Dział VI. Budowle ochronne brzegów morskich
DZIAŁ VI
Budowle ochronne brzegów morskich
Rozdział 1 Klasyfikacja budowli ochronnych brzegów morskich
1. W zależności od sposobu ochrony brzegu morskiego projektuje się budowle ochronne brzegów morskich jako budowle:
1) wzdłużbrzegowe;
2) usytuowane poprzecznie do linii brzegowej – ostrogi brzegowe.
2. Budowlami wzdłużbrzegowymi są:
1) opaski brzegowe;
2) falochrony brzegowe;
3) progi podwodne;
4) ziemne budowle ochronne brzegów morskich tworzone i utrzymywane metodą sztucznego zasilania.
1. Pod względem konstrukcyjnym opaski brzegowe dzielą się na masywne ściany oporowe, ścianki szczelne, palisady, okładziny ciągłe, blokowe i narzutowe oraz wykonane z kombinacji tych konstrukcji.
2. Pod względem konstrukcyjnym falochrony brzegowe dzielą się na odcinkowe i ciągłe.
3. Progi podwodne projektuje się jako konstrukcje ciągłe.
4. Ostrogi brzegowe projektuje się jako konstrukcje stawiane, wbijane albo narzutowe.
5. Przy projektowaniu budowli ochronnej brzegów morskich rodzaj tej budowli określa się, uwzględniając podstawowe funkcje, jakie ta budowla ma spełniać, w szczególności odbijanie fal, rozpraszanie energii falowania, zapobieganie rozmywaniu skarp naturalnych i sztucznych brzegu morskiego, zmniejszanie wzdłużbrzegowego transportu rumowiska, akumulację rumowiska i rozbudowę brzegu.
Rozdział 2 Szczególne wymagania w zakresie budowli ochronnej brzegów morskich
§ 138. Analiza procesów zmian batymetrii i linii brzegowej
Usytuowanie budowli ochronnej brzegów morskich poprzedza się opracowaniem analitycznym dotyczącym procesów mających wpływ na zmianę batymetrii i linii brzegowej.
§ 139. Funkcjonowanie budowli ochronnej i ochrona miejsc przed erozją
Dla budowli ochronnej brzegów morskich zapewnia się pełnienie jej funkcji w przypadku nieznacznych deformacji, przemieszczeń lub osiadań oraz przewiduje się zabezpieczenie przy tej budowli miejsc zagrożonych erozją lokalną.
§ 140. Kontrola i naprawy budowli ochronnej brzegu morskiego
Budowlę ochraniającą lub umacniającą brzeg morski projektuje się w taki sposób, aby umożliwić jej kontrolę oraz wykonywanie napraw.
1. Falochrony brzegowe i progi podwodne posadawia się wzdłuż brzegu morskiego, w odległości od brzegu zapewniającej skuteczność ich działania, polegającą na zapobieganiu procesom erozyjnym i wymuszaniu procesów akumulacyjnych.
2. Usytuowanie falochronu brzegowego zapewnia dyssypację maksymalnej energii falowania.
1. Usytuowanie ostróg brzegowych, szczególnie w przypadku istnienia silnego wzdłużbrzegowego transportu rumowiska, projektuje się prostopadle do średniego przebiegu linii brzegowej.
2. Dopuszcza się odchylenie kierunku ostróg brzegowych od kierunku prostopadłego ze względu na ukształtowanie brzegu oraz rzeczywisty kierunek transportu rumowiska.
1. Budowle ochronne brzegów morskich, usytuowane przy ogólnodostępnych plażach, nie mogą całkowicie odcinać dostępu do brzegu morza.
2. W budowlach, o których mowa w ust. 1, zejścia na plaże dla pieszych sytuuje się w odstępach nie większych niż 200 m, przejazdy dla transportu kołowego – w odstępach nie większych niż 1000 m, a na pozostałych odcinkach chronionego brzegu morskiego odstępy między zejściami na plaże i między przejazdami nie mogą przekraczać odpowiednio –500 m i 2000 m.
