Dział VIII. Samodzielne urządzenia odbojowe i cumownicze
DZIAŁ VIII
Samodzielne urządzenia odbojowe i cumownicze
Rozdział 1 Szczególne wymagania dotyczące samodzielnych urządzeń odbojowych i cumowniczych
§ 162. Rodzaje dalb i wysepek według funkcji
Ze względu na funkcję wyróżnia się dalby i wysepki:
1) cumownicze;
2) odbojowe;
3) cumowniczo-odbojowe.
§ 163. Współpraca i odkształcenia głowicy dalby wielopalowej
Dalby o konstrukcji wielopalowej projektuje się w taki sposób, aby zapewnić pełną współpracę i wspólne odkształcenia w głowicy dalby.
§ 164. Wybór sprężystych konstrukcji dalb odbojowych
Jako dalby odbojowe lub cumowniczo-odbojowe stosuje się konstrukcje sprężyste i unika się konstrukcji sztywnych, w szczególności z pali żelbetowych.
1. Dalby i wysepki cumownicze lub cumowniczo-odbojowe wyposaża się w pachoły cumownicze lub haki szybko zwalniające oraz drabinki wyjściowe albo w kabestany i barierki ochronne albo pochwyty.
2. Wysokość barierek ochronnych i pochwytów wynosi 1,10 m.
3. Barierki ochronne i pochwyty rozmieszcza się w taki sposób, aby nie przeszkadzały przy cumowaniu i nie były niszczone przez cumy.
4. Dalby i wysepki cumownicze lub cumowniczo-odbojowe mogą być połączone z nabrzeżem lub pomostem kładką dojściową dla cumowników o szerokości nie mniejszej niż 1,20 m.
5. W miejscach usytuowania urządzeń odbojowych nie zakłada się drabinek wyjściowych od czoła dalb i wysepek odbojowych lub cumowniczo-odbojowych.
§ 166. Urządzenia odbojowe dalb i wysepek
Dalby i wysepki odbojowe lub cumowniczo-odbojowe wyposaża się w urządzenia odbojowe, przenoszące naciski lub uderzenia jednostki pływającej przez odkształcanie się.
§ 167. Konstrukcja dalb i wysepek na akwenach zalodzonych
Dalby i wysepki usytuowane na akwenach o stwierdzonym regularnie występującym i znacznym zalodzeniu konstruuje się w sposób ułatwiający kruszenie lodu.
§ 168. Dobór elementów odbojowych dalb według energii uderzenia
Przy projektowaniu dalby odbojowej lub cumowniczo-odbojowej dokonuje się wyboru rodzaju i typu elementów odbojowych w zależności od wartości energii kinetycznej uderzenia jednostki pływającej, zastosowanej konstrukcji tej dalby, możliwości pochłaniania energii i wielkości reakcji przekazywanej na budowlę przez element odbojowy.
§ 169. Rozstaw dalb odbojowych i cumowniczo-odbojowych w linii cumowniczej
Rozstaw dalb odbojowych lub cumowniczo-odbojowych w linii cumowniczej uzależnia się od wielkości jednostek pływających oraz wielkości i rodzaju stosowanych odbojnic.
§ 170. Usytuowanie dalb odbojowych względem budowli chronionej
W przypadku gdy chroniona budowla morska nie jest przystosowana do przenoszenia sił od dobijających jednostek pływających, usytuowanie dalb odbojowych i cumowniczo-odbojowych względem tej budowli morskiej zapewnia możliwość swobodnych ruchów poziomych głowic tych dalb, bez możliwości zetknięcia się głowic z chronioną budowlą morską.
§ 171. Rozmieszczenie dalb i wysepek dla stanowisk cumowniczych
Dla pojedynczych stanowisk cumowniczych dalby i wysepki odbojowe lub cumowniczo-odbojowe rozmieszcza się wzdłuż linii cumowniczej w taki sposób, aby odległość między dalbami i wysepkami skrajnymi dla danego typu jednostki pływającej wynosiła: 0,3 L ÷ 0,4 L gdzie: L – oznacza, wyrażoną w metrach, długość całkowitą jednostki pływającej.
