Dział II. Warunki techniczne użytkowania i utrzymania sprawności technicznej morskiej budowli hydrotechnicznej
DZIAŁ II
Warunki techniczne użytkowania i utrzymania sprawności technicznej morskiej budowli hydrotechnicznej
Rozdział 1 Warunki ogólne
1. Właściciel, zarządca lub użytkownik budowli morskiej, przestrzegając wymagań, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. ‒ Prawo budowlane, zwanej dalej „ustawą”:
1) przeprowadza bieżącą konserwację i remonty budowli morskiej i jej wyposażenia;
2) zapewnia:
a) przeprowadzanie badań elementów betonowych istniejącej budowli morskiej,
b) nadzór nad wykonywaniem zmian konstrukcyjnych, technologicznych i funkcjonalnych budowli morskiej.
2. Właściciel, zarządca lub użytkownik budowli morskiej zapewniają dostępność w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1411) ‒ tam, gdzie budowla morska jest dostępna publicznie i gdzie przewidziano ruch pieszych.
Rozdział 2 Badanie elementów betonowych istniejącej budowli morskiej
§ 5. Zakres badania elementów betonowych budowli morskiej
Badanie elementów betonowych istniejącej budowli morskiej, w szczególności przed przystąpieniem do remontu albo przebudowy budowli morskiej, obejmuje:
1) szczegółową kontrolę stanu technicznego budowli morskiej lub elementów budowli morskiej;
2) inwentaryzację uszkodzeń budowli morskiej;
3) zakres badań, o których mowa w § 7.
§ 6. Zakres inwentaryzacji uszkodzeń budowli morskiej
Inwentaryzacja uszkodzeń budowli morskiej obejmuje:
1) określenie rodzaju, położenia i wymiarów elementów budowli morskiej;
2) rodzaj i jakość zastosowanych wyrobów, o których mowa w art. 10 ustawy, zwanych dalej „wyrobami”;
3) charakterystykę uszkodzeń ‒ rodzaj i zakres uszkodzeń, ich wymiary oraz opis;
4) dokumentację graficzną ‒ fotografie, szkice i rysunki techniczne;
5) inne niezbędne dane wymagane przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności odpowiadającej zakresowi inwentaryzacji uszkodzeń budowli morskiej.
1. Zakres badań dotyczący betonowej, żelbetowej lub sprężonej budowli morskiej oraz elementów budowli morskiej określa w ocenie technicznej albo w opinii technicznej osoba posiadająca uprawnienia w specjalności odpowiadającej zakresowi tej oceny albo opinii określone w ustawie.
2. Badania, o których mowa w ust. 1, określają:
1) w odniesieniu do betonu:
a) występowanie przewilgoceń, narośli organicznych, zafarbowań, wykwitów i odprysków betonu,
b) szorstkość powierzchni zewnętrznych,
c) wytrzymałość na rozciąganie przyczepne,
d) szczelność,
e) głębokość karbonatyzacji,
f) zawartość związków chloru,
g) przebieg, lokalizację, głębokość, trajektorię i rodzaj rys,
h) przemieszczenia w rysach,
i) stan szczelin dylatacyjnych sekcji budowli morskiej;
2) w odniesieniu do zbrojenia:
a) stan i grubość otuliny betonowej,
b) występowanie korozji i powierzchni pokrytych produktami korozji,
c) redukcję przekroju stali zbrojeniowej w stosunku do przekroju projektowanego;
3) w odniesieniu do kabli, strun i cięgien sprężających:
a) stan i grubość otuliny betonowej,
b) stan zacisków elementów sprężających,
c) stan prętów, strun, cięgien i kabli sprężających,
d) istniejący stopień sprężenia elementów sprężających;
4) w odniesieniu do całej budowli morskiej:
a) odkształcenia,
b) wielkość obciążeń, jakim były i są poddane budowla morska i elementy budowli morskiej,
c) zachowanie się budowli morskiej pod wpływem drgań.
3. W zależności od potrzeb badania, o których mowa w ust. 1, mogą określać konieczność pobrania próbki materiału z wykwitów betonu lub próbki betonu i stali z uszkodzonych elementów betonowych budowli morskiej.
§ 8. Obliczenia stateczności i bezpieczeństwa budowli morskiej
Ocena techniczna albo opinia techniczna, o których mowa w § 7 ust. 1, zawierają obliczenia statyczno-wytrzymałościowe określające stateczność i bezpieczeństwo budowli morskiej oraz poszczególnych elementów budowli morskiej przed wykonaniem robót budowlanych i po ich wykonaniu albo uzasadnienie odstąpienia od tego wymogu w całości albo w określonej jego części.
§ 9. Dokumentacja wyników inwentaryzacji uszkodzeń budowli morskiej
Właściciel lub zarządca budowli morskiej załączają do książki obiektu budowlanego dokument zawierający wyniki inwentaryzacji uszkodzeń budowli morskiej.
