Przejdź do treści

Rozporządzenie

w sprawie wymagań dotyczących sposobu obliczania, pomiarów i rejestracji ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii

Akt obowiązującyDz.U.2024.435Uchwalono: Tekst ogłoszony

Tekst aktu: wydany przez Ministra Klimatu i Środowiska, Dziennik Ustaw z 2024 r. poz. 435.Opracowanie: indeksy rzeczowe, interpretacje przepisów i powiązania z orzecznictwem - Kancelarium.

Spis treści (16)

w sprawie wymagań dotyczących sposobu obliczania, pomiarów i rejestracji ilości energii elektrycznej, ciepła Na podstawie art. 61 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2023 r. poz. 1436, 1597,

§ 1. Zakres regulacji dotyczącej pomiarów i obliczania energii

Rozporządzenie określa:

1) wymagania dotyczące sposobu obliczania, pomiarów i rejestracji ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii wykorzystujących w procesie wytwarzania energii nośniki energii, o których mowa w art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii, zwanej dalej „ustawą”, oraz inne paliwa;
2) sposób dokonywania pomiarów ilości energii elektrycznej na potrzeby ustalenia rzeczywistego rozliczenia obowiązku wytworzenia energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii przez wytwórcę, który wygrał aukcję, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, albo aukcję na wsparcie operacyjne, o której mowa w art. 83b ust. 1 ustawy, lub uzyskał zaświadczenie, o którym mowa w art. 70b ust. 8 albo art. 70h ust. 5 ustawy;
3) sposób przeliczania ilości wytworzonego ciepła lub chłodu na ilość energii wyrażoną w MWh;
4) miejsce i sposób dokonywania pomiarów ilości ciepła lub chłodu na potrzeby wydania gwarancji pochodzenia.

§ 2. Sposób i miejsca pomiarów energii elektrycznej, ciepła i chłodu

Pomiarów ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii wykorzystujących w procesie wytwarzania energii nośniki energii, o których mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, oraz inne paliwa dokonuje się w przypadku:

1) energii elektrycznej – zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 11x ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 266), z wyjątkiem energii elektrycznej dostarczanej:
a) za pomocą linii bezpośredniej w rozumieniu art. 3 pkt 11f ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne – w przypadku której pomiarów dokonuje się w punkcie połączenia linii bezpośredniej z instalacją odbiorcy albo z siecią, urządzeniami lub instalacjami podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie obrotu energią elektryczną,
b) bezpośrednio do instalacji odnawialnego źródła energii wytwarzającej wodór odnawialny lub biometan – w przypadku której pomiarów dokonuje się w miejscu połączenia tych instalacji z instalacją odnawialnego źródła energii;
2) ciepła i chłodu – w miejscu przyłączenia źródła ciepła lub chłodu do sieci ciepłowniczej albo chłodniczej na podstawie wskazań urządzeń pomiarowo-rozliczeniowych, a w przypadku lokalnego źródła ciepła lub chłodu – na podstawie wskazań urządzeń pomiarowo-rozliczeniowych zainstalowanych w źródle ciepła lub chłodu.

§ 3. Pomiary paliw i wymagania dla laboratorium badawczego

W przypadku instalacji odnawialnego źródła energii, w której energia elektryczna, ciepło lub chłód są wytwarzane w sposób, o którym mowa w § 4 i 5, oraz w przypadku układu hybrydowego pomiarów i obliczeń ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu dokonuje się po dokonaniu pomiarów i badań biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego, określonych w § 4–6, oraz udokumentowaniu tych pomiarów i badań w laboratorium badawczym posiadającym:

1) kompetencje w zakresie pomiarów i badań oraz ich dokumentowania, w tym kompetencje techniczne i biegłość zgodne z aktualnym poziomem wiedzy i najlepszą praktyką, w szczególności określone w normie PN-EN ISO/IEC 17025 „Ogólne wymagania dotyczące kompetencji laboratoriów badawczych i wzorcujących”;
2) akredytację jednostki certyfikującej uzyskaną zgodnie z przepisami rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 765/2008 z dnia 9 lipca 2008 r. ustanawiającego wymagania w zakresie akredytacji i nadzoru rynku odnoszące się do warunków wprowadzania produktów do obrotu i uchylającego rozporządzenie (EWG) nr 339/93 (Dz. Urz. UE L 218 z 13.08.2008, str. 30, z późn. zm.).

