w sprawie warunków organizowania oraz wymagań, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia Na podstawie art. 115 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 5 grudnia 2024 r. o ochronie ludności i obronie cywilnej (Dz. U.
Rozporządzenie
w sprawie warunków organizowania oraz wymagań, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia
Tekst aktu: wydany przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, Dziennik Ustaw z 2025 r. poz. 932.Opracowanie: indeksy rzeczowe, interpretacje przepisów i powiązania z orzecznictwem - Kancelarium.
Spis treści (18)
- § 1. Zakres regulacji dotyczącej miejsc doraźnego schronienia
- § 2. Czynności poprzedzające zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia
- § 3. Wymagania dotyczące obiektów przeznaczonych na mds
- § 4. Konsultacje w sprawie tymczasowej zmiany organizacji użytkowania
- § 5. Wymagania dotyczące konstrukcji obiektu przeznaczonego na mds
- § 6. Ochrona przeciwpożarowa i ewakuacja z miejsca doraźnego schronienia
- § 7. Ochrona przed ostrzałem i odłamkami w miejscu doraźnego schronienia
- § 8. Instalacje i urządzenia w miejscu doraźnego schronienia
- § 9. Zasady określania pojemności miejsca doraźnego schronienia
- § 10. Przystosowanie przestrzeni do funkcji obiektu zbiorowej ochrony
- § 11. Organizacja wolnostojących miejsc doraźnego schronienia
- § 12. Warunki zorganizowania wolnostojącego miejsca doraźnego schronienia
- § 13. Przeznaczenie, lokalizacja i pojemność wolnostojącego schronienia
- § 14. Wykonanie i wyposażenie wolnostojących miejsc doraźnego schronienia
- § 15. Konstrukcja i wymiary szczelin przeciwlotniczych
- § 16. Konstrukcja i wymiary okopów
- § 17. Termin wejścia w życie rozporządzenia
- Załącznik
§ 1. Zakres regulacji dotyczącej miejsc doraźnego schronienia
Rozporządzenie określa warunki organizowania miejsc doraźnego schronienia oraz wymagania, jakie powinny spełniać miejsca doraźnego schronienia, zwane dalej „mds”.
§ 2. Czynności poprzedzające zorganizowanie miejsca doraźnego schronienia
§ 3. Wymagania dotyczące obiektów przeznaczonych na mds
Mds organizuje się w obiektach budowlanych albo ich częściach:
§ 4. Konsultacje w sprawie tymczasowej zmiany organizacji użytkowania
W przypadku obiektów, których wykorzystanie na potrzeby mds będzie wymagało tymczasowej zmiany organizacji ich użytkowania w celu zapewnienia w nich bezpieczeństwa, właściwy organ ochrony ludności organizuje w nich mds po konsultacji z ich zarządcami, w tym z zarządcami infrastruktury drogowej, kolejowej i zarządcami metra.
§ 5. Wymagania dotyczące konstrukcji obiektu przeznaczonego na mds
Do zorganizowania w obiekcie budowlanym mds może być wytypowany obiekt, który ma konstrukcję zaprojekto-waną i wykonaną zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku nr 1 do rozporządzenia albo wykonaną z elementów konstrukcyjnych przystosowanych zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§ 6. Ochrona przeciwpożarowa i ewakuacja z miejsca doraźnego schronienia
§ 7. Ochrona przed ostrzałem i odłamkami w miejscu doraźnego schronienia
§ 8. Instalacje i urządzenia w miejscu doraźnego schronienia
§ 9. Zasady określania pojemności miejsca doraźnego schronienia
§ 10. Przystosowanie przestrzeni do funkcji obiektu zbiorowej ochrony
Przystosowanie przestrzeni do pełnienia funkcji obiektu zbiorowej ochrony obejmuje:
§ 11. Organizacja wolnostojących miejsc doraźnego schronienia
W przypadku braku możliwości zapewnienia wystarczającej liczby miejsc schronienia w mds w istniejących obiektach budowlanych, właściwe organy ochrony ludności organizują mds w drodze wykonania wolnostojących mds przystosowanych do tymczasowego ukrycia ludności.
§ 12. Warunki zorganizowania wolnostojącego miejsca doraźnego schronienia
Warunkiem zorganizowania wolnostojącego mds jest dokonanie przez terytorialny organ ochrony ludności:
§ 13. Przeznaczenie, lokalizacja i pojemność wolnostojącego schronienia
§ 14. Wykonanie i wyposażenie wolnostojących miejsc doraźnego schronienia
§ 15. Konstrukcja i wymiary szczelin przeciwlotniczych
Szczeliny przeciwlotnicze wykonuje się w formie wydłużonych, wąskich i zakrytych wykopów o rzucie łamanym, posiadających trwałą obudowę wykonaną z elementów żelbetowych, betonowych, kompozytowych, murowanych lub podobnych materiałów. W zależności od warunków gruntowych stosuje się zabezpieczenia rozporowe zabezpieczające wykop przed zasypaniem. Szczeliny przeciwlotnicze wykonuje się tak, aby ich wymiary w świetle mieściły się w przedziale 180–220 cm wysokości oraz 140–150 cm szerokości, długość pojedynczego odcinka prostego nie przekraczała 20 m, a kąt załamania pomiędzy odcinkami mieścił się w przedziale 90–120 stopni.
§ 16. Konstrukcja i wymiary okopów
Okopy wykonuje się w formie wąskich wykopów o rzucie łamanym, z przykryciem lub bez przykrycia, posiadających tymczasową obudowę wykonaną z drewnianego szalunku, worków wypełnionych piaskiem lub podobnych materiałów, albo bez obudowy, z zachowaniem kąta stoku naturalnego. Okopy wykonuje się tak, aby ich wymiary w świetle mieściły się w przedziale:
§ 17. Termin wejścia w życie rozporządzenia
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Załącznik
WYMAGANIA DOTYCZĄCE PROJEKTOWANIA KONSTRUKCJI W SPOSÓB UMOŻLIWIAJĄCY ZORGANIZOWANIE MIEJSC DORAŹNEGO SCHRONIENIA 1. Konstrukcja obiektu budowlanego albo jego części zaprojektowana w sposób umożliwiający zorganizowanie mds odpowiada Polskim Normom dotyczącym projektowania i obliczania konstrukcji oraz spełnia następujące wymagania: 1) zapewnia zachowanie stanu granicznego nośności we wszystkich elementach konstrukcyjnych przy odziaływaniu obliczeniowego obciążenia wyjątkowego A o wartości co najmniej 10 kN/m oraz 2) w przypadku usytuowania w strefie prognozowanego zagruzowania od budynku mającego więcej niż dwie kondygna- cje nadziemne – zapewnia zachowanie stanu granicznego nośności we wszystkich elementach konstrukcyjnych przy odziaływaniu obciążenia wyjątkowego od zagruzowania o wartości A wynoszącej: a) w przypadku budynków o konstrukcji szkieletowej lub w technologii wielkiej płyty – co najmniej 10 kN/m powiększone o wartość 2,5 kN/m na każdą kondygnację powyżej drugiej kondygnacji nadziemnej, b) w przypadku budynków o konstrukcji innej niż określona w pkt 1 – co najmniej 10 kN/m powiększone o wartość co najmniej 5 kN/m na każdą kondygnację powyżej drugiej kondygnacji nadziemnej. 2. Obciążenie wyjątkowe od zagruzowania przyjmuje się jako pionowe obciążenie statyczne, równomiernie rozłożone na całej powierzchni stropu mds. 3. W celu zapewnienia wymaganej nośności stropu na oddziaływania wyjątkowe od zagruzowania dopuszcza się uwzględnienie systemu podpór tymczasowych, jeżeli: 1) ciężar pojedynczego elementu w systemie podporowym jest nie większy niż 50 kg; 2) strop ma zaprojektowane i wyznaczone miejsca do zamocowania systemu podporowego; 3) rozstaw między podporami jest nie mniejszy niż 2,5 m. WYMAGANIA DOTYCZĄCE ELEMENTÓW KONSTRUKCYJNYCH PRZYSTOSOWANYCH DLA POTRZEB MIEJSC DORAŹNEGO SCHRONIENIA 1. Elementy konstrukcyjne w pomieszczeniach lub zespołach pomieszczeń, posiadających podłogę zagłębioną poniżej przylegającego do nich terenu o co najmniej 1,5 m lub znajdujących się na kondygnacji podziemnej lub w garażu podziem- nym mają: 1) strop: a) żelbetowy o wytrzymałości odpowiadającej klasie co najmniej C25/30 o grubości: – co najmniej 0,2 m – w przypadku mds usytuowanego poza strefą prognozowanego zagruzowania albo usytuowa- nego pod budynkiem niskim lub w strefie prognozowanego zagruzowania od budynku niskiego, – co najmniej 0,25 m – w przypadku mds zlokalizowanego pod budynkiem średniowysokim lub w strefie pro- gnozowanego zagruzowania od takiego budynku, – co najmniej 0,3 m – w przypadku mds zlokalizowanego pod budynkiem wysokim lub wysokościowym lub w strefie prognozowanego zagruzowania od takich budynków, lub b) murowany o grubości co najmniej 0,5 m – w przypadku budowli fortyfikacyjnych, usytuowanych poza strefą prognozowanego zagruzowania, lub c) murowany o grubości co najmniej 0,25 m – w przypadku umocnionych budowli ziemnych (szczelin przeciwlot- niczych) o szerokości w świetle nie większej niż 1,5 m, usytuowanych poza strefą prognozowanego zagruzowa- nia, lub d) betonowy prefabrykowany o grubości co najmniej 0,15 m – w przypadku umocnionych budowli ziemnych (szczelin przeciwlotniczych) o szerokości w świetle nie większej niż 1,5 m, usytuowanych poza strefą prognozo- wanego zagruzowania; 2) ściany nośne żelbetowe lub z betonu zbrojonego o grubości co najmniej 20 cm lub murowane z cegły pełnej, bloczków silikatowych pełnych lub bloczków betonowych pełnych o grubości co najmniej 24 cm; 3) ściany zewnętrzne bez okien lub z oknami przystosowanymi do zabezpieczenia, spełniającymi następujące warunki: a) łączna powierzchnia otworów okiennych w części ściany ponad poziomem terenu jest nie większa niż 30 % powierzchni tej części ściany, b) powierzchnia każdego otworu okiennego w ścianie jest nie większa niż 2 m, c) odległość między otworami okiennymi jest nie mniejsza niż 0,4 m; 4) podpory wzmacniające nośność stropu na obciążenie wyjątkowe od zagruzowania, jeżeli: a) mds jest usytuowane w strefie prognozowanego zagruzowania, b) rozpiętość stropu nad mds jest większa niż 3 m, c) nie zweryfikowano obliczeniowo, że konstrukcja zapewnia spełnienie warunku zachowania stanu granicznego nośności we wszystkich elementach konstrukcyjnych przy oddziaływaniu wyjątkowym od zagruzowania, o którym mowa w załączniku nr 1 do rozporządzenia; 5) system podpór wzmacniających nośność stropu wykonany na podstawie dokumentacji określającej zakres rozwiązań niezbędnych w celu przystosowania wytypowanych obiektów budowlanych albo ich części do pełnienia funkcji obiektu zbiorowej ochrony. 2. Elementy konstrukcyjne lub konstrukcja tunelu są: 1) wykonane z żelbetu lub betonu zbrojonego o grubości co najmniej 25 cm lub 2) wykonane z masywu skalnego i osłonięte warstwą skały o grubości co najmniej 1 m, lub 3) osłonięte warstwami gruntu o grubości co najmniej 2 m. WYMAGANIA DOTYCZĄCE OSŁON ZABEZPIECZAJĄCYCH OKNA W ŚCIANACH ZEWNĘTRZNYCH LUB WEJŚCIA DO MIEJSCA DORAŹNEGO SCHRONIENIA 1. Osłona przy oknie w ścianie zewnętrznej lub przy wejściu prowadzącym do mds bezpośrednio z zewnątrz jest wykonana w sposób zabezpieczający przed wnikaniem do wnętrza mds odłamków amunicji oraz ma grubość h co najmniej 25 cm, którą w zależności od rodzaju materiału lub konstrukcji oraz liczby warstw ochronnych oblicza się według wzoru: h= ∑(h× RR) gdzie: h – grubość i-tej warstwy ochronnej o wartości minimalnej nie mniejszej niż h, R – współczynnik redukcyjny i-tej warstwy ochronnej. 2. Współczynniki redukcyjne R oraz wartości minimalne grubości h określa tabela: Lp. Rodzaj materiału lub konstrukcji C16/20 C20/25 C25/30 żelbet lub beton o wytrzymałości odpowiadającej klasie C30/37 C35/40 C40/50 mur z cegły pełnej lub z bloczków silikatowych pełnych, na zaprawie cementowej lub cementowo-wapiennej stal piasek lub glina piaszczysta piasek gliniasty grunt o nieznanych parametrach Minimalna Współczynnik grubość warstwy redukcyjny R ochronnej h [cm] 0,917 0,943 1,032 1,1 1,138 0,703 3,667 0,6 0,267 0,228 0,189 W przypadku więcej niż jednej warstwy ochronnej z gruntu dopuszcza się stosowanie pojedynczej warstwy o grubości co najmniej 10 cm, jeżeli łączna grubość warstw gruntu jest nie mniejsza niż 50 cm. 3. Osłona przy oknie w ścianie zewnętrznej mds usytuowana bezpośrednio przy oknie ma szerokość S nie mniejszą niż obliczona według wzoru: SS= AA+ 2 × ∑h gdzie: h – grubość i-tej warstwy ochronnej o wartości minimalnej nie mniejszej niż h, A – szerokość otworu okiennego. Rysunek 1. Szerokość osłony usytuowanej bezpośrednio przy oknie w ścianie zewnętrznej mds (rzut). 4. Osłona przy oknie w ścianie zewnętrznej mds odsunięta na odległość L od tego okna ma szerokość S nie mniejszą niż określona na podstawie kąta 45° według zasady przedstawionej na poniższym rysunku: Rysunek 2. Szerokość osłony odsuniętej od okna w ścianie zewnętrznej mds (rzut). 5. Górna krawędź osłony przy oknie w ścianie zewnętrznej mds znajduje się nad górną krawędzią otworu okiennego w odległości od niej nie mniejszej niż grubość osłony h, o której mowa w ust. 1. Rysunek 3. Odległość między górną krawędzią osłony przy oknie mds a górną krawędzią otworu okiennego (przekrój). 6. Osłona przy wejściu prowadzącym do mds bezpośrednio z zewnątrz jest usytuowana od tego wejścia w odległości L nie mniejszej niż obliczona według wzoru: LL= AA 2 + 0,6 mm gdzie: A – szerokość otworu drzwiowego. 7. Osłona przy wejściu prowadzącym do mds bezpośrednio z zewnątrz ma szerokość S nie mniejszą niż określona na podstawie kąta 45° według zasady przedstawionej na poniższym rysunku: Rysunek 4. Odległość osłony odsuniętej od wejścia prowadzącego do mds bezpośrednio z zewnątrz oraz szerokość tej osłony (rzut). 8. Przestrzeń między ścianą zewnętrzną a osłonami okna lub wejścia, o których mowa w ust. 4 i 7, jest przykryta prze- grodą zamocowaną z nachyleniem co najmniej 15 % ze spadkiem w kierunku przestrzeni niechronionej, której grubość i sposób wykonania zapewnią odbicie i spadnięcie odłamków amunicji lub innych czynników rażenia. Rysunek 5. Przekrycie przestrzeni między ścianą zewnętrzną a osłoną okna lub wejścia do mds (przekrój).