Przejdź do treści

Rozdział 5

Szczegółowy zakres badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej przyrządów

§ 25. Warunki badań przyrządu w laboratorium
Ustala się następujące warunki dla badań przyrządu w laboratorium:
1) temperatura otoczenia (20 ± 5)°C;
2) wilgotność względna powietrza (30 ÷ 85)%;
3) znamionowe napięcie zasilania.
1. Szczegółowy zakres badań wykonywanych podczas zatwierdzenia typu przyrządów obejmuje:
1) analizę złożonych przez wnioskodawcę dokumentów, w tym dokumentacji techniczno-konstrukcyjnej typu przyrządu, w celu sprawdzenia zgodności charakterystyk technicznych i metrologicznych określonych przez producenta z wymaganiami określonymi w § 4–22;
2) analizę instrukcji obsługi w celu sprawdzenia zgodności jej zakresu informacji z zakresem informacji określonym w § 24 ust. 2 i 3;
3) oględziny zewnętrzne przyrządu w celu sprawdzenia jego zgodności z dokumentacją techniczno-konstrukcyjną typu przyrządu;
4) sprawdzenie zgodności wykonania przyrządu z wymaganiami określonymi w § 4, § 7, § 8, § 9 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, § 15, § 16 ust. 1 pkt 3, § 17 ust. 3 i § 18;
5) sprawdzenie, czy:
a) przyrząd zapewnia wskazanie pojazdu, którego prędkość została zmierzona, a w przypadku niespełnienia tego wymagania – czy wynik pomiaru prędkości nie jest wskazywany i rejestrowany,
b) przyrząd zapewnia odróżnianie kierunków ruchu pojazdu, którego prędkość została zmierzona, 
c) jest wykonywane sprawdzenie prawidłowości działania przyrządu z potwierdzeniem wykonania tego sprawdzenia,
d) przyrząd blokuje wykonywanie pomiarów prędkości w przypadku braku potwierdzenia prawidłowości działania przyrządu,
e) możliwe jest, za pomocą cech zabezpieczających, zabezpieczenie dostępu do części przyrządu istotnych dla charakterystyk metrologicznych lub do części, których naruszenie może spowodować błąd pomiaru prędkości,
f) dane zarejestrowane w przyrządzie są zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych oraz przed zmianą i zniszczeniem tych danych, w szczególności podczas ich transmisji,
g) przyrząd umożliwia identyfikację wersji i nominalnej sumy kontrolnej oprogramowania,
h) oprogramowanie przyrządu jest zabezpieczone przed jego przypadkową i nieupoważnioną zmianą,
i) zabezpieczony jest dostęp do interfejsów,
j) przyrząd z urządzeniem dodatkowym rejestrującym umożliwia identyfikację pojazdu, którego prędkość została zmierzona,
k) następuje blokowanie wykonywania pomiaru prędkości albo wyłączenie przyrządu, jeżeli wartość napięcia zasilania przyrządu jest poza zakresem napięcia zasilania określonym dla znamionowych warunków użytkowania,
l) następuje blokowanie wykonywania pomiaru prędkości lub wyłączenie przyrządu bezobsługowego, jeżeli temperatura otoczenia przyrządu jest poza zakresem temperatur określonym dla warunków znamionowych użytkowania;
6) sprawdzenie w laboratorium, czy wartości błędów pomiaru nie przekraczają wartości błędów granicznych dopuszczalnych;
7) sprawdzenie w laboratorium, czy zmiany napięcia zasilania, temperatury otoczenia i wilgotności względnej w zakresach określonych dla warunków znamionowych użytkowania nie powodują, że wartości błędów pomiaru przekraczają wartości błędów granicznych dopuszczalnych;
8) sprawdzenie w laboratorium, czy woda lub pył nie przenikają do wnętrza przyrządu; z badania wyłączone są przyrządy lub części przyrządów, które nie są narażone na działanie wody lub pyłu;
9) sprawdzenie w laboratorium, czy po oddziaływaniu na wyłączony przyrząd temperatury w zakresie od −25°C do +70°C przyrząd nie jest uszkodzony i czy wartości błędów pomiaru nie przekraczają wartości błędów granicznych dopuszczalnych;
10) sprawdzenie w laboratorium, czy po podniesieniu kolejno każdej z krawędzi dolnych przyrządu do wysokości 50 mm od poziomego podłoża, na którym przyrząd się znajduje, i swobodnym upuszczeniu przyrządu na to podłoże przyrząd nie jest uszkodzony i czy wartości błędów pomiaru nie przekraczają wartości błędów granicznych dopuszczalnych; w przypadku braku krawędzi dolnych przyrząd powinien być podnoszony i upuszczany w taki sposób, aby możliwe było sprawdzenie jego wytrzymałości z każdej strony;
11) sprawdzenie w laboratorium, czy podczas poddawania przyrządu przeznaczonego do wykonywania pomiaru prędkości pojazdów z poruszającego się pojazdu wibracjom o częstotliwościach w zakresie od 20 Hz do 150 Hz i o wartości skutecznej przyśpieszenia (RMS) 20 m/s wartości błędów pomiaru nie przekraczają wartości błędów granicznych dopuszczalnych;
12) sprawdzenie w laboratorium, czy podczas oddziaływania na przyrząd pola elektromagnetycznego z falą nośną modulowaną amplitudowo, z głębokością modulacji 80% falą sinusoidalną o częstotliwości 1 kHz i wartościach natężenia:
a) 10 V/m w zakresie częstotliwości od 27 MHz do 1 GHz,
b) 20 V/m w zakresie częstotliwości od 1,4 GHz do 2 GHz
 wartości błędów pomiaru nie przekraczają wartości błędów granicznych dopuszczalnych;
13) sprawdzenie w laboratorium, czy podczas oddziaływania na przyrząd wyładowań elektrostatycznych o wartości napięcia probierczego:
a) 6 kV – dla wyładowania bezpośrednio przez kontakt z przyrządem,
b) 8 kV – dla wyładowania przez powietrze,
c) 8 kV – dla wyładowania pośredniego do płyt sprzęgających, poziomej i pionowej
 wartości błędów pomiaru nie przekraczają wartości błędów granicznych dopuszczalnych; 
14) sprawdzenie w laboratorium, czy podczas oddziaływania na przyrząd serii szybkich elektrycznych stanów przejściowych o polaryzacji dodatniej i ujemnej, czasie trwania impulsu 50 ns i czasie jego narastania 10 ns, o wartości szczytowej napięcia:
a) 1 kV – na przyłączu zasilania i uziemienia lub zerowania ochronnego,
b) 0,5 kV – na przyłączach sygnałowych i sterujących
 wartości błędów pomiaru nie przekraczają wartości błędów granicznych dopuszczalnych;
15) sprawdzenie, czy wartości błędów pomiaru wykonywanego przyrządem poza laboratorium w warunkach znamionowych użytkowania nie przekraczają wartości błędów granicznych dopuszczalnych.
2. Badania, o których mowa w ust. 1 pkt 15, wykonuje się po połączeniu z przyrządem wszystkich urządzeń dodatkowych, które zgodnie z instrukcją obsługi mogą być z nim połączone.
3. W przypadku przyrządów zasilanych napięciem stałym wyłącznie z wewnętrznych źródeł zasilania nie wykonuje się sprawdzeń przy parametrach, o których mowa w ust. 1 pkt 13 lit. a i b oraz pkt 14 lit. a.
4. Badanie typu przyrządu radarowego dodatkowo obejmuje:
1) ocenę wpływu parametrów charakterystyk promieniowania anteny przyrządu radarowego na błędy pomiaru, na podstawie analizy tych charakterystyk;
2) sprawdzenie:
a) wartości częstotliwości roboczej urządzenia nadawczego przyrządu radarowego,
b) wpływu niedokładności ustawienia kąta osi wiązki fal promieniowania elektromagnetycznego przyrządu radarowego na wskazania tego przyrządu.
5. Badanie typu przyrządu laserowego dodatkowo obejmuje sprawdzenie:
1) zbieżności osi optycznej wizjera z wiązką promieniowania laserowego, o ile ma to zastosowanie;
2) kąta rozwarcia wiązki promieniowania laserowego.
1. Podczas badań, o których mowa w § 26 ust. 1 pkt 11–14, za poprawne działanie przyrządu należy uznać także stan, w którym podczas oddziaływania na przyrząd określonych w tych przepisach narażeń przyrząd nie wskazuje wyniku pomiaru.
2. W przypadku stanu, o którym mowa w ust. 1, należy sprawdzić, czy po ustaniu oddziaływania na przyrząd narażeń określonych w § 26 ust. 1 pkt 11–14 przyrząd poprawnie działa i błędy pomiarów nie przekraczają wartości błędów granicznych dopuszczalnych.
1. Podczas sprawdzenia, czy wartości błędów pomiaru wykonywanego przyrządem radarowym poza laboratorium w warunkach znamionowych użytkowania nie przekraczają wartości błędów granicznych, wykonuje się co najmniej 500 pomiarów prędkości.
2. W uzasadnionych przypadkach może być wykonana mniejsza liczba pomiarów niż określona w ust. 1. W przypadku wykonania mniejszej liczby pomiarów niż określona w ust. 1 pomiary te mogą być uznane za próbkę, której wynik badań ma odpowiadać wymaganiu, o którym mowa w § 22 ust. 1.
§ 29. Zakres sprawdzeń podczas legalizacji pierwotnej przyrządu
Podczas legalizacji pierwotnej przyrządu należy sprawdzić:
1) zgodność konstrukcji i wykonania przyrządu oraz materiałów, z których przyrząd jest wykonany, z zatwierdzonym typem;
2) czy przyrząd:
a) jest kompletny i nieuszkodzony,
b) ma wersję i wartość sumy kontrolnej oprogramowania zgodne z decyzją zatwierdzenia typu,
c) ma wymagane oznaczenia,
d) jest przystosowany do nałożenia cech zabezpieczających,
e) jest przystosowany do właściwej instalacji i właściwego ustawienia w warunkach użytkowania przyrządu; 
3) czy wartości błędów pomiarów, wykonanych w warunkach znamionowych użytkowania dla co najmniej 10 pomiarów różnych prędkości w zakresie pomiarowym przyrządu dla każdego mierzonego kierunku ruchu pojazdów, nie przekraczają wartości błędów granicznych dopuszczalnych.
§ 30. Zakres sprawdzeń podczas legalizacji ponownej przyrządu
Podczas legalizacji ponownej przyrządu należy sprawdzić:
1) czy przyrząd:
a) jest kompletny i nieuszkodzony,
b) ma wersję i wartość sumy kontrolnej oprogramowania zgodne z decyzją zatwierdzenia typu,
c) ma wymagane oznaczenia;
2) czy wartości błędów pomiarów, wykonanych w warunkach znamionowych użytkowania dla co najmniej 10 pomiarów różnych prędkości w zakresie pomiarowym przyrządu dla każdego mierzonego kierunku ruchu pojazdów, nie przekraczają wartości błędów granicznych dopuszczalnych.
1. Podczas legalizacji pierwotnej i ponownej sprawdzenie wartości błędów pomiarów w warunkach znamionowych użytkowania przyrządu przeznaczonego do pomiaru prędkości pojazdów z poruszającego się pojazdu wykonuje się w pojeździe.
2. Podczas legalizacji pierwotnej i ponownej sprawdzenie wartości błędów pomiarów w warunkach znamionowych użytkowania prędkościomierza kontrolnego, o którym mowa w § 3 pkt 4 lit. a, wykonuje się w pojeździe, w którym przyrząd ten jest zainstalowany.
3. Podczas legalizacji pierwotnej i ponownej sprawdzenie wartości błędów pomiarów w warunkach znamionowych użytkowania prędkościomierza kontrolnego, o którym mowa w § 3 pkt 4 lit. b, wykonuje się w miejscu jego zainstalowania, w przypadku gdy przyrząd ten lub jego część są zainstalowane na stałe w tym miejscu.
4. Z zastrzeżeniem ust. 1, podczas legalizacji pierwotnej i ponownej sprawdzenie wartości błędów pomiarów w warunkach znamionowych użytkowania przyrządów, o których mowa w § 3 pkt 6 i 7, może być wykonywane w miejscu użytkowania tych przyrządów.

Pełna treść aktu: w sprawie wymagań, którym powinny odpowiadać przyrządy do pomiaru prędkości pojazdów w ruchu drogowym, oraz szczegółowego zakresu badań i sprawdzeń wykonywanych podczas prawnej kontroli metrologicznej tych przyrządów pomiarowych.