Rozdział 11. Szczegółowe wymagania w zakresie…

Rozdział 11

Szczegółowe wymagania w zakresie wentylacji w schronach

§ 36. Mechaniczna filtrowentylacja schronów i hermetyczne odcięcie

W schronach stosuje się wentylację mechaniczną z filtrowentylacją, wyposażoną w zapasowe źródła zasilania wentylatorów lub w napęd ręczny każdego wentylatora z możliwością natychmiastowego hermetycznego odcięcia za pomocą ręcznych lub automatycznych zaworów lub przepustnic odcinających.

§ 37. Elementy i zabezpieczenia układu filtrowentylacyjnego schronu

1. Wentylacja schronu składa się z:

1) czerpni powietrza zabezpieczonej automatycznym zaworem przeciwwybuchowym, a w schronach kategorii S‐2 i S‐3 – ponadto zabezpieczonej komorą rozprężną;

2) filtrów służących do odpylania;

3) filtropochłaniacza;

4) przepustnic lub zaworów odcinających;

5) przepływomierza;

6) wentylatora z napędem ręczno‐elektrycznym lub tylko elektrycznym w schronach wyposażonych we własne źródło zasilania;

7) nawiewnych przewodów lub kanałów rozprowadzających czyste powietrze;

8) wywiewnych klap schronowych;

9) wyrzutni powietrza zabezpieczonej automatycznym zaworem przeciwwybuchowym;

10) w zależności od kategorii schronu i zakładanego czasu ochrony – dodatkowych urządzeń, w tym służących do regeneracji powietrza, odzysku ciepła, klimatyzacji.

2. Wymagania dla układu filtrowentylacyjnego stosowanego w budowlach ochronnych oraz dla stosowanych w nim elementów są określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia.

3. Elektroniczne układy sterujące urządzeniami filtrowentylacyjnymi, jeżeli zostały zastosowane, umieszcza się w skrzynkach ekranowanych wykonanych z dobrze przewodzącego lub ferromagnetycznego materiału, w celu zabezpieczenia układów scalonych przed zniszczeniem w przypadku wystąpienia impulsu elektromagnetycznego, oraz zabezpiecza się przed skutkami wstrząsu.

§ 38. Usytuowanie czerpni powietrza w systemie wentylacji schronów

1. W systemie wentylacji mechanicznej w schronach czerpnię powietrza umieszcza się poza strefą prognozowanego zagruzowania:

1) w sposób ograniczający możliwość oddziaływania na nią dymu i gazów pożarowych w przypadku pożaru obiektu budowlanego, w którym usytuowano schron, lub sąsiedniego obiektu budowlanego;

2) w odległości nie mniejszej niż:

a) 8 m od wyrzutni spalin z zespołów prądotwórczych, miejsc gromadzenia odpadów stałych, zbiorników na nieczystości ciekłe, wywiewek kanalizacyjnych i innych podobnych urządzeń sanitarno‐gospodarczych mogących powodować nieprzyjemny zapach lub zanieczyszczenia powietrza oraz od otwartych składowisk materiałów palnych,

b) 4 m od elementów obiektów budowlanych, w tym od wykończenia ich ścian zewnętrznych, mających klasę reakcji na ogień inną niż A1 lub A2 z dodatkową klasyfikacją s1 lub s2.

2. W schronach o pojemności przekraczającej 300 osób wykonuje się dodatkową, zapasową czerpnię powietrza w odległości możliwie największej od czerpni powietrza, o której mowa w ust. 1.

3. W przypadku zwartej zabudowy, która uniemożliwia umieszczenie czerpni powietrza poza strefą prognozowanego zagruzowania lub ogranicza możliwość wykonania układu wentylacji z zachowaniem dopuszczalnych oporów przepływu powietrza w układzie wentylacji, dopuszcza się wykonanie dwóch czerpni powietrza (podstawowej i zapasowej) w strefie prognozowanego zagruzowania pod warunkiem zapewnienia możliwie największej odległości czerpni powietrza od budynku oraz wykonania czerpni powietrza w sposób ograniczający możliwość ich jednoczesnego zniszczenia. Przepisu nie stosuje się do schronu, o którym mowa w ust. 2.

§ 39. Zawory przeciwwybuchowe i odcięcie wentylacji schronu

1. Otwór w płaszczyźnie ochrony służący do celów wentylacji ma automatyczny zawór przeciwwybuchowy.

2. W układzie wentylacji zapewnia się rozwiązanie umożliwiające czasowe odcięcie schronu od środowiska zewnętrznego i niedostarczanie powietrza z zewnątrz w przypadku pożaru oddziałującego na czerpnię powietrza.

§ 40. Komory rozprężne i filtrowentylacyjne w schronach

1. Powietrze do schronu jest doprowadzone przez komorę rozprężną, której kubaturę określa się odpowiednio do potrzeb układu wentylacji oraz ochrony przed skutkami oddziaływania wybuchu. W układzie wentylacji odpornym na oddziaływanie wybuchu dopuszcza się niestosowanie komory rozprężnej.

2. Powietrze z komory rozprężnej doprowadza się do urządzenia filtrowentylacyjnego przewodem wentylacyjnym o klasie reakcji na ogień co najmniej A1 lub A2, d0, z wyjątkiem przewodów wbudowanych w sposób zapewniający nierozprzestrzenianie ognia oraz z wyjątkiem elastycznych elementów łączących i giętkich przewodów wentylacyjnych o długości nie większej niż 4 m, które mogą mieć klasę reakcji na ogień A1, A2, B, C lub D‐s1.

3. Wymiary komory filtrowentylacyjnej umożliwiają montaż i obsługę urządzenia filtrowentylacyjnego z zachowaniem wolnej przestrzeni niezbędnej do obsługi i czynności serwisowych, nie mniejszej niż 0,6 m.

4. Każda strefa ochronna w schronie ma układ wentylacji z odrębną komorą filtrowentylacyjną i czerpnią powietrza.

§ 41. Okresy funkcjonowania wentylacji i izolacji schronów

1. Wentylacja w schronach zapewnia warunki przebywania i pracy osób w następujących okresach funkcjonowania:

1) okres wentylacji czystej – w przypadku gdy na zewnątrz schronu nie występuje zagrożenie skażeniami, a powietrze zewnętrzne dostarcza się z pominięciem filtropochłaniaczy;

2) okres filtrowentylacji – w przypadku gdy na zewnątrz schronu występuje zagrożenie skażeniami, a powietrze dostarcza się przez urządzenia filtrowentylacyjne, z utrzymywaniem nadciśnienia w schronie co najmniej 50 Pa;

3) okres izolacji – w przypadku gdy występuje konieczność czasowego odcięcia schronu od środowiska zewnętrznego, w którym utrzymuje się nadciśnienie co najmniej 20 Pa, jeżeli w schronie przewidziano zastosowanie magazynu sprężonego powietrza.

2. W okresie izolacji wyróżnia się następujące podokresy:

1) przedregeneracyjny – w którym do utrzymania w strefie ochronnej dopuszczalnego stężenia tlenu co najmniej 18 % objętości i stężenia dwutlenku węgla nie większego niż 2 % objętości nie jest konieczne stosowanie urządzeń do regeneracji powietrza;

2) regeneracji – w którym do utrzymania stężenia tlenu i stężenia dwutlenku węgla w zakresach, o których mowa w pkt 1, stosowane są urządzenia do regeneracji powietrza lub dostarczania powietrza do oddychania z instalacji magazynującej w butlach lub zbiornikach ze sprężonym powietrzem, które stosuje się w przypadku potrzeby zapewnienia okresu izolacji dłuższego niż czas trwania podokresu przedregeneracyjnego.

3. W okresie filtrowentylacji oraz w okresie izolacji zapobiega się zanieczyszczeniu powietrza wewnątrz strefy ochronnej przeznaczonej do ochrony założonej liczby osób i zapewnia się utrzymanie w strefie ochronnej dopuszczalnego stężenia tlenu i stężenia dwutlenku węgla przez określony czas, nie krótszy niż:

1) 48 godzin – w okresie filtrowentylacji;

2) 4 godziny – w okresie izolacji.

4. Wymagane nadciśnienia zabezpieczające przed przenikaniem skażonego powietrza do wnętrza schronu zapewnia się w strefie hermetyzacji.

§ 42. Wymagania dla materiałów i szczelności przewodów wentylacyjnych

1. Przewody wentylacyjne wykonuje się z materiałów o klasie reakcji na ogień:

1) A1 lub A2, d0 lub

2) A1 lub A2, d0 – w przypadku przewodu wentylacyjnego z izolacją stanowiących jeden wyrób.

2. Na zewnętrznej powierzchni przewodu wentylacyjnego dopuszcza się stosowanie izolacji cieplnej i akustycznej oraz innej okładziny przewodu wentylacyjnego o klasie reakcji na ogień:

1) A1 lub A2 i B z dodatkową klasyfikacją d0 – w przypadku izolacji warstwowej wykonanej z wielu wyrobów;

2) A1 lub A2 i B z dodatkową klasyfikacją d0, przy czym warstwa izolacyjna elementów warstwowych ma mieć klasę reakcji na ogień co najmniej E – w przypadku izolacji stanowiącej wyrób.

3. Przewody wentylacyjne mają co najmniej klasę szczelności przewodów B zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi wytrzymałości i szczelności przewodów.

§ 43. Ilość i kierunki przepływu powietrza w schronie

1. Wentylacja w schronie zapewnia:

1) w okresie wentylacji czystej – dostarczenie powietrza w ilości nie mniejszej niż 20 m/h na osobę; w przypadku dostarczenia powietrza za pomocą odrębnej, mechanicznej instalacji wentylacyjnej wentylacja w schronie ma kanał doprowadzający powietrze zabezpieczony automatycznym zaworem przeciwwybuchowym w miejscu przejścia tego kanału przez płaszczyznę ochrony oraz ma możliwość szczelnego zamknięcia w okresie filtrowentylacji lub izolacji;

2) w okresie filtrowentylacji – dostarczenie powietrza w ilości nie mniejszej niż 3 m/h na osobę.

2. Zapewnia się przepływ powietrza ze strefy czystej przez strefę umownie czystą do strefy umownie brudnej oraz brudnej, o których mowa w § 46 ust. 1, przy czym wywiewne klapy nadciśnieniowe schronowe, służące do wyrzutu zużytego powietrza, umieszcza się tak, aby zużyte powietrze przepływało przez przedsionki wejściowe na zewnątrz.

3. Niezależnie od przepływu powietrza przez przedsionki wejściowe zapewnia się również przepływ powietrza z pomieszczeń, w których mogą wystąpić stężenia substancji chemicznych w stopniu niebezpiecznym dla życia lub nieprzyjemne zapachy, przez wywiewne klapy nadciśnieniowe i automatyczne zawory przeciwwybuchowe na zewnątrz.

§ 44. Usytuowanie wyrzutni i regeneracja powietrza w schronie

1. Wyrzutnię powietrza lokalizuje się poza strefą prognozowanego zagruzowania, a w miejscu przejścia przewodu lub kanału wentylacyjnego przez płaszczyznę ochrony wykonuje się automatyczny zawór przeciwwybuchowy.

2. W przypadku schronu zlokalizowanego w szczególnie niekorzystnych warunkach ze względu na duże ryzyko wystąpienia zagrożenia w postaci pożaru lub skażenia chemicznego, w szczególności na terenach zakładów chemicznych, rafinerii oraz baz paliw, zapewnia się możliwość regeneracji powietrza wewnętrznego albo uzupełniania powietrza do oddychania z instalacji magazynującej w butlach lub zbiornikach ze sprężonym powietrzem.

§ 45. Zawory, klapy i oznakowanie przewodów wentylacyjnych

1. W przejściach kanału lub przewodu wentylacyjnego przez przegrody budowlane stanowiące płaszczyzny hermetyzacji, również w otworach nawiewnych i wywiewnych instalacji wentylacji, stosuje się zawory hermetyczne, przy czym dopuszcza się stosowanie przepustnic odcinających wykorzystywanych w sieciach wodociągowych lub zaworów przemysłowych innych niż schronowe, jeżeli zapewniają możliwość natychmiastowego hermetycznego odcięcia.

2. Na przejściach kanału lub przewodu wentylacyjnego przez przegrody budowlane oddzielające strefy pożarowe stosuje się przeciwpożarowe klapy odcinające lub inne rozwiązania i wyroby zabezpieczające przed rozprzestrzenieniem się pożaru przez czas nie krótszy niż wynikający z wymaganej odporności ogniowej elementu oddzielenia przeciwpożarowego.

3. Przewody doprowadzające powietrze z zewnątrz do urządzenia filtrowentylacyjnego są oznakowane kolorem żółtym.

4. Przewody rozprowadzające powietrze czyste po pomieszczeniach są oznakowane kolorem jasnoniebieskim przy wylotach nawiewników.

§ 46. Strefy czystości i śluza powietrzna w schronach

1. W schronach zapewnia się następujące strefy czystości, rozumiane jako pomieszczenia lub zespoły pomieszczeń o jednakowym lub zbliżonym składzie fizykochemicznym i bakteriologicznym mikroklimatu:

1) strefę czystą – zaopatrywaną w uzdatnione powietrze świeże z przewodów nawiewnych powietrza, w której są utrzymywane komfort mikroklimatu oraz nadciśnienie powietrza;

2) strefę umownie czystą – do której wentylacji wykorzystuje się powietrze po wentylacji strefy czystej;

3) strefę umownie brudną – w której mogą wystąpić zanieczyszczenia powietrza w stopniu niezagrażającym życiu lub warunki uniemożliwiające przebywanie ludzi ze względu na przekroczenie komfortu na przykład w odniesieniu do temperatury, hałasu, stężenia wodoru lub kwasów w akumulatorni;

4) strefę brudną – w której mogą występować niebezpieczne dla życia stężenia bojowych środków trujących, promieniotwórczych, a także biologicznych i w której wymagane jest przebywanie w środkach indywidualnej ochrony przed skażeniami.

2. Do strefy czystej zalicza się w szczególności:

1) komory schronowe przeznaczone na pobyt osób;

2) pomieszczenia do siedzenia i spania;

3) pomieszczenia przeznaczone do wykorzystania na potrzeby świadczenia opieki zdrowotnej, w tym sale operacyjne, gabinety zabiegowe i lekarskie;

4) pomieszczenia magazynowe wody, żywności i leków.

3. Do strefy umownie czystej zalicza się:

1) ustępy i umywalnie;

2) kuchnię oraz stołówkę;

3) pomieszczenia magazynowe sprzętu, części zamiennych, sprężonego powietrza i inne pomieszczenia o podobnym przeznaczeniu;

4) pomieszczenia techniczne, w których nie wydzielają się substancje szkodliwe, na przykład wentylatornię główną, rozdzielnie elektryczne.

4. Do strefy umownie brudnej zalicza się:

1) pomieszczenia dla chorych;

2) pomieszczenia techniczne, w których mogą wydzielać się substancje szkodliwe dla zdrowia, w tym akumulatornię, pomieszczenie na pośredni zbiornik zapasu paliwa oraz przepompownię ścieków;

3) pomieszczenia gospodarcze, w których przechowuje się narzędzia, sprzęt podręczny i otwarte opakowania jednostko-we z substancjami szkodliwymi dla zdrowia;

4) ustępy suche;

5) komory filtrowentylacyjne;

6) pomieszczenia zespołu prądotwórczego inne niż pomieszczenia, o których mowa w ust. 5 pkt 6.

5. Do strefy brudnej zalicza się:

1) przedsionki wejścia i wyjścia;

2) przedsionki węzła odkażania do natrysków higienicznych;

3) magazyny na odzież skażoną;

4) komory rozprężne, komorę tłumika i filtrów;

5) miejsce gromadzenia odpadów;

6) pomieszczenia zespołu prądotwórczego, do którego chłodzenia wykorzystuje się powietrze zewnętrzne mogące ulec skażeniu.

6. Pomieszczenia o tych samych lub zbliżonych cechach mikroklimatu w miarę możliwości grupuje się odpowiednio w zespoły funkcjonalne.

7. W przejściu do strefy brudnej wykonuje się śluzę powietrzną.

§ 47. Wentylacja pomieszczeń zespołu prądotwórczego i zabezpieczenia

1. W pomieszczeniach zespołu prądotwórczego stosuje się wentylację mechaniczną nawiewno‐wywiewną.

2. Ilość dostarczanego powietrza pokrywa potrzeby wentylacji oraz spalania, przy czym ilość powietrza do wentylacji pomieszczenia zespołu prądotwórczego nie może być mniejsza niż określona przez producenta zespołu prądotwórczego.

3. Do wentylacji pomieszczenia zespołu prądotwórczego w okresie wentylacji czystej i okresie filtrowentylacji stosuje się powietrze wtórne pochodzące z budowli ochronnej, z zastosowaniem zaworów nadciśnieniowych zapewniających przepływ powietrza do pomieszczenia zespołu oraz wentylatorów nawiewnych i wywiewnych uruchamianych samoczynnie po jego włączeniu.

4. W okresie izolacji powietrze do wentylacji pomieszczenia zespołu prądotwórczego doprowadza się z czerpni zewnętrznej, niezależnej od czerpni dla układu wentylacji schronu, za pomocą rur stalowych spawanych i połączeń zapewniających szczelność.

5. Przewody odprowadzające spaliny z zespołu prądotwórczego wykonuje się z rur stalowych spawanych i wyposaża się je w automatyczny zawór przeciwwybuchowy do spalin, a przewody izoluje się termicznie w celu zmniejszenia zysków ciepła w pomieszczeniach zespołów prądotwórczych.

6. Czerpnie powietrza do spalania w silniku spalinowym i wyrzutnie powietrza z pomieszczeń zespołów prądotwórczych zabezpiecza się automatycznymi zaworami przeciwwybuchowymi oraz komorami rozprężnymi.

Pełna treść aktu: w sprawie warunków technicznych dla budowli ochronnych oraz warunków technicznych ich użytkowania i usytuowania.