Rozdział 3 Bieżąca konserwacja budowli morskiej
§ 10. Sposób bieżącej konserwacji budowli morskiej
Bieżącą konserwację budowli morskiej, jej wyposażenia, urządzeń i instalacji przeprowadza się w sposób zapewniający ciągłą sprawność techniczną budowli.
§ 11. Zakres bieżącej konserwacji budowli morskiej
Bieżąca konserwacja budowli morskiej obejmuje w szczególności:
1) w odniesieniu do elementów budowli morskiej:
a) renowację antykorozyjnych zabezpieczeń powłokowych oraz naprawę elementów instalacji ochrony katodowej ścianki szczelnej, palościanki lub pali,
b) dokręcenie śrub lub nakrętek elementów stężających,
c) uzupełnienie ubytków narzutów kamiennych oraz bloków betonowych w częściach nadwodnych budowli morskiej,
d) uzupełnienie filtrów i zasypów,
e) wymianę uszkodzonej dyliny,
f) powierzchniowe impregnowanie drewnianych elementów konstrukcyjnych,
g) poprawianie i regulację koron skarp,
h) uzupełnianie ubytków w okładzinach skarp i umocnieniach dna,
i) uszczelnianie i spoinowanie szczelin między płytami lub blokami okładzinowymi,
j) usuwanie ognisk korozji i złuszczeń oraz renowację powłok powierzchniowych konstrukcji metalowych, konstrukcji żelbetowych, konstrukcji z tworzyw sztucznych, konstrukcji kompozytowych i konstrukcji drewnianych,
k) uzupełnienie ubytków betonu łącznie z oczyszczeniem zbrojenia, iniekcją rys i szczelin w betonie,
l) usuwanie lokalnych zapadlisk nawierzchni dróg oraz placów składowych i manewrowych usytuowanych w linii budowli morskiej i ich przyczyn,
m) utrzymanie właściwego stanu technicznego ogrodzenia budowli morskiej,
n) utrzymanie czystości i estetyki korony budowli morskiej,
o) wymianę uszkodzonych odkrytych kleszczy, ściągów, stężeń i połączeń ścianek szczelnych lub palościanek,
p) lokalne uzupełnianie narzutu kamiennego lub kamienia w gabionach rozumianych jako konstrukcje wykonane z siatki spełniającej określone wymogi, wypełnione kamieniami, stosowane jako element umocnień powierzchniowych lub jako element konstrukcji w falochronach i materacach faszynowo-kamiennych umocnienia dna lub skarp,
q) likwidowanie lokalnych nieszczelności w zamkach ścianki szczelnej lub palościanki,
r) naprawę elementów spełniających funkcje oznakowania nawigacyjnego, tablic informacyjnych i ostrzegawczych;
2) w odniesieniu do wyposażenia, urządzeń i instalacji budowli morskiej:
a) naprawę uszkodzonych lub zużytych elementów urządzeń odbojowych, w tym opierzenia, drewnianych belek i ram odbojowych oraz elementów z gumy i tworzyw sztucznych, lub wymianę tych elementów na nowe,
b) wymianę, zabezpieczanie przed korozją i drobne naprawy balustrad, barierek i poręczy,
c) naprawę stopni i podestów schodów,
d) oczyszczenie i zabezpieczenie przed korozją istniejących kątowników ochronnych,
e) oczyszczenie i udrożnienie systemów odprowadzających wodę opadową, systemów drenażowych oraz instalacji kanalizacyjnych,
f) uruchomienie istniejącego systemu ochrony katodowej,
g) naprawę albo w razie konieczności wymianę pokryw studzienek lub przykryw kanałów instalacyjnych albo naprawę wnęk i kanałów instalacyjnych,
h) naprawę albo w razie konieczności wymianę drabinek wyjściowych,
i) odnowienie barwnego oznakowania stałych elementów wyposażenia budowli morskiej,
j) wymianę uszkodzonych urządzeń cumowniczych na nowe urządzenia,
k) oczyszczanie opraw źródeł światła oraz ich powierzchni odbijającej,
l) naprawę lub w razie konieczności odtworzenie oznakowania awaryjnego i ewakuacyjnego;
3) w odniesieniu do akwenu przyległego do budowli morskiej:
a) oczyszczenie dna z elementów stałych stanowiących przeszkody nawigacyjne,
b) usunięcie materiałów stanowiących przeszkody nawigacyjne, powodujących spłycenia powstałe w wyniku eksploatacji,
c) usunięcie i utylizację warstwy zanieczyszczonego gruntu,
d) usunięcie powstałych przegłębień dna.
§ 12. Potwierdzenie zakończenia bieżącej konserwacji
Zakończenie bieżącej konserwacji potwierdza się opisem wykonanych prac konserwacyjnych załączanym do dokumentów, o których mowa w § 71 ust. 1 pkt 8.
§ 13. Użytkowanie budowli z uszkodzeniami i ograniczeniami
Budowla morska wykazująca uszkodzenia niestanowiące zagrożenia dla ludzi, jednostek pływających lub stateczności budowli morskiej może być użytkowana do czasu usunięcia tych uszkodzeń, pod warunkiem określenia i wprowadzenia ograniczeń użytkowych.