3. W rejonach szczególnie zagrożonych niszczącym działaniem fal i prądów morskich oraz w rejonach, gdzie jest to niemożliwe ze względów technicznych, dopuszcza się rezygnację z wykonywania zejść na plaże i przejazdów, o których mowa w ust. 2.
1. Długość opaski brzegowej uwzględnia zabezpieczenie jej skrzydeł.
2. Zabezpieczenie stopy opaski brzegowej projektuje się w taki sposób, aby powodowało ono jak największe straty energii nabiegających fal.
3. Opaski brzegowe nieprzepuszczalne lub słabo przepuszczalne wyposaża się w system odwodnień umożliwiający swobodny i nieniszczący odpływ wody gruntowej zza tej opaski.
1. Okładziny skarp o nachyleniu większym niż 1:4 wymagają podparcia zapobiegającego obsunięciu się tych okładzin.
2. Podparcie pionowe okładziny skarp, wykonywane w postaci ścianki szczelnej lub palisady, zabezpiecza się w sposób eliminujący negatywne skutki podchodzenia falowania.
3. Wysokość zabezpieczenia brzegu morskiego wykonana w postaci okładzin skarp nie może być niższa niż 1 m ponad linię nabiegania fali morskiej na skarpę.
4. W przypadku przewidywanego przelewania się wody górną krawędź okładziny skarp zabezpiecza się systemem odwodnienia.
5. Okładzina skarp nieprzepuszczalna podparta ścianką szczelną wymaga zastosowania systemu otworów i filtrów do odprowadzenia nadmiaru wody gruntowej.
6. W przypadku okładzin skarp elastycznych dopuszcza się ubytki w podłożu, jednakże nie mogą one powodować zakłóceń pracy tej skarpy.
7. W przypadku okładzin skarp nieodkształcalnych ubytki w podłożu są niedopuszczalne.
1. Wymiary ciągłego falochronu brzegowego wyznacza się na podstawie długości fal mających największy udział w przebudowie brzegu morskiego.
2. Szerokość korony falochronu brzegowego nie może być mniejsza niż 3 m.
1. Wysokość progu podwodnego nie może przekraczać poziomu zerowego morza w miejscu posadowienia tego progu.
2. Stopę falochronu brzegowego i progu podwodnego zabezpiecza się od strony morskiej i lądowej przed oddziaływaniem prądów rozmywających i możliwością upłynnienia gruntu pod tą budowlą.
1. Ostrogi brzegowe projektuje się w grupach.
2. Długość odcinka brzegu morskiego chronionego grupą ostróg brzegowych powiększa się w taki sposób, aby powstające obszary erozyjne znalazły się w najbardziej odpornej na erozję części brzegu morskiego.
3. Rozstaw ostróg brzegowych nie może przekraczać potrójnej długości ostrogi.
4. Długość ostrogi brzegowej wiąże się z szerokością aktywnej strefy wzdłużbrzegowego transportu osadów.
5. Nasadę ostrogi brzegowej wprowadza się w ląd w taki sposób, aby nie dopuścić do powstania rozmywającego prądu wzdłużbrzegowego między nasadą i plażą.
6. Rzędną korony ostrogi brzegowej projektuje się w taki sposób, aby była niższa od wymaganej średniej rzędnej plaży w obszarze chronionym.
7. W przypadku stosowania ostróg brzegowych palisadowych długość pali nie może być mniejsza niż 4 m. Pale zagłębia się w grunt na 2/3 swej długości, z uwzględnieniem dopuszczalnych przegłębień w sąsiedztwie tej budowli.
§ 149. Stateczność budowli ochronnych wobec sił zewnętrznych
Projektowane rozwiązania zapewniają zachowanie warunków stateczności budowli ochronnej brzegów morskich w zakresach oddziaływania następujących sił zewnętrznych:
1) oddziaływania fal przy różnych poziomach morza;
2) oddziaływania lodu;
3) parcia hydrostatycznego i hydrodynamicznego wody;
4) zmiennego poziomu wody gruntowej;
5) parcia gruntu;
6) obciążenia naziomu.
§ 150. Stateczność budowli ochronnych i warunki podłoża
Przy projektowaniu stawianej budowli ochronnej brzegów morskich zapewnia się:
1) możliwość przekroczenia obliczeniowego oporu granicznego podłoża gruntowego lub naprężenia dopuszczalnego, w zależności od przyjętej metody obliczeń;
2) możliwość wystąpienia poślizgu po podłożu lub w podłożu;
3) ogólną stateczność uskoku naziomu – dla opasek brzegowych;
4) warunek dopuszczalnego osiadania lub przechylenia budowli ochronnej brzegów morskich, określony przez użytkownika i projektanta tej budowli;
5) możliwość upłynnienia gruntu pod tą budowlą.
§ 151. Stateczność palowej budowli ochronnej brzegów morskich
Budowlę ochronną brzegów morskich w postaci konstrukcji palowej projektuje się w taki sposób, aby nie wystąpiły:
1) przekroczenia obliczeniowej nośności pionowej pali;
2) przekroczenia obliczeniowej nośności poziomej pali;
3) zmiany ogólnej stateczności uskoku naziomu podtrzymywanego przez pale.
§ 152. Wymagania stateczności narzutowej budowli ochronnej
Budowlę ochronną brzegów morskich w postaci budowli narzutowej projektuje się w taki sposób, aby:
1) zachowywała stateczność skarp tej budowli;
2) zachowywała stateczność pojedynczego elementu narzutu;
3) wykluczała możliwość przekroczenia obliczeniowego oporu granicznego podłoża gruntowego lub naprężenia dopuszczalnego, w zależności od przyjętej metody obliczeń;
4) zachowywała warunek dopuszczalnego osiadania;
5) wykluczała możliwość upłynnienia gruntu przed i pod tą budowlą.
§ 153. Obciążenia i stany wyjątkowe budowli ochrony brzegów
W obliczeniach stateczności budowli ochronnej brzegów morskich uwzględnia się obciążenia i stany wyjątkowe, do których zalicza się:
1) dla opaski brzegowej oraz jej elementów:
a) zwiększone parcie gruntu wywołane osuwaniem się skarpy na zapleczu opaski brzegowej,
b) występowanie ciśnienia spływowego i podwyższonego poziomu wody gruntowej za opaską brzegową,
c) obciążenia wywołane obrastaniem opaski brzegowej lodem,
d) uszkodzenia wywołane uderzeniami kry lodowej lub pływających elementów niesionych przez fale – w odniesieniu do opasek brzegowych wbijanych;
2) dla okładziny skarp:
a) impulsy ciśnieniowe występujące w trakcie oddziaływania falowania, szczególnie w przypadku okładzin skarp z bloków lub płyt betonowych i okładzin skarp nieprzepuszczalnych w rejonie dylatacji,
b) pojawienie się nasilonych przepływów wody w warstwach filtracyjnych,
c) zjawiska związane z rozrastaniem się pod tą budowlą korzeni roślin,
d) agresywne oddziaływanie chemiczne wody morskiej na okładziny skarp na terenie portów oraz w ich sąsiedztwie, a także w sąsiedztwie zrzutów ścieków;
3) dla falochronów brzegowych i progów podwodnych:
a) podmycie odlądowej lub odmorskiej stopy tych budowli oraz zabezpieczeń bocznych,
b) uszkodzenia wywołane uderzeniami kry lodowej,
c) napór pola lodowego;
4) dla ostróg brzegowych:
a) pojawienie się znacznych przegłębień dna w sąsiedztwie tych budowli,
b) obciążenia wywołane obrastaniem tych budowli lodem,
c) uderzenia kry lodowej lub pływających elementów niesionych przez fale,
d) napór pola lodowego.
Pełna treść aktu: w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie.