Przejdź do treści

Rozporządzenie

w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Roztoczańskiego Parku Narodowego

Akt obowiązującyDz.U.2018.1081Uchwalono: Tekst ogłoszony

Tekst aktu: wydany przez Ministra Środowiska, Dziennik Ustaw z 2018 r. poz. 1081.Opracowanie: indeksy rzeczowe, interpretacje przepisów i powiązania z orzecznictwem - Kancelarium.

Spis treści (4)

Na podstawie art. 19 ust. 5 w związku z art. 20 ust. 5 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz. U.

§ 1. Ustanowienie planu ochrony Roztoczańskiego Parku Narodowego

Ustanawia się plan ochrony dla Roztoczańskiego Parku Narodowego, który staje się planem zadań ochronnych dla specjalnego obszaru ochrony siedlisk Roztocze Środkowe (kod obszaru: PLH060017) oraz dla części obszaru specjalnej ochrony ptaków Roztocze (kod obszaru: PLB060012) pokrywającej się z obszarem Roztoczańskiego Parku Narodowego, stanowiący załącznik do rozporządzenia.

§ 2. Wyłączenie ustaleń ochronnych dla uzgodnionych projektów

Do projektów:

1) studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin,
2) miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego,
3) planu zagospodarowania województwa lubelskiego
 uzgodnionych z dyrektorem Roztoczańskiego Parku Narodowego przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia nie stosuje się ustaleń do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego, dotyczących eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zewnętrznych i wewnętrznych ujętych w załączniku do rozporządzenia.

Załącznik

 PLAN OCHRONY DLA ROZTOCZAŃSKIEGO PARKU NARODOWEGO, SPECJALNEGO OBSZARU OCHRONY SIEDLISK ROZTOCZE ŚRODKOWE (KOD OBSZARU: PLH060017) ORAZ DLA CZĘŚCI OBSZARU SPECJALNEJ OCHRONY PTAKÓW ROZTOCZE (KOD OBSZARU: PLB060012) POKRYWAJĄCEJ SIĘ Z OBSZAREM ROZTOCZAŃSKIEGO PARKU NARODOWEGO Rozdział 1 CELE OCHRONY PRZYRODY ORAZ WSKAZANIE PRZYRODNICZYCH I SPOŁECZNYCH UWARUNKOWAŃ ICH REALIZACJI 1. Cele ochrony przyrody Parku Celem ochrony przyrody Roztoczańskiego Parku Narodowego, zwanego dalej „Parkiem”, jest zachowanie i utrzymanie unikalnego w skali Polski i Europy krajobrazu wyżyn środkowopolskich z jego naturalną różnorodnością biologiczną, pozostającą w ścisłym związku z naturalnymi procesami przyrodniczymi oraz strukturami i procesami geologicznymi, geomorfologicznymi, hydrologicznymi i glebowymi, a także z mechanizmami funkcjonowania ekosystemów oraz historią przemian roślin, zwierząt i grzybów. Celem równorzędnym jest zachowanie wartości kulturowych, w tym krajobrazu kulturowego, uwarunkowań historycznych, walorów krajobrazowych oraz kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec środowiska przyrodniczego. 1.1. Celem ochrony przyrody nieożywionej jest: 1) zachowanie dobrego stanu atmosfery z niską emisją pyłów i gazów oraz ograniczenie lub eliminacja czynników wpływających na zanieczyszczenie powietrza; 2) zachowanie naturalnych procesów i struktur geologicznych, geomorfologicznych, hydrologicznych oraz glebowych, a także utworów geologicznych (w szczególności odsłonięć skalnych i wychodni) oraz geomorfologicznych (w szczególności wąwozów lessowych i wydm); 3) eliminacja lub ograniczanie źródeł zagrożeń związanych z erozją, zanieczyszczeniami i wszelkimi oddziaływaniami antropogenicznymi; 4) zachowanie układu sieci hydrologicznej o cechach w części pierwotnych, unikatowych ekosystemów torfowiskowych i gleb hydrogenicznych oraz wód podziemnych w dobrym stanie ilościowym i jakościowym. 1.2. Celem ochrony ekosystemów leśnych jest: 1) zachowanie różnorodności i trwałości zespołów leśnych; 2) doprowadzenie ekosystemów leśnych, w szczególności stanowiących chronione siedliska przyrodnicze oraz ich składników (gatunków roślin, zwierząt i grzybów) do właściwego stanu ochrony; 3) utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000; 4) unaturalnienie struktury ekosystemów leśnych, z wykorzystaniem spontanicznych procesów przyrodniczych, w tym prowadzących do odtworzenia zasobów rozkładającego się drewna; 5) przeciwdziałanie przekształceniom i zaburzeniom pochodzenia antropogenicznego – przywrócenie przekształconym drzewostanom składu gatunkowego zgodnego z siedliskiem, zwłaszcza na siedliskach zajmowanych docelowo przez buczyny, grądy i jedliny oraz związanych z nimi charakterystycznych gatunków. 1.3. Celem ochrony lądowych ekosystemów nieleśnych jest:  1) zachowanie trwałości i zapewnienie możliwości rozwoju naturalnych i półnaturalnych lądowych nieleśnych zespołów roślinnych oraz stanowisk roślin, ochrona trwałości ekosystemów istotnych z punktu widzenia ochrony siedlisk i gatunków sieci Natura 2000, w tym półnaturalnych ekosystemów łąkowych; 2) doprowadzenie lądowych ekosystemów nieleśnych, w tym stanowiących siedliska chronionych gatunków roślin, grzybów i zwierząt do właściwego stanu ochrony; 3) utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000. 1.4. Celem ochrony ekosystemów wodnych jest: 1) utrzymanie i poprawa bilansu wodnego oraz czystości wód; 2) zachowanie i odtworzenie siedlisk organizmów wodnych – uwolnienie wód powierzchniowych od zanieczyszczeń i powstrzymanie pogarszania się ich właściwości fizyko-chemicznych; 3) doprowadzenie wód powierzchniowych do stanu umożliwiającego niezakłócone funkcjonowanie populacji gatunków oraz ekosystemów; 4) utrzymanie i odtwarzanie siedlisk mokradłowych (naturalnych lub powstałych w wyniku działalności człowieka), zwłaszcza torfowisk oraz zbiorników wodnych; 5) zachowanie ciągłości ekosystemów wodnych – zbiorników stałych i okresowych, śródpolnych obniżeń o charakterze turzycowisk – jako korytarzy ekologicznych; 6) utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych sieci Natura 2000. 1.5. Celem ochrony gatunków roślin, grzybów i ich siedlisk jest: 1) zachowanie lub przywrócenie różnorodności biologicznej na poziomie gatunkowym i ponadgatunkowym, zespołów i mikrosiedlisk – lasów naturalnych, siedlisk wodnych, podmokłych, siedlisk kserotermicznych, ekotonowych, łąk kośnych i pastwisk; 2) zachowanie siedlisk (mikrosiedlisk) półnaturalnych zbiorowisk nieleśnych i związanych z nimi zespołów roślinnych; 3) zachowanie taksonów (gatunków, odmian) unikatowych w skali kraju, będących przedmiotami ochrony obszarów sieci Natura 2000, utrzymanie lub przywrócenie właściwego stanu ochrony oraz eliminacja, bądź powstrzymanie ekspansji gatunków obcych; 4) zachowanie ciągów przemieszczania się gatunków. 1.6. Celem ochrony gatunków zwierząt i ich siedlisk jest: 1) zachowanie lub przywrócenie różnorodności biologicznej na poziomie gatunkowym i ponadgatunkowym we wszystkich typach ekosystemów, ze szczególnym uwzględnieniem lasów o naturalnym charakterze, mokradeł (torfowisk), cieków i zbiorników wodnych, lądowych ekosystemów nieleśnych (kserotermów, muraw napiaskowych), stref ekotonowych, łąk i pastwisk; 2) ochrona gatunków zwierząt związanych z siedliskami leśnymi, zwłaszcza związanych z lasami o naturalnym charakterze, w tym reliktów lasów pierwotnych; 3) zachowanie i restytucja gatunków zwierząt unikatowych w skali kraju i regionu, będących w silnym regresie, lub których występowania nie potwierdzono w ostatnim czasie; 4) utrzymanie lub odtworzenie liczebności populacji zwierząt na poziomie gwarantującym trwałość populacji; 5) utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony gatunków zwierząt będących przedmiotami ochrony obszarów sieci Natura 2000 i ich siedlisk; 6) eliminacja gatunków zwierząt obcych i inwazyjnych oraz doraźna regulacja liczebności gatunków zwierząt rodzimych, a zwłaszcza tych, których funkcjonowanie zagraża rodzimym biocenozom i gatunkom zwierząt; 7) zachowanie ciągów przemieszczania się gatunków zwierząt w obszarach istniejących korytarzy ekologicznych; 8) hodowla zachowawcza rodzimych ras zwierząt kształtujących kulturowy krajobraz Roztocza. 1.7. Cele ochrony siedlisk przyrodniczych Celem ochrony siedlisk przyrodniczych jest zachowanie lub odtworzenie naturalnych i półnaturalnych siedlisk przyrodniczych oraz zachowanie lub odtworzenie ich właściwego stanu ochrony, zapewnienie  warunków życia typowym gatunkom roślin i zwierząt związanym z tymi siedliskami przyrodniczymi, w tym siedlisk będących przedmiotami ochrony obszaru sieci Natura 2000. 1.8. Celem ochrony krajobrazu jest: 1) zachowanie lub przywrócenie charakterystycznych dla lesistego Roztocza walorów krajobrazowych; 2) kształtowanie i zachowanie lokalnego krajobrazu kulturowego, w tym istniejącej mozaiki łąk, pastwisk, pól uprawnych (w szczególności charakterystycznych i unikalnych rozłogów), lasów, zadrzewień, zakrzewień i użytków ekologicznych. 1.9. Cele ochrony wartości kulturowych Celem ochrony wartości kulturowych jest zachowanie, uwidocznienie i uczytelnienie elementów dziedzictwa kulturowego wraz z ich otoczeniem, w szczególności: 1) zachowanie istniejących form kulturowych oraz miejsc wydarzeń historycznych; 2) utrzymanie, zachowanie lub przywrócenie zróżnicowania kulturowego tworzącego podstawy tożsamości i swojskości miejsca; 3) kształtowanie rozwoju regionu kulturowego przez stworzenie podstaw dla kontynuacji tradycji miejsca; 4) zachowanie w należytym stanie stanowisk archeologicznych. 1.10. Cele ochrony obszarów Natura 2000 Roztocze Środkowe (kod obszaru: PLH060017) i Roztocze (kod obszaru: PLB060012) położonych w granicach Parku Celem ochrony specjalnego obszaru ochrony siedlisk Roztocze Środkowe (kod obszaru: PLH060017), zwanego dalej „obszarem Natura 2000 Roztocze Środkowe”, o powierzchni 8472,8 ha oraz obszaru specjalnej ochrony ptaków Roztocze (kod obszaru: PLB060012), zwanego dalej „obszarem Natura 2000 Roztocze”, o powierzchni 103 503,3 ha jest zachowanie integralności tych obszarów, spójności sieci Natura 2000 oraz utrzymanie lub przywrócenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin, zwierząt i ptaków będących przedmiotami ochrony, w szczególności: 1) w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe dla: a) siedliska przyrodniczego 3150(starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion) – utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 1 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, b) siedliska przyrodniczego 3260 (nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników (Ranunculion fluitantis)) – utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 10 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, c) siedliska przyrodniczego 6410 (zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion)) – utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 0,4 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, d) siedliska przyrodniczego 6510 (niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris)) – utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 0,6 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, e) siedliska przyrodniczego 7110 (torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe)) – utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 1,2 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, f) siedliska przyrodniczego 7140 (torfowiska przejściowe i trzęsawiska) – utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 3 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, g) siedliska przyrodniczego 7150 (obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion) – utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 1,3 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, h) siedliska przyrodniczego 91D0 (bory bagienne (Vaccinio uliginosi Pinetum)) – utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 230 ha oraz utrzymanie jego specyficznej struktury i funkcji, i) siedliska przyrodniczego 91E0 (łęgi olszowe i jesionowe Alnenion glutinoso-incanae) – utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 0,5 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, j) siedliska przyrodniczego 91P0 (wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum)) – utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 1030 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, k) siedliska przyrodniczego 9130 (żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagetum)) – utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 1660 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji,  l) siedliska przyrodniczego 9170 (grąd subkontynantalny (Tilio-Carpinetum)) – utrzymanie powierzchni nie mniejszej niż 590 ha oraz utrzymanie specyficznej struktury i funkcji, m) roślin: − obuwika pospolitego Cypripedium calceolus 1902 – utrzymanie liczebności i areału występowania oraz korytarzy ekologicznych (utrzymanie właściwego stanu ochrony), − widłozębu zielonego Dicranum viride 1381, bezlistu okrywowego Buxbaumia viridis 1386, sierpowca błyszczącego Drepanocladus (Hamatocaulis)vernicosus 1393 – wykonanie szczegółowej inwentaryzacji oraz zachowanie siedlisk i korytarzy ekologicznych, n) zwierząt: − płazów: -- traszki grzebieniastej Triturus cristatus (Triturus cristatus cristatus) 1166 – utrzymanie stanu aktualnego oraz korytarzy ekologicznych (utrzymanie właściwego stanu ochrony), -- kumaka nizinnego Bombina bombina 1188 – odtworzenie populacji (przywrócenie właściwego stanu ochrony) oraz zachowanie korytarzy ekologicznych, − ssaków: -- bobra europejskiego Castor fiber 1337, wilka Canis lupus 1352, wydry Lutra lutra 1355, rysia Lynx lynx 1361 – utrzymanie stanu aktualnego oraz korytarzy ekologicznych (utrzymanie właściwego stanu ochrony), -- mopka Barbastella barbastellus 1308, nocka łydkowłosego Myotis dasycneme 1318, nocka Bechsteina Myotis bechsteinii 1323, nocka dużego Myotis myotis 1324 – wykonanie szczegółowej inwentaryzacji i zachowanie siedlisk gatunków oraz korytarzy ekologicznych, − owadów: trzepli zielonej Ophiogomphus cecilia 1037, zalotki większej Leucorrhinia pectoralis 1042, kreślinka nizinnego Graphoderus bilineatus 1082, jelonka rogacza Lucanus cervus 1083, pachnicy dębowej Osmoderma eremita (Osmoderma barnabita)1084, zgniotka cynobrowego Cucujus cinnaberinus 1086, zagłębka bruzdkowanego Rhysodes sulcatus 4026, szlaczkonia szafrańca Colias myrmidone 4030, sówki puszczykówki Xylomoia strix 4044 – odtworzenie populacji (przywrócenie właściwego stanu ochrony) lub utrzymanie populacji oraz zachowanie korytarzy ekologicznych, − kręgowców bezszczękowych i promieniopłetwych: minogów czarnomorskich Eudontomyzon spp. 1098,w tym minoga ukraińskiego Eudontomyzon mariae, piskorza Misgurnus fossilis 1145, kozy Cobitis taenia 1149, głowacza białopłetwego Cottus gobio 1163 – odtworzenie populacji (przywrócenie właściwego stanu ochrony) oraz zachowanie korytarzy ekologicznych; 2) w odniesieniu do obszaru Natura 2000 Roztocze dla: bociana czarnego Ciconia nigra A030, trzmielojada Pernis apivorus A072, orlika krzykliwego Aquila pomarina A089, derkacza Crex crex A122, puszczyka uralskiego Strix uralensis A220, włochatki Aegolius funereus A223, lelka Caprimulgus europaeus A224, dzięcioła zielonosiwego Picus canus A234, dzięcioła czarnego Dryocopus martius A236, dzięcioła średniego Dendropocos medius A238, dzięcioła białogrzbietego Dendrocopos leucotos A239, jarzębatki Sylvia nisoria A307, muchołówka małej Ficedula parva A320, muchołówki białoszyjej Ficedula albicollis A321, gąsiorka Lanius collurio A338, kobuza Falco subbuteo A099, siniaka Columba oenas A207, pliszki górskiej Motacilla cinerea A261 – utrzymanie stanu aktualnego (utrzymanie właściwego stanu ochrony) przez zachowanie siedlisk lęgowych i obszarów funkcjonalnych (żerowisk, miejsc odpoczynku i zimowisk) oraz korytarzy ekologicznych. 2. Przyrodnicze uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody 2.1. Ekosystemy występujące na obszarze Parku: 1) leśne; 2) lądowe ekosystemy nieleśne; 3) wodne. 2.2. Ekosystemy leśne Parku obejmują 7818,19 ha (grunty leśne zalesione), co stanowi 93,81 % powierzchni pozostającej w użytkowaniu wieczystym Parku.  Lp. Zbiorowiska roślinne leśne Wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum) Żyzna buczyna górska (Dentario glandulosae Fagetum) Suboceaniczny bór świeży Leucobryo-Pinetum Powierzchnia (ha) 1031,17 1658,17 1059,33 Suboceaniczny bór świeży postać z jodłą Leucobryo-Pinetum abietosum Zbiorowiska zastępcze z klasy Vaccinio-Piceetea Zbiorowiska zastępcze z klasy Querco-Fagetea Zbiorowiska zastępcze z klasy Alneteo-Glutinosae Subborealny wilgotny bór mieszany Querco-Piceetum 158,89 961,63 1727,88 12,64 172,85 Kontynentalny bór mieszany dębowo-sosnowy Querco roboris-Pinetum Ols porzeczkowy Ribeso nigri-Alnetum Ols torfowcowy Sphagno squarrosi-Alnetum Grąd subkontynentalny (Tilio-Carpinetum) Bór bagienny (Vaccinio uliginosi Pinetum) Łęg jesionowo-olszowy (Fraxino-Alnetum) 88,64 67,09 46,71 598,98 234,21 - Razem 7818,19 Lasy Parku zostały zakwalifikowane do III kategorii zagrożenia pożarowego na podstawie wyliczeń ujętych w Planie ochrony ekosystemów leśnych Roztoczańskiego Parku Narodowego. 2.3. Nieleśne ekosystemy lądowe obejmują 166,10 ha, co stanowi 2,0% powierzchni będącej w użytkowaniu wieczystym Parku. Zbiorowiska roślinne nieleśne Lp. i gatunki wskaźnikowe 1. Roślinność wodna i szuwarowa Powierzchnia (ha) 26,63 1.1 Zespół Lemno-Urticularietum vulgaris (rzęsa drobna i pływacz zwyczajny) 1.2 Zespół Phragmitetum australis (trzcina pospolita) 1.3 Zespół Acoretum calami (tatarak zwyczajny) 1.4 Zespół Glycerietum maximae (manna mielec) 1.5 Zespół Iridetum pseudoacori (kosaciec żółty) 1.6 Zespół Caricetum acutiformis (turzyca błotna) 1.7 Zespół Caricetum paniculatae (turzyca prosowa) 1.8 Zespół Caricetum rostratae (turzyca dzióbkowata) 1.9 Zespół Caricetum elatae (turzyca sztywna) 1.10 Zespół Caricetum gracilis (turzyca zaostrzona) 1.11 Zespół Caricetum vesicariae (turzyca pęcherzykowata) 1.12 Zespół Phalaridetum arundinaceae (mozga trzcinowata) 1.13 Zespół Sparganio-Glycerietum fluitantis (manna jadalna) 0,10 0,16 1,29 0,34 0,11 0,51 0,47 0,21 1,80 20,94 0,29 2,78 0,04 1.14 Zbiorowisko Carex vesicaria-Calamagrostis epigeios (turzyca