Rozdział 4 Remont betonowych elementów budowli morskiej
1. Jeżeli wyniki inwentaryzacji uszkodzeń betonowych elementów budowli morskiej wskazują na zagrożenie dla ludzi, jednostek pływających lub stateczności budowli morskiej, wykonuje się ekspertyzę stanu technicznego budowli morskiej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane w specjalności odpowiadającej zakresowi tej ekspertyzy.
2. W ekspertyzie, o której mowa w ust. 1, określa się:
1) przyczyny i zakres uszkodzeń betonowych elementów budowli morskiej;
2) proponowany zakres robót budowlanych i plan kolejności ich wykonania, wraz z opisem pilności tych robót;
3) wpływ istniejących uszkodzeń oraz projektowanych robót budowlanych na stateczność, trwałość i bezpieczeństwo użytkowania budowli morskiej.
§ 15. Treść planu kolejności wykonania robót budowlanych
Plan kolejności wykonania robót budowlanych, o którym mowa w § 14 ust. 2 pkt 2, zawiera w szczególności:
1) rodzaj oraz zakres koniecznych badań laboratoryjnych pobranych próbek;
2) rodzaj wstępnej obróbki podłoża betonowego z ewentualnym wskazaniem wymaganych urządzeń oraz wstępnego oczyszczenia stali zbrojeniowej lub profili stalowych;
3) rodzaj i skład przewidzianych do stosowania wyrobów, takich jak: beton, beton natryskowy i beton natryskowy z dodatkiem tworzyw sztucznych, z ewentualnym określeniem urządzeń wymaganych do nałożenia lub wbudowania tych materiałów;
4) wskazanie określonego systemu realizacji robót budowlanych;
5) sposób wykonywania prac związanych z pielęgnacją betonu i wymagania dotyczące tych prac;
6) sposób uszczelnienia rys lub szczelin dylatacyjnych sekcji dylatacyjnej budowli morskiej oraz urządzenia i rodzaje wyrobów przewidzianych do tych prac;
7) rodzaj powłok ochronnych i sposób ich nakładania, w szczególności materiał, przygotowanie podłoża, liczbę i grubość warstw;
8) zalecenie dostosowania zbrojenia do zastosowania ochrony katodowej przez zapewnienie ciągłości elektrycznej;
9) rodzaj i rozmieszczenie instalacji ochrony katodowej;
10) wytyczne mające na celu zapewnienie wymaganej jakości robót budowlanych.
§ 16. Założenia obliczeń wytrzymałości i stateczności budowli
W zakresie wykonanych na potrzeby ekspertyzy, o której mowa w § 14 ust. 1, obliczeń sprawdzających wytrzymałość i stateczność budowli morskiej albo elementów budowli morskiej ustala się nowe dane wejściowe i uwzględnia się możliwe do osiągnięcia współdziałanie betonu konstrukcji z betonem uzupełnionym gwarantujące przenoszenie obciążeń przez powierzchnie stykowe.
§ 17. Nadzór nad robotami naprawczymi budowli morskiej
Nadzór nad wykonywaniem robót budowlanych budowli morskiej obejmuje w szczególności czynności związane z:
1) przygotowaniem podłoża w taki sposób, aby zapewnić dobre połączenie między nowym i istniejącym betonem;
2) wykonaniem prac nadwodnych i podwodnych obejmujących usunięcie słabego i uszkodzonego betonu oraz oczyszczenie stalowych prętów zbrojenia i uzupełnienie zbrojenia skorodowanego;
3) wykonaniem robót związanych z przystosowaniem budowli morskiej do założenia instalacji ochrony katodowej;
4) wypełnieniem uprzednio przygotowanych fragmentów budowli morskiej betonem lub betonem z tworzywami sztucznymi, łącznie z wypełnieniem rys i uszczelnieniem spoin.
Rozdział 5 Użytkowanie ziemnej budowli ochronnej lub jej elementów tworzonych i utrzymywanych metodą sztucznego zasilania
§ 18. Użytkowanie ziemnej budowli ochronnej i jej elementów
Użytkowanie ziemnej budowli ochronnej lub jej elementów polega na utrzymywaniu odcinków brzegu morskiego o sztucznie zmienionym poprzecznym profilu naturalnym.
1. Sztuczne zasilanie polega na utrzymywaniu odcinków brzegu morskiego wskutek refulacji urobku pobieranego z innych miejsc i na pompowaniu go w odpowiedni sposób na dany odcinek brzegu, co powoduje zmianę (zwiększenie szerokości) profilu plaży, wydmy i podbrzeża.
2. Wykonanie sztucznego zasilania wymaga wykonania i aktualizacji dokumentacji zasilania i utrzymania określonego odcinka brzegu morskiego opartej na badaniach przeprowadzonych zarówno na odcinku przewidzianym do zasilania, jak i na obszarze poboru piasku.
3. Gwałtowne zniszczenie elementu ziemnej budowli ochronnej, utworzonego metodą sztucznego zasilania, jest założeniem użytkowym funkcjonowania budowli tego typu.
