Załącznik

 WYKAZ POLSKICH NORM, DO KTÓRYCH ODNOSZĄ SIĘ WARUNKI TECHNICZNE BUDOWLI OCHRONNYCH Miejsce Lp. powołania Numer normy* normy § 3 ust. 1, PN-EN 1990** załącznik nr 3 PN-EN 1991** PN-EN 1992** PN-EN 1993** PN-EN 1994** PN-EN 1995** PN-EN 1996** PN-EN 1997** PN-EN 1998** PN-EN 1999** § 8 ust. 3 PN-EN 13501-1:2019-02 PN-EN 13501-2:2023-09 PN-EN 13501-3+A1:2010 PN-B-02852:2001 § 42 ust. 3 PN-EN 1507:2007 PN-EN 12237:2005 § 49 ust. 1 PN-B-01706:1992 Tytuł normy (zakres powołania) Eurokod: Podstawy projektowania konstrukcji Eurokod 1: Oddziaływania na konstrukcje Eurokod 2: Projektowanie konstrukcji z betonu Eurokod 3: Projektowanie konstrukcji stalowych Eurokod 4: Projektowanie zespolonych konstrukcji stalowo-betonowych Eurokod 5: Projektowanie konstrukcji drewnianych Eurokod 6: Projektowanie konstrukcji murowych Eurokod 7: Projektowanie geotechniczne Eurokod 8: Projektowanie konstrukcji poddanych oddziaływaniom sejsmicznym Eurokod 9: Projektowanie konstrukcji aluminiowych (wszystkie części norm) Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych i elementów budynków – Część 1: Klasyfikacja na podstawie badań reakcji na ogień Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych i elementów budynków – Część 2: Klasyfikacja na podstawie wyników badań odporności ogniowej, z wyłączeniem instalacji wentylacyjnej Klasyfikacja ogniowa wyrobów budowlanych i elementów budynków – Część 3: Klasyfikacja na podstawie wyników badań odporności ogniowej wyrobów i elementów stosowanych w instalacjach użytkowych w budynkach: ognioodpornych przewodów wentylacyjnych i przeciwpożarowych klap odcinających Ochrona przeciwpożarowa budynków – Obliczanie gęstości obciążenia ogniowego oraz wyznaczanie względnego czasu trwania pożaru (w zakresie części dotyczącej gęstości obciążenia ogniowego – pkt 2) Wentylacja budynków – Przewody wentylacyjne z blachy o przekroju prostokątnym – Wymagania dotyczące wytrzymałości i szczelności Wentylacja budynków – Sieć przewodów – Wytrzymałość i szczelność przewodów z blachy o przekroju kołowym Instalacje wodociągowe – Wymagania w projektowaniu (w zakresie pkt 2.1, 2.3, 2.4.1, 2.4.3–2.4.5, 3.1.1–3.1.3, 3.1.5, 3.1.7, 3.2.2, 3.2.3, 3.3, 4.1, 4.2 i 4.4–4.5)  § 50 ust. 1 PN-EN 12056-1:2002 PN-EN 12056-2:2002 PN-EN 12056-5:2002 PN-EN 12109:2003 § 50 ust. 4 PN-EN 13564-1:2004 § 50 ust. 12 PN-EN 12056-4:2002 § 51 ust. 1 PN-HD 308 S-2:2007 PN-HD 60364-4-41:2017-09 PN-E-05010:1991 PN-EN IEC 61936-1:2022-04 PN-EN 50522:2022-12 PN-E-08501:1988 PN-EN 50310:2012 PN-EN 50310:2016-09 PN-HD 60364-1:2010 PN-HD 60364-4-41:2017-09 PN-HD 60364-4-42:2011 PN-HD 60364-4-42:2011/ A1:2015-01 PN-HD 60364-4-42:2011/ A11:2022-05 PN-HD 60364-4-43:2012 PN-HD 60364-4-43:2024-04 Systemy kanalizacji grawitacyjnej wewnątrz budynków – Część 1: Postanowienia ogólne i wymagania (w zakresie pkt 4 i 5) Systemy kanalizacji grawitacyjnej wewnątrz budynków – Część 2: Kanalizacja sanitarna – Projektowanie układu i obliczenia (w zakresie pkt 4–6) Systemy kanalizacji grawitacyjnej wewnątrz budynków – Część 5: Montaż i badania, instrukcje działania, użytkowania i eksploatacji (w zakresie pkt 5–9) Wewnętrzne systemy kanalizacji podciśnieniowej (w zakresie pkt 5, 7 i 8) Urządzenia przeciwzalewowe w budynkach – Część 1: Wymagania Systemy kanalizacji grawitacyjnej wewnątrz budynków – Część 4: Pompownie ścieków – Projektowanie układu i obliczenia (w zakresie pkt 4–6) Identyfikacja żył w kablach i przewodach oraz w przewodach sznurowych Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa – Ochrona przed porażeniem elektrycznym Zakresy napięciowe instalacji elektrycznych w obiektach budowlanych Instalacje elektroenergetyczne o napięciu wyższym od 1 kV AC i 1,5 kV DC – Część 1: AC Uziemienie instalacji elektroenergetycznych prądu przemiennego o napięciu wyższym niż 1 kV Urządzenia elektryczne – Tablice i znaki bezpieczeństwa Sieci połączeń wyrównawczych w budynkach i innych obiektach budowlanych z instalacjami telekomunikacyjnymi Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 1: Wymagania podstawowe, ustalanie ogólnych charakterystyk, definicje Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 4-41: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa – Ochrona przed porażeniem elektrycznym Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 4-42: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa – Ochrona przed skutkami oddziaływania cieplnego Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 4-43: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa – Ochrona przed prądem przetężeniowym  PN-HD 60364-4-442:2012 PN-HD 60364-4-443:2016-03 PN-HD 60364-4-444:2012 PN-IEC 60364-4-45:1999 PN-HD 60364-5-51:2011 PN-HD 60364-5-51:2011/ A11:2014-01 PN-HD 60364-5-51:2011/ A12:2017-10 PN-HD 60364-5-52:2011 PN-HD 60364-5-52:2011/ A11:2018-12 PN-HD 60364-5-52:2011/ A12:2023-04 PN-HD 60364-5-53:2022-10 PN-HD 60364-5-54:2011 PN-HD 60364-5-54:2011/ A11:2017-11 PN-HD 60364-5-54:2011/ A1:2023-04 PN-HD 60364-5-551:2010 PN-HD 60364-5-551:2010/ A11:2016-06 PN-HD 60364-5-559:2012 PN-HD 60364-5-559:2012/ A11:2017-10 PN-HD 60364-5-56:2019-01 Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 4-442: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa – Ochrona instalacji niskiego napięcia przed przepięciami dorywczymi powstającymi wskutek zwarć doziemnych w układach po stronie wysokiego i niskiego napięcia Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część: 4-443: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa – Ochrona przed zaburzeniami napięciowymi i zaburzeniami elektromagnetycznymi – Ochrona przed przejściowymi przepięciami atmosferycznymi lub łączeniowymi Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 4-444: Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa – Ochrona przed zakłóceniami napięciowymi i zaburzeniami elektromagnetycznymi Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych – Ochrona dla zapewnienia bezpieczeństwa – Ochrona przed obniżeniem napięcia Instalacje elektryczne w obiektach budowlanych – Część 5-51: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Postanowienia ogólne Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 5-52: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Oprzewodowanie Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 5-53: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Aparatura rozdzielcza i sterownicza Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 5-54: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Układy uziemiające i przewody ochronne Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 5-55: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Inne wyposażenie – Sekcja 551: Niskonapięciowe zespoły prądotwórcze Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 5-559: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Oprawy oświetleniowe i instalacje oświetleniowe Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 5-56: Dobór i montaż wyposażenia elektrycznego – Instalacje bezpieczeństwa  PN-HD 60364-6:2016-07 PN-HD 60364-6:2016-07/ A11:2017-10 PN-HD 60364-6:2016-07/ A12:2017-11 PN-HD 60364-7-701:2025-02 PN-HD 60364-7-706:2007 PN-HD 60364-7-706:2007/ A1:2021-03 PN-HD 60364-7-715:2012 PN-HD 60364-7-715:2012/ A11:2017-10 PN-EN IEC 60445:2022-04 PN-EN 60529:2003 PN-EN 60529:2003/A2:2014-07 PN-EN 61140:2016-07 PN-EN IEC 61293:2020-09 § 51 ust. 8 PN-EN 1838:2025-05 PN-EN 50172:2025-04 PN-EN 12464-1:2012 § 53 ust. 4 PN-EN 1333:2008 pkt 3 i ust. 6 pkt 3 § 65 ust. 3 PN-EN ISO 7010:2020-07 załącznik nr 3 PN-EN ISO 14688-1:2018-05 pkt I.5 PN-EN 12207 załącznika nr 4 PN-EN 12207:2001 PN-EN 12207:2017-01 pkt II.7 PN-EN 10220:2005 załącznika nr 4 Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 6: Sprawdzanie Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 7-701: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji – Pomieszczenia wyposażone w wannę lub prysznic Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 7-706: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji – Pomieszczenia przewodzące i ograniczające swobodę ruchu Instalacje elektryczne niskiego napięcia – Część 7-715: Wymagania dotyczące specjalnych instalacji lub lokalizacji – Instalacje oświetleniowe o bardzo niskim napięciu Zasady podstawowe bezpieczeństwa przy współdziałaniu człowieka z maszyną, znakowanie i identyfikacja – Identyfikacja zacisków urządzeń i końcówek przewodów a także samych przewodów Stopnie ochrony zapewnianej przez obudowy (Kod IP) Ochrona przed porażeniem prądem elektrycznym – Wspólne aspekty instalacji i urządzeń Oznaczanie urządzeń elektrycznych danymi znamionowymi zasilania elektrycznego – Wymagania dotyczące bezpieczeństwa Zastosowania oświetlenia – Oświetlenie awaryjne Systemy awaryjnego oświetlenia ewakuacyjnego Światło i oświetlenie – Oświetlenie miejsc pracy – Część 1: Miejsca pracy we wnętrzach Kołnierze i ich połączenia – Elementy rurociągów – Definicja i dobór PN Symbole graficzne – Barwy bezpieczeństwa i znaki bezpieczeństwa – Zarejestrowane znaki bezpieczeństwa Rozpoznanie i badania geotechniczne – Oznaczanie i klasyfikowanie gruntów – Część 1: Oznaczanie i opis Okna i drzwi – Przepuszczalność powietrza – Klasyfikacja Rury stalowe bez szwu i ze szwem – Wymiary i masy na jednostkę długości  pkt II.7 PN-EN ISO 1461:2023-02 załącznika nr 4 ust. 11 PN-EN ISO 16890-4:2023-01 załącznika nr 5 ust. 12 pkt 1 PN-EN 1822-1:2019-05 załącznika nr 5 ust. 12 pkt 3 PN-EN ISO 1924-2:2010 załącznika nr 5 ust. 12 pkt 4 PN-EN ISO 535:2023-10 załącznika nr 5 Powłoki cynkowe nanoszone na wyroby stalowe i żeliwne metodą