Rozporządzenie
w sprawie warunków pobierania krwi od kandydatów na dawców krwi i dawców krwi
Tekst aktu: wydany przez Ministra Zdrowia, Dziennik Ustaw z 2017 r. poz. 1741.Opracowanie: indeksy rzeczowe, interpretacje przepisów i powiązania z orzecznictwem - Kancelarium.
Spis treści (13)
- § 1. Zakres rozporządzenia i objaśnienia pojęć
- § 2. Wymagania zdrowotne i potwierdzenie informacji
- § 3. Badanie kwalifikacyjne i szczególne pobranie krwi
- § 4. Badania laboratoryjne kandydatów i dawców krwi
- § 5. Dokumentacja medyczna i zawiadamianie o dyskwalifikacji
- § 6. Dopuszczalna ilość i częstotliwość oddawania krwi
- § 7. Dopuszczalność uodpornienia i innych zabiegów dawcy
- § 8. Przeciwwskazania i orzeczenie o dopuszczalności zabiegów
- § 9. Wynik grupy krwi i zalecenia doboru krwi
- § 10. Kwarantanna, badania i zgodność krwinek czerwonych
- § 11. Zachowanie mocy dyskwalifikacji z przepisów dotychczasowych
- § 12. Wejście w życie rozporządzenia
- Załącznik
§ 2. Wymagania zdrowotne i potwierdzenie informacji
§ 3. Badanie kwalifikacyjne i szczególne pobranie krwi
§ 4. Badania laboratoryjne kandydatów i dawców krwi
§ 5. Dokumentacja medyczna i zawiadamianie o dyskwalifikacji
§ 6. Dopuszczalna ilość i częstotliwość oddawania krwi
Dopuszczalna ilość oddawanej krwi i jej składników oraz częstotliwość ich oddawania są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia, chyba że lekarz w jednostce organizacyjnej publicznej służby krwi w zależności od ogólnego stanu zdrowia dawcy krwi ustali dla niego inną dopuszczalną ilość krwi i jej składników oddawanych w ciągu roku oraz częstotliwość jej oddawania. Do dokumentacji medycznej kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi dołącza się stosowne uzasadnienie.
§ 7. Dopuszczalność uodpornienia i innych zabiegów dawcy
Zabieg uodpornienia dawcy krwi RhD ujemnego ludzkimi krwinkami czerwonymi RhD dodatnimi w celu uzyskania osocza anty-RhD do produkcji immunoglobuliny stosowanej w profilaktyce konfliktu matczyno-płodowego w antygenie D albo inny zabieg wykonywany w celu uzyskania osocza lub surowic diagnostycznych jest dopuszczalny, jeżeli taki dawca krwi, który ma być poddany tym zabiegom:
§ 8. Przeciwwskazania i orzeczenie o dopuszczalności zabiegów
§ 9. Wynik grupy krwi i zalecenia doboru krwi
Dawcy krwi poddanemu zabiegom, o których mowa w § 7, dokonanym ludzkimi krwinkami czerwonymi, z uwagi na obecność przeciwciał odpornościowych skierowanych do antygenów krwinek czerwonych, wydaje się wynik badania grupy krwi z informacją o obecności przeciwciał i z zaleceniami dobierania krwi o odpowiednim fenotypie krwinek czerwonych, w zależności od swoistości wytworzonych przeciwciał, w przypadku konieczności jej przetoczenia.
§ 10. Kwarantanna, badania i zgodność krwinek czerwonych
§ 11. Zachowanie mocy dyskwalifikacji z przepisów dotychczasowych
Dyskwalifikacje czasowe i stałe orzeczone na podstawie przepisów dotychczasowych zachowują moc.