1. Dokumentacja, o której mowa w § 19 ust. 2, zawiera informacje dotyczące:
1) projektowanego przebiegu linii wody;
2) projektowanego kształtu strefy brzegowej, w tym w szczególności kształtu i wysokości wydmy, nachylenia plaży i dna;
3) uziarnienia osadów na obszarze poboru piasku poza obszarami torów podejściowych i osadników portów oraz przebadanych miejsc poboru;
4) ilości materiału zasilającego.
2. Informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 2, określa się na podstawie profili strefy brzegowej dowiązanych do sytuacyjnej i wysokościowej osnowy geodezyjnej, rozmieszczonych maksymalnie co 100 m, prostopadłych do stycznej do linii brzegu w punkcie pomiaru.
1. Przed przystąpieniem do sztucznego zasilania brzegu morskiego oraz bezzwłocznie po ustalonym w dokumentacji, o której mowa w § 19 ust. 2, zakończeniu zasilania wykonuje się szczegółowe pomiary batymetryczne oraz wysokościowe wzdłuż prostopadłych do linii brzegu morskiego profili, dowiązanych do osnowy geodezyjnej, w rozstawie nie większym niż 100 m, sięgających w morze poza strefę rew.
2. Pomiar wykonany przed przystąpieniem do sztucznego zasilania brzegu morskiego stanowi wyjściowy, zerowy pomiar batymetryczny do określenia przyrostu przekroju brzegu morskiego po wykonaniu sztucznego zasilania.
Rozdział 6 Użytkowanie budowli morskiej w warunkach wystąpienia przegłębienia dna lub spłycenia dna przy tej budowli oraz konieczności wykonania podczyszczeniowych robót czerpalnych
§ 22. Sprawdzanie głębokości dna i likwidacja przegłębień
Właściciel lub zarządca budowli morskiej są obowiązani do sprawdzania głębokości dna przy tej budowli w okresach, o których mowa w § 74, a także do niezwłocznej likwidacji przegłębień dna.
§ 23. Działania w przypadku przegłębień dna zagrażających stateczności
W przypadku stwierdzenia powstania przegłębień dna w pasie przy budowli morskiej określonym w projekcie technicznym właściciel lub zarządca tej budowli podejmują bezzwłoczne działania zmierzające do ustalenia stopnia zagrożenia stateczności tej budowli, a następnie wprowadzają niezbędne środki zaradcze, ograniczenia wielkości obciążeń lub wielkości jednostek pływających albo inne ograniczenia eksploatacyjne albo wstrzymują użytkowanie budowli morskiej, jeżeli dalsze jej użytkowanie grozi awarią lub katastrofą budowlaną.
§ 24. Projekt stabilizacji dna po przegłębieniach od strumieni zaśrubowych
W przypadku stwierdzenia powstania przegłębień dna przy budowli morskiej spowodowanych oddziaływaniem strumieni zaśrubowych statków, tworzącego stan zagrożenia stateczności budowli morskiej, użytkowanie tej budowli wymaga określenia sposobu stabilizacji dna w odrębnym projekcie budowlanym.
§ 25. Dokumentacja zasypu przegłębień dna i stateczności budowli
W przypadku stwierdzenia powstania przegłębień dna przy budowli morskiej na skutek oddziaływania prądów przydennych, które są spowodowane przepływem określonego cieku wzdłuż budowli morskiej lub są wywołane falowaniem w rejonie tej budowli, likwidowanych przez zasyp, użytkowanie budowli morskiej po likwidacji przegłębień dna wymaga sporządzenia dokumentacji, w której potwierdza się, że:
1) zasyp został wykonany przy użyciu gruntu mającego miarodajną średnicę ziaren d50 trzykrotnie większą od średnicy ziaren gruntu rodzimego;
2) grunt zasypowy jest gruntem sypkim niezawierającym frakcji ilastych;
3) podczas wykonywania zasypu była prowadzona kontrola powierzchni zasypu, poziomu stropu zasypu oraz profilu zasypu;
4) jest sprawdzona stateczność danego nabrzeża, pirsu lub pomostu, z uwzględnieniem oceny zjawiska tarcia negatywnego i wynikających z niego dodatkowych obciążeń pala w przypadku wykonania zasypu w otoczeniu pali nabrzeży pomostowych, pirsów lub pomostów o miąższości zwiększonej ponad poziom określony głębokością techniczną (H).
§ 26. Maksymalne odciążenie zagrożonej budowli morskiej
Wstrzymanie użytkowania zagrożonej budowli morskiej, o którym mowa w § 23, musi być połączone z maksymalnym możliwym odciążeniem tej budowli, polegającym w szczególności na:
1) usunięciu składowanych towarów i materiałów;
2) wprowadzeniu zakazu cumowania jednostek pływających;
3) wstrzymaniu ruchu dźwignic, pojazdów i ludzi.