zanurzeniową – Wymagania i metody badań Przeciwpyłowe filtry powietrza do wentylacji ogólnej – Część 4: Metoda sezonowania w celu określenia minimalnej skuteczności frakcyjnej Wysokoskuteczne filtry powietrza (EPA, HEPA i ULPA) – Część 1: Klasyfikacja, badania właściwości użytkowych, znakowanie Papier i tektura – Oznaczanie właściwości przy działaniu sił rozciągających – Część 2: Badanie przy stałej prędkości rozciągania (20 mm/min) Papier i tektura – Oznaczanie absorpcji wody – Metoda Cobb  MINIMALNE ODLEGŁOŚCI BUDOWLI OCHRONNYCH OD ZBIORNIKÓW PRZEZNACZONYCH DO MAGAZYNOWANIA ROPY NAFTOWEJ I PRODUKTÓW NAFTOWYCH, ZBIORNIKÓW I RUROCIĄGÓW TECHNOLOGICZNYCH NA STACJACH PALIW PŁYNNYCH, ZBIORNIKÓW Z GAZEM PŁYNNYM, GAZOCIĄGÓW UKŁADANYCH W ZIEMI ORAZ PRZEWODÓW SIECI WODOCIĄGOWYCH, KANALIZACYJNYCH, CIEPŁOWNICZYCH I ELEKTROENERGETYCZNYCH Tabela 1. Minimalne odległości budowli ochronnych od zbiorników przeznaczonych do magazynowania ropy naftowej i produktów naftowych innych niż gaz płynny oraz od zbiorników i rurociągów technologicznych na stacjach paliw płynnych nieprzeznaczonych do magazynowania gazu płynnego Lp. Obiekt (zbiornik lub rurociąg) Odległość budowli ochronnej od obiektu [m] schron ukrycie Zbiornik naziemny z dachem pływającym do magazynowania ropy naftowej Zbiornik naziemny z dachem stałym do magazynowania produktów naftowych I i II klasy Zbiornik naziemny z dachem pływającym do magazynowania produktów naftowych I i II klasy Zbiornik naziemny o osi głównej poziomej do magazynowania produktów naftowych I i II klasy Zbiornik naziemny z dachem stałym do magazynowania produktów naftowych III klasy Zbiornik naziemny o osi głównej poziomej do magazynowania produktów naftowych III klasy Zbiornik podziemny o osi głównej poziomej do magazynowania produktów naftowych I i II klasy Zbiorniki i rurociągi technologiczne na stacjach paliw płynnych nieprzeznaczonych do magazynowania gazu płynnego  Tabela 2. Minimalna odległość budowli ochronnej od zbiornika z gazem płynnym Nominalna pojemność Lp. zbiornika [m] do 3 powyżej 3 do 5 powyżej 5 do 7 powyżej 7 do 10 powyżej 10 do 40 powyżej 40 do 65 powyżej 65 do 100 powyżej 100 do 250 powyżej 250 do 500 powyżej 500 do 1000 powyżej 1000 do 3000 powyżej 3000 Odległość budowli ochronnej od zbiornika gazu płynnego w zależności od umiejscowienia zbiornika [m] schron ukrycie zbiornik zbiornik zbiornik zbiornik naziemny podziemny naziemny podziemny 2,5 7,5 Tabela 3. Minimalna odległość budowli ochronnej od gazociągu układanego w ziemi (niezależnie od technologii, w jakiej zbudowano gazociąg) Ciśnienie nominalne gazociągu [MPa] poniżej 0,5 powyżej 0,5 do 1,2 powyżej – do 300 powyżej 1,2 do 2,5 powyżej 2,5 średnica gazociągu [mm] powyżej powyżej powyżej powyżej do 300 do 300 do 500 do 800 odległość [m] od schronu kategorii S-2 i S-3 odległość [m] od schronu kategorii S-1 i ukrycia  Tabela 4. Minimalna odległość wolnostojącej budowli ochronnej od przewodów sieci wodociągowych Lp. Średnica przewodu [mm] powyżej 100 do 300 powyżej 300 do 500 powyżej 500 Odległość wolnostojącej budowli ochronnej od przewodu wodociągowego lub kanalizacyjnego [m] wolnostojący schron wolnostojące ukrycie 1,0 2,5 Tabela 5. Minimalna odległość wolnostojącej budowli ochronnej od przewodów sieci kanalizacyjnych Lp. Średnica przewodu [mm] powyżej 150 Odległość wolnostojącej budowli ochronnej od przewodu wodociągowego lub kanalizacyjnego [m] wolnostojący schron wolnostojące ukrycie 2,5 3,5 Tabela 6. Minimalna odległość wolnostojącej budowli ochronnej od przewodów sieci ciepłowniczych Lp. Średnica przewodu [mm] do 150 powyżej 150 do 500 powyżej 500 Odległość wolnostojącej budowli ochronnej od przewodu sieci ciepłowniczej [m] wolnostojący schron wolnostojące ukrycie Tabela 7. Minimalna odległość wolnostojącej budowli ochronnej od przewodów sieci elektroenergetycznych Napięcie Lp. znamionowe [kV] Odległość wolnostojącej budowli ochronnej od przewodów sieci elektroenergetycznych [m] wolnostojący schron wolnostojące ukrycie od linii od kabli od linii od kabli ziemnych napowietrznych* 1 lub wyższe, mniej niż 15 15 lub wyższe, mniej niż 30 30 lub wyższe, mniej niż 110 110 lub wyższe ziemnych napowietrznych* * W odległości liczonej w poziomie od skrajnych przewodów do najbliższego wejścia lub wyjścia zapasowego  SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA W ZAKRESIE SPOSOBU OBLICZANIA KONSTRUKCJI I ODPORNOŚCI BUDOWLI OCHRONNYCH I. MATERIAŁY I ICH WŁAŚCIWOŚCI 1. Konstrukcja budowli ochronnej może być wykonywana z żelbetu, stali lub kompozytu, z uwzględnieniem właściwości ochronnych gruntu, które odpowiednio do kategorii odporności budowli ochronnej zapewniają wy- maganą ochronę i trwałość w projektowanym okresie użytkowania. 2. W ukryciu kategorii U-1 i U-2 dopuszcza się, aby ściany zewnętrzne i stropy były wykonane z elementów drewnianych, murowanych lub innych pod warunkiem zapewnienia wymaganej odporności i ochrony odpowied- nio do kategorii odporności ukrycia. 3. W ukryciu kategorii U-3 oraz w schronie, które są przebudowywane, dopuszcza się, aby ściany ze- wnętrzne i stropy były wykonane z elementów murowanych pod warunkiem zapewnienia wymaganej odporności i ochrony odpowiednio do kategorii odporności budowli ochronnej oraz pod warunkiem zabezpieczenia strefy ochronnej przed możliwością oddziaływania odłamków wtórnych powstałych z elementów murowych. 4. Konstrukcje żelbetowe budowli ochronnych wykonuje się z betonu klasy co najmniej C25/30 w przy- padku ukryć oraz co najmniej C30/37 w przypadku schronów – zgodnie z Polską Normą dotyczącą projektowania konstrukcji z betonu. 5. Ściany i stropy stanowiące zewnętrzne elementy konstrukcji budowli ochronnej wykonane jako konstruk- cje żelbetowe są zbrojone prętami ze stali o klasie wytrzymałości na rozciąganie co najmniej 500 MPa i klasie ciągliwości B lub C w przypadku ukryć oraz C w przypadku schronów – zgodnie z Polską Normą dotyczącą pro- jektowania konstrukcji z betonu. 6. W budowlach ochronnych projektowanych na skutki oddziaływania wybuchu dopuszcza się uwzględnia- nie dynamicznych właściwości materiałów konstrukcyjnych, w tym wpływ prędkości odkształceń na wzrost ich wytrzymałości, z zastosowaniem współczynnika dynamicznego wzmocnienia (DIF) określonego na podstawie badań eksperymentalnych wykonanych przez instytuty badawcze lub uczelnie wyższe. 7. Dla elementów konstrukcji żelbetowych współczynnik dynamicznego wzmocnienia (DIF) można przyj- mować na podstawie danych zawartych w tabeli: Beton Zbrojenie stalowe Rodzaj obciążenia ff ff kk∙ff ff ff kk∙ff zginanie 1,25 1,20 1,05 ścinanie 1,00 1,10 – ściskanie 1,15 1,10 – Objaśnienia: f – charakterystyczna wytrzymałość walcowa na ściskanie betonu f – charakterystyczna dynamiczna wytrzymałość walcowa na ściskanie betonu f – charakterystyczna granica plastyczności zbrojenia f – charakterystyczna dynamiczna granica plastyczności zbrojenia  kk= (ff/ff) Uwaga: Wytrzymałość projektowa materiałów powinna uwzględniać współczynniki częściowe dla materiałów w stanach granicznych nośności dla sytuacji obliczeniowej wyjątkowej oraz wartość (ff/ff) według załącznika C – zgodnie z Polską Normą dotyczącą projektowania konstrukcji z betonu. 8. Dla elementów konstrukcji stalowych wykonanych ze stali konstrukcyjnej współczynnik dynamicznego wzmocnienia (DIF) można przyjmować na podstawie danych zawartych w tabeli: Stal konstrukcyjna Rodzaj obciążenia ff ff ff ff zginanie 1,20 1,05 ścinanie 1,20 1,05 ściskanie 1,10 – Objaśnienia: f – granica plastyczności f – dynamiczna granica plastyczności f – wytrzymałość na rozciąganie f – dynamiczna wytrzymałość na rozciąganie Dla stali konstrukcyjnej o f  355 MPa dopuszcza się zwiększenie o średni statyczny współczynnik wzrostu wynoszący 1,10. Uwaga: Wytrzymałość obliczeniowa materiałów powinna uwzględniać współczynniki częściowe dla materiałów w stanach granicznych nośności dla sytuacji obliczeniowej wyjątkowej – zgodnie z Polską Normą dotyczącą projektowania konstrukcji stalowych. II. PODSTAWOWE ZASADY PROJEKTOWE 1. Budowlę ochronną projektuje się i wykonuje w taki sposób, aby założone obciążenia mogące na nią działać w trakcie budowy i użytkowania nie prowadziły do: 1) zniszczenia całości lub części budowli; 2) przemieszczeń i odkształceń o niedopuszczalnej wielkości; 3) uszkodzenia części budowli, połączeń lub zainstalowanego wyposażenia w wyniku znacznych przemiesz- czeń elementów konstrukcji; 4) zniszczenia na skutek wypadku w stopniu nieproporcjonalnym do jego przyczyny. 2. Konstrukcja budowli ochronnej spełnia warunki zapewniające nieprzekroczenie stanów granicznych nośności oraz stanów granicznych przydatności do użytkowania w żadnym z jego elementów i w całej konstrukcji. 3. Warunki bezpieczeństwa konstrukcji, o których mowa w ust. 2, są spełnione, jeżeli konstrukcja odpo- wiada Polskim Normom dotyczącym projektowania i obliczania konstrukcji oraz wymaganiom określonym w niniejszym załączniku. 4. Dopuszcza się stosowanie innych metod projektowych niż określone w ust. 3 pod warunkiem spełnienia warunków określonych w ust. 5–10.  5. Stany graniczne nośności uważa się za przekroczone, jeżeli konstrukcja powoduje zagrożenie bezpie- czeństwa ludzi znajdujących się w budowli ochronnej oraz w jej pobliżu, a także zniszczenie wyposażenia lub przechowywanego mienia. 