§ 172. Obliczanie wysunięcia krawędzi urządzenia odbojowego
Wartość wysunięcia odwodnej krawędzi urządzenia odbojowego przed elementy konstrukcji podwodnej, w fazie jego ściśnięcia, wyrażoną w metrach, oblicza się według wzoru: x = H, gdzie: H – oznacza, wyrażoną w metrach, głębokość techniczną przy budowli morskiej.
§ 173. Usytuowanie dolnej krawędzi głowicy dalby
Dolną krawędź głowicy dalby umieszcza się powyżej średniego poziomu morza SW.
§ 174. Dostosowanie korony dalby i wysepki do rzędnej budowli
Rzędną korony dalby i wysepki cumowniczej lub cumowniczo-odbojowej dostosowuje się do rzędnej chronio-nej budowli morskiej.
§ 175. Rzędne krawędzi tarczy i urządzenia odbojowego
Górną i dolną krawędź tarczy odbojowej albo urządzenia odbojowego zainstalowanego na głowicy dalby i wysepki odbojowej lub cumowniczo-odbojowej ustala się na rzędnych uwzględniających minimalne i maksymalne poziomy morza oraz rodzaj burt jednostek pływających – gładkich albo wyposażonych w listwy odbojowe.
§ 176. Dopuszczalne kąty cum na stanowisku cumowniczym
Pojedyncze stanowisko cumownicze wyposażone w dalby albo wysepki cumownicze lub cumowniczo-odbojowe sytuuje się w taki sposób, aby kąty pionowe dla cum nie przekraczały 25°, a kąty poziome 15°.
§ 177. Minimalna odległość pala od głowicy dalby
Odległość krawędzi pala od krawędzi żelbetowej głowicy dalby nie może być mniejsza niż 0,20 m.
1. Maksymalna dopuszczalna pozioma odchyłka położenia osi głowic pali względem przyjętego w projekcie budowlanym układu odniesienia, przy wprowadzaniu pali w podłoże sprzętem pływającym, dla pali o średnicy:
1) do 0,50 m – wynosi 0,300 D,
2) większej niż 0,50 m – wynosi 0,375 D, gdzie: D – oznacza, wyrażone w metrach, średnicę zewnętrzną lub wymiar boku przekroju pala, w poziomie spodu konstrukcji zwieńczającej pale.
2. Odchyłki, o których mowa w ust. 1, nie mogą przekroczyć 0,12 r, gdzie r oznacza odstęp osiowy między palami.
3. Dopuszczalna odchyłka rzędnych głowic pali zapuszczonych w grunt od rzędnych projektowanych wynosi ± 0,05 m.
4. Dopuszczalna odchyłka nachylenia osi pali wykonywanych na wodzie dla pali:
1) pionowych – wynosi 3 % od pionu;
2) ukośnych – wynosi 4 % od nachylenia projektowanego.
§ 179. Trwałość projektowana dalb stalowych, żelbetowych i drewnianych
Dalby stalowe i żelbetowe projektuje się w taki sposób, aby ich trwałość wynosiła minimum 25 lat, a w przypadku dalb drewnianych – 10 lat.
§ 180. Ochrona katodowa stalowych dalb
Dalby stalowe usytuowane w pobliżu budowli morskich z aktywną ochroną katodową obejmuje się taką ochroną.
§ 181. Zabezpieczenie drewnianych elementów dalb i wysepek
Elementy drewniane dalb i wysepek zabezpiecza się przed degradacją biologiczną.
1. Przed blokiem stanowiącym fundament samodzielnego urządzenia cumowniczego, posadowionym bezpośrednio na gruncie, nie przeprowadza się jakichkolwiek instalacji i sieci kablowych oraz rurociągowych.
