanie badania położniczego; 4) zwracanie uwagi na relację rodziny z noworodkiem i niemowlęciem do drugiego miesiąca życia; 5) ocenę stanu psychicznego kobiety w okresie ciąży i połogu, w tym ryzyka wystąpienia depresji poporodowej; 6) monitorowanie przebiegu połogu i rozwoju noworodka i niemowlęcia do 8. tygodnia życia; 7) obserwację i ocenę rozwoju psychoruchowego noworodka i niemowlęcia do 8. tygodnia życia oraz adaptacji do śro- dowiska zewnętrznego; 8) wykonywanie pomiarów u kobiety i noworodka oraz ocenę tych pomiarów zgodnie z przepisami dotyczącymi stan- dardu organizacyjnego opieki okołoporodowej, wydanymi na podstawie art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2018 r. poz. 2190, z późn. zm.); 9) ocenę poziomu bilirubiny u noworodka w oparciu o topografię zażółcenia według schematu Kramera oraz pobieranie materiału do testów przesiewowych w kierunku wykrycia chorób metabolicznych; 10) wykonywanie testów diagnostycznych poza laboratorium przy wykorzystaniu zestawów i aparatury przeznaczonych do wykonywania oznaczeń w miejscu zamieszkania świadczeniobiorcy; 11) pobieranie materiału do badań diagnostycznych; 12) wystawianie skierowań na wykonanie określonych badań diagnostycznych, w tym medycznej diagnostyki laboratoryj- nej, z wyjątkiem badań wymagających metod diagnostycznych i leczniczych stwarzających podwyższone ryzyko dla pacjenta – zgodnie z wymogami art. 15a ust. 6 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. 4. Zadania położnej POZ w zakresie świadczeń leczniczych obejmują: 1) udzielanie pierwszej pomocy w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego i w nagłych zachorowaniach, w tym prowa- dzenie resuscytacji krążeniowo-oddechowej; 2) udzielanie pomocy położniczej i neonatologicznej w stanach nagłego zagrożenia zdrowotnego do czasu przybycia lekarza; 3) przyjmowanie porodu nagłego w warunkach domowych; 4) zabezpieczenie naciętego lub pękniętego krocza; 5) udzielanie pomocy w okresie laktacji; 6) wykonywanie zabiegów leczniczych, w tym: a) podawanie leków różnymi drogami i technikami zleconymi przez lekarza, w tym wykonywanie iniekcji domię- śniowych, dożylnych, podskórnych i śródskórnych oraz wykonywanie wlewów dożylnych, b) zdejmowanie szwów, c) cewnikowanie pęcherza moczowego u kobiet, usuwanie cewnika, płukanie pęcherza moczowego, d) wykonywanie wlewów lub wlewek doodbytniczych, e) płukanie pochwy, f) leczenie i opatrywanie oparzeń, ran oraz odleżyn we współpracy z pielęgniarką POZ, g) wykonywanie zabiegów z zastosowaniem ciepła i zimna; 7) ustalanie diety kobiety zgodnie z potrzebami; 8) doraźną modyfikację dawki leczniczej leku przeciwbólowego, w uzgodnieniu z lekarzem i zgodnie z wykazem leków, do podawania których jest uprawniona położna; 9) w ramach samodzielnego wykonywania świadczeń – ordynowanie leków zawierających określone substancje czynne, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropo- we, oraz środków spożywczych specjalnego przeznaczenia żywieniowego, w tym wystawianie na nie recept oraz or- dynowanie określonych wyrobów medycznych, w tym wystawianie na nie zleceń albo recept – zgodnie z wymogami określonymi w art. 15a ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej; 10) w ramach realizacji zleceń lekarskich – wystawianie recept na leki, z wyłączeniem leków zawierających substancje bardzo silnie działające, środki odurzające i substancje psychotropowe, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia żywieniowego oraz wyroby medyczne, niezbędne do kontynuacji leczenia, oraz wystawienie zleceń na wyroby me- dyczne – zgodnie z wymogami określonymi w art. 15a ust. 2 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielęgniarki i położnej. 5. Zadania położnej POZ w zakresie świadczeń rehabilitacyjnych obejmują: 1) ćwiczenia usprawniające w ciąży, połogu i schorzeniach ginekologicznych; 2) wykonywanie drenażu ułożeniowego u kobiety; 3) prowadzenie gimnastyki oddechowej, relaksacyjnej i przygotowującej do porodu oraz w okresie połogu.