pęcherzykowata, trzcinnik piaskowy) 1.15 Zbiorowisko Calamagrostis canescens (trzcinnik lancetowaty) 2. Roślinność łąkowa 0,15 0,44 72,90 2.1 Zespół Filipendulo-Geranietum (wiązówka błotna, bodziszek łąkowy) 4,42 2.2 Zespół Lysimachio vulgaris-Filipenduletum (tojeść pospolita, wiązówka błotna) 1,44  2.3 Zespół Lythro-Filipenduletum ulmariae (krwawnica pospolita, wiązówka błotna) 0,20 2.4 Zespół Molinietum caeruleae (trzęślica modra) 0,47 2.5 Zespół Angelico-Cirsietum oleracei (dzięgiel leśny, ostrożeń warzywny) 5,42 2.6 Zespół Scirpetum silvatici (sitowie leśne) 3,02 2.7 Zespół Epilobio-Juncetum effusi (wierzbownica błotna, sit rozpierzchły) 1,86 2.8 Zespół Arrhenatheretum elatioris (rajgras wyniosły) 2.9 Zbiorowisko Holcus lanatus (kłosówka wełnista) 2.10 Zbiorowisko Phleum pratense (tymotka łąkowa) 2.11 Zbiorowisko Deshampsia caespitosa (śmiałek darniowy) 2.12 Zbiorowisko Lysimachia vulgaris (tojeść pospolita) 2.13 Zbiorowisko Molinia caerulea (trzęślica modra) 2.14 Zbiorowisko Festuca rubra (kostrzewa czerwona) 0,62 4,55 1,13 5,32 0,92 0,28 4,97 2.15 Zbiorowisko Poa pratensis-Festuca rubra (wiechlina łąkowa, kostrzewa czerwona) 0,25 2.16 Zbiorowisko Festuca rubra-Lysimachia vulgaris (kostrzewa czerwona, tojeść pospolita) 0,91 2.17 Zbiorowisko Lysimachia vulgaris-Calamagrostis epigeios (tojeść pospolita, trzcinnik piaskowy) 0,19 2.18 Zbiorowisko Juncus effusus-Deschampsia caespitosa (sit rozpierzchły, śmiałek darniowy) 2.19 Zbiorowisko traw użytkowych 3. Roślinność niskich muraw napiaskowych 1,20 35,73 6,32 3.1 Zespół Spergulo vernalis-Corynephoretum (sporek wiosenny, szczotlicha siwa) 0,44 3.2 Zbiorowisko Hieracium pilosella (jastrzębiec kosmaczek) 0,78 3.3 Zbiorowisko Hieracium pilosella-Festuca rubra (jastrzębiec kosmaczek, kostrzewa czerwona) 0,41 3.4 Zbiorowisko Agrostis capillaris-Hieracium pilosella (mietlica pospolita, jastrzębiec kosmaczek) 3.5 Zbiorowisko Agrostis capillaris (mietlica pospolita) 3.6 Zbiorowisko Nardus stricta (bliźniczka psia trawka) 4. Roślinność torfowiskowa 4.1 Zespół Caricetum lasiocarpae (turzyca nitkowata) 0,35 4,26 0,08 5,81 0,12 4.2 Zespół Sphagno-Caricetum rostratae (torfowce, turzyca dzióbkowata) 0,38 Zespół Carici canescentis-Agrostietum caninae (turzyca siwa, mietlica psia) 4.3 0,59 4.4 Zbiorowisko Eriophorum vaginatum-Sphagnum fallax (wełnianka pochwowata, torfowiec odgięty) 1,49 4.5 Zespół Ledo-Sphagnetum magellanici (kontynentalne torfowisko wysokie) 1,92 4.6 Obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion 5. Zbiorowiska roślinności antropogenicznej 5.1 Zespół Calamagrostietum epigei (trzcinnik piaskowy) 1,31 36,14 1,25 5.2 Zespół Dauco-Picridetum hieracioidis (marchew zwyczajna, goryczel jastrzębcowaty) 5.3 Zespół Trifolio-Agrimonietum (zbiorowisko okrajkowe) 5.4 Zbiorowisko Bromus inermis (stokłosa bezostna) 5.5 Zbiorowisko Brachypodium pinnatum (kłosownica pierzasta) 5.6 Zbiorowisko Elymus repens (perz właściwy) 5.7 Zbiorowisko Holcus mollis (kłosówka miękka) 1,58 0,41 0,94 0,32 16,01 9,75  5.8 Zbiorowisko Carex hirta (turzyca owłosiona) 5.9 Zbiorowisko Carex brizoides (turzyca drżączkowata) 5.10 Zbiorowisko Polygonum hydropiper (rdest ostrogorzki) 5.11 Zbiorowisko Rumex sanguineus (szczaw gajowy) 5.12 Zbiorowisko Solidago serotina (nawłoć późna) 5.13 Zbiorowisko Urtica dioica (pokrzywa zwyczajna) 5.14 Zbiorowisko Astragallus glycyphyllos (traganek szerokolistny) 0,31 3,14 0,13 0,97 0,25 0,70 0,25 5.15 Zbiorowisko Hypericum maculatum-Agrostis capillaris (dziurawiec czteroboczny, mietlica pospolita) 0,13 Zbiorowiska roślinności leśnej i zaroślowej niezaliczone do powierzchni leśnej 6. zalesionej 12,12 6.1 Wczesne stadium sukcesji olsu porzeczkowego (Ribeso nigri-Alnetum) 1,50 6.2 Wczesne stadium sukcesji łęgu jesionowo-olszowego (Fraxino-Alnetum) 0,24 6.3 Zbiorowisko Betula pendula-Agrostis capillaris (brzoza brodawkowata, mietlica pospolita) 0,48 6.4 Zbiorowisko Betula pubescens-Ulmus laevis (brzoza brodawkowata, wiąz szypułkowy) 6.5 Zbiorowisko Populus tremula (topola osika) 6.6 Zbiorowisko Alnus glutinosa (olsza czarna) 6.7 Zbiorowisko Betula pendula (brzoza brodawkowata) 6.8 Zespół Ribeso nigri-Alnetum (ols porzeczkowy) 0,16 0,16 0,74 0,94 2,42 6.9 Zespół Salicetum pentandro-cinereae (zarośla wierzby szarej i wierzby pięciopręcikowej) 6.10 Zbiorowiska zaroślowe 6.11 Zbiorowiska pozostawione do wtórnej sukcesji leśnej 7. Inne powierzchnie nieleśne 7.1 Pole 7.2 Ogród 7.3 Sad 7.4 Nieużytek 7.5 Okresowe zbiorniki wodne o zmiennej powierzchni 2,82 0,77 1,89 6,18 3,66 0,69 0,08 0,86 0,89 Razem 166,10 2.4. Ekosystemy wodne obejmują 51,21 ha, co stanowi 0,61% powierzchni pozostającej w użytkowaniu wieczystym Parku. 