§ 12. Wejście w życie rozporządzenia
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
Załącznik
ZAKRES INFORMACJI, KTÓRE POWINNY BYĆ PRZEKAZANE KANDYDATOM NA DAWCÓW KRWI LUB DAWCOM KRWI PRZED ODDANIEM KRWI Kandydat na dawcę krwi lub dawca krwi otrzymuje w zrozumiały dla niego sposób informacje na temat: 1) roli krwi w ustroju, przebiegu procesu pobrania krwi, rodzajów składników otrzymywanych z krwi pełnej lub uzyska- nych metodą aferezy i ich znaczenia dla biorcy krwi (odpowiednie materiały informacyjne); 2) konieczności przeprowadzenia weryfikacji wypełnionego kwestionariusza dawcy krwi, wywiadu medycznego, jak również badań kwalifikacyjnych i diagnostycznych, a także wyrażenia pisemnej zgody na pobranie krwi i jej wyko- rzystanie zgodnie z celem ustawy; 3) możliwości czasowej lub stałej dyskwalifikacji lub samowykluczenia w sytuacji, gdy przetoczenie pobranej krwi mogłoby stworzyć zagrożenie dla biorcy krwi; 4) zasad ochrony danych osobowych kandydata na dawcę lub dawcę krwi dotyczących jego tożsamości, stanu zdrowia i wyników badań kwalifikacyjnych oraz wyników badań diagnostycznych; 5) sytuacji, kiedy oddanie krwi może nie być wskazane ze względu na stan zdrowia kandydata na dawcę lub dawcę krwi; 6) rodzaju zabiegu pobrania krwi (w tym: pobranie allogeniczne lub pobranie autologiczne oraz pobranie krwi pełnej, zabieg aferezy, w szczególności trombafereza, leukafereza, erytroafereza i plazmafereza lub inny zabieg), sposobu jego przeprowadzenia oraz dających się przewidzieć następstw dla stanu zdrowia kandydata na dawcę lub dawcy krwi; 7) w przypadku pobrań autologicznych – możliwości, że autologiczna krew i jej składniki mogą być niewystarczające na potrzeby zamierzonego przetoczenia krwi (z uwagi na rodzaj planowanego zabiegu), oraz przyczyny niewykorzysta- nia krwi i jej składników do przetoczenia innym pacjentom; 8) możliwości wycofania zgody na oddanie krwi przed tym zabiegiem lub podczas tego zabiegu, a także poinformowania po oddaniu krwi o jej niezdatności do przetoczenia; 9) możliwości wyjaśnienia w każdej chwili ewentualnych wątpliwości; 10) przyczyn, dla których jednostka organizacyjna publicznej służby krwi musi być informowana o każdym wydarzeniu, które nastąpiło po oddaniu krwi, i wskazuje na jej nieprzydatność do przetoczenia; 11) obowiązku ciążącego na jednostce organizacyjnej publicznej służby krwi poinformowania kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi o nieprawidłowych wynikach badań diagnostycznych mających znaczenie dla jego zdrowia oraz o ko- nieczności terminowego zgłoszenia się po odbiór wyników w przypadku otrzymania stosownego zawiadomienia; 12) konieczności powiadomienia jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi w przypadku zmiany adresu miejsca zamieszkania lub adresu do korespondencji; 13) dyskwalifikacji kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi i zniszczenia oddanej przez niego krwi w przypadku wykry- cia zakażenia HIV, HBV, HCV i innych chorób przenoszonych drogą przetoczeń; 14) konieczności umieszczenia w systemie prowadzonym przez publiczną służbę krwi informacji o przyczynie stałej albo czasowej dyskwalifikacji do pobierania krwi; 15) możliwości przetworzenia krwi oddanej przez kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi w produkty lecznicze w przy- padku niewykorzystania jej do celów klinicznych; warunkiem wykorzystania krwi do innych celów niż kliniczne jest uzyskanie zgody od kandydata na dawcę krwi lub dawcę krwi; 16) możliwości zadania dodatkowych pytań i uzyskania na nie wyczerpującej odpowiedzi. KRYTERIA KWALIFIKOWANIA KANDYDATÓW NA DAWCÓW KRWI LUB DAWCÓW KRWI DO POBIERANIA KRWI ORAZ PRZECIWWSKAZANIA DO POBIERANIA KRWI 1. Kryteria dopuszczenia kandydatów na dawców krwi lub dawców krwi do pobierania krwi 1.1. Wiek i badanie przedmiotowe Lp. Kryterium Szczegółowy opis kryterium oraz warunku kwalifikowania do pobierania krwi od kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi Wiek 18–65 lat ≥ 17 < 18 lat na warunkach określonych w art. 15 ust. 2 ustawy dawcy pierwszorazowi w wieku ≥ 60 lat do decyzji lekarza w jednostce organizacyjnej publicznej służby krwi > 65 lat po corocznym uzyskaniu zgody lekarza w jednostce organizacyjnej publicznej służby krwi Masa ciała 1) ≥ 50 kg dla dawców krwi lub jej składników; 2) ≥ 70 kg dla dawców oddających 2 jednostki koncentratu krwinek czerwonych (KKCz) metodą erytroaferezy (podwójna erytroafereza) Ciśnienie tętnicze Wartość ciśnienia tętniczego nie powinna przekraczać: 1) 180 mm Hg dla ciśnienia skurczowego; 2) 100 mm Hg dla ciśnienia rozkurczowego Tętno Tętno miarowe, o częstości od 50 do 100 uderzeń na minutę; niższe wartości tętna są dopuszczalne u osób wysportowanych, z dobrą tolerancją wysiłku 1.2. Stężenie hemoglobiny we krwi kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi Lp. Kryterium Szczegółowy opis kryterium oraz warunki pobierania krwi od kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi Hemoglobina kobiety ≥ 125 g/l mężczyźni ≥ 135 g/l Dotyczy dawców krwi pełnej allogenicznej lub jej składników ≥ 140 g/l Dotyczy dawców oddających 2 jednostki KKCz metodą erytroaferezy 1.3. Stężenie białka w surowicy krwi kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi Lp. Kryterium Szczegółowy opis kryterium oraz warunki pobierania krwi od kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi Białko całkowite 60−80 g/l W przypadku regularnego pobierania osocza metodą aferezy badanie przeprowadza się co najmniej raz w roku Skład procentowy białek Normy zależą od zastosowanej metody badania Wskaźnik albuminowo- -globulinowy 1.4. Liczba krwinek płytkowych we krwi kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi Szczegółowy opis kryterium oraz warunki pobierania krwi Lp. Kryterium Liczba krwinek od kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi przynajmniej 150 × 10/l płytkowych 1.5. Liczba krwinek białych: 4–10 x 10/l. Wymagana w przypadku dawców poddawanych zabiegom trombaferezy. Pobierając metodą trombaferezy > 5 × 10 krwinek płytkowych, zwraca się szczególną uwagę, aby liczba płytek u dawcy po donacji nie obniżyła się po zabiegu < 100 × 10/l 1.6. Skład procentowy krwinek białych – normy zależą od zastosowanej metody badania. 2. Kryteria dyskwalifikacji stosowane wobec kandydatów na dawców krwi lub dawców krwi do pobierania krwi pełnej i jej składników oraz przeciwwskazania do ich pobrania 2.1. Kryteria dyskwalifikacji stałej dla kandydatów na dawców krwi lub dawców krwi allogenicznej oraz przeciwwska- zania do jej pobrania Lp. Kryterium/przeciwwskazanie Choroby układu krążenia Choroby układu nerwowego Skłonność do patologicznych krwawień Nawracające omdlenia albo napady drgawkowe Choroby układu pokarmowego Choroby układu oddechowego Szczegółowy opis kryterium/przeciwwskazania oraz warunki pobierania krwi od kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi aktywna lub przebyta poważna choroba układu krążenia, oprócz wad wrodzonych całkowicie wyleczonych – poważna choroba aktywna, przewlekła lub nawracająca, – przebyta poważna choroba ośrodkowego układu nerwowego zaburzenia krzepnięcia w wywiadzie poza drgawkami wieku dziecięcego lub sytuacją, w której co najmniej przez 3 lata po zakończeniu leczenia nie obserwuje się nawracających drgawek poważna choroba aktywna, przewlekła lub nawracająca Choroby układu moczowo-płciowego i nerek Choroby układu immunologicznego Choroby metaboliczne i choroby układu endokrynnego Choroby krwi i układu krwiotwórczego Choroby skóry Choroby układowe, np. kolagenozy Cukrzyca Choroby nowotworowe kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi z rozpoznaną cukrzycą Nowotwór złośliwy. Wyjątek stanowi nowotwór in situ pod warunkiem całkowitego wyleczenia Choroby zakaźne Gąbczaste zwyrodnienie mózgu (TSE) (np. choroba Creutzfeldta-Jakoba, wariant choroby Creutzfeldta-Jakoba) Kiła Produkty lecznicze stosowane drogą iniekcji Zachowania seksualne Zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania spowodowane używaniem substancji psychoaktywnych Biorcy ksenoprzeszczepów Reakcja anafilaktyczna 1) zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu B; 2) zakażenie wirusem zapalenia wątroby typu C; 3) wirusowe zapalenie wątroby o nieustalonym rodzaju wirusa w wywiadzie, żółtaczka o niejasnej etiologii; 4) HIV-1/2; 5) HTLV I/II; 6) babeszjoza; 7) kala-azar (leiszmanioza trzewna); 8) trypanosomoza amerykańska (gorączka Chagasa); 9) promienica; 10) tularemia; 11) gorączka Q – postać przewlekła Kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi: 1) u których wywiad medyczny wskazuje na zagrożenie TSE oraz u których wykonano w przeszłości przeszczep rogówki lub opony twardej albo którzy byli leczeni preparatami uzyskanymi z ludzkich przysadek; 2) przebywający łącznie przez 6 miesięcy lub dłużej na terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Republiki Francuskiej lub Irlandii w okresie od dnia 1 stycznia 1980 r. do dnia 31 grudnia 1996 r.; 3) którym po dniu 1 stycznia 1980 r. przetoczono krew lub jej składniki na terytorium Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej, Republiki Francuskiej lub Irlandii kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, u których kiedykolwiek rozpoznano kiłę każdy przypadek stosowania produktów leczniczych w postaci zastrzyków, które nie zostały przepisane przez lekarza kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, którzy ze względu na swoje zachowania seksualne należą do grup podwyższonego ryzyka zakażenia poważnymi chorobami mogącymi przenosić się drogą przetoczenia krwi każdy przypadek przebycia reakcji anafilaktycznej 2.2. Kryteria dyskwalifikacji czasowej oraz przeciwwskazania do pobrania krwi od dawców krwi allogenicznej 2.2.1. Choroby zakaźne – czas trwania dyskwalifikacji Po przebyciu choroby zakaźnej kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi zostają zdyskwalifikowani na co najmniej dwa tygodnie od dnia pełnego wyleczenia. Jednak w przypadku chorób wymienionych w poniższej tabeli stosuje się następujące okresy dyskwalifikacji: Lp. Kryterium/przeciwwskazanie Bruceloza Szczegółowy opis kryterium/przeciwwskazania oraz warunki pobierania krwi od kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi 2 lata od dnia pełnego wyzdrowienia Gorączka Q Toksoplazmoza Gruźlica Gorączka reumatyczna Gorączka ponad 38°C Grypa, infekcja grypopodobna Zapalenie szpiku Malaria: 1) kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, którzy w dowolnym okresie życia nieprzerwanie przez co najmniej 6 miesięcy zamieszkiwali na terenach endemicznego występowania malarii; 2) kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, którzy przebyli malarię; 3) kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, którzy powracają z terenów endemicznego występowania malarii bez objawów choroby; 4) kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, u których w czasie pobytu na obszarach endemicznego występowania malarii lub w ciągu 6 miesięcy po powrocie występowała gorączka o niejasnym pochodzeniu Kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, powracający z obszaru ryzyka zakażenia: 1) wirusem Zachodniego Nilu (WNV); 2) wirusem dengi; 3) wirusem chikungunya 2 lata od dnia potwierdzonego wyleczenia 6 miesięcy od dnia potwierdzonego wyleczenia 2 lata od dnia potwierdzonego wyleczenia 2 lata od dnia ustąpienia objawów, jeżeli nie wystąpiła przewlekła choroba serca 2 tygodnie od dnia ustąpienia objawów 2 tygodnie od dnia ustąpienia objawów 2 lata od dnia potwierdzonego wyleczenia – 4 miesiące po powrocie z ostatniego pobytu na terenach endemicznego występowania malarii; warunkiem późniejszej kwalifikacji jest uzyskanie negatywnych wyników badań w kierunku malarii przeprowadzonych metodami immunologicznymi; jeżeli wynik badania jest powtarzalnie reaktywny – dyskwalifikacja na 3 lata, następnie konieczne jest wykonanie kolejnego badania; jeżeli nie przeprowadzono badań w kierunku malarii – dyskwalifikacja do czasu ich wykonania i uzyskania wyniku negatywnego, – na czas występowania objawów i leczenia; warunkiem późniejszej kwalifikacji jest uzyskanie negatywnych wyników badań w kierunku malarii przeprowadzonych metodami immunologicznymi, wykonanych nie wcześniej niż 4 miesiące po ustąpieniu objawów i zakończeniu leczenia; jeżeli wynik badania jest powtarzalnie reaktywny – dyskwalifikacja na 3 lata, następnie wykonanie kolejnego badania; jeżeli nie przeprowadzono kolejnych badań w kierunku malarii – dyskwalifikacja do czasu ich wykonania i uzyskania wyniku negatywnego, – 12 miesięcy od dnia opuszczenia terenów endemicznego występowania malarii; okres ten może być skrócony do 4 miesięcy, jeżeli badania w kierunku malarii przeprowadzone metodami immunologicznymi dają wyniki negatywne; jeżeli wyniki badań są powtarzalnie reaktywne – dyskwalifikacja na 3 lata, następnie wykonanie kolejnych badań; jeżeli nie przeprowadzono kolejnych badań w kierunku malarii – dyskwalifikacja do czasu ich wykonania i uzyskania wyniku negatywnego, – na czas występowania objawów i leczenia oraz do uzyskania negatywnych wyników badań immunologicznych (wykonanych nie wcześniej niż 4 miesiące po ustąpieniu objawów/zakończeniu leczenia); jeżeli badania dają wynik powtarzalnie reaktywny – dyskwalifikacja na 3 lata, następnie kolejne badanie; jeżeli nie przeprowadzono badań w kierunku malarii – dyskwalifikacja do czasu ich wykonania i uzyskania wyniku negatywnego – 28 dni od dnia opuszczenia obszaru ryzyk zakażenia, chyba że badania wykonane metodami biologii molekularnej dają wyniki negatywne, – w przypadku zakażenia – 120 dni od dnia wyleczenia Rzeżączka Mononukleoza zakaźna Wirus Zika (nie dotyczy dawców krwi lub kandydatów na dawców krwi oddających osocze metodą plazmaferezy przeznaczonego do przetworzenia w produkty krwiopochodne): 1) kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, którzy powracają z terenów potwierdzonej transmisji wirusa Zika; 2) kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi zgłaszający kontakty seksualne z osobami, u których stwierdzono zakażenie wirusem Zika lub które przybywały na terenach występowania zakażeń wirusem Zika (w ciągu ostatnich 2 miesięcy w przypadku kobiet i w ciągu ostatnich 6 miesięcy w przypadku mężczyzn) w okresie choroby i 12 miesięcy od dnia zakończenia leczenia 6 miesięcy od dnia wyzdrowienia – 28 dni od opuszczenia obszaru ryzyka, na którym występuje zakażenie, – 28 dni od dnia ostatniego kontaktu 2.2.2. Narażenie na niebezpieczeństwo zakażenia chorobami przenoszonymi drogą przetoczenia krwi Lp. Kryterium/przeciwwskazanie 1) badanie endoskopowe przy użyciu fiberoendoskopu; 2) kontakt śluzówki z krwią lub ukłucie igłą; 3) przetoczenie składników krwi; 4) przeszczep tkanek lub komórek pochodzenia ludzkiego; 5) duży zabieg chirurgiczny; 6) tatuaż lub przekłucie części ciała; 7) akupunktura, o ile nie została wykonana przez wykwalifikowanego lekarza przy użyciu jałowych jednorazowych igieł; 8) zabiegi kosmetyczne połączone z naruszeniem powłok skórnych Kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, którzy byli albo są narażeni na ryzyko z powodu bliskiego kontaktu w warunkach domowych z chorymi na wirusowe zapalenie wątroby lub nosicielami wirusów zapalenia wątroby Kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi, którzy ze względu na swoje zachowania czy działalność są szczególnie narażeni na zakażenie chorobami przenoszonymi drogą przetoczenia krwi Szczegółowy opis kryterium/przeciwwskazania oraz warunki pobierania krwi od kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi Dyskwalifikacja na okres 6 miesięcy albo na 4 miesiące w przypadku, gdy badania metodami biologii molekularnej w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, a także HIV dają wyniki ujemne Dyskwalifikacja na okres 6 miesięcy albo na 4 miesiące w przypadku, gdy badanie metodami biologii molekularnej w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B lub C daje wynik ujemny Po zaprzestaniu ryzykownych zachowań dyskwalifikacja na okres zależny od rodzaju choroby i od dostępności odpowiednich testów. Osoby utrzymujące kontakty seksualne z partnerami, u których testy w kierunku AIDS (HIV) wypadły dodatnio – po zaprzestaniu kontaktów dyskwalifikacja na okres 12 miesięcy Kandydaci na dawców krwi lub dawcy krwi przymusowo pozbawieni wolności (pobyt w zakładzie karnym, areszcie śledczym lub w zakładzie poprawczym, schronisku dla nieletnich albo w innym miejscu, w których przebywają osoby, wobec których zastosowano środki zapobiegawcze o charakterze izolacyjnym) Kontakt z osobą chorą na chorobę zakaźną (poza wirusowym zapaleniem wątroby) Powrót z obszaru endemicznego występowania chorób tropikalnych 2.2.3. Szczepienia Lp. Kryterium/przeciwwskazanie Wirusy lub bakterie atenuowane Inaktywowane/zabite wirusy, bakterie lub riketsje Anatoksyny WZW typu A WZW typu B Wścieklizna Kleszczowe zapalenie mózgu Poddanie się biernemu uodpornianiu surowicami odzwierzęcymi Okres przymusowego pozbawienia wolności i okres 6 miesięcy po zakończeniu przymusowego pozbawienia wolności albo 4 miesiące w przypadku, gdy badania metodami biologii molekularnej w kierunku wirusowego zapalenia wątroby typu B i C, a także HIV dają wyniki ujemne Na czas odpowiadający dwukrotnemu okresowi inkubacji, a w przypadku narażenia na zakażenie kilkoma czynnikami chorobotwórczymi – dyskwalifikacja jak dla choroby o najdłuższym okresie inkubacji 6 miesięcy od dnia powrotu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w tym czasie nie wystąpiły niewyjaśniona gorączka lub inne objawy choroby Szczegółowy opis kryterium/przeciwwskazania oraz warunki pobierania krwi od kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi 4 tygodnie 48 godzin 48 godzin 48 godzin pod warunkiem braku ekspozycji na zakażenie 2 tygodnie pod warunkiem braku ekspozycji na zakażenie 48 godzin w przypadku ryzyka zakażenia – dyskwalifikacja na okres 1 roku 48 godzin w przypadku ryzyka zakażenia – dyskwalifikacja na okres 1 roku dyskwalifikacja na 3 miesiące 2.2.4. Inne przyczyny dyskwalifikacji czasowej oraz przeciwwskazania do pobrania krwi Lp. Kryterium/przeciwwskazanie Ciąża Miesiączka Mały zabieg chirurgiczny Leczenie stomatologiczne Szczegółowy opis kryterium/przeciwwskazania oraz warunki pobierania krwi od kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi 6 miesięcy po porodzie albo po zakończeniu ciąży – nie dotyczy sytuacji wyjątkowych po uzyskaniu zgody lekarza 3 dni po zakończeniu 1 tydzień leczenie stomatologiczne lub wizyta u higienistki stomatologicznej – odroczenie do następnego dnia (uwaga: ekstrakcję zęba, leczenie przewodowe itp. uważa się za mały zabieg chirurgiczny) Przyjmowanie leków Ostre choroby układu oddechowego Ostre choroby układu pokarmowego Ostre kłębuszkowe zapalenie nerek Inne ostre choroby układu moczowego Choroby zapalne i uczuleniowe skóry Ostre stany uczuleniowe Zaostrzenie przebiegu przewlekłej choroby alergicznej Okres odczulania w alergii Hemochromatoza zależnie od rodzaju przepisanego leku, jego sposobu działania i leczonego schorzenia do zakończenia leczenia 5 lat od całkowitego wyleczenia do zakończenia leczenia do czasu ustąpienia objawów cały okres w czasie występowania objawów choroby, w trakcie stosowanego innego leczenia niż krwioupusty (o możliwości oddania krwi oraz częstotliwości pomiędzy kolejnymi donacjami decyduje lekarz w jednostce organizacyjnej publicznej służby krwi, w porozumieniu z lekarzem prowadzącym leczenie hemochromatozy) 2.2.5. Dyskwalifikacja ze względu na szczególną sytuację epidemiologiczną Lp. Kryterium/przeciwwskazanie Szczególna sytuacja epidemiologiczna (np. wystąpienie epidemii choroby zakaźnej) Szczegółowy opis kryterium/przeciwwskazania oraz warunki pobierania krwi od kandydata na dawcę krwi lub dawcy krwi okres uzależniony od sytuacji epidemiologicznej i ryzyka zakażenia drogą przetoczenia krwi 3. Kryteria dyskwalifikacji dawców krwi autologicznej oraz przeciwwskazania do jej pobrania Lp. Kryterium/przeciwwskazanie Poważne choroby układu krążenia lub układu nerwowego Osoby, u których wykryto obecność marke- rów wirusów: 1) HBV; 2) HCV; 3) HIV; 4) HTLV I/II Aktywne zakażenie bakteryjne Szczegółowy opis kryterium/przeciwwskazania oraz warunki pobierania krwi Decyduje lekarz prowadzący W uzasadnionych przypadkach lekarz może dopuścić do pobra- nia krwi DOPUSZCZALNA ILOŚĆ ODDAWANEJ KRWI I JEJ SKŁADNIKÓW ORAZ CZĘSTOTLIWOŚĆ ICH ODDAWANIA I. Krew pełna 1. Jest pobierana nie częściej niż 6 razy w roku od mężczyzn i nie częściej niż 4 razy w roku od kobiet, z tym że przerwa pomiędzy pobraniami nie może być krótsza niż 8 tygodni. 2. Jednorazowo od osoby ważącej co najmniej 50 kg lub więcej można pobrać 450 ± 45 ml krwi (l jednostka). 3. Jeżeli dawca krwi został poddany zabiegowi aferezy, pobranie krwi pełnej może nastąpić najwcześniej po upływie 48 godzin od tego zabiegu, z wyjątkiem zabiegu erytroaferezy. 4. Całkowita jednorazowa utrata krwinek czerwonych przez dawcę nie może przekroczyć wartości, która w warunkach izowolemicznych doprowadziłaby do obniżenia stężenia hemoglobiny u dawcy poniżej 110 g/l (6,8 mmol/l). II. Osocze 1. Objętość każdorazowo pobieranego osocza (bez antykoagulantu) nie przekracza 16% szacowanej całkowitej objętości krwi, obliczonej na podstawie płci, wzrostu i masy ciała dawcy. Odpowiada to w przybliżeniu 10 ml objętości pobie- ranej na 1 kg masy ciała. 2. Od jednego dawcy nie można pobrać w okresie roku więcej niż 25 litrów osocza (objętość netto, bez antykoagulantu). 3. Od jednego dawcy można pobrać w okresie jednego tygodnia nie więcej niż 1,5 litra osocza (objętość netto, bez anty- koagulantu). 4. Jednorazowo, bez uzupełnienia objętości krwi krążącej, od dawcy można pobrać metodą plazmaferezy 650 ml osocza (objętość netto, bez antykoagulantu). 5. Przerwa pomiędzy pobraniami osocza metodą plazmaferezy nie może być krótsza niż 2 tygodnie, chyba że lekarz wyrazi zgodę na skrócenie tej przerwy. 6. Pobranie osocza metodą plazmaferezy może być wykonane po przerwie wynoszącej co najmniej: 1) 4 tygodnie od dnia pobrania krwi pełnej; 2) 4 tygodnie od dnia wykonania zabiegu trombaferezy albo zabiegu leukaferezy, albo pobrania 1 jednostki KKCz metodą erytroaferezy; 3) 12 tygodni od dnia pobrania 2 jednostek KKCz metodą erytroaferezy. III. Zabiegi aferezy 1. Zabiegi trombaferezy i leukaferezy mogą być wykonywane nie częściej niż 12 razy w roku. 2. Przerwy pomiędzy zabiegami trombaferezy i leukaferezy nie są krótsze niż 4 tygodnie. 3. W szczególnych przypadkach, takich jak konieczność kilkukrotnego przetoczenia krwinek płytkowych od jednego dawcy, przerwy między zabiegami mogą zostać, za zgodą lekarza, skrócone do 48 godzin. 4. W przypadku pobierania metodą aferezy jednocześnie osocza, krwinek płytkowych lub krwinek czerwonych łączna objętość pobranych składników krwi netto nie przekracza 13% całkowitej objętości krwi dawcy, jednakże maksymal- nie 650 ml. W przypadku przekroczenia tej objętości stosuje się odpowiedni płyn uzupełniający. 5. Przerwa pomiędzy dwoma kolejnymi oddaniami jednostki koncentratu krwinek czerwonych (KKCz) metodą erytro- aferezy jest taka sama jak w przypadku pobrania krwi pełnej. 6. Przerwa pomiędzy pobraniem krwi pełnej i pobraniem 2 jednostek KKCz metodą erytroaferezy nie może być krótsza niż 12 tygodni. 7. Przerwa pomiędzy pobraniem 2 jednostek KKCz metodą erytroaferezy a pobraniem krwi pełnej lub następnym zabie- giem podwójnej erytroaferezy nie może być krótsza niż 24 tygodnie; całkowita utrata krwinek czerwonych w ciągu roku nie może przekraczać wartości dozwolonej dla dawców krwi pełnej; jednorazowo od dawcy można pobrać meto- dą erytroaferezy najwyżej 400 ml krwinek czerwonych (objętość bez płynu konserwującego). 8. Przerwa pomiędzy pobraniem krwi pełnej lub pobraniem 1 jednostki KKCz metodą erytroaferezy a następnym pobra- niem krwi metodą aferezy, nieobejmującym pobrania jednostki KKCz, nie może być krótsza niż 4 tygodnie. 9. Zabieg trombaferezy może być wykonany po przerwie wynoszącej co najmniej: 1) 8 tygodni od dnia pobrania krwi pełnej; 2) 4 tygodnie od dnia pobrania osocza metodą plazmaferezy albo pobrania 1 jednostki KKCz metodą erytroaferezy; 3) 12 tygodni od dnia pobrania 2 jednostek KKCz metodą erytroaferezy. IV. Inne zabiegi Częstotliwość wykonywania innych zabiegów jest ustalana przez lekarza.