§ 4. Pomiary ilości paliw spalanych wspólnie z biomasą

W przypadku wytworzenia energii elektrycznej, ciepła lub chłodu w instalacji odnawialnego źródła energii w procesie spalania biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego wspólnie z innymi paliwami, w celu obliczenia ilości tej energii elektrycznej, ciepła i chłodu dokonuje się pomiarów ilości:

1) biomasy w postaci stałej i paliwa stałego innego niż biomasa, obejmujących pomiary masy każdego z tych paliw dostarczonych do procesu spalania;
2) biomasy w postaci ciekłej, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego i paliwa ciekłego lub paliwa gazowego innych niż biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy, obejmujących pomiary masy każdego z tych paliw dostarczonych do procesu spalania wykonywane metodą bezpośrednią polegającą na pomiarze masy za pomocą przepływomierzy masowych lub metodą pośrednią polegającą na pomiarze objętości z korekcją temperatury, a w przypadku paliw gazowych – także na pomiarze ciśnienia tych paliw.

§ 5. Pomiary i obliczenia udziału energii z mieszaniny paliw

W przypadku stosowania w instalacji odnawialnego źródła energii do wytworzenia energii elektrycznej, ciepła lub chłodu paliwa będącego mieszanką biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego oraz innych paliw, przygotowanego poza tą instalacją, w celu obliczenia ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytworzonych w tej instalacji:

1) dokonuje się pomiarów ilości tego paliwa dostarczonego do procesu spalania w tej instalacji odnawialnego źródła energii;
2) wyznacza się wartość opałową tego paliwa oraz próbek paliw wchodzących w jego skład;
3) oblicza się udział energii chemicznej biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego w energii chemicznej tego paliwa.

§ 6. Częstotliwość pomiarów i pobierania próbek paliw

1. Pomiarów i obliczeń, o których mowa w § 4 i 5, dokonuje się co 24 godziny, na podstawie uśrednionej próby, z próbek paliw, o których mowa w tych przepisach, pobieranych nie rzadziej niż co:
1) 8 godzin – w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii o całkowitej zainstalowanej mocy cieplnej niższej niż 50 MW;
2) 4 godziny – w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii o całkowitej zainstalowanej mocy cieplnej w zakresie od 50 MW do 250 MW włącznie;
3) 2 godziny – w przypadku instalacji odnawialnego źródła energii o całkowitej zainstalowanej mocy cieplnej wyższej niż 250 MW.
2. Dokonując pomiarów i obliczeń, o których mowa w ust. 1, w przypadku:
1) okresowego zasilania pośredniego zbiornika paliwa, uniemożliwiającego pobranie próbki w czasie określonym w ust. 1, próbkę pobiera się w trakcie ciągłej pracy układu zasilania zbiornika, nie rzadziej niż co 2 godziny;
2) zmiany rodzaju dostarczanego paliwa próbki pobiera się w ciągu godziny od zmiany rodzaju dostarczanego paliwa, nie później niż przed kolejną zmianą rodzaju dostarczanego paliwa, niezależnie od ostatnio pobranych próbek w czasie określonym w pkt 1 lub w ust. 1, przed zmianą rodzaju dostarczanego paliwa;
3) dostawy biomasy kierowanej bezpośrednio do pośredniego zbiornika paliwa lub do spalania, uniemożliwiającej pobranie próbek w czasie określonym w pkt 1 lub w ust. 1, uśrednioną próbę do wyznaczenia wartości opałowej biomasy przygotowuje się z próbek pobieranych w okresie doby z każdej dostawy biomasy.

§ 7. Oddzielne pomiary energii w układzie hybrydowym

W przypadku wytwarzania energii elektrycznej, ciepła lub chłodu w układzie hybrydowym pomiarów ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w tym układzie dokonuje się oddzielnie dla energii dostarczonej do wytwarzania energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych:

1) z odnawialnych źródeł energii,
2) ze źródeł innych niż odnawialne
 o ile nie są dokonywane pomiary i obliczenia, o których mowa w § 4–6.

§ 8. Sumowanie wyników pomiarów i obliczeń ilości energii

Ilość energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii wykorzystujących w procesie wytwarzania energii nośniki energii, o których mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, oraz inne paliwa oblicza się, sumując wartości uzyskane w wyniku pomiarów i obliczeń dokonanych zgodnie z § 2 i 4–7, z uwzględnieniem obliczeń dokonanych w sposób określony w § 9–11.

§ 9. Obliczanie energii ze źródeł odnawialnych przy wspólnym spalaniu paliw

W instalacji odnawialnego źródła energii, w której biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy są spalane wspólnie z innymi paliwami, energię wytworzoną z odnawialnych źródeł energii stanowią energia elektryczna, ciepło lub chłód w ilości odpowiadającej udziałowi energii chemicznej biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego w energii chemicznej paliwa zużywanego do wytwarzania energii, którą oblicza się na podstawie rzeczywistych wartości opałowych tych paliw, z uwzględnieniem § 11, według wzoru: E = × E, gdzie poszczególne symbole oznaczają: E – ilość energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych z odnawialnych źródeł energii, wyrażoną w MWh lub GJ, E – ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii, w której biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy są spalane wspólnie z innymi paliwami, i pomierzonej w miejscach, o których mowa w § 2 pkt 1, a w przypadku gdy dla energii elektrycznej wytworzonej w tej instalacji przysługuje świadectwo pochodzenia – ilość energii elektrycznej pomierzonej w miejscach, o których mowa w art. 45 ust. 6 i 7 ustawy, albo ilość ciepła lub chłodu wytworzonych w tej instalacji odnawialnego źródła energii i pomierzonych w miejscu, o którym mowa w § 2 pkt 2, wyrażoną w MWh lub GJ, M – masę biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego, spalonych w instalacji odnawialnego źródła energii, wyrażoną w Mg, M – masę paliwa innego niż biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy, spalonych w instalacji odnawialnego źródła energii, wyrażoną w Mg, W – wartość opałową biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego, spalonych w instalacji odnawialnego źródła energii, wyrażoną w MJ/Mg, W – wartość opałową paliwa innego niż biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy, spalonych w instalacji odnawialnego źródła energii, wyrażoną w MJ/Mg, n – liczbę rodzajów biomasy, biopłynów, biogazu lub biogazu rolniczego, spalonych w instalacji odnawialnego źródła energii, m – liczbę rodzajów paliw innych niż biomasa, biopłyny, biogaz lub biogaz rolniczy, spalonych w instalacji odnawialnego źródła energii.

§ 10. Obliczanie energii w elektrowni wodnej z członem pompowym

1. Ilość energii elektrycznej wytworzonej z odnawialnego źródła energii w instalacji odnawialnego źródła energii będącej elektrownią wodną z członem pompowym oblicza się według wzoru: E = E × (1 − ), gdzie poszczególne symbole oznaczają: E – ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii będącej elektrownią wodną z członem pompowym, wyrażoną w MWh, E – całkowitą ilość energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii będącej elektrownią wodną z członem pompowym i pomierzonej w miejscu, o którym mowa w § 2 pkt 1, a w przypadku gdy dla energii elektrycznej wytworzonej w tej instalacji przysługuje świadectwo pochodzenia – ilość energii elektrycznej pomierzonej w miejscach, o których mowa w art. 45 ust. 6 i 7 ustawy, wyrażoną w MWh, V – objętość wody przepompowanej określaną na podstawie pomiaru strumienia objętości wody przepompowanej, wyrażoną w m, V – objętość całkowitą wody pobranej przez turbiny elektrowni wodnej z członem pompowym określaną na podstawie pomiaru strumienia objętości wody pobranej przez te turbiny, wyrażoną w m.
2. W przypadku braku możliwości dokonania pomiarów w związku z kalibrowaniem lub serwisowaniem urządzeń służących do pomiaru strumienia objętości wody dopuszcza się określenie objętości wody przepompowanej i wody pobranej przez turbiny elektrowni wodnej z członem pompowym dla celów obliczenia ilości energii elektrycznej wytworzonej w instalacji odnawialnego źródła energii będącej elektrownią wodną z członem pompowym z wykorzystaniem metod pośrednich opartych o charakterystyki energetyczne hydrozespołów. Sposób obliczenia ilości energii elektrycznej, o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie może być stosowany dłużej niż przez 336 godzin w roku łącznie.
3. Przez kalibrowanie i serwisowanie urządzeń, o których mowa w ust. 2, rozumie się czynności wykonywane w sposób określony w instrukcji obsługi tych urządzeń.

§ 11. Obliczanie energii wytwarzanej w układzie hybrydowym

Ilość energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych z odnawialnych źródeł energii w układzie hybrydowym oblicza się, przyjmując proporcjonalny udział ilościowy energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych z odnawialnych źródeł energii w ilości energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych we wszystkich źródłach zasilających instalację odnawialnego źródła energii, według wzoru: E = E × , gdzie poszczególne symbole oznaczają: E – ilość energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych z odnawialnych źródeł energii w układzie hybrydowym, wyrażoną w MWh lub GJ, E – ilość energii elektrycznej wytworzonej w układzie hybrydowym i pomierzonej w miejscach, o których mowa w § 2 pkt 1, a w przypadku gdy dla energii elektrycznej wytworzonej w tej instalacji przysługuje świadectwo pochodzenia – ilość energii elektrycznej pomierzonej w miejscach, o których mowa w art. 45 ust. 6 i 7 ustawy, albo ilość ciepła lub chłodu wytworzonych w układzie hybrydowym pomierzonych w miejscu, o którym mowa w § 2 pkt 2, wyrażoną w MWh lub GJ, E – ilość energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych z odnawialnych źródeł energii i wykorzystywanych w układzie hybrydowym, wyrażoną w MWh lub GJ, E – ilość energii elektrycznej, ciepła lub chłodu wytworzonych ze źródeł energii innych niż odnawialne źródła energii i wykorzystywanych w układzie hybrydowym, wyrażoną w MWh lub GJ, n – liczbę odnawialnych źródeł energii wytwarzających nośniki energii wykorzystywane w układzie hybrydowym, m – liczbę źródeł energii innych niż odnawialne źródła energii wytwarzających nośniki energii wykorzystywane w układzie hybrydowym.

§ 12. Rejestracja danych o energii w książce lub systemie elektronicznym

1. Dane dotyczące ilości energii elektrycznej, ciepła i chłodu wytwarzanych w instalacjach odnawialnego źródła energii wykorzystujących w procesie wytwarzania energii nośniki energii, o których mowa w art. 2 pkt 22 ustawy, oraz inne paliwa rejestruje się w książce rejestrowej z ponumerowanymi kartami dziennymi lub z zastosowaniem elektronicznego systemu przetwarzania danych.
2. Przez dane, o których mowa w ust. 1, rozumie się również wyniki pomiarów i obliczeń, o których mowa w § 4–6.
3. Rejestrację danych w książce rejestrowej prowadzi się w następujący sposób:
1) każdą pozycję rejestrowanych danych, po dokonaniu wpisu, podkreśla się poziomą linią;
2) poprawki wprowadza się w sposób umożliwiający odczytanie poprawionego lub skreślonego wpisu i potwierdza podpisem osoby rejestrującej.
4. Rejestrację danych z zastosowaniem elektronicznego systemu przetwarzania danych prowadzi się w sposób:
1) chronologiczny;
2) umożliwiający:
a) wgląd do treści dokonanych wpisów oraz ochronę przechowywanych danych przed usunięciem lub zniekształceniem,
b) sporządzanie wydruków za każdy dzień.

§ 13. Sposób pomiaru energii na potrzeby rozliczeń i gwarancji pochodzenia

Pomiarów ilości:

1) energii elektrycznej na potrzeby ustalenia rzeczywistego rozliczenia obowiązku wytworzenia energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii przez wytwórcę, który wygrał aukcję, o której mowa w art. 72 ust. 1 ustawy, albo aukcję na wsparcie operacyjne, o której mowa w art. 83b ust. 1 ustawy, lub uzyskał zaświadczenie, o którym mowa w art. 70b ust. 8 albo art. 70h ust. 5 ustawy, dokonuje się w sposób określony w § 2 pkt 1 i § 3–7;
2) ciepła lub chłodu na potrzeby wydania gwarancji pochodzenia dokonuje się w miejscu określonym w § 2 pkt 2 oraz w sposób określony w § 3–9 i 11 albo w sposób określony w art. 120 ust. 10 ustawy.

§ 14. Przeliczanie ciepła i chłodu z GJ na MWh

Ilość wytworzonego ciepła lub chłodu wyrażoną w GJ przelicza się na ilość energii wyrażoną w MWh, w zaokrągleniu do liczb całkowitych, stosując następującą zależność: 1 GJ = 0,278 MWh.

§ 15. Zakres stosowania pomiarów przy wsparciu operacyjnym

Przepis § 13 pkt 1 w zakresie, w jakim dotyczy ilości energii elektrycznej na potrzeby ustalenia rzeczywistego rozliczenia obowiązku wytworzenia energii elektrycznej z odnawialnych źródeł energii przez wytwórcę, który wygrał aukcję na wsparcie operacyjne, o której mowa w art. 83b ust. 1 ustawy, lub uzyskał zaświadczenie, o którym mowa w art. 70h ust. 5 ustawy, stosuje się od dnia 1 lipca 2025 r.