Rozdział 4. Realizacja likwidacji obiektu jądrowego
Rozdział 4
Realizacja likwidacji obiektu jądrowego
1. Realizacja likwidacji obiektu jądrowego może zostać podzielona na kilka etapów, z których pierwszy obejmuje usunięcie paliwa jądrowego z obiektu jądrowego oraz częściowy demontaż obiektu jądrowego, pozwalający na uzyskanie stanu bezpiecznego takiego, że:
1) niemożliwe jest wystąpienie awarii reaktywnościowych;
2) w przypadku elektrowni jądrowej i reaktora badawczego nie jest konieczne odprowadzanie ciepła powyłączeniowego;
3) nie jest już konieczne stosowanie ochrony fizycznej materiałów jądrowych.
2. Jeżeli pomiędzy poszczególnymi etapami realizacji likwidacji obiektu jądrowego występują przerwy trwające co najmniej 5 lat, to rozpoczęcie kolejnego etapu realizacji likwidacji wymaga zgłoszenia Prezesowi Agencji. Do zgłoszenia załącza się zaktualizowany program likwidacji obiektu jądrowego.
3. W przypadku, o którym mowa w ust. 2, zgłoszenie składa się co najmniej 6 miesięcy przed planowanym terminem rozpoczęcia realizacji danego etapu likwidacji obiektu jądrowego.
4. Poszczególne etapy realizacji likwidacji obiektu jądrowego kończy się przez zastosowanie barier zabezpieczających niezdemontowane jeszcze systemy oraz elementy konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego w celu zapobieżenia przedostawaniu się substancji promieniotwórczych do środowiska.
§ 7. Utrzymanie bezpiecznego stanu przy likwidacji odłożonej
W przypadku likwidacji obiektu jądrowego odłożonej i rozłożonej w czasie zapewnia się:
1) doprowadzenie obiektu jądrowego do stanu bezpiecznego oraz utrzymanie go w stanie bezpiecznym do czasu rozpoczęcia realizacji likwidacji oraz przez cały czas likwidacji obiektu jądrowego, tak aby można było bezpiecznie realizować odłożone w czasie etapy likwidacji obiektu jądrowego;
2) utrzymanie systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego oraz nadzór nad nimi w okresie przed rozpoczęciem pierwszego etapu realizacji likwidacji obiektu jądrowego zgodnie z programem likwidacji obiektu jądrowego.
§ 8. Sprawdzone metody techniczne prac likwidacyjnych
W celu zapewnienia odpowiedniego poziomu bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej w jednostce organizacyjnej posiadającej zezwolenie na likwidację obiektu jądrowego stosuje się sprawdzone techniczne metody prowadzenia prac.
§ 9. Procedury i dokumentacja prac likwidacyjnych
Prace likwidacyjne prowadzi się zgodnie z procedurami likwidacyjnymi uwzględniającymi wymagania bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej, ochrony przeciwpożarowej oraz bezpieczeństwa i higieny pracy oraz dokumentuje w dokumentacji prac likwidacyjnych.
1. Metody dekontaminacji i demontażu systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego wybiera się tak, aby przy optymalizacji narażenia pracowników i osób z ogółu ludności, o której mowa w art. 9 ustawy, oraz optymalizacji oddziaływania na środowisko, zminimalizować ilość wytwarzanych w procesie likwidacji obiektu jądrowego odpadów promieniotwórczych.
2. W odniesieniu do czynności likwidacyjnych, takich jak dekontaminacja, cięcie i przemieszczanie dużych elementów konstrukcji lub wyposażenia, postępujący demontaż lub usuwanie systemów bezpieczeństwa, które mogą stwarzać zagrożenie, ocenia się ich wpływ na bezpieczeństwo jądrowe i ochronę radiologiczną i prowadzi się je w taki sposób, aby ograniczyć zagrożenie i utrzymać je w akceptowalnych granicach. Dotyczy to zwłaszcza zachowania funkcji systemu obudowy bezpieczeństwa reaktora – w przypadku elektrowni jądrowej lub reaktora badawczego – w zapobieganiu niekontrolowanemu przedostawaniu się do środowiska substancji promieniotwórczych podczas prowadzonych prac demontażowych.
3. Zapewnia się aktualizację procedur likwidacyjnych w miarę postępujących zmian w obiekcie jądrowym podczas jego likwidacji. W toku likwidacji nie wolno podejmować żadnych prac likwidacyjnych nieujętych w procedurach likwidacyjnych.
4. Przed zastosowaniem jakichkolwiek nowych lub niesprawdzonych metod prowadzenia prac likwidacyjnych wykazuje się, że ich zastosowanie jest zasadne oraz uwzględnia się w analizie optymalizacyjnej załączonej do programu likwidacji obiektu jądrowego.
1. Jeżeli po wyłączeniu obiektu jądrowego z eksploatacji na jego terenie pozostaje wypalone paliwo jądrowe lub odpady promieniotwórcze wytworzone podczas eksploatacji, to materiały te należy usunąć i przekazać do składowiska odpadów promieniotwórczych, chyba że w programie likwidacji obiektu jądrowego założono inny sposób postępowania z odpadami promieniotwórczymi i wypalonym paliwem jądrowym, w szczególności ich przerób lub przetworzenie.