1. Typy ekosystemów wodnych występujące na terenie Parku: 1) stawy – Stawy Echo, Czarny Staw i Staw Florianiecki – 40,48 ha; 2) źródła i cieki okresowe (występują jako obiekty punktowe i liniowe); 3) źródła i cieki trwałe (rzeki Wieprz, Świerszcz, Szum i Krupiec) – 10,73 ha. 2. W ekosystemach wodnych wyróżnia się następujące siedliska przyrodnicze sieci Natura 2000: 1) starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion 3150 – około 1 ha, 2) nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników (Ranunculion fluitantis) 3260 – 10,73 ha. 2.5. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie około 2500 gatunków roślin i grzybów, w tym 41 gatunków o szczególnym znaczeniu dla Parku, które zostały wskazane do monitoringu, ochrony ich biotopu lub siedliska, w których bytują, oraz do wspierania przez Służby Parku (bądź specjalistów zewnętrznych) liczby stanowisk i liczebności populacji, zwanych dalej „gatunkami specjalnego zainteresowania”: 1) rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) – 924 gatunki;  2) mszaki (Bryophyta) – 197 gatunków; 3) sinice (Cyanophyta) i glony (Algae) – ponad 200 gatunków; 4) grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) i śluzowce (Myxomycetes) – ponad 1000 gatunków; 5) porosty (Lichenes) – ponad 150 gatunków. 2.6. Gatunki roślin i grzybów o szczególnym znaczeniu: 1) w Parku występuje 137 gatunków objętych ochroną, z czego ochronie ścisłej podlega 49 gatunków, a częściowej 88 gatunków, w tym: a) rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) – ochrona ścisła 21 gatunków, ochrona częściowa 43 gatunki, b) mszaki (Bryophyta) – ochrona ścisła 24 gatunki, ochrona częściowa 21 gatunków, c) grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) – ochrona częściowa 12 gatunków, d) grzyby zlichenizowane – porosty (Lichenes) – ochrona ścisła 4 gatunki, ochrona częściowa 12 gatunków; 2) gatunki specjalnego zainteresowania: a) rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) – 41 gatunków: tojad dzióbaty Aconitum variegatum, czosnek niedźwiedzi Allium ursinum, czosnek siatkowaty Allium. victorialis, zawilec wielkokwiatowy Anemone sylvestris, mącznica lekarska Arctostaphylos uva-ursi, zanokcica murowa Asplenium ruta-muraria, pokrzyk wilcza jagoda Atropa belladonna, podejźrzon marunowy Botrychum matricariifolium, podejźrzon księżycowy Botrychium lunarna, podejźrzon rutolistny Botrychium multifidum, turzyca bagienna Carex limosa, buławnik mieczolistny Cephalanthera longifolia, buławnik czerwony Cephalanthera rubra, pomocnik baldaszkowy Chimaphila umbellata, powojnik prosty Clematis recta, kokorycz pusta Corydalis cava, kokorycz wątła Corydalis intermedia, obuwik pospolity Cypripedium calceolus 1902, rosiczka pośrednia Drosera intermedia, kruszczyk błotny Epipactis palustris, kruszczyk rdzawoczerwony Epipactis atrorubens, skrzyp zimowy Equisetum hyemale, śnieżyczka przebiśnieg Galanthus nivalis, goryczuszka orzęsiona Gentianella ciliata, tajęża jednostronna Goodyera regens, wąkrota zwyczajna Hydrocotyle vulgaris, rojownik pospolity Jovibarba sobolifera, okrzyn szerokolistny Laserpitium latifolium, zimoziół północny Linnaea borealis, listera jajowata Listera ovata, szafirek miękkolistny Muscari comosum, lepiężnik różowy Petasites hybridus, paprotnik kolczysty Polystichum aculeatum, paprotnik Brauna Polystichum brauni, kokoryczka okółkowa Polygonatum verticillatum, gruszyczka zielonawa Pyrola chlorantha, krwiściąg mniejszy Sanguisorba minor, starzec kędzierzawy Senecio rivularis, ożanka właściwa Teucrium chamaedrys, rutewka orlikolistna Thalictrum aquilegiifolium, ciemiężyca zielona Veratrum lobelianum, b) mszaki (Bryophyta) – 5 gatunków, w tym: - mchy (Musci) – 4 gatunki: widłoząb zielony Dicranum viride 1381, bezlist okrywowy Buxbaumia viridis 1386, sierpowiec błyszczący Drepanocladus (Hamatocaulis) vernicosus 1393, płaszczeniec marszczony Buckiella undulata, - wątrobowce (Hepaticae) – 1 gatunek: bagniczka pływająca Cladopodiella fluitans, c) grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) – 6 gatunków: podgrzybek pasożytniczy Pseudoboletus parasiticus, sarniak Sarcodon sp., berłóweczka frędzelkowana Tulostoma fimbriatum, buławka spłaszczona Clavariadelphus ligula, ozorek dębowy Fistulina hepatica, soplówka gałęzista (bukowa) Hericium coralloides. d) grzyby zlichenizowane – porosty (Lichenes) – 2 gatunki: granicznik płucnik Lobaria pulmonaria, włostka ciemniejsza Bryoria subcana. 