6. Stany graniczne przydatności do użytkowania uważa się za przekroczone, jeżeli wymagania użytkowe dotyczące konstrukcji nie są spełnione w sytuacji obliczeniowej przejściowej i trwałej. W tych sytuacjach w kon- strukcji budowli ochronnej nie mogą wystąpić: 1) lokalne uszkodzenia, w tym również rysy, które mogą niekorzystnie wpływać na przydatność użytkową, trwałość konstrukcji, jej części, a także przyległych do niej niekonstrukcyjnych części budowli; 2) odkształcenia lub przemieszczenia ujemnie wpływające na jakość konstrukcji i jej przydatność użytkową, włączając w to również funkcjonowanie maszyn i urządzeń, oraz uszkodzenia części niekonstrukcyjnych budowli i elementów wykończenia; 3) drgania dokuczliwe dla ludzi lub powodujące uszkodzenia budowli, jej wyposażenia oraz przechowywa- nego mienia, a także ograniczające jej użytkowanie zgodnie z przeznaczeniem. 7. W zakresie stanów granicznych przydatności do użytkowania budowli ochronnej projektowanej na tere- nach podlegających wpływom eksploatacji górniczej wymagania określone w ust. 6 nie dotyczą tych odkształceń, uszkodzeń oraz drgań konstrukcji, które wynikają z oddziaływań powodowanych eksploatacją górniczą. 8. Na terenach podlegających wpływom eksploatacji górniczej stosuje się zabezpieczenia konstrukcji odpo- wiednie do stanu zagrożenia wynikającego z prognozowanych oddziaływań powodowanych eksploatacją górni- czą, przez które rozumie się wymuszone przemieszczenia i odkształcenia oraz drgania podłoża. 9. Konstrukcje nośne projektowanej budowli ochronnej oblicza się na obciążenia: 1) normalne – określone w Polskich Normach dotyczących projektowania i obliczania konstrukcji; 2) wyjątkowe – określone w niniejszym załączniku. 10. Obliczenia konstrukcji nośnej w sytuacji obliczeniowej wyjątkowej przeprowadza się dla co najmniej trzech poniższych alternatywnych przypadków obciążenia: 1) obciążenie od zagruzowania; 2) obciążenie od skutków wybuchu wywołującego na powierzchni terenu nadciśnienie w wyniku oddziaływa- nia fali padającej; 3) obciążenie od skutków wybuchu wywołującego na powierzchni terenu podciśnienie w wyniku oddziaływa- nia fali padającej o wartości 30 % przyjętego nadciśnienia. III. OBCIĄŻENIE OD ZAGRUZOWANIA 1. Konstrukcja budowli ochronnej usytuowana pod budynkiem lub w strefie prognozowanego zagruzowania musi zapewnić zachowanie stanu granicznego nośności we wszystkich elementach konstrukcyjnych pod działa- niem równoważnych obciążeń od zagruzowania, które mogą powstać wskutek zawalenia się części lub całości konstrukcji budynku znajdującego się nad budowlą ochronną lub w jej sąsiedztwie i przysypania jej gruzem, zwa- nych dalej „obciążeniem od zagruzowania”.  2. Za strefę prognozowanego zagruzowania przyjmuje się teren, który znajduje się w odległości od ściany zewnętrznej budynku wyznaczonej przez promień strefy prognozowanego zagruzowania (r) obliczony według wzoru: rr= h 3 , dla h≤90 m rr= 30 + h−90 , dla h> 90 m gdzie: h – wysokość budynku zmierzona od uśrednionego poziomu terenu przy ścianie zewnętrznej budynku do górnej powierzchni najwyżej położonego stropu lub najwyżej położonego punktu stropodachu lub konstrukcji przekrycia budynku, przy czym do wysokości nie wlicza się poddaszy o konstrukcji drewnianej. 3. Maksymalną wysokość zagruzowania (h) w strefie prognozowanego zagruzowania w zależności od odległości od ściany zewnętrznej budynku, od którego wyznacza się strefę prognozowanego zagruzowania, stoso- waną na potrzeby określenia wyniesienia wyjścia zapasowego ponad przewidywaną wysokość zagruzowania, ob- licza się według wzoru: h= 0,75 ∙(rr−xx) gdzie: rr – promień strefy prognozowanego zagruzowania [m], xx – odległość od ściany zewnętrznej budynku [m]; zakres stosowania: 5 m ≤xx≤rr. 4. Obciążenie od zagruzowania uwzględnia się w obliczeniach konstrukcyjnych (statycznych) budowli ochronnej jako oddziaływanie wyjątkowe (A). 5. W obliczeniach konstrukcyjnych (statycznych) obciążenia od zagruzowania dopuszcza się uwzględnienie właściwości osłonowych gruntu w przypadku budowli ochronnych zlokalizowanych poniżej poziomu terenu, w których grubość warstwy gruntu nad stropem wynosi co najmniej 2 m. 6. W schronie oraz w ukryciu kategorii U-3 obciążenie od zagruzowania uwzględnia się w obliczeniach konstrukcyjnych (statycznych) tylko w przypadku, gdy wartość obciążenia od zagruzowania oddziałującego na przegrodę zewnętrzną budowli ochronnej jest większa od przyjętych do obliczeń wartości zastępczego obciążenia quasi-statycznego od oddziaływania wybuchu. W innym przypadku bez potrzeby obliczeń przyjmuje się, że kon- strukcja schronu lub ukrycia kategorii U-3 zapewnia przeniesienie równoważnych obciążeń od zagruzowania. 7. Obciążenie od zagruzowania działające na strop lub stropodach przyjmuje się jako pionowe obciążenie statyczne, równomiernie rozłożone na powierzchni stropu, stropodachu lub gruntu w obszarze strefy prognozowa- nego zagruzowania. 8. Obciążenie od zagruzowania działające na ściany przyjmuje się jako obciążenie poziome wywołane par- ciem gruntu spowodowanym obciążeniem naziomu, określone zgodnie z Polską Normą dotyczącą projektowania geotechnicznego.  9. Wartość obliczeniową obciążenia od zagruzowania (A) działającego na budowlę ochronną przyjmuje się jako wartość maksymalną z wyznaczonych wartości obciążeń od zagruzowania lub najbardziej niekorzystnie oddziałującą na konstrukcję budowli ochronnej, które w zależności od usytuowania i lokalizacji budowli ochron- nej mogą obejmować obciążenie od zagruzowania od: 1) budynku znajdującego się nad budowlą ochronną lub przy budowli ochronnej lub 2) budynku sąsiedniego, którego strefa prognozowanego zagruzowania obejmuje budowlę ochronną w całości lub w części. 10. Maksymalną wartość obliczeniową obciążenia od zagruzowania (A) wyznacza się z zależności: AA= max(qq, qq∙ηη, ..., qq ∙ηη) gdzie: qq – obciążenie od zagruzowania od budynku lub jego części znajdującego się nad budowlą ochronną lub przy budowli ochronnej [kN/m], qq – obciążenie od zagruzowania od i-tego budynku sąsiedniego, którego strefa prognozowanego zagru- zowania obejmuje budowlę ochronną w całości lub w części [kN/m], ηη – współczynnik redukcyjny dla obciążenia od zagruzowania od i-tego budynku sąsiedniego [-], j – liczba budynków sąsiednich, których strefa prognozowanego zagruzowania obejmuje budowlę ochronną w całości lub w części [-]. 11. Obciążenie od zagruzowania danego budynku (q) wyznacza się według wzoru: qq= 1,5 ∙√h∙qq gdzie: h – wysokość konstrukcji budynku [m] mierzona od poziomu najwyżej położonego punktu płaszczyzny poziomej na górnej krawędzi stropu lub stropodachu budowli ochronnej do poziomu górnej po- wierzchni najwyżej położonego stropu lub stropodachu budynku, qq – reprezentatywna wartość obciążeń stałych (w tym ciężaru własnego konstrukcji) i obciążeń użytko- wych na kondygnacjach znajdujących się ponad budowlą ochronną [kN/m] określona, z zastrzeże- niem ust. 12 i 13, według wzoru: qq= ∑gg+ ∑ψψ ∙qq nn gdzie: gg – obciążenie stałe kondygnacji znajdujących się ponad budowlą ochronną, wyznaczone zgodnie z Polską Normą dotyczącą podstaw projektowania konstrukcji [kN/m], ψψ – współczynnik udziału wartości quasi-stałej oddziaływania zmiennego, wyznaczony zgod- nie z Polską Normą [-], qq – obciążenie użytkowe kondygnacji znajdujących się ponad budowlą ochronną, wyznaczone zgodnie z Polską Normą dotyczącą podstaw projektowania konstrukcji [kN/m], nn – liczba kondygnacji znajdujących się ponad budowlą ochronną. 12. W przypadku budynku jednokondygnacyjnego wartość q przyjmuje się jako wartość odpowiadającą sumie obciążeń stałych od konstrukcji znajdującej się ponad budowlą ochronną.  13. W przypadku braku danych dotyczących obciążeń w budynku sąsiednim wartość q przyjmuje się na podstawie danych podanych w tabeli: Kategoria obciążeń powierzchni Liczba kondygnacji znajdujących się stropu w budynku A, B, C, D, E, F, G A, B, C1 C2, C3, C4, C5, D1, D E F i G Objaśnienia: Minimalna wartość q ponad budowlą ochronną 5 kN/m do 4 włącznie 10 kN/m od 5 do 40 włącznie 15 kN/m więcej niż 40 20 kN/m do 4 włącznie 15 kN/m więcej niż 4 20 kN/m 15 kN/m więcej niż 1 20 kN/m do 4 włącznie 15 kN/m więcej niż 4 20 kN/m Kategoria obciążeń powierzchni zgodnie z Polską Normą dotyczącą podstaw projektowania konstrukcji. Wysokość budynku nie większa niż 6 m. Wysokość budynku nie większa niż 15 m. 14. W przypadku budynków o wysokości kondygnacji do 3,5 m wartość obciążenia od zagruzowania (qq) można przyjmować na podstawie krzywych z wykresu nr 1 w zależności od liczby kondygnacji w danym budynku oraz charakterystycznej dla niego wartości q.  15. Obciążenie od zagruzowania budynku sąsiedniego usytuowanego w odległości większej niż 0,7 r od budowli ochronnej można zredukować do wartości obciążeń ustalonych przy zastosowaniu współczynnika reduk- cyjnego η = 0,5 lub do wartości obciążeń ustalonych na podstawie obliczeń komputerowych wykonanych z wy- korzystaniem metody elementów skończonych dla scenariusza całkowitego zawalenia się budynku sąsiedniego. 16. W przypadku gdy sąsiednie działki budowlane są niezabudowane, obciążenie od zagruzowania wyzna- cza się, jeżeli w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w warunkach zabudowy lub w planie ogólnym określono informacje o maksymalnej wysokości zabudowy lub liczbie kondygnacji. 17. W przypadku, o którym mowa w ust. 16, obciążenie od zagruzowania budynku sąsiedniego oblicza się, przyjmując: 1) liczbę kondygnacji budynku w budynku sąsiednim oraz możliwe usytuowanie w stosunku do budowli ochronnej, które jest najbardziej niekorzystne z punktu widzenia oddziaływania zagruzowania – na podstawie danych określonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, w warunkach zabudowy lub w planie ogólnym; 2) wartość q = 15 kN/m; 3) wysokość kondygnacji do 3,5 m – w przypadku gdy w danych, o których mowa w pkt 1, określono wyłącznie dopuszczalną wysokość zabudowy. IV. ODPORNOŚĆ NA DZIAŁANIE ODŁAMKÓW 1. Funkcję ochronną przed działaniem odłamków amunicji oraz ostrzałem z broni małokalibrowej uznaje się za spełnioną, gdy: 1) zewnętrzne elementy konstrukcji budowli ochronnej zabezpieczające przed przebiciem stanowią warstwę ochronną wykonaną: a) z żelbetu lub betonu klasy C25/30 – o grubości co najmniej 25 cm lub b) ze stali – o grubości co najmniej 3 cm, lub c) z muru z cegły pełnej na zaprawie cementowej lub cementowo-wapiennej – o grubości co najmniej 38 cm, lub d) z muru z bloczków silikatowych pełnych na zaprawie cementowej lub cementowo-wapiennej – o gru- bości co najmniej 36 cm lub 2) konstrukcja budowli ochronnej jest usytuowana poniżej poziomu terenu. 2. W przypadku gdy zewnętrzne elementy konstrukcji budowli ochronnej mają więcej niż jedną warstwę ochronną, to łącznie wszystkie warstwy ochronne powinny spełniać warunek grubości ekwiwalentnej h ≥ 25 cm, którą oblicza się według wzoru: h = ∑(h × RR) gdzie: h – grubość i-tej warstwy ochronnej o wartości minimalnej nie mniejszej niż h, RR – współczynnik redukcyjny i-tej warstwy ochronnej.  3. Współczynniki redukcyjne R oraz wartości minimalne grubości h są określone w tabeli: Minimalna grubość Lp. Rodzaj materiału lub konstrukcji warstwy ochronnej h Współczynnik redukcyjny R [cm] C16/20 0,917 żelbet lub beton o wytrzymałości odpowiadającej klasie beton klasy C20/25 0,943 beton klasy C25/30 beton klasy C30/37 1,032 beton klasy C35/40 1,1 beton klasy C40/50 1,138 mur z cegły pełnej lub z bloczków silikatowych pełnych na zaprawie cementowej lub cementowo-wapiennej 0,703 stal 3,667 0,6 piasek lub glina piaszczysta 0,267 piasek gliniasty 0,228 grunt o nieznanych parametrach 0,189 W przypadku więcej niż jednej warstwy ochronnej z gruntu dopuszcza się stosowanie pojedynczej warstwy o grubości co najmniej 10 cm, jeżeli łączna grubość warstw gruntu jest nie mniejsza niż 50 cm. 4. Dopuszcza się stosowanie elementów konstrukcji lub osłon ochronnych w budowli ochronnej wykonanych z innych materiałów lub o innych grubościach, jeżeli w badaniach naukowych lub testach w skali rzeczywistej przeprowadzonych przez instytuty badawcze lub uczelnie wyższe potwierdzono, że właściwości ochronne tych elementów są nie niższe od właściwości elementu żelbetowego wykonanego z betonu klasy C25/30 o grubości 25 cm. V. OCHRONA PRZED PROMIENIOWANIEM PRZENIKLIWYM 1. Działanie ochronne budowli ochronnej przed promieniowaniem przenikliwym gamma z opadu promienio- twórczego określa się przez współczynnik krotności osłabienia tego promieniowania, zwany dalej „współczynni- kiem K”, który wskazuje, ile razy natężenie promieniowania w budowli ochronnej jest mniejsze od natężenia promieniowania występującego na zewnątrz, na wysokości 1,0 m nad powierzchnią terenu. 2. Przy obliczaniu współczynnika K uwzględnia się trzy kierunki przenikania promieniowania przenikli- wego gamma z opadu promieniotwórczego do wnętrza budowli ochronnej: 1) pionowy; 2) poziomy; 3) przez drogę wejścia, drogę wyjścia zapasowego i przez wszelkie otwory instalacyjne.  3. Odpowiednią wartość współczynnika K muszą zapewnić zewnętrzne elementy konstrukcji budowli ochronnych (przegrody poziome i pionowe) przy założeniu, że wymaganą krotność osłabienia promieniowania gamma zapewniają osłony wykonane z żelbetu lub betonu zbrojonego o gęstości 2500 kg/m i grubości co najmniej: 1) dla K = 100 – co najmniej 40 cm; 2) dla K = 200 – co najmniej 46 cm; 3) dla K = 500 – co najmniej 54 cm; 4) dla K = 1000 – co najmniej 60 cm; 5) dla K = 1500 – co najmniej 64 cm. 4. W przypadku gdy zewnętrzne elementy konstrukcji budowli ochronnej mają więcej niż jedną warstwę ochronną, to łącznie wszystkie warstwy ochronne zapewniają wymaganą krotność osłabienia promieniowania gamma (K), gdy ich grubość ekwiwalentna h jest nie mniejsza niż grubości określone w ust. 3. 5. Grubość ekwiwalentną h oblicza się według wzoru: h= ∑ρρ× h gdzie: h – grubość i-tej warstwy ochronnej [m], ρρ – gęstość i-tej warstwy ochronnej [kg/m]; dla gruntów o nieokreślonej gęstości ρρ ≤ 1600 kg/m. 6. Wejścia, wyjścia zapasowe i inne otwory w warstwach ochronnych schronów wykonuje się w sposób zapewniający wymaganą krotność osłabienia promieniowania (K) odpowiednio do założonej kategorii odporności, stosując: 1) załamania pod kątem prostym drogi rozchodzenia się promieniowania przenikliwego na drodze prowadzącej do strefy ochronnej – przy założeniu, że każde załamanie drogi promieniowania przenikliwego pod kątem prostym osłabia promieniowanie dziesięciokrotnie, jeżeli masa powierzchniowa warstw ochronnych na załamaniu drogi jest nie mniejsza niż 500 kg/m; 2) co najmniej jedno załamanie pod kątem prostym drogi rozchodzenia się promieniowania przenikliwego na drodze prowadzącej do strefy ochronnej oraz dodatkowe osłony, w tym drzwi lub wyłazy – przy założeniu, że dziesięciokrotne osłabienie tego promieniowania zapewnia osłona wykonana z żelbetu lub betonu zbro- jonego o gęstości 2500 kg/m i grubości co najmniej 20 cm lub inna osłona o grubości ekwiwalentnej, okreś- lonej zgodnie z ust. 4 i 5. VI. WSTRZĄS 1. Schrony projektuje się i wykonuje, uwzględniając zjawisko wstrząsu, w zależności od założonej kategorii odporności budowli ochronnej. 2. Obciążenia bezwładnościowe działające na konstrukcję schronu sprawdza się w schronach wielokondygna- cyjnych co najmniej na kierunku pionowym na podstawie jednej z poniższych metod: 1) metody uproszczonej przy zastosowaniu zależności: qq= ± mm× gg × KK gdzie: qq – obciążenie bezwładnościowe wywołane przez wstrząs na kierunku pionowym [N/m], mm – masa [kg/m], gg – przyspieszenie ziemskie [m/s],  KK – współczynnik przyjmowany w zależności od kategorii odporności schronu: – schron kategorii S-1: K = [1,5 ÷ 2,5], – schron kategorii S-2: K = [2,5 ÷ 3,5], – schron kategorii S-3: K = [3,5 ÷ 4,5]. Uwaga: K o większej wartości zaleca się przyjmować, gdy stosunek rozpiętości elementu dłuższej (ll) do krótszej (ll) spełnia zależność ≥ 1,5; 2) metody spektrum odpowiedzi z wykorzystaniem wykresu: 3. Elementy wyposażenia wewnętrznego schronu, w tym elementy instalacji, o masie większej niż 10 kg zabezpiecza się przed zagrażającym bezpieczeństwu użytkowników przemieszczeniem tych elementów wskutek działania wstrząsu o wartości co najmniej 12,5 g, gdzie g oznacza wartość przyspieszenia ziemskiego. 4. Zamocowania elementów wyposażenia schronu, o których mowa w ust. 3, oblicza się na siły działające w środku masy na podstawie jednej z poniższych metod: 1) metody uproszczonej przy zastosowaniu zależności: FF= ± mm× 25gg gdzie: FF – siła bezwładności wywołana przez wstrząs na kierunku pionowym [N], mm – masa [kg], gg – przyspieszenie ziemskie [m/s]; 2) metody spektrum odpowiedzi z wykorzystaniem wykresu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2. 5. Elementy instalacji niezbędne do zachowania funkcji ochronnej schronu muszą być odporne na działa- nie przyspieszenia o wartości co najmniej 25g.  VII. ODPORNOŚĆ NA SKUTKI WYBUCHU Analizy konstrukcyjne budowli ochronnej dla obciążeń wynikających ze skutków wybuchu wywołujących na powierzchni terenu nadciśnienie w wyniku działania fali padającej można wykonywać jedną z poniższych metod: 1) metodą zastępczych obciążeń statycznych; 2) metodą analizy dynamicznej konstrukcji, w tym z użyciem zaawansowanych metod obliczeniowych. VIII. METODA ZASTĘPCZYCH OBCIĄŻEŃ STATYCZNYCH 1. Zastępcze obciążenia statyczne (A) na elementach konstrukcji przyjmuje się odpowiednio do warunków oddziaływania dynamicznego nadciśnienia będącego skutkiem wybuchu na budowlę ochronną, w tym warunków jej lokalizacji i usytuowania, warunków zagłębienia w gruncie oraz warunków hydrogeologicznych. 2. Obciążenie od nadciśnienia będącego skutkiem wybuchu q przyjmuje się według kategorii odporności budowli ochronnej na podstawie wartości quasi-statycznej określonej w przepisach § 3 ust. 2 rozporządzenia. 3. W przypadku gdy budowla ochronna jest całkowicie zagłębiona poniżej poziomu terenu i nakład gruntu nad stropem ma grubość co najmniej 2 m, obciążenie q może być zredukowane, z zastrzeżeniem ust. 4, o wartość współczynnika redukcji obliczonego według wzoru: nn= eeeeee[−2KKtttttttt(aa+ 1)bbbb aaaa ] gdzie: nn – współczynnik redukcji (np. siły, naprężenia, parcia), KK – współczynnik parcia spoczynkowego gruntu wyznaczony zgodnie z Polską Normą, φφ – kąt tarcia wewnętrznego gruntu, aa – stosunek długości do rozpiętości stropu L budowli ochronnej, bb – stosunek zagłębienia stropu budowli ochronnej poniżej poziomu terenu do rozpiętości stropu L, LL – rozpiętość stropu budowli ochronnej; w przypadku stropu charakteryzowanego przez średnicę D rozpiętość odpowiada zależności L = 2/3D. 4. Współczynnika redukcji nn nie stosuje się, jeżeli grubość nakładu gruntu na stropie HH jest mniejsza niż grubość wynikająca z zależności: HH≤0,2 × LL gdzie: L – rozpiętość stropu budowli ochronnej [m]. 5. W obliczeniach uwzględnia się przypadek obciążenia wyjątkowego działającego jednocześnie na wszyst- kie elementy konstrukcji narażone na oddziaływanie nadciśnienia (takie jak stropy, fundamenty, konstrukcje wejść, przedsionki ochronne, szyby wyjścia zapasowego, drzwi ochronne lub ochronno-hermetyczne), w tym przy ciśnieniu wtłaczanym do wewnątrz – elementy wejścia, przedsionka ochronnego, szybu wentylacyjnego oraz wyjścia zapasowego. 