2. Wszystkie odpady promieniotwórcze powstałe w trakcie likwidacji obiektu jądrowego zagospodarowuje się zgodnie z programem likwidacji obiektu jądrowego.
3. Jeżeli dla określonych rodzajów odpadów promieniotwórczych nie została podjęta ostateczna decyzja dotycząca ich usunięcia z terenu obiektu jądrowego, to zapewnia się bezpieczne przechowywanie tych odpadów do czasu ich przeniesienia do składowiska odpadów promieniotwórczych.
1. Po zakończeniu czynności demontażowych i dekontaminacji przeprowadza się kompleksowe pomiary stanu radiologicznego obiektu jądrowego i jego terenu, w tym określenie aktywności resztkowych radionuklidów pozostałych po likwidacji, w celu potwierdzenia, że zostały spełnione kryteria ochrony radiologicznej ustalone w zezwoleniu na likwidację obiektu jądrowego i w przepisach ustawy oraz osiągnięte zostały cele likwidacji obiektu jądrowego.
2. Dane z pomiarów dozymetrycznych wykonanych po zakończeniu czynności demontażowych i dekontaminacji dokumentuje się w postaci końcowego raportu z kontroli dozymetrycznej, który zawiera:
1) wyszczególnienie zastosowanych kryteriów ochrony radiologicznej;
2) opis metod i procedur do zastosowania w celu spełniania kryteriów ochrony radiologicznej;
3) dane pomiarowe wraz z ich analizą statystyczną oraz opisem systematycznego podejścia przy wykonywaniu pomiarów dozymetrycznych.
§ 13. Okresowe przeglądy bezpieczeństwa w toku likwidacji
Do czasu zakończenia likwidacji obiektu jądrowego prowadzi się okresowe przeglądy bezpieczeństwa z częstotliwością określoną w zezwoleniu na likwidację obiektu jądrowego – nie rzadziej niż raz na 10 lat. Zakres tych przeglądów obejmuje co najmniej:
1) określenie rzeczywistego stanu technicznego systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego
przez analizę danych z monitoringu i pomiarów oraz doświadczeń eksploatacyjnych;
2) zaktualizowanie danych o ilości i aktywności substancji promieniotwórczych znajdujących się w obiekcie jądrowym;
3) aktualne analizy bezpieczeństwa;
4) zagadnienia organizacyjne;
5) zagadnienia ochrony radiologicznej;
6) wypełnienie wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej oraz ocenę efektywności zarządzania na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa i jakości;
7) obsadę pracownikami i ich kwalifikacje;
8) przygotowania awaryjne;
9) oddziaływanie radiologiczne na ludność i środowisko;
10) warunki przechowywania odpadów promieniotwórczych;
11) starzenie systemów oraz elementów konstrukcji i wyposażenia obiektu jądrowego mających istotne znaczenie dla zapewnienia bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej;
12) postęp naukowo-techniczny w odniesieniu do metod likwidacji obiektów jądrowych;
13) zmiany w otoczeniu obiektu jądrowego, z uwzględnieniem zagrożeń naturalnych i będących skutkiem działalności człowieka;
14) zmiany wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej zawartych w obowiązujących przepisach;
15) wnioski wynikające z doświadczeń z prac likwidacyjnych wykonanych w danym obiekcie lub w obiektach podobnych.
§ 14. Przechowywanie dokumentacji z likwidacji obiektu
Dokumentację z likwidacji obiektu przechowuje się zgodnie z:
1) wymaganiami dotyczącymi archiwizacji dokumentów, określonymi w ramach zintegrowanego systemu zarządzania;
2) wymaganiami określonymi w zezwoleniu na likwidację obiektu jądrowego;
3) przepisami o narodowym zasobie archiwalnym i archiwach.
1. W toku realizacji likwidacji obiektu jądrowego program likwidacji obiektu jądrowego podlega okresowemu przeglądowi i – w razie potrzeby – aktualizacji, z częstotliwością określoną w zezwoleniu na likwidację obiektu jądrowego.
2. Przegląd i aktualizacja uwzględniają w szczególności ewentualne zmiany w strategii likwidacji, postęp prac likwidacyjnych, odstępstwa od harmonogramu, zmiany w obiekcie jądrowym lub w wymaganiach bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej od czasu sporządzenia programu likwidacji obiektu jądrowego, postęp technologiczny oraz konieczność prowadzenia dalszych prac likwidacyjnych.
3. Aktualizacja programu likwidacji obiektu jądrowego w toku realizacji likwidacji tego obiektu wymaga zatwierdzenia przez Prezesa Agencji.
Pełna treść aktu: w sprawie wymagań bezpieczeństwa jądrowego i ochrony radiologicznej dla etapu likwidacji obiektów jądrowych oraz zawartości raportu z likwidacji obiektu jądrowego.