§ 27. Zabezpieczenie sekcji dylatacyjnych przed wjazdem dźwignic
Jeżeli w wyniku ograniczenia użytkowania budowli morskiej nie dopuszcza się do wjazdu dźwignic szynowych na sekcje dylatacyjne zagrożone utratą stateczności, do czasu usunięcia tego zagrożenia sekcje te zabezpiecza się przed możliwością przypadkowego wjazdu dźwignic. Zabezpieczenie wymaga trwałego połączenia z szynami toru poddźwignicowego.
§ 28. Kontrola głębokości akwenu przy dalszym użytkowaniu budowli
W przypadku gdy obok budowli morskiej głębokość akwenu jest większa niż głębokość techniczna (H), ale nie przekracza głębokości dopuszczalnej (H), budowla morska może być nadal użytkowana, pod warunkiem wprowadzenia przez właściciela lub zarządcę tej budowli kontroli głębokości wykonywanej z określoną częstotliwością, wynikającą z intensywności użytkowania budowli morskiej.
§ 29. Dane w dokumentach użytkowania po zasypaniu przegłębień dna
Dokumenty użytkowania budowli morskiej, w sąsiedztwie której wykonano roboty zasypowe przegłębień dna, zawierają dane określające:
1) obszar robót zasypowych;
2) rodzaj gruntu zasypowego;
3) technologię robót;
4) nachylenie dna po zakończeniu robót zasypowych.
1. W odległości mniejszej niż 30 m od budowli morskiej nie wykonuje się usuwania spłyceń dna polegającego na wykonywaniu robót czerpalnych pogłębiarką ssącą.
2. Przepisu ust. 1 nie stosuje się w przypadku, gdy:
1) występuje umocnienie dna pozwalające na użycie sprzętu do wykonania tego rodzaju robót;
2) jest zbadana i zapewniona szczelność:
a) połączenia umocnienia dna z konstrukcją budowli morskiej,
b) konstrukcji budowli morskiej podtrzymującej uskok naziomu.
§ 31. Kwalifikacja spłycenia dna do robót podczyszczeniowych
Spłycenie dna, w przypadku gdy znajduje się na głębokości mniejszej niż głębokość techniczna (H), kwalifikuje się do podczyszczeniowych robót czerpalnych.
§ 32. Oznakowanie obszaru robót i miejsc zrzucania kotwic
Obszar prowadzenia robót zasypowych lub czerpalnych oraz miejsca zrzucania kotwic pogłębiarek oznakowuje się na akwenie zgodnie z wymaganiami określonymi w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej i art. 84 ust. 2 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim (Dz. U. z 2024 r. poz. 1068 i 1933) (przepisy portowe).
§ 33. Warunki użytkowania budowli po robotach czerpalnych
Budowla morska, w której sąsiedztwie były wykonywane podczyszczeniowe roboty czerpalne lub roboty zasypowe, może być użytkowana pod warunkiem wykonania planu batymetrycznego oraz atestu czystości dna.
Rozdział 7 Użytkowanie urządzeń cumowniczych i odbojowych
1. Nie wykonuje się wykopów wokół użytkowanych samodzielnych urządzeń cumowniczych posadowionych bezpośrednio na gruncie.
2. W przypadku konieczności wykonania wykopów, o których mowa w ust. 1, do czasu zasypania i właściwego zagęszczenia gruntu w tych wykopach nie dopuszcza się cumowania jednostek pływających przy samodzielnym urządzeniu cumowniczym, przy którym wykonuje się te wykopy.
§ 35. Ograniczenie wystawania dziobu lub rufy poza budowlę
Jednostki pływające cumuje się w taki sposób, aby dziób lub rufa nie wystawały poza narożniki budowli morskiej, chyba że taki sposób cumowania jest przewidziany w dokumentach użytkowania tej budowli.
1. Urządzenia cumownicze oznakowuje się numerami widocznymi z lądu i z wody.
2. Numerację pachołów cumowniczych nanosi się w czarnym kolorze w sposób trwały na górnej poziomej części głowicy pachoła.
3. Sposób dokonywania numeracji pachołów cumowniczych ustalają właściciel, zarządca lub użytkownik budowli morskiej.
§ 37. Zakaz zakrywania urządzeń cumowniczych i instalacji odbojowych
Niedopuszczalne jest:
1) zakrywanie lub tarasowanie urządzeń cumowniczych;
2) wykonywanie i utrzymywanie instalacji na urządzeniach odbojowych.
Rozdział 8 Użytkowanie torów poddźwignicowych
1. Tolerancja ułożenia szyn toru poddźwignicowego w stanie użytkowania powinna być zgodna z aktualnym poziomem wiedzy i najlepszą praktyką, w szczególności nie powinna przekraczać 20 % tolerancji szyn dla stanu budowy, określonej w Polskiej Normie PN-M-45494 Dźwignice – Tory jezdne żurawi wieżowych – Wymagania i badania.
2. W przypadku przekroczenia tolerancji, o której mowa w ust. 1, bezzwłocznie dokonuje się regulacji ułożenia szyn toru poddźwignicowego.
§ 39. Odstęp ładunków od szyn toru poddźwignicowego
Odstęp między obrysem składowanych ładunków lub towarów a poszczególnymi szynami toru poddźwignicowego nie może być mniejszy niż 1,5 m.
§ 40. Zakaz składowania ładunków na szynach torów poddźwignicowych
Nie dopuszcza się do składowania ładunków i towarów na szynach torów poddźwignicowych.
Rozdział 9 Utrzymanie ścianek szczelnych
1. Oceny stanu technicznego ścianek szczelnych oraz palościanek pod względem wytrzymałościowym dokonuje się po upływie 30 lat od dnia ich pogrążenia.
2. Kolejny termin oceny stanu technicznego określa się w dokumentacji będącej wynikiem oceny, o której mowa w ust. 1.
3. Sprawdzenia stanu technicznego ścianki szczelnej lub palościanki pod względem wytrzymałościowym wcześniej niż przed upływem 30 lat od dnia ich pogrążenia dokonuje się w przypadku:
1) zmiany sposobu użytkowania budowli morskiej połączonej ze zmianą wielkości lub układu obciążeń na bardziej niekorzystne;
2) uszkodzenia konstrukcji budowli morskiej;
3) wszelkich zmian konstrukcji nośnej budowli morskiej;
4) stwierdzonego, na podstawie badań, wzrostu agresywności środowiska wodnego w stosunku do stanu przyjętego w projekcie budowlanym, na którego podstawie wybudowano budowlę morską, z daną ścianką szczelną albo palościanką;
5) stwierdzenia w wyniku okresowych badań podwodnych znacznej korozji ścianki szczelnej lub palościanki.
§ 42. Ocena dalszej przydatności stalowych ścianek i palościanek
Po upływie okresu trwania danego typu budowli morskiej, określonego zgodnie z § 3, dalszą przydatność stalowej ścianki szczelnej albo palościanki określa osoba posiadająca uprawnienia budowlane w specjalności odpowiadającej zakresowi opinii technicznej, w szczególności na podstawie pomiarów grubości grzbietów i ramion brusów ścianki szczelnej lub palościanki.
§ 43. Dokładność pomiaru grubości brusów ścianek i palościanek
Pomiaru grubości brusów stalowej ścianki szczelnej albo stalowej palościanki dokonuje się co najmniej z dokładnością:
1) ±0,5 mm ‒ dla brusów o wskaźniku wytrzymałości W do 1100 cm/m.b.;
2) ±1,0 mm ‒ dla brusów o wskaźniku wytrzymałości W większym od 1100 cm/m.b.
§ 44. Miejsca pomiaru grubości brusów na długości ścianek i palościanek
Pomiar grubości brusów na ich długości wykonuje się:
1) tuż pod poziomem spodu żelbetowej nadbudowy budowli morskiej; odległość ta jest limitowana możliwością zeszlifowania powierzchni ścianki i wykonania pomiaru grubości;
2) na głębokości 0,50 m poniżej średniego poziomu morza (SWW);
3) na głębokości równej 1/3 głębokości technicznej (H);
4) na głębokości równej 2/3 głębokości technicznej (H);
5) nad samym dnem akwenu;
6) na rzędnej występowania maksymalnego momentu zginającego w ściance szczelnej lub palościance.
1. Uszkodzenia mechaniczne powstałe w trakcie użytkowania budowli morskiej, a także nieszczelności lub uszkodzenia mechaniczne, które powstały w czasie wbijania brusów ścianek szczelnych pali i brusów palościanki, a które odsłonięto w trakcie pogłębiania dna akwenów albo w wyniku przegłębień dna powstałych w okresie użytkowania budowli morskiej, powodujące utratę możliwości prawidłowego działania ścianek szczelnych lub palościanek w zakresie utrzymania uskoku naziomu, wymagają bezzwłocznych napraw i uszczelnień w trakcie użytkowania tej budowli.
2. Bezzwłocznej naprawy wymagają także przebicia, uszkodzenia, ugięcia, rysy, złamania i zerwania zamków ścianki szczelnej lub palościanki, a także zerwania kleszczy powstałe w wyniku uderzenia kadłuba jednostki pływającej w ściankę szczelną lub palościankę.
§ 46. Dokumentacja uszczelnienia i naprawy ścianek i palościanek
Sposób wykonania uszczelnienia lub naprawy uszkodzonych ścianek szczelnych albo palościanek określa się w dokumentacji stanowiącej podstawę do rozpoczęcia zamierzonego zakresu robót budowlanych.
Rozdział 10 Ustalenia szczególne dotyczące użytkowania i utrzymania sprawności technicznej budowli morskiej
§ 47. Niedopuszczalne sposoby użytkowania budowli morskiej
Podczas użytkowania budowli morskiej jest niedopuszczalne:
1) zastawianie drogi pożarowej w sposób uniemożliwiający jej wykorzystanie przez pojazdy jednostek ochrony przeciwpożarowej;
2) umieszczanie przedmiotów na drogach ewakuacyjnych w sposób zmniejszający ich wymagane parametry użytkowe poniżej wymaganych wartości;
3) uniemożliwianie lub ograniczanie dostępu do urządzeń przeciwpożarowych i ratunkowych;
4) stosowanie środków do konserwacji budowli morskiej, w szczególności farb, lakierów, materiałów uszczelniających i powłok ochronnych, które mogłyby spowodować zanieczyszczenie wód morskich;
5) instalowanie na budowli morskiej wyposażenia i urządzeń nieprzewidzianych w projekcie budowlanym, na którego podstawie wykonano tę budowlę, bez zgody właściwego organu;
6) obciążanie budowli morskiej od strony wody i lądu ponad dopuszczalne obciążenia;
7) obciążanie budowli morskiej o konstrukcji oporowej w jej klinie odłamu fundamentami bezpośrednimi, jeżeli obciążenie tych fundamentów nie zostało uwzględnione w obliczeniach statycznych danej budowli morskiej;
8) wykonywanie odkrywek i wykopów przed tarczą lub blokiem kotwiącym budowlę morską.
1. Dopuszcza się wykonywanie robót, o których mowa w § 47 pkt 8, jeżeli jest to niezbędne ze względów bezpieczeństwa budowli morskiej. W takim przypadku ogranicza się użytkowanie budowli morskiej przez odciążenie budowli morskiej lub jej sekcji dylatacyjnej oraz wprowadzenie, w szczególności na czas prowadzenia tych robót, zakazu obciążania konstrukcji budowli morskiej, urządzeń cumowniczych oraz przyległego naziomu.
2. Grunt użyty do zasypania powstałych odkrywek i wykopów zagęszcza się w taki sposób, aby przeciwdziałać osiadaniu zasypu i aby było możliwe ponowne przejęcie przez budowlę morską przewidywanego obciążenia.
1. Próby silników napędu głównego jednostek pływających odbywają się wyłącznie na stanowiskach prób statków na uwięzi wyposażonych i specjalnie przystosowanych do tego celu.
2. Próby, o których mowa w ust. 1, przeprowadza się zgodnie z wymaganiami określonymi w instrukcji użytkowania stanowiska prób statków na uwięzi.
3. Instrukcja, o której mowa w ust. 2, przed zatwierdzeniem przez właściciela budowli morskiej podlega uzgodnieniu z dyrektorem właściwego terytorialnie urzędu morskiego.
4. Instrukcja, o której mowa w ust. 2, po zatwierdzeniu przez właściciela budowli morskiej podlega przekazaniu do kapitanatu portu.
5. Właściciel, zarządca lub użytkownik stanowiska prób statków na uwięzi pisemnie informują, w języku polskim lub angielskim, kapitana statku odbywającego próby na uwięzi o wymaganiach określonych w instrukcji, o której mowa w ust. 2.
§ 50. Odstęp składowanych ładunków od odwodnej krawędzi budowli
Odstęp między obrysem składowanych ładunków lub towarów a odwodną krawędzią budowli morskiej nie może być mniejszy niż 2,0 m.
1. Przy ustalaniu wysokości składowania ładunków uwzględnia się odporność ładunku na kruszenie się oraz możliwość samozapłonu.
2. Przy przeładunku materiałów powodujących zwiększenie intensywności korozji, poza bieżącymi oględzinami budowli morskiej, prowadzi się także badania agresywności wód zgodnie z warunkami określonymi przez właściwy organ ochrony środowiska, na podstawie przepisów o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
§ 52. Oznakowanie i zimowe utrzymanie budowli morskich
Właściciel, zarządca lub użytkownik budowli morskiej zapewniają:
1) ustawienie tablic określających wielkość dopuszczalnego obciążenia naziomu lub budowli morskiej wraz z określeniem szerokości pasa lub obszaru, w którym ta wielkość ma być zachowana;
2) ustawienie tablic zakazu kotwiczenia zgodnie z aktualnym poziomem wiedzy, w szczególności spełniających wymagania Polskiej Normy PN-W-49302 Oznakowanie nawigacyjne – Tablice zakazu kotwiczenia – Znaki, oraz ich właściwe oświetlenie od zachodu do wschodu słońca w przypadku budowli morskiej:
a) przez którą do przyległego akwenu przechodzą wszelkiego rodzaju kable lub rurociągi,
b) przy której jest wykonane umocnienie dna;
3) wykonanie i ustawienie tablic informujących o maksymalnej wysokości jednostek pływających mogących przepływać pod przewodami napowietrznymi przechodzącymi nad budowlami morskimi lub akwenami;
4) oznakowanie nawigacyjne zgodne z wymogami projektu budowlanego, na którego podstawie wybudowano tę budowlę;
5) odśnieżanie i usuwanie zalodzenia elementów niezbędnych do bezpiecznego użytkowania budowli morskiej oraz właściwego i nieprzerwanego działania urządzeń zainstalowanych w tej budowli i na tej budowli.
1. W przypadku zmiany schematu obciążenia budowli morskiej polegającej na:
1) zmianie wielkości lub układu obciążeń budowli morskiej, które zgodnie z projektem budowlanym, na którego podstawie wybudowano tę budowlę, dana budowla ma wytrzymać, przez:
a) ustawienie i pracę urządzenia technicznego na szynach toru poddźwignicowego, posadowionego na budowli morskiej, wywołującego obciążenia większe albo bardziej niekorzystne od obciążeń przyjętych w projekcie budowlanym lub w ekspertyzie technicznej opracowanej w szczególności na podstawie Polskich Norm PN-EN 1990 Eurokod – Podstawy projektowania konstrukcji i PN-EN 1991 Eurokod 1 – Oddziaływania na konstrukcje (norma wieloczęściowa),
b) składowanie w istniejących zasobniach albo na placach składowych, usytuowanych na budowli morskiej lub w jej bezpośrednim sąsiedztwie, ładunków i towarów w ilości powodującej przekroczenie dopuszczalnego równomiernie rozłożonego jednostkowego obciążenia dla zasobni lub placu składowego (q), wyrażonego w kN/m lub kPa,
c) dobijanie, odbijanie i postój przy budowli morskiej jednostek pływających o wymiarach większych niż wymiary jednostki pływającej uwzględnionej w obliczeniach statycznych projektu budowlanego, na którego podstawie wybudowano tę budowlę, w tym dużych statków odlichtowanych o zredukowanym zanurzeniu (T) lub statków pustych o zanurzeniu (T),
2) złomowaniu jednostek pływających przy budowli morskiej, składowaniu złomu lub wraków jednostek pływających na budowli morskiej lub na naziomie przyległym do budowli morskiej wybudowanej i przystosowanej do innego celu,
3) zmianie rodzaju przeładowywanych towarów lub ładunków na budowli morskiej powodujących powstanie albo wzrost negatywnego oddziaływania na środowisko ‒ sporządza się ekspertyzę techniczną, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 5 ustawy.
2. W przypadku gdy ekspertyza techniczna, o której mowa w art. 71 ust. 2 pkt 5 ustawy, dotycząca przypadku określonego w ust. 1 pkt 1 lit. c wykaże, że przy wprowadzeniu dodatkowych warunków są możliwe dobijanie, cumowanie i postój przy budowli morskiej danej jednostki pływającej, i nie spowoduje to przekroczenia maksymalnych obciążeń przyjętych przy projektowaniu tej budowli, podmiot zarządzający, o którym mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 20 grudnia 1996 r. o portach i przystaniach morskich (Dz. U. z 2023 r. poz. 1796), określa jednorazowo warunki bezpiecznego podejścia, cumowania i postoju danej jednostki, w szczególności prędkość podchodzenia i dobijania, maksymalną prędkość wiatru, przy której można prowadzić obsługę jednostki, i ewentualną asystę holowników.
§ 54. Ekspertyza przy zmianie sposobu użytkowania budowli morskiej
W przypadku zmiany sposobu użytkowania budowli morskiej polegającej na podjęciu działalności zmieniającej warunki bezpieczeństwa pożarowego budowli morskiej, w szczególności przeładunku paliw płynnych, gazów płynnych i innych ładunków niebezpiecznych powodujących powstanie zagrożenia pożarowego na budowlach morskich wybudowanych i przystosowanych dotychczas do przeładunku innych towarów lub ładunków albo do innych celów, jest wymagana ekspertyza, o której mowa w art. 71 ust. 2a ustawy.
§ 55. Roboty czerpalne przy zwiększeniu dopuszczalnej głębokości
W przypadku zmiany polegającej na zwiększeniu głębokości dopuszczalnej (H) przy budowli morskiej, a także zwiększeniu głębokości technicznej (H) umożliwiającej obsługę jednostek pływających większych, niż to określono w projekcie budowlanym, na którego podstawie wybudowano tę budowlę, lub w dokonanej zgodnie z przepisami ustawy zmianie sposobu użytkowania danej budowli morskiej, jeżeli zwiększenie głębokości dopuszczalnej (H) lub głębokości technicznej (H) wiąże się z wykonaniem robót czerpalnych, to roboty te przeprowadza się zgodnie z wymogami określonymi dla wykonania robót czerpalnych przy budowli morskiej.
§ 56. Urządzenia ostrzegające o utracie stateczności skarp
W przypadku powstania w wyniku przeprowadzanych kontroli i oględzin wątpliwości co do stateczności skarp instaluje się urządzenia badawcze ostrzegające o zagrożeniu utraty stateczności skarpy.
1. Użytkowanie budowli morskiej wymaga udokumentowania aktualnego stanu przyległego obszaru gruntów pokrytych wodami oraz aktualnego stanu podwodnej części budowli morskiej.
2. Dokumentami potwierdzającymi aktualne stany, o których mowa w ust. 1, są:
1) plan batymetryczny;
2) atest nurkowy badania podwodnego;
3) sprawozdanie z badania dna;
4) atest czystości dna.
Pełna treść aktu: w sprawie warunków technicznych użytkowania oraz szczegółowego zakresu i częstotliwości kontroli morskich budowli hydrotechnicznych.