6. Oddziaływanie na stropie budowli ochronnej przyjmuje się jako pionowe obciążenie charakterystyczne qo wartości równej co najmniej: 1) w przypadku stropu budowli ochronnej, nad którym występuje kondygnacja podziemna ze stropem żel- betowym o grubości co najmniej 22 cm, który jest usytuowany poniżej poziomu przylegającego terenu lub na równi z tym poziomem: qq = 0,8 × qq  2) w przypadku stropu budowli ochronnej w warunkach, o których mowa w ust. 3 i 4: qq = nn× qq 3) w przypadkach innych niż w pkt 1 i 2: qq = qq 7. Oddziaływanie na ściany zewnętrzne budowli ochronnej przyjmuje się jako poziome obciążenie charak- terystyczne qqo wartości równej co najmniej: 1) w przypadku ściany lub jej części przylegających do gruntu, w tym gruntu nasypowego ukształtowanego w sposób odpowiadający zależności BB≥(HH+ HH)/nn: qq = qq× KK gdzie: KK – współczynnik parcia gruntu według tabeli: Charakterystyka gruntu Współczynnik KK Grunty gruboziarniste o stopniu wilgotności S  0,8 0,5 Gruntu drobnoziarniste o wskaźniku konsystencji I  0,5 0,6 Grunty o stopieniu wilgotności S > 0,8 Skały i grunty bardzo gruboziarniste Grunty nasypowe niebudowlane Grunty organiczne Inne grunty Objaśnienia: Zgodnie z klasyfikacją gruntu określoną w Polskiej Normie dotyczącej oznaczania i klasyfikowania gruntów Stopień wilgotności określony na podstawie zależności: SS= gdzie: w – wilgotność gruntu, w – wilgotność w stanie całkowitego nasycenia porów gruntu wodą.  2) w przypadku ściany lub jej części przylegających do gruntu nasypowego, który ponad poziomem przylega- jącego terenu (Ppt) jest ukształtowany w sposób odpowiadający zależności 0,6 mm< BB< (HH+ HH)/nn: a) dla części ściany przylegającej do gruntu nasypowego: qq = qq× KK gdzie: KK – współczynnik parcia bocznego gruntu według tabeli w pkt 1, b) dla części ściany poniżej poziomu przylegającego terenu (Ppt): qq = qq× KK× KK gdzie: KK – współczynnik parcia bocznego gruntu według tabeli w pkt 1, KK – współczynnik odbicia w zależności od nachylenia skarpy nasypu według tabeli: Nachylenie skarpy nasypu (1:n) 1:5 1:4 1:3 1:2 Współczynnik KK 1,0 1,1 1,2 1,3 3) w przypadku ściany lub jej części, znajdujących się poniżej poziomu wód gruntowych (p.w.g.):  a) dla części ściany powyżej poziomu wód gruntowych: qq = 1,2 × qq× KK gdzie: KK – współczynnik parcia bocznego gruntu według tabeli w pkt 1, b) dla części ściany poniżej poziomu wód gruntowych: qq = qq 4) w przypadku ściany lub jej części znajdujących się w całości lub części powyżej poziomu przylegającego terenu (Ppt): a) dla ściany znajdującej się w całości powyżej Ppt lub części ściany powyżej Ppt, gdy jej wysokość Hs > 1,5 m lub gdy Hs  1,5 m i powierzchnia otworów w ścianie zewnętrznej budynku Ao  10 % w stosunku do powierzchni ściany zewnętrznej budynku: qq = 2 × qq+ 6 × qq qq+ 720 gdzie: KK – współczynnik parcia bocznego gruntu według tabeli w pkt 1, b) dla części ściany powyżej Ppt, gdy jej wysokość Hs  1,5 m i powierzchnia otworów w ścianie ze- wnętrznej budynku Ao > 10 % w stosunku do powierzchni ściany zewnętrznej budynku: qq = qq+ 2,5 × qq qq+ 720 c) dla części ściany poniżej Ppt: qq = qq × KK gdzie: qq – wyznaczone według lit. a albo b odpowiednio do warunków wykonania części ściany powyżej Ppt, KK – współczynnik parcia bocznego gruntu według tabeli w pkt 1;  5) w przypadku ściany przylegającej do pomieszczenia na kondygnacji podziemnej, której strop jest usytuowany poniżej poziomu przylegającego terenu (Ppt) lub na równi z tym poziomem: qq = 0,8 × qq 6) w przypadku ściany przylegającej do pomieszczenia na kondygnacji nadziemnej: a) dla ściany przylegającej do pomieszczenia z powierzchnią otworów w ścianie zewnętrznej budynku Ao  50 % w stosunku do powierzchni ściany zewnętrznej budynku: qq = 2 × qq+ 6 × qq qq+ 720 b) dla ściany przylegającej do pomieszczenia z powierzchnią otworów w ścianie zewnętrznej budynku Ao < 50 % w stosunku do powierzchni ściany zewnętrznej budynku: qq = qq+ 2,5 × qq qq+ 720 7) w przypadku ściany częściowo zagłębionej w gruncie i częściowo przylegającej do pomieszczenia na kon- dygnacji nadziemnej lub pierwszej podziemnej:  a) dla części ściany przylegającej do pomieszczenia z powierzchnią otworów w ścianie zewnętrznej budynku A  50 % w stosunku do powierzchni ściany zewnętrznej budynku: qq = 2 × qq+ 6 × qq qq+ 720 b) dla części ściany przylegającej do pomieszczenia z powierzchnią otworów w ścianie zewnętrznej budynku A < 50 % w stosunku do powierzchni ściany zewnętrznej budynku: qq = qq+ 2,5 × qq qq+ 720 c) dla części ściany poniżej posadzki pomieszczenia oraz przylegającej do gruntu: qq = qq × KK gdzie: qq – wyznaczone według lit. a albo b odpowiednio do warunków wykonania części ściany powyżej posadzki pomieszczenia, KK – współczynnik parcia bocznego gruntu według tabeli w pkt 1. 8. Oddziaływanie na ściany zewnętrzne budowli ochronnej w miejscu wejścia i miejscu wyjścia zapasowego oraz na zastosowane w nich zamknięcia ochronne przyjmuje się jako poziome obciążenie charakterystyczne qq o wartości równej co najmniej: qq = qq× KK gdzie: KK – współczynnik odbicia w zależności od warunków usytuowania i ukształtowania przestrzeni odpo- wiednio przy wejściu lub przy wyjściu zapasowym według tabeli: Współczynnik Lp. Usytuowanie wejścia do budowli ochronnej lub wyjścia zapasowego KK wejście z przestrzeni zamkniętej (korytarza lub pomieszczenia) 0,8 na kondygnacji podziemnej, której strop jest usytuowany poniżej poziomu przylegającego terenu (Ppt) lub na równi z tym poziomem wejście z przestrzeni zamkniętej (korytarza lub pomieszczenia) na pierwszej 1,3 kondygnacji podziemnej z posadzką zagłębioną poniżej poziomu terenu o co najmniej 1,5 m przy A < 50 % wejście lub wyjście zapasowe ze schodów prowadzących bezpośrednio 1,3 z zewnątrz, przykrytych stropem i mających formę przelotową wejście bezpośrednio z klatek schodowych w budynku przy A  50 % 2,0 wejście lub wyjście zapasowe ze schodów prowadzących bezpośrednio 2,3 z zewnątrz, usytuowanych w końcowym odcinku ślepo zakończonej przestrzeni (półprzelotnia), z pochylni znajdujących się na wprost wejścia lub bezpośrednio z klatek schodowych w budynku przy A < 50 % wyjście zapasowe z tunelem wyjścia zapasowego zakończonego szybem 1,8 z naziemnym kominkiem Objaśnienia: A – powierzchnia otworów w obudowie klatki schodowej w stosunku do powierzchni ścian i stropów stanowiących obudowę klatki schodowej [%], A – powierzchnia otworów w ścianie zewnętrznej budynku w stosunku do powierzchni ściany zewnętrznej budynku [%].  9. Obciążenie działające na ściany wewnętrzne przedsionka ochronnego przyjmuje się o 20 % mniejsze niż wielkość obciążenia działającego na ściany zewnętrzne wejścia do budowli ochronnej lub wyjścia zapasowego, przy których ten przedsionek się znajduje. 10. Obciążenie działające na strop, ściany i płytę denną tunelu wyjścia zapasowego lub pochylni przyjmuje się odpowiednio jako obciążenie pionowe i poziome o wartości obciążenia określonej na podstawie ust. 6 i 7. 11. Obciążenie powstałe w wyniku przedostawania się nadciśnienia będącego skutkiem wybuchu do wnę- trza szybów wyjść zapasowych oraz szybów czerpni powietrza przyjmuje się odpowiednio jako poziome i pionowe (prostopadłe do płaszczyzn szybów) obciążenie charakterystyczne qq o wartości równej co najmniej: qq = qq× KK gdzie: KK – współczynnik warunków odbicia: 1) w przypadku wyjścia zapasowego z szybem wyłazowym: KK = 1,6; 2) w przypadku wyjścia zapasowego połączonego z czerpnią powietrza: a) dla ukrycia kategorii U-3 oraz schronu kategorii S-1: KK = 1,8, b) dla schronu kategorii S-2 oraz S-3: KK = 1,65. 12. Oddziaływanie na szyb wyjścia zapasowego lub szyb czerpni lub wyrzutni powietrza przyjmuje się jako: 1) poziome obciążenie charakterystyczne qq o wartości równej: a) od strony oddziaływania wybuchu: qq = qq+ 2,5 × qq qq+ 720 b) ze stron innych niż w lit. a: qq = 1,2 × qq 2) pionowe obciążenie charakterystyczne qqo wartości równej: qq = 1,2 × qq 13. Oddziaływanie na słupy, ściany wewnętrzne i zewnętrzne określa się odpowiednio do obciążenia stropu. 14. Oddziaływanie na fundamenty budowli ochronnej przyjmuje się jako pionowe obciążenie, które określa się obliczeniowo zgodnie z Polską Normą dotyczącą projektowania geotechnicznego, na podstawie obciążenia od odporu gruntu, w zależności od pionowego obciążenia zastępczego na strop, ściany i słupy, od sztywności funda- mentu oraz od warunków hydrogeologicznych. Jeżeli pod fundamentem występują skała lub grunt bardzo grubo- ziarnisty, siły odporu zwiększa się, stosując współczynnik 1,2. 15. Sprawdzenie stanu granicznego nośności konstrukcji lub jej poszczególnych elementów konstrukcyj- nych odbywa się quasi-statycznie przez zastosowanie zastępczego obciążenia statycznego o wartości: AA= φφ× qq gdzie: φφ – współczynnik dynamiczny odpowiedni dla sztywności konstrukcji [-], qq – wartość charakterystyczna oddziaływania quasi-statycznego [kN/m] określona w § 3 ust. 2 rozporzą- dzenia.  16. W przypadku budowli ochronnych wykonanych z elementów konstrukcyjnych żelbetowych współczyn- nik dynamiczny φφ przyjmuje wartość: 1) przy obliczaniu nośności konstrukcji φφ= 1,20, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w pkt 2; 2) przy obliczaniu ścinania i przebicia φφ= 2,0, gdy w obliczeniach nie uwzględnia się wpływu sztywności podpór na wartości sił ścinających oraz redystrybucję sił wewnętrznych w stanie zarysowanym. IX. METODA ANALIZY DYNAMICZNEJ KONSTRUKCJI 1. Analizę dynamiczną konstrukcji prowadzi się na podstawie obciążeń przypisanych do kategorii budowli ochronnej zdefiniowanych następującymi wartościami o charakterze dynamicznym: ciśnieniem w wyniku działa- nia fali padającej P oraz czasem trwania fazy nadciśnienia t+. 2. Ustalona na podstawie analizy odpowiedź dynamiczna elementów nośnych konstrukcji budowli ochron- nej obejmuje co najmniej: 1) maksymalne przemieszczenia elementów konstrukcji; 2) kąty obrotu na podporach; 3) odkształcenia trwałe powstałe po ustaniu oddziaływania wybuchowego. 3. Obciążenie działające na konstrukcję zewnętrzną budowli ochronnej lub warstwę ochronną gruntu w za- leżności od czasu trwania obciążenia oraz usytuowania tej budowli względem centrum wybuchu i charakterystyki dynamicznej elementów konstrukcyjnych należy wyznaczyć na podstawie ciśnienia fali odbitej (P) oraz impulsu dodatniego fali odbitej (i). 4. W obliczeniach elementów płytowych oraz belkowych jako kryterium odpowiedzi dynamicznej elementu konstrukcji żelbetowej przyjmuje się wartość graniczną kąta obrotu na każdej podporze θ < 4° oraz wartość współ- czynnika stosunku przemieszczeń μ < 4 obliczonego według wzoru: μ = XX XX gdzie: X – maksymalne ugięcie elementu konstrukcyjnego przy założonym obciążeniu dynamicznym, X – maksymalne ugięcie sprężyste elementu konstrukcyjnego. 5. Dopuszcza się obliczenia wytężenia elementów konstrukcyjnych budowli ochronnych za pomocą metod numerycznych pod warunkiem uwzględnienia dynamicznego charakteru obciążenia oraz dynamicznej odpowiedzi konstrukcji na zakładane obciążenia wynikające z kategorii odporności budowli ochronnej lub wywołane przez obliczeniowy czynnik rażenia. 6. Obliczenia odporności elementu konstrukcyjnego płaszczyzny ochrony na działanie obliczeniowego czynnika rażenia prowadzi się z uwzględnieniem charakterystyki oddziaływań towarzyszących zastosowaniu danego środka rażenia. 7. Obliczenia odporności przegrody na działanie obliczeniowego czynnika rażenia prowadzi się uznanymi metodami numerycznymi lub analitycznymi z uwzględnieniem odpowiedzi globalnej oraz lokalnej konstrukcji budowli ochronnej.  WYMAGANIA TECHNICZNE DOTYCZĄCE ODPORNOŚCI MECHANICZNEJ ZAMKNIĘĆ OCHRONNYCH, AUTOMATYCZNYCH ZAWORÓW PRZECIWWYBUCHOWYCH, GAZOSZCZELNOŚCI ZAMKNIĘĆ HERMETYCZNYCH ORAZ PRZEPUSTÓW INSTALACYJNYCH W BUDOWLACH OCHRONNYCH I. Wymagania dla zamknięć ochronnych, hermetycznych i ochronno-hermetycznych 1. Zamknięcia ochronne i ochronno-hermetyczne odpowiednio do kategorii odporności budowli ochronnej muszą mieć odporność na nadciśnienie spowodowane przez wybuch określoną w tabeli 1. Tabela 1. Wymagana odporność zamknięć ochronnych i ochronno-hermetycznych na nadciśnienie spowodowane przez wybuch Odporność zamknięcia na działanie Odporność zamknięcia na działanie nadciśnienia fali padającej nadciśnienia fali odbitej Kategoria odporności budowli ochronnej [MPa] [MPa] ukrycie kategorii U-3 ≥0,06 ≥0,12 schron kategorii S-1 ≥0,1 ≥0,2 schron kategorii S-2 ≥0,2 ≥0,4 schron kategorii S-3 ≥0,3 ≥0,6 Objaśnienia: Wartośćokreślona na podstawie pomiaru fizycznego w badaniach testowych. Wartośćokreślona na podstawie pomiaru fizycznego w badaniach testowych lub przyjęta do obliczeniowego określenia odporności zamknięcia. Wartośćdla czasu trwania ciśnienia wynoszącego co najmniej 20 ms. 2. Odporności określone w kolumnach 2 i 3 stosuje się alternatywnie. 3. Dopuszczalne naprężenia w płaszczu drzwi ochronnych oraz ochronno-hermetycznych przyjęte do obliczeniowego określenia odporności zamknięcia, o której mowa w kolumnie 3, nie mogą przekroczyć 75 % granicy plastyczności. W przypadku ograniczenia naprężeń do 75 % granicy plastyczności można zastosować częściowy współczynnik bezpieczeństwa 1,0 dla granicy plastyczności. 4. Zamknięcia ochronne i ochronno-hermetyczne muszą mieć elementy ryglowania oraz elementy mocujące w konstrukcji nośnej budowli ochronnej, w tym zakotwienia ościeżnicy, zapewniające odporność mechaniczną na działanie zewnętrznego podciśnienia o wartości co najmniej 20 % założonego nadciśnienia spowodowanego przez wybuch. 5. Zamknięcie hermetyczne, w tym zawór gazoszczelny, musi mieć taką gazoszczelność, aby maksymalny przepływ wskutek nieszczelności nie przekraczał 0,2 dm/s na metr kwadratowy zamykanego otworu przy zewnętrznym nadciśnieniu 150 Pa, lub gazoszczelność odpowiadającą klasie przepuszczalności 4 lub D określonej zgodnie z Polską Normą dotyczącą przepuszczalności powietrza okien i drzwi. 6. Obciążenie elementu uszczelniającego zamknięcie hermetyczne nie może być przenoszone na ościeżnicę przez uszczelkę. 7. Zamknięcie hermetyczne musi mieć uszczelkę wykonaną z kauczuku chloroprenowego lub materiału o równoważnych właściwościach, odporną na ciągłe użytkowanie także w normalnym okresie oraz zamontowaną w sposób umożliwiający jej wymianę.  II. Wymagania podstawowe dla automatycznych zaworów przeciwwybuchowych oraz przepustów instalacyjnych stosowanych w budowlach ochronnych 1. Automatyczny zawór przeciwwybuchowy odpowiednio do kategorii odporności budowli ochronnej musi mieć odporność na nadciśnienie spowodowane przez wybuch określoną w tabeli 2. Tabela 2. Podstawowe wymagania dla automatycznych zaworów przeciwwybuchowych Odporność zaworu na działanie Odporność zaworu na działanie nadciśnienia fali padającej nadciśnienia fali odbitej Kategoria odporności budowli ochronnej [MPa] [MPa] ukrycie kategorii U-3 ≥0,09 ≥0,18 schron kategorii S-1 ≥0,15 ≥0,3 schron kategorii S-2 ≥0,3 ≥0,6 schron kategorii S-3 ≥0,45 ≥0,9 Objaśnienia: Wartośćokreślona na podstawie pomiaru fizycznego w badaniach testowych. Wartośćokreślona na podstawie pomiaru fizycznego w badaniach testowych lub przyjęta do obliczeniowego określenia odporności zamknięcia. Wartośćdla czasu trwania ciśnienia wynoszącego co najmniej 20 ms. 2. Odporności określone w kolumnach 2 i 3 stosuje się alternatywnie. 3. Ciśnienie odbite przewidziane dla automatycznego zaworu przeciwwybuchowego o określonej odporności nie może spowodować uszkodzenia żadnego z jego elementów, w tym mocowania, przy założeniu jednokrotnego zadziałania ciśnienia. 4. Automatyczny zawór przeciwwybuchowy musi się zamknąć pod wpływem przechodzącego przez zawór zewnętrznego impulsu ciśnieniowego o wartości nie większej niż: 1) 300 Ns na każdy 1 m/s nominalnego przepływu powietrza przy odbitym szczycie ciśnienia od 10 do 80 kPa; 2) 150 Ns na każdy 1 m/s nominalnego przepływu powietrza przy odbitym szczycie ciśnienia od 80 do 600 kPa. 5. Automatyczny zawór przeciwwybuchowy musi się zamknąć pod wpływem zewnętrznego podciśnienia o wartości 10 kPa oraz musi pozostać otwarty przy przepływie powietrza wynoszącym co najmniej 1,2-krotność wartości roboczej. 6. Opór przepływu powietrza automatycznego zaworu przeciwwybuchowego nie może przekraczać: 1) 150 Pa – przy przepływie nominalnym o wartości 150 m/h, 2) 350 Pa – przy przepływie nominalnym o wartości 900 m/h – przy czym dla innych wartości przepływu wartości oporów granicznych przyjmuje się proporcjonalnie. 7. Przepusty w ścianach wykonuje się w formie rur przelotowych zgodnych z Polską Normą dotyczącą wymiarów i masy rur stalowych zakończonych kołnierzami zabezpieczonymi przez cynkowanie ogniowe zgodnie z Polską Normą dotyczącą powłok cynkowych nanoszonych na wyroby stalowe i żeliwne metodą zanurzeniową. 8. Przepusty wykonane z rur stalowych mają wytrzymałość odpowiadającą obciążeniu o wartości 20 kN przyłożonemu w kierunku pionowym lub poziomym. 9. Opór powietrza przepustu może być większy niż 70 Pa przy przepływie 1000 m/h.  WYMAGANIA DLA UKŁADU FILTROWENTYLACYJNEGO STOSOWANEGO W BUDOWLACH OCHRONNYCH ORAZ DLA STOSOWANYCH W NIM ELEMENTÓW 1. Całkowity opór filtropochłaniacza nie może przekroczyć: 1) 800 Pa – przy przepływie nominalnym 300 m/h lub 2) 1400 Pa – przy przepływie nominalnym 620 m/h – przy czym dla innych wartości przepływu wartości oporów granicznych przyjmuje się proporcjonalnie. 2. Opory przepływu w układzie filtrowentylacji nie mogą przekraczać: 1) 600 Pa – w okresie wentylacji czystej; 2) 1400 Pa – w okresie filtrowentylacji. 3. Okres przydatności do eksploatacji filtropochłaniaczy wynosi w przypadku: 1) zamontowania w urządzeniu filtrowentylacyjnym – co najmniej 5 lat; 2) przechowywania w opakowaniu fabrycznym – co najmniej 10 lat. 4. Przepływ powietrza wentylatora urządzenia filtrowentylacyjnego musi być regulowany bezstopniowo i musi utrzymywać się na ustawionej wartości. 5. Urządzenie filtrowentylacyjne musi mieć zdolność do działania w okresie filtrowentylacji przez czas co najmniej dwukrotnie dłuższy niż projektowany czas ochrony, lecz nie krótszy niż 48 godzin. 6. Układ filtrowentylacji musi mieć manometr różnicowy do pomiaru nadciśnienia z dokładnością pomiaru do 10 %. 7. Urządzenie filtrowentylacyjne musi być zaprojektowane w taki sposób, aby można je było napędzać manualnie w przypadku zaniku napięcia zasilającego. 8. Wyposażenie w napęd manualny nie jest wymagane dla urządzeń filtrowentylacyjnych przeznaczonych do budowli ochronnych wyposażonych w zapasowe źródło zasilania. 9. Elementy łączące w układzie filtrowentylacji muszą wytrzymać zewnętrzne nadciśnienie statyczne 2 kPa i wewnętrzne nadciśnienie statyczne 3 kPa. 10. Elastyczne elementy łączące w układzie filtrowentylacji muszą być zdolne do kompensacji przemieszczeń o wartości co najmniej 100 mm w dowolnym kierunku. 11. Materiał filtracyjny filtra wstępnego musi spełniać co najmniej wymagania klasy ePM zgodnie z Polską Normą dotyczącą określania minimalnej skuteczności frakcyjnej przeciwpyłowych filtrów powietrza do wentylacji ogólnej. Przy nominalnym przepływie powietrza przez filtr wstępny efektywna prędkość przepływu odpowiadająca efektywnej powierzchni filtra nie może przekraczać 0,7 m/s. 12. Filtr cząstek stałych musi spełniać następujące wymagania: 1) zdolność separacji filtra odpowiada co najmniej wymaganiom klasy filtra H13 zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy dotyczącej klasyfikacji, badania właściwości użytkowych i znakowania wysokoskutecznych filtrów powietrza; minimalna skuteczność całkowita filtra musi wynosić co najmniej 99,95 %;  2) materiał filtra jest odporny na oddzielne rozpuszczanie w kwasie solnym o stężeniu 0,5 N i amoniaku o stężeniu 0,5 N w temperaturze +20 °C przez 5 godzin, a ubytek masy materiałów filtracyjnych nie może przekraczać 2 % masy pierwotnej; 3) materiał filtracyjny filtra spełnia minimalne wartości wytrzymałości na rozciąganie wynoszące co najmniej 0,8 N/mm w stanie suchym i 0,35 N/mm po 24 godzinach nawilżania wodą zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy dotyczącej oznaczania właściwości papieru i tektury przy działaniu sił rozciągających; 4) materiał filtra odpycha wilgoć w taki sposób, aby nie zostało wchłonięte więcej niż 10 g wody na metr kwadratowy, co najmniej tak jak określono w teście absorpcji Cobba zgodnie z wymaganiami Polskiej Normy dotyczącej oznaczania absorpcji wody przez papier i tekturę. 13. Filtropochłaniacz musi spełniać następujące wymagania: 1) ma obudowę odporną na zewnętrzne nadciśnienie statyczne 10 kPa i wewnętrzne nadciśnienie statyczne 30 kPa; 2) szczelność gotowego filtra specjalnego jest taka, aby ciśnienie próbne wynoszące 10 kPa wewnętrznego nadciśnienia zmieniało się maksymalnie o 2,5 % w ciągu pięciu minut; 3) filtr specjalny wytrzymuje bez uszkodzeń naprężenia wywołane dwuminutowymi wibracjami o maksymalnym przyspieszeniu około 100 m/s i częstotliwości około 25 Hz; 4) specjalny filtr z suchym sorbentem węglowym ma zdolność retencyjną gazów bojowych i innych gazów szkodliwych określoną w tabeli 1; dla co najwyżej jednego gazu bojowego i jednego gazu szkodliwego zdolność retencyjna może być o 10 % niższa od wartości określonych w tabeli 1; 5) filtropochłaniacz usuwa z powietrza radioaktywny jodek metylu (131 CH3I) w taki sposób, aby po 20 godzinach wyrównania stopień separacji filtra wynosił co najmniej 99,999 % przy węglu suchym i 95 % przy węglu mokrym; 6) filtropochłaniacz musi być szczelnie zamknięty i zaplombowany; 7) budowa filtropochłaniacza musi uniemożliwiać przedostawanie się pyłu węglowego do filtrowanego powietrza. Tabela 1. Zdolność retencyjna gotowego specjalnego filtra z suchym sorbentem węglowym do gazów bojowych i innych gazów szkodliwych Gaz bojowy Limit przepustowości Wydajność lub inny gaz szkodliwy Stężenie gazu objętościowe [%] [mg/m] [kg/dm/s] chloropikryna 0,2 0,125 chlorocyjan 0,2 0,015 cyjanowodór 0,2 0,02 chlor 0,2 1,5 0,038 dwutlenek siarki 0,2 0,025 amoniak 0,2 0,005 14. Przy określaniu zdolności retencyjnej i stopnia oddzielenia filtropochłaniacza temperatura powietrza wpływającego do filtra wynosi +20 °C, a wilgotność względna powietrza wynosi 80 %. Wilgotność węgla w filtrze nie może przekraczać 5 % w przeliczeniu na suchy węgiel.  WARUNKI TECHNICZNE DLA BUDOWLI OCHRONNYCH W PODZIEMNYCH SYSTEMACH TRANSPORTU SZYNOWEGO 1. Budowle ochronne w podziemnych systemach transportu szynowego projektuje się i wykonuje w kategorii odporności oraz o pojemności określonej przez właściwy organ ochrony ludności. 2. Budowlę ochronną w podziemnych systemach transportu szynowego wykonuje się w szczególności w części peronu pasażerskiego, przystanku, przejścia podziemnego lub innej przestrzeni przeznaczonej do obsługi pasażerów oraz w części technicznej, w tym w pustkach technologicznych lub w wydzielonych częściach tuneli, a w przypadku linii kolejowych o znaczeniu państwowym lub linii kolejowych o znaczeniu obronnym, o których mowa w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2025 r. poz. 1234) – z uwzględnieniem potrzeby zapewnienia ciągłości i bezpieczeństwa prowadzenia ruchu pociągów. 3. Budowlę ochronną połączoną z odcinkiem tunelu przebiegającym pod dnem koryta rzeki oddziela się w sposób zabezpieczający przed zalaniem budowli ochronnej w przypadku uszkodzenia lub zniszczenia części tunelu pod dnem koryta rzeki. 4. Do zabezpieczenia budowli ochronnej przed wodą gruntową stosuje się izolacje przeciwwodne lub inne rozwiązania zabezpieczające przed oddziaływaniem lub przenikaniem wody pod ciśnieniem. 5. Schron stanowi strefę pożarową wydzieloną przeciwpożarowo w sposób zabezpieczający przed rozprzestrzenieniem się pożaru do jej wnętrza przez czas nie krótszy niż 120 minut przy oddziaływaniu pożaru określonym w odniesieniu do krzywej pożaru standardowego oraz ograniczający rozprzestrzenianie się zadymienia. 6. Ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego schronu mają klasę odporności ogniowej co najmniej REI 120. 7. Przy określaniu pojemności strefy ochronnej nie stosuje się wymagań w zakresie maksymalnej pojemności strefy ochronnej ukrycia określonej w § 10 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. 8. W ukryciu kategorii U-1 i U-2 dopuszcza się występowanie urządzenia dźwigowego prowadzącego do strefy ochronnej, jeżeli jego wykonanie nie narusza płaszczyzny ochrony, a szyb tego urządzenia na poziomie strefy ochronnej jest zamknięty drzwiami o klasie odporności ogniowej co najmniej EI 60. 9. Granicę strefy ochronnej w ukryciu kategorii U-1 lub U-2, która nie jest oddzielona ścianami od pozostałej, niechronionej części obiektu, oznacza się na posadzce dwiema liniami poziomymi o szerokości 8–10 cm w odstępie równym szerokości pojedynczej linii od strony: 1) strefy ochronnej – linią w kolorze zielonym; 2) pozostałej, niechronionej części obiektu – linią w kolorze pomarańczowym. Oznaczenie może być wykonane w ramach przygotowania budowli ochronnej do użycia. 10. Tunel, który stanowi wyjście zapasowe, ma na drodze chodnika ewakuacyjnego awaryjne oświetlenie ewakuacyjne, uruchamiane samoczynnie po zaniku oświetlenia podstawowego, o natężeniu co najmniej l lx i czasie działania nie krótszym niż 3 godziny. 11. W przypadku gdy tunel stanowi element wyjścia zapasowego, zapewnia się możliwość rozłożenia schodów zejściowych z peronu do tunelu umieszczonych poza strefą zatrzymania pojazdu szynowego oraz rozwiązania umożliwiające wyłączenie zasilania w energię elektryczną trzeciej szyny lub sieci napowietrznej.  12. Przedsionek wyjścia zapasowego prowadzący do tunelu, o którym mowa w ust. 10, może być wykonany bez progu. 13. Dopuszcza się, aby system wentylacji budowli ochronnej czerpał powietrze z przestrzeni tunelu, jeżeli takie dostarczanie powietrza do budowli ochronnej zapewnia odpowiednie warunki jej wentylacji dla założonej liczby osób w projektowanym czasie ochrony. 14. W przypadku gdy zapewnienie w budowli ochronnej instalacji służących do: 1) zaopatrywania w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, 2) odprowadzania lub gromadzenia ścieków, 3) wentylacji i utrzymania w czasie ochrony nie krótszym niż 48 godzin stężenia objętościowego tlenu wyno- szącego co najmniej 18 % oraz stężenia dwutlenku węgla nie większego niż 2,0 % – ogranicza użytkowanie obiektu podziemnego systemu transportu szynowego w normalnych warunkach funkcjonowania, dopuszcza się wykonanie przyłączy umożliwiających dalsze rozprowadzanie tych instalacji. 15. Ustępy w przypadku budowli ochronnej w tunelu spełniają następujące wymagania: 1) na każde 100 osób pojemności zapewnia się co najmniej miskę ustępową lub ustęp suchy nieskanalizowany, przy czym liczba ustępów suchych nieskanalizowanych w stosunku do misek ustępowych podłączonych do kanalizacji nie może być większa niż 3:1; 2) są wykonane oddzielnie dla mężczyzn i kobiet – w przypadku budowli ochronnej o pojemności powyżej 100 osób. 16. W przypadku budowli ochronnej o pojemności do 300 osób dopuszcza się stosowanie wyłącznie ustępów suchych nieskanalizowanych. 17. W ustępach oraz w miejscach przewidzianych do wykonania ustępów suchych przewiduje się wentylację mechaniczną usuwającą powietrze z pomieszczenia toalety do tunelu przez pochłaniacz gazów przy założeniu, że ilość powietrza usuwanego z toalety wynosi 50 m/h na jeden ustęp. 18. W budowli ochronnej, w której przez projektowany czas ochrony nie przewiduje się spadku temperatury poniżej 16 °C, nie jest wymagane wyposażenie budowli w instalację ogrzewania. 19. W budowli ochronnej, w której przez projektowany czas ochrony nie przewiduje się spadku temperatury poniżej 10 °C na poziomie peronu oraz 5 °C na poziomie hali odpraw, nie jest wymagane wyposażenie budowli w instalację ogrzewania. 20. W budowli ochronnej projektuje się punkt pierwszej pomocy przedmedycznej, którego funkcję mogą pełnić pomieszczenia socjalne dla pracowników, jeżeli pomieszczenia te mają instalację elektryczną oraz umywalkę z odpływem. 21. Instalację elektryczną w budowli ochronnej wykonuje się w taki sposób, aby możliwe było podłączenie do niej urządzeń zapewniających zasilanie awaryjne. 22. W budowli ochronnej stosuje się łączność telefoniczną zasilaną ze źródła zasilania awaryjnego.  WARUNKI TECHNICZNE DLA BUDOWLI OCHRONNYCH W PODZIEMNYCH SYSTEMACH TRANSPORTU DROGOWEGO 1. Budowle ochronne w podziemnych systemach transportu drogowego projektuje się i wykonuje w kategorii odporności oraz o pojemności określonej przez właściwy organ ochrony ludności, przy czym: 1) nawa tunelu przeznaczona do prowadzenia ruchu drogowego lub jej część spełnia warunki techniczne określone dla ukrycia kategorii U-1; 2) przestrzenie inne niż określone w pkt 1, takie jak nawy ewakuacyjne, przestrzenie technologiczne niewyko- rzystywane na potrzeby prowadzenia ruchu drogowego lub zapewnienia prawidłowego funkcjonowania tu- nelu, przejścia techniczne lub ewakuacyjne między nawami tunelu, mające powierzchnię użytkową co naj- mniej 30 m – spełniają warunki techniczne określone co najmniej dla ukrycia kategorii U-2. 2. W tunelu jednonawowym budowlę ochronną wykonuje się w przestrzeni niewykorzystywanej na potrzeby prowadzenia ruchu drogowego lub służącej do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania tunelu drogowego. 3. W tunelu dwunawowym ukrycie kategorii U-1 obejmuje nie więcej niż jedną nawę tunelu przeznaczoną do prowadzenia ruchu drogowego. 4. Budowlę ochronną połączoną z odcinkiem tunelu przebiegającym pod dnem koryta rzeki oddziela się w sposób zabezpieczający przed zalaniem budowli ochronnej w przypadku uszkodzenia lub zniszczenia części tunelu pod dnem koryta rzeki. 5. Schron stanowi strefę pożarową wydzieloną przeciwpożarowo w sposób zabezpieczający przed rozprzestrzenieniem się pożaru do jej wnętrza przez czas nie krótszy niż 120 minut przy oddziaływaniu pożaru określonym w odniesieniu do krzywej pożaru standardowego oraz ograniczający rozprzestrzenianie się zadymienia. 6. Ściany i stropy stanowiące elementy oddzielenia przeciwpożarowego schronu mają klasę odporności ogniowej co najmniej REI 120. 7. Przy określaniu pojemności strefy ochronnej nie stosuje się wymagań w zakresie maksymalnej pojemności strefy ochronnej ukrycia określonej w § 10 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia. 8. W tunelu drogowym z budowlą ochronną zapewnia się przed wjazdem do tunelu sygnały i zapory, które umożliwiają zamknięcie tunelu lub jego części w ramach przygotowania budowli ochronnej do użycia w sposób gwarantujący spełnienie przez budowlę ochronną funkcji ochronnej w sytuacji zagrożenia. 9. Ukrycie w nawie tunelu może mieć zaprojektowaną przelotnię, którą wykonuje się w ramach przygotowania budowli ochronnej do użycia w sposób gwarantujący spełnienie przez budowlę ochronną funkcji ochronnej w sytuacji zagrożenia. 10. W przypadku gdy lokalne uwarunkowania uniemożliwiają wykonanie przelotni, dopuszcza się w ukryciu kategorii U-1 lub U-2 wykonanie stref ochronnych w wydzielonej części tunelu drogowego zapewniającej ochronę przed bezpośrednim działaniem czynników rażenia działających z zewnątrz. 11. Granicę strefy ochronnej ukrycia kategorii U-1 lub U-2, która nie jest oddzielona ścianami od pozostałej, niechronionej części obiektu, oznacza się na posadzce dwiema liniami poziomymi o szerokości 8–10 cm w odstępie równym szerokości pojedynczej linii od strony: 1) strefy ochronnej – linią w kolorze zielonym; 2) pozostałej, niechronionej części obiektu – linią w kolorze pomarańczowym. Oznaczenie może być wykonane w ramach przygotowania budowli ochronnej do użycia.  12. W strefie dojścia do budowli ochronnej stosuje się rozwiązania ograniczające możliwość oddziaływania oraz rażenia przez bezzałogowe statki powietrzne. 13. Dopuszcza się, aby system wentylacji budowli ochronnej czerpał powietrze z przestrzeni tunelu, jeżeli takie dostarczanie powietrza do budowli ochronnej zapewnia odpowiednie warunki jej wentylacji dla założonej liczby osób w projektowanym czasie ochrony. 14. W przypadku gdy zapewnienie w budowli ochronnej instalacji służących do: 1) zaopatrywania w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi, 2) odprowadzania lub gromadzenia ścieków, 3) wentylacji i utrzymania w czasie ochrony nie krótszym niż 48 godzin stężenia objętościowego tlenu wyno- szącego co najmniej 18 % oraz stężenia dwutlenku węgla nie większego niż 2,0 % – ogranicza użytkowanie obiektu podziemnego systemu transportu drogowego w normalnych warunkach funkcjonowania, dopuszcza się wykonanie przyłączy umożliwiających dalsze rozprowadzanie tych instalacji. 15. W ukryciu wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi zapewnia się z instalacji wodociągowej lub przy zastosowaniu rozwiązań zapewniających przydatność wody do spożycia przez ludzi, w tym urządzeń do uzdatniania wody. W ukryciach o czasie ochrony do 48 godzin dopuszcza się stosowanie wody butelkowanej. 16. Instalacja wodociągowa ciepłej wody użytkowej może być wykonana przy zastosowaniu podgrzewaczy pojemnościowych, w tym urządzeń do podgrzewania i magazynowania ciepłej wody użytkowej. 17. W przypadku budowli ochronnej o pojemności do 300 osób dopuszcza się stosowanie wyłącznie ustępów suchych nieskanalizowanych. 18. W ustępach oraz w miejscach przewidzianych do wykonania ustępów suchych przewiduje się wentylację mechaniczną usuwającą powietrze z pomieszczenia toalety do tunelu przez pochłaniacz gazów przy założeniu, że ilość powietrza usuwanego z toalety wynosi 50 m/h na jeden ustęp. 19. W ukryciu U-1 lub U-2 wykonanym w nawie tunelu dopuszcza się zapewnienie warunków umożliwiających utrzymanie ciepłoty ciała w ramach zapewnienia miejsc przeznaczonych do doraźnego ogrzania się osób schronionych z wykorzystaniem: 1) promienników ciepła; 2) tymczasowych kurtyn ograniczających utratę ciepła. 20. W budowli ochronnej projektuje się punkt pierwszej pomocy przedmedycznej, którego funkcję mogą pełnić punkty alarmowe, jeżeli mają instalację elektryczną oraz umywalkę z odpływem. 21. Instalację elektryczną w budowli ochronnej wykonuje się w taki sposób, aby możliwe było podłączenie do niej urządzeń zapewniających zasilanie awaryjne. 22. W budowli ochronnej stosuje się łączność telefoniczną zasilaną ze źródła zasilania awaryjnego.  WZÓR ZNAKU INFORMUJĄCEGO O DOSTĘPNOŚCI BUDOWLI OCHRONNEJ DLA OSÓB Z NIEPEŁNOSPRAWNOŚCIAMI Opis: Znak informujący o dostępności budowli ochronnej dla osób z niepełnosprawnościami składa się z grafiki w kolorze czarnym (CMYK 0, 0, 0, 100) przedstawiającej widok z boku człowieka siedzącego na wózku inwalidzkim, która jest umieszczona na tle w kolorze białym (CMYK 0, 0, 0, 0).  WYMAGANIA DOTYCZĄCE STOSOWANYCH W BUDOWLACH OCHRONNYCH URZĄDZEŃ KONTROLNO-POMIAROWYCH SŁUŻĄCYCH DO WYKRYWANIA I POMIARU SKAŻEŃ 1. Urządzenie kontrolno-pomiarowe służące do wykrywania i pomiaru skażeń musi mieć możliwość podłączenia do układu filtrowentylacyjnego schronu. 2. Urządzenie kontrolno-pomiarowe służące do wykrywania i pomiaru skażeń musi pokazywać rodzaj alarmu i przybliżony poziom stężenia czynnika (środka) skażającego w czasie rzeczywistym. 3. Urządzenie kontrolno-pomiarowe służące do wykrywania i pomiaru skażeń musi wytrzymywać obciążenie falą ciśnienia o wartości 150 kPa przechodzącą przez przewód powietrza pobieranego. 4. Urządzenie kontrolno-pomiarowe służące do wykrywania i pomiaru skażeń musi działać w przypadku zaniku napięcia zasilającego. 5. Pobór mocy pojedynczego elementu detekcyjnego urządzenia kontrolno-pomiarowego służącego do wykrywania i pomiaru skażeń jest nie większy niż 30 W, a wydzielonej jednostki centralnej – nie większy niż 10 W na każdy podłączony do niej element detekcyjny. 6. Urządzenie kontrolno-pomiarowe służące do wykrywania i pomiaru skażeń chemicznych musi monitorować, wykrywać, pobierać próbki oraz identyfikować wszystkie substancje chemiczne wymienione w tabeli. 7. Urządzenie kontrolno-pomiarowe służące do wykrywania i pomiaru skażeń chemicznych musi sygnalizować przekroczenie wartości stężenia substancji chemicznej odpowiadającej wartości stężenia AEGL-3 dla 10-minutowej ekspozycji określonego w tabeli dla każdej z wymienionych substancji. Tabela. Wartości stężenia AEGL-3 dla 10-minutowej ekspozycji dla substancji chemicznych Substancja chemiczna AEGL-3 – 10 min [mg/m] sarin 0,38 cyklosarin 0,38 VX 0,029 luizyt 3,9 iperyt siarkowy 3,9 iperyt azotowy 2,2 chlor amoniak 1,881 tabun 0,76 8. Urządzenie kontrolno-pomiarowe służące do wykrywania i pomiaru skażeń nie może mieć żadnych części podlegających regularnej wymianie, z wyjątkiem filtra przeciwpyłowego. 9. Urządzenie kontrolno-pomiarowe służące do wykrywania i pomiaru skażeń chemicznych musi być wykonane w taki sposób, aby jego użytkowanie nie wymagało osobnej kalibracji po instalacji i uruchomieniu.  10. Urządzenie kontrolno-pomiarowe służące do wykrywania i pomiaru skażeń promieniotwórczych musi wykrywać i mierzyć intensywność promieniowania gamma, rentgenowskiego, alfa, beta i neutronowego. 11. Urządzenie kontrolno-pomiarowe służące do wykrywania i pomiaru skażeń promieniotwórczych musi wykrywać, mierzyć i monitorować dawki promieniowania gamma i rentgenowskiego oraz dawki skumulowane. 12. Pomiar dawki promieniowania gamma musi obejmować zakres od 0,01 μSv/h do 10 Sv/h oraz zakres energetyczny od 50 keV do 1,5 MeV. 13. Urządzenie kontrolno-pomiarowe służące do wykrywania i pomiaru skażeń promieniotwórczych musi być zainstalowane na zewnątrz budowli ochronnej, w kanałach wlotu powietrza lub przy głównych wejściach do budowli ochronnej. 14. Dopuszcza się stosowanie przenośnych urządzeń kontrolno-pomiarowych służących do wykrywania i pomiaru skażeń promieniotwórczych. 15. Selektywność urządzenia kontrolno-pomiarowego służącego do wykrywania i pomiaru skażeń promieniotwórczych można zwiększyć przez zastosowanie czujników identyfikacyjnych, które identyfikują radionuklidy i klasyfikują je do odpowiednich grup nuklidów.  WZÓR ZNAKU INFORMUJĄCEGO O PRZESTRZENI O OGRANICZONYM DOSTĘPIE PRZEZNACZONYM DLA PERSONELU WYZNACZONEGO DO NADZORU I OBSŁUGI BUDOWLI OCHRONNEJ Opis: Znak informujący o przestrzeni o ograniczonym dostępie przeznaczonym dla personelu wyznaczonego do nadzoru i obsługi budowli ochronnej składa się z grafiki przedstawiającej okrąg z przekreśleniem w kolorze czerwonym (CMYK 0, 100, 100, 0) oraz sylwetkę człowieka z ręką wyciągniętą w geście zakazującym wstępu w kolorze czarnym (CMYK 0, 0, 0, 100), która jest umieszczona na tle w kolorze białym (CMYK 0, 0, 0, 0).  WZÓR MIĘDZYNARODOWEGO ZNAKU ROZPOZNAWCZEGO OBRONY CYWILNEJ Opis: Międzynarodowy znak rozpoznawczy obrony cywilnej składa się z trójkąta równobocznego w kolorze niebieskim (CMYK 88, 63, 11, 25) na tle w kolorze pomarańczowym (CMYK 0, 50, 96, 0).