2. Przepis ust. 1 dotyczy obszaru znajdującego się w zasięgu klina odłamu gruntu od strony zakładania lin cumowniczych.
§ 183. Ograniczenie usytuowania urządzeń cumowniczych w narożnikach
W narożnikach budowli morskich nie sytuuje się samodzielnych urządzeń cumowniczych na fundamentach posadowionych bezpośrednio na gruncie, jeżeli nie jest zapewniona ich stateczność w całym sektorze pracy cum.
§ 184. Klasa betonu konstrukcyjnego urządzeń cumowniczych i odbojowych
Przy projektowaniu konstrukcji żelbetowej samodzielnych urządzeń cumowniczych i odbojowych stosuje się beton konstrukcyjny klasy nie niższej niż C 25/30.
Rozdział 2 Obciążenia i obliczenia statyczne
§ 185. Założenia obciążeń lodowych dalb i wysepek
W obliczeniach obciążeń od działania lodu na dalby i wysepki zakłada się brak możliwości jednoczesnego wystąpienia obciążenia od falowania i uderzenia jednostki pływającej.
1. Obciążenia dalb i wysepek cumowniczych lub cumowniczo-odbojowych od ciągnienia cum określa się na podstawie ustalonego planu cumowania jednostki pływającej, określającego usytuowanie kadłuba tej jednostki w stosunku do urządzeń cumowniczych, kierunki zamocowania cum i szpringów.
2. Przy wyznaczaniu wartości obciążenia od cum uwzględnia się wielkość jednostki pływającej, wpływ obciążeń od wiatru, falowania i prądów wody oraz możliwość zmian naporu wiatru na kadłub tej jednostki spowodowanych przez stałe budowle lądowe i lokalne ukształtowanie terenu.
3. Obciążenie od cum wprowadza się do obliczeń jako siłę poziomą działającą na wysokości zależnej od zastosowanego urządzenia cumowniczego i w całym sektorze cumowania.
§ 187. Głębokość zapuszczenia dalb wielopalowych
Głębokość zapuszczenia dalb wielopalowych projektuje się z uwzględnieniem warunku nośności osiowej pali na wciskanie i wyciąganie oraz nośności bocznej pali oraz zgodnie z aktualnym poziomem wiedzy i techniki, w szczególności zgodnie z PN-EN 1990 Eurokod – Podstawy projektowania konstrukcji, PN-EN 1991 Eurokod 1 – Oddziaływania na konstrukcje (norma wieloczęściowa), PN-EN 1997 Eurokod 7 – Projektowanie geotechniczne (norma wieloczęściowa).
§ 188. Ustalanie energii kinetycznej uderzenia jednostki pływającej
Energię kinetyczną uderzenia jednostki pływającej ustala się z uwzględnieniem dodatkowej masy wody i prędkości podchodzenia tej jednostki do budowli morskiej.
1. Obliczenia dotyczące sprężystych dalb wielopalowych wykonuje się jak dla dalb jednopalowych o wymiarach odpowiadających obrysowi grupy pali, pod warunkiem że osiowe odstępy pali w dalbach wielopalowych nie są większe niż 3D, gdzie D oznacza średnicę pala rurowego lub krawędź przekroju prostokątnego pala, nieprzekraczającą 0,80 m.
2. Stateczność dalb i wysepek oblicza się jak dla konstrukcji wieżowej i sprawdza się stateczność z trzech warunków równowagi przy założeniu głębokości dopuszczalnej (H).
3. Obliczenia statyczne dalb i wysepek wykonuje się po określeniu ugięć tych budowli wynikających z warunków ich użytkowania.
4. Całkowite ugięcie dalby wraz z odbojnicą przy maksymalnym obciążeniu od jednostki pływającej nie powinno wynosić więcej niż 1,50 m.
Pełna treść aktu: w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie.