w sprawie wymagań dotyczących rozruchu i eksploatacji obiektów jądrowych
Rozdział 4. Eksploatacja obiektu jądrowego
Rozdział 4
Eksploatacja obiektu jądrowego
1. Eksploatację obiektu jądrowego prowadzi się zgodnie z procedurami eksploatacyjnymi opracowanymi, weryfikowanymi, zatwierdzanymi, modyfikowanymi i uchylanymi zgodnie z zasadami określonymi w zintegrowanym systemie zarządzania.
2. Procedury eksploatacyjne obiektu jądrowego opracowuje się na podstawie dokumentacji projektowej, w szczególności raportu bezpieczeństwa, a także w oparciu o limity i warunki eksploatacyjne oraz wyniki rozruchu obiektu jądrowego.
3. Procedury eksploatacyjne obiektu jądrowego opracowuje się dla poszczególnych stanów obiektu jądrowego.
4. Procedury eksploatacyjne obiektu jądrowego są na stałe udostępnione pracownikom obiektu jądrowego, a organom dozoru jądrowego na żądanie.
5. Prezes Agencji może nakazać wprowadzenie zmian w procedurach eksploatacyjnych, jeżeli względy bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej za tym przemawiają.
1. W ramach opisu odpowiedzialności, obowiązków, uprawnień i wzajemnych oddziaływań w dziedzinach zarządzania, realizacji i ocen, o którym mowa w art. 36k ust. 2 pkt 5 ustawy, określa się w szczególności:
1) pracowników sterowni oraz pracowników dozoru ruchu kierujących wyłączeniem reaktora ze względów bezpieczeństwa, a także zakresy ich odpowiedzialności i uprawnień;
2) pracowników uprawnionych do ponownego uruchomienia reaktora po zaistnieniu odchyleń od normalnej eksploatacji, które doprowadziły do jego wyłączenia lub dłuższego okresu postoju w celu dokonania napraw, a także zakresy ich odpowiedzialności i uprawnień.
2. Sposób postępowania w sytuacji, gdy pracownicy eksploatacji stwierdzą, że stan lub warunki działania systemów lub elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego nie są zgodne z procedurami eksploatacyjnymi, określa się na piśmie.
§ 35. Zapobieganie reakcji łańcuchowej, degradacji paliwa i uwolnieniom
Procedury eksploatacyjne obowiązujące w jednostce organizacyjnej przewidują rozwiązania wykluczające możliwość zaistnienia niekontrolowanej reakcji łańcuchowej rozszczepienia, degradacji paliwa jądrowego oraz niekontrolowanych uwolnień substancji promieniotwórczych do środowiska.
1. Rozpoczęcie uruchomienia obiektu jądrowego po przeładunku paliwa do stanu krytycznego reaktora jest dopuszczalne, jeżeli systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego niezbędne do eksploatacji obiektu jądrowego są w stanie sprawności funkcjonalnej wystarczającej dla zapewnienia niezawodnej i bezpiecznej pracy obiektu jądrowego zgodnie z projektem, raportem bezpieczeństwa, limitami i warunkami eksploatacyjnymi, a także innymi wymaganiami wynikającymi z zezwolenia na eksploatację obiektu jądrowego i obowiązujących przepisów.
2. Przed rozpoczęciem uruchomienia obiektu jądrowego do stanu krytycznego reaktora sprawdza się:
1) czy zostały zakończone czynności i testy związane z przeładunkiem paliwa oraz czynności utrzymania i remontów;
2) czy zostały spełnione kryteria odbioru czynności i testów, o których mowa w pkt 1;
3) gotowość obiektu jądrowego i jego pracowników do uruchomienia reaktora do stanu krytycznego i dalszej pracy na mocy.
3. Przed uruchomieniem obiektu jądrowego do stanu krytycznego reaktora po przeładunku paliwa przedkłada się Prezesowi Agencji, w terminie określonym w zezwoleniu na eksploatację obiektu jądrowego:
1) charakterystyki neutronowo-fizyczne rdzenia reaktora;
2) dokumenty poświadczające gotowość obiektu jądrowego do uruchomienia po przeładunku paliwa, obejmujące:
a) proponowane uzupełnienia i poprawki do raportu bezpieczeństwa,
b) propozycje zmian limitów i warunków eksploatacyjnych, a także procedur eksploatacyjnych,
c) dokumentację testów i gotowości eksploatacyjnej elementów wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, a także dokumentację z kontroli tych elementów,
d) dokument podsumowujący sprawdzenie gotowości obiektu jądrowego i pracowników do dalszej eksploatacji obiektu jądrowego;
3) harmonogram dalszej eksploatacji obiektu jądrowego, z włączeniem programu uruchomienia po przeładunku paliwa, obejmujący rozruch fizyczny i energetyczny.
1. Czynności utrzymania i remontów, badań, nadzoru i kontroli systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej wykonuje się zgodnie z programem opracowanym i wdrożonym przez kierownika jednostki organizacyjnej posiadającej zezwolenie na eksploatację obiektu jądrowego.
2. Program, o którym mowa w ust. 1, w szczególności:
1) uwzględnia limity i warunki eksploatacyjne, jak również inne wymagania zawarte w zezwoleniu na eksploatację obiektu jądrowego;
2) obejmuje:
a) systematyczne oceny w celu potwierdzenia, że systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu mające istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej są w stanie wykonywać swoje funkcje w stanach eksploatacyjnych i w warunkach awaryjnych,
b) zarządzanie procesami starzenia obejmujące określenie skutków starzenia oraz działania w celu zapewnienia niezawodnego wykonywania wymaganych funkcji bezpieczeństwa przez systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia w całym okresie eksploatacji obiektu jądrowego, z uwzględnieniem w szczególności długookresowych procesów ich degradacji zachodzących na skutek warunków eksploatacyjnych i środowiskowych.
3. Program, o którym mowa w ust. 1, podlega okresowym przeglądom w oparciu o doświadczenia eksploatacyjne.
1. Czynności utrzymania i remontów, badań, nadzoru i kontroli urządzeń, systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej prowadzi się zgodnie z procedurami stanowiącymi część programu, o którym mowa w § 37 ust. 1, z częstotliwością zapewniającą niezawodność i funkcjonowanie wymaganej liczby tych systemów i elementów, zgodnie z założeniami projektowymi oraz raportem bezpieczeństwa obiektu jądrowego.
2. Przy określeniu częstotliwości czynności, o których mowa w ust. 1, uwzględnia się:
1) znaczenie określonych systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej;
2) typowy poziom niezawodności systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego;
3) szacowaną możliwość degradacji systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego podczas pracy oraz charakterystyki ich starzenia;
4) doświadczenie z eksploatacji obiektu jądrowego.
3. Systemy oraz elementy wyposażenia obiektu jądrowego:
1) są odłączane w celu wykonania czynności utrzymania, remontów, badań, prób lub kontroli jedynie za zgodą upoważnionych pracowników ruchu oraz zgodnie z limitami i warunkami eksploatacyjnymi;
2) po wykonaniu czynności utrzymania, remontów, modernizacji, modyfikacji, badań, prób lub kontroli, nie są ponownie wprowadzane do pracy bez dokonania udokumentowanego sprawdzenia ich konfiguracji, a gdy jest to uzasadnione – bez przeprowadzenia próby funkcjonalnej.
1. Po wystąpieniu jakiegokolwiek odchylenia od normalnej eksploatacji możliwości wypełniania funkcji bezpieczeństwa i integralność konstrukcyjna wszystkich systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego, które zostały narażone na uszkodzenie w wyniku tego zdarzenia, są ponownie oceniane, a w razie konieczności są dokonywane naprawy tych systemów lub elementów.
2. Przed wznowieniem pracy po każdym postoju reaktora, podczas którego obieg chłodzenia reaktora był rozszczelniany albo gdy jego szczelność mogła zostać utracona przeprowadza się próby szczelności granicy ciśnieniowej tego obiegu.
3. Pod koniec każdego cyklu kontrolnego wynikającego z programu, o którym mowa w § 37, poddaje się próbie ciśnieniowej granicę ciśnieniową obiegu chłodzenia reaktora.
§ 40. Przedkładanie opisów modyfikacji organizacyjnych
W przypadku wprowadzenia modyfikacji organizacyjnych mających znaczenie dla bezpiecznej eksploatacji obiektu jądrowego przedkłada się Prezesowi Agencji opisy tych modyfikacji.
1. Projektowanie, ocena, kontrolowanie i wdrażanie wszelkich modernizacji i modyfikacji wprowadzanych w obiekcie jądrowym w trakcie jego eksploatacji odbywa się zgodnie z procedurą stanowiącą element zintegrowanego systemu zarządzania.
2. Projektowane modernizacje i modyfikacje w trakcie eksploatacji obiektu jądrowego są poddawane wszechstronnym analizom bezpieczeństwa przez podmioty niezależne od podmiotów odpowiedzialnych za zaprojektowanie i wprowadzenie określonej zmiany.
3. Modyfikacje tymczasowe, w tym usunięcie blokad, montaż zworek i przewodów wyprowadzających, oznakowuje się w sposób wyraźny w miejscu ich wprowadzenia oraz w miejscu sterowania obiektem jądrowym.
4. Pracownicy ruchu obiektu jądrowego są niezwłocznie informowani o tymczasowych modyfikacjach oraz o ich skutkach dla prowadzenia ruchu obiektu jądrowego.
5. Przed ponownym uruchomieniem obiektu jądrowego po dokonaniu modernizacji lub modyfikacji dokumenty mające istotne znaczenie dla prowadzenia ruchu obiektu jądrowego, w szczególności procedury ruchowe dla operatorów, podlegają aktualizacji, a pracownicy obiektu jądrowego podlegają przeszkoleniu w zakresie związanym z dokonaną modernizacją lub modyfikacją.
§ 42. Utrzymanie sterowni, aparatury oraz porządku w obiekcie
W jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na eksploatację obiektu jądrowego zapewnia się utrzymanie:
1) pomieszczeń sterowni oraz aparatury kontrolno-pomiarowej i sterowania obiektu jądrowego we właściwym stanie, w szczególności poprzez:
a) odpowiednie warunki pracy w sterowniach oraz łączności sterowni głównej z miejscowymi punktami sterowania w obiekcie jądrowym,
b) zdatność ruchową sterowni rezerwowej oraz paneli wyłączenia reaktora i innych paneli bezpieczeństwa znajdujących się poza sterownią główną obiektu jądrowego,
c) zminimalizowanie liczby sygnałów ostrzegawczych w sterowniach;
2) należytego porządku i czystości we wszystkich miejscach pracy w obiekcie jądrowym, w szczególności przez usuwanie przedmiotów obcych, zbędnych materiałów i niesprawnego wyposażenia oraz czytelne i dokładne znakowanie pomieszczeń, urządzeń, systemów i elementów konstrukcji lub wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej.
1. W skład dokumentacji eksploatacyjnej obiektu jądrowego wchodzą w szczególności:
1) specyfikacje projektowe;
2) analizy bezpieczeństwa i oceny zagrożenia pożarowego;
3) dane o dostawach urządzeń i materiałów;
4) dokumentacja pomontażowa;
5) dokumentacja elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego dostarczona przez producentów lub dostawców;
6) dokumentacja rozruchowa;
7) procedury eksploatacyjne;
8) dane z eksploatacji obiektu (raporty ruchowe);
9) raporty dotyczące zdarzeń i incydentów w obiekcie jądrowym;
10) rejestry ilości i przemieszczeń: materiałów rozszczepialnych i paliworodnych, substancji promieniotwórczych oraz innych specjalnych materiałów i substancji;
11) dokumenty z utrzymania i remontów, badań, nadzoru i kontroli;
12) historia i dokumentacja modernizacji i modyfikacji obiektu jądrowego;
13) dokumentacja zapewnienia jakości;
14) dane o kwalifikacjach pracowników, obsadzie stanowisk, badaniach lekarskich i szkoleniu;
15) raporty dotyczące reżimu wodno-chemicznego;
16) rejestry dawek otrzymanych przez pracowników;
17) dane z nadzoru zagrożeń radiologicznych w pomieszczeniach i na terenie obiektu;
18) rejestry uwolnień substancji promieniotwórczych do środowiska;
19) dane z monitoringu radiologicznego środowiska;
20) dane dotyczące przechowywania i transportu odpadów promieniotwórczych;
21) okresowe analizy bezpieczeństwa.
2. Dokumenty wymienione w ust. 1 pkt 1−4, 7, 9, 12 i 16, a także ich kopie, przechowuje się w dwóch fizycznie oddzielonych od siebie pomieszczeniach, zabezpieczonych przed ogniem i zalaniem.
1. Doświadczenia z eksploatacji obiektu jądrowego podlegają systematycznej ocenie. Dotyczy to w szczególności zdarzeń nadzwyczajnych w obiekcie jądrowym, w celu ustalenia ich przyczyn.
2. Tam gdzie jest to zasadne, podejmuje się niezwłocznie odpowiednie działania korygujące na podstawie wniosków z oceny, o której mowa w ust. 1.
3. Informacje wynikające z badań zdarzeń istotnych z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej, a także wnioski wyciągnięte z takich badań, są przekazywane pracownikom obiektu jądrowego.
4. W celu wyciągnięcia wniosków dotyczących eksploatacji obiektu jądrowego pozyskuje się i ocenia informacje o doświadczeniach eksploatacyjnych innych obiektów jądrowych w kraju i za granicą, zwłaszcza podobnego typu.
5. W celu wykrycia stanów, sytuacji lub niedociągnięć mogących potencjalnie prowadzić do odchyleń od normalnej eksploatacji wyznaczeni pracownicy obiektu jądrowego prowadzą analizy doświadczeń eksploatacyjnych tak, żeby można było podjąć konieczne działania zaradcze w celu zapobieżenia takim zdarzeniom.
6. Procedury wewnętrzne obowiązujące w obiekcie jądrowym zobowiązują pracowników obiektu do zgłaszania kierownikowi jednostki organizacyjnej wszelkich zdarzeń mających związek z bezpieczeństwem jądrowym lub ochroną radiologiczną oraz zachęcają do informowania także o zdarzeniach, które potencjalnie mogą doprowadzić do skutków niekorzystnych z punktu widzenia bezpieczeństwa jądrowego lub ochrony radiologicznej.
7. Dane o doświadczeniach eksploatacyjnych są gromadzone, dokumentowane i przechowywane w sposób umożliwiający ich łatwe odszukanie i uzyskanie oraz przeprowadzenie oceny przez wyznaczonych pracowników obiektu jądrowego.
1. Podczas postojów remontowych, modernizacyjnych i modyfikacyjnych obiektu jądrowego stosuje się procedury wdrożone w celu zapewnienia właściwego planowania oraz efektywnego prowadzenia i kontrolowania wykonywanych prac.
2. Procedury, o których mowa w ust. 1, uwzględniają w szczególności konieczność:
1) pisemnego określania zadań oraz zakresów uprawnień decyzyjnych i odpowiedzialności poszczególnych pracowników, w tym także pracowników wykonawców zewnętrznych;
2) przejrzystego określenia powiązań pomiędzy pracownikami odpowiadającymi za remonty, modernizacje i modyfikacje a innymi pracownikami, tak na terenie, jak i poza terenem obiektu oraz informowania na bieżąco pracowników ruchu obiektu o działaniach związanych z prowadzonymi remontami, modernizacjami i modyfikacjami;
3) optymalizacji ochrony radiologicznej oraz kwestii bezpieczeństwa i higieny pracy, a także ograniczania ilości odpadów i odpadów promieniotwórczych oraz zagrożeń chemicznych;
4) prowadzenia kompleksowych ocen w celu wyciągnięcia wniosków i doświadczeń do wykorzystania przy przyszłych remontach, modernizacjach i modyfikacjach.
Pełna treść aktu: w sprawie wymagań dotyczących rozruchu i eksploatacji obiektów jądrowych.