2.7. Na obszarze Parku stwierdzono występowanie około 3640 gatunków zwierząt, w tym ponad 110 gatunków specjalnego zainteresowania: 1) kręgowce Vertebrata – 344 gatunki: a) ssaki Mammalia – 59 gatunków, b) ptaki Aves – 230 gatunków, c) gady Reptilia – 9 gatunków,  d) płazy Amphibia – 15 gatunków, e) promieniopłetwe Actinopterygii – 30 gatunków, f) kręgowce bezszczękowe Petromyzontida – 1 gatunek; 2) bezkręgowce Invertebrata – około 3275 gatunków: a) pierwotniaki Protozoa – 37 gatunków, b) nicienie Nematoda (glebowe, wolnożyjące) – 33 gatunki, c) pierścienice Annelida – 49 gatunków, d) mięczaki Mollusca – 76 gatunków, e) stawonogi Arthotopoda – 3079 gatunków: - skorupiaki Crustacea – 49 gatunków, - pajęczaki Arachnida – 339 gatunków, - dwuparce Diplopoda – 11 gatunków, - owady Insecta – 2680 gatunków. 2.8. Gatunki lub grupy gatunków zwierząt o szczególnym znaczeniu: 1) gatunki lub grupy gatunków objęte ochroną ścisłą i częściową – łącznie 331, w tym w poszczególnych gromadach: a) ssaki Mammalia – 34 gatunki (ochrona ścisła – 21 gatunków, ochrona częściowa – 13 gatunków), b) ptaki Aves – 218 gatunków (ochrona ścisła – 211 gatunków, ochrona częściowa – 7 gatunków), c) gady Reptilia – 7 gatunków (ochrona ścisła – 2 gatunki, ochrona częściowa – 5 gatunków), d) płazy Amphibia – 14 gatunków (ochrona ścisła – 7 gatunków, ochrona częściowa – 7 gatunków), e) promieniopłetwe Actinopterygii – 5 gatunków objętych ochroną częściową, f) kręgowce bezszczękowe Petromyzontida – 1 gatunek objęty ochroną częściową, g) pierścienice Annelida – 1 gatunek objęty ochroną częściową, h) mięczaki Mollusca – 2 gatunki objęte ochroną częściową, i) owady Insecta – 49 gatunków, w tym 15 gatunków objętych ochroną ścisłą i 34 gatunki objęte ochroną częściową; 2) gatunki specjalnego zainteresowania: a) kręgowce – 53 gatunki, 1 rodzina - nietoperze Chiroptera, 1 rząd - szponiaste Falconiformes oraz 2 gromady – płazy Amphibia i gady Reptilia (łącznie ponad 110 gatunków): minogi czarnomorskie Eudontomyzon spp.1098, w tym minóg ukraiński Eudontomyzon mariae piskorz Misgurnus fossilis 1145, koza Cobitis taenia 1149, piekielnica Alburnoides bipunctatus, śliz Barbatula barbatula, głowacz białopłetwy Cottus gobio 1163, płazy Amphibia (w tym traszka grzebieniasta Triturus cristatus (Triturus cristatus carnifex) 1166, kumak nizinny Bombina bombina 1188, gady Reptilia (w tym żółw błotny Emys orbicularis 1220), łabędź niemy Cygnus olor, cyraneczka Anas crecca, krzyżówka Anas platyrhynchos, cyranka Anas querquedula, czernica Aythya fuligula, głuszec Tetrao urogallus, jarząbek Bonasa bonasia, bocian czarny Ciconia nigra A030, szponiaste Falconiformes w tym: trzmielojad Pernis apivorus A072, orlik krzykliwy Aquila pomarina A089, kobuz Falco subbuteo A099), wodnik Rallus aquaticus, zielonka Porzana parva, kropiatka Porzana porzana, kokoszka Gallinula chloropus, łyska Fulica atra, żuraw Grus grus, derkacz Crex crex A122, sieweczka rzeczna Charadrius dubius, czajka Vanellus vanellus, samotnik Tringa ochropus, słonka Scolopax rusticola, kszyk Gallinago gallinago, siniak Columba oenas A207, sóweczka Glaucidium passerinum, puszczyk Strix aluco, puszczyk uralski Strix uralensis A220, włochatka Aegolius funereus A223, lelek Caprimulgus europaeus A224, zimorodek Alcedo atthis, dzięcioł zielonosiwy Picus canus A234, dzięcioł zielony Picus viridis, dzięcioł czarny Dryocopus martius A236, dzięcioł duży Dendrocopos major, dzięcioł białogrzbiety Dendrocopos leucotos A239, dzięcioł średni Dendrocopos medius A238, dzięciołek Dendrocopos minor, pliszka górska Motacilla cinerea A261, muchołówka białoszyja Ficedula albicollis A321, muchołówka mała Ficedula parva A320, jarzebatka Sylvia nisoria A307, gąsiorek Lanius collurio A338, ortolan Emberiza hortulana, nietoperze Chiroptera (w tym: mopek Barbastella barbastellus 1308, nocek łydkowłosy Myotis dasycneme 1318, nocek Bechsteina Myotis bechsteinii 1323, nocek duży Myotis myotis 1324), bóbr europejski Castor fiber 1337, koszatka Dryomys nitedula, orzesznica Muscardinus avellanarius, popielica Glis glis, ryś Lynx lynx 1361, wilk Canis lupus 1352, wydra Lutra lutra 1355,  b) bezkręgowce – 32 gatunki i 1 rodzina mrówki Formicidae (łącznie ponad 60 gatunków): pijawka lekarska Hirudo medicinalis, biegacz pomarszczony Carabus intricatus, biegacz wypukły Carabus convexus, biegacz obrzeżony Carabus marginalis, biegacz Bessera Carabus besseri, biegacz dołkowany Carabus irregularis, kałużnica czarna Hydrosus aterrimus, kałużnica czarnozielona Hydrosus piceus, opiętek białowieski Agrilus pseudocyaneus, sprężyk rdzawy Elater ferrugineus, zgniotek szkarłatny Cucujus haematodes, zgniotek cynobrowy Cucujus cinnaberinus 1086, nadobnica alpejska Rosalia alpina 1087, kreślinek nizinny Graphoderus bilineatus 1082, zagłębek bruzdkowany Rhysodes sulcatus 4026, jelonek rogacz Lucanus cervus, wynurt Ceruchus chrysomelinus, pachnica dębowa Osmoderma eremita (Osmoderma barnabita) 1084, czerwończyk nieparek Lycaena dispar 1060, szlaczkoń szafraniec Colias myrmidone 4030, szlaczkoń torfowiec Colias palaeno, dostojka eunomia Boloria eunomia, modraszek arion Maculinea arion, pasyn lucylla Neptis rivularis, sówka puszczykówka Xylomoia strix 4044, modliszka zwyczajna Mantis religiosa, trzepla zielona Ophiogomphus cecilia 1037, straszka północna Sympecma paedisca, zalotka większa Leucorrinia pectoralis 1042, miedziopierś północna Somatochlora arctica, mrówki Formicidae, pstrokaczek ukraiński Poecilimon ukrainicus, nadobnik włoski Calliptamus italicus. 2.9. W Parku występują następujące typy krajobrazów: 1) naturalny (ekosystemy lądowe) – zajmujący 93,8% powierzchni Parku; 2) naturalno-kulturowy (lądowe ekosystemy nieleśne) – zajmujący 6,0% powierzchni Parku; 3) kulturowo-naturalny (tereny zabudowane) – zajmujący 0,2% powierzchni Parku. 3. Społeczne uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody 3.1. Podstawa funkcjonowania Roztoczański Park Narodowy został utworzony rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 maja 1974 r. w sprawie utworzenia Roztoczańskiego Parku Narodowego (Dz. U. poz. 120). Aktualną podstawą działalności Parku jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie Roztoczańskiego Parku Narodowego (Dz. U. poz. 124). 3.2. Położenie Roztoczański Park Narodowy położony jest na terenie województwa lubelskiego, powiatu zamojskiego i biłgorajskiego, gmin Adamów, Józefów, Zamość, Zwierzyniec. Park zajmuje powierzchnię 8481,76 ha, w tym: grunty Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Parku 8333,79 ha, grunty Skarbu Państwa w innym zarządzie 54,08 ha, grunty prywatne i innych własności 93,89 ha. Powierzchnia otuliny wynosi 38 095,87 ha. Zestawienie powierzchni obrębami ewidencyjnymi, gminami i powiatami Obręb ewidencyjny Gmina, powiat, województwo Powierzchnia (ha z dokładnością do 1 m) 06-02-075-0012 Górecko Stare 182,6174 06-02-075 Gmina Józefów 182,6174 06-02 Powiat biłgorajski 182,6174 06-20-012-0002 Bliżów 328,5318 06-20-012 Gmina Adamów 328,5318 06-20-142-0026 Wólka Wieprzecka 4,1894 06-20-142 Gmina Zamość 4,1894 06-20-154-0001 Miasto Zwierzyniec 16,5600 06-20-154 Miasto Zwierzyniec 16,5600 06-20-155-0002 Guciów 28,3290 06-20-155-0003 Kosobudy 3755,0236 06-20-155-0004 Obrocz 2934,9076 06-20-155-0005 Kosobudy Bór 21,1805 06-20-155-0009 Wywłoczka 289,6894 06-20-155-0012 RPN Zwierzyniec 772,7654  06-20-155 Gmina Zwierzyniec 06-20 Powiat zamojski Województwo lubelskie Ogółem: 7801,8955 8151,1767 8333,7941 8333,7941 3.3. Wykaz kategorii użytkowania gruntów na obszarze Parku pozostających w użytkowaniu wieczystym Parku Grupa i rodzaj użytku oraz kategoria użytkowania 1. Lasy 1.1. Grunty leśne zalesione - drzewostany 1.2. Grunty leśne niezalesione - razem 1.2.1. Przewidziane do sukcesji naturalnej 1.2.2. Polany widokowe (inne wylesienia) 1.3. Grunty związane z gospodarką leśną 1.3.1. Budynki i budowle 1.3.2. Urządzenia melioracji wodnych 1.3.3. Linie podziału przestrzennego lasu 1.3.4. Drogi leśne 1.3.5. Tereny pod liniami energetycznymi 1.3.6. Miejsce składowania drewna 1.3.7. Parkingi leśne 1.3.8. Plaża (urządzenia turystyczne) 2. Użytki rolne 2.1. Grunty orne 2.2. Sady 2.3. Łąki trwałe 2.4. Pastwiska trwałe 2.5. Grunty rolne zabudowane 2.6. Rowy 3. Grunty pod wodami 3.1. Grunty pod wodami powierzchniowymi płynącymi 3.2. Grunty pod wodami powierzchniowymi stojącymi 4. Tereny różne 1.1. Wały ochronne nieprzystosowane do ruchu kołowego 1.2. Grunty wyłączone z produkcji (poza gruntami pod zabudowę) Powierzchnia (ha z dokładnością do 1 m) 8081,5361 7818,1905 36,1404 24,3619 11,7785 227,2052 0,9597 3,6509 122,9051 97,0652 1,2615 0,5356 0,2652 0,5620 196,4742 96,3824 1,0677 54,4028 30,5616 13,8014 0,2583 51,2103 10,7293 40,4810 3,2040 2,5442 0,6598 5. Grunty zabudowane i zurbanizowane - tereny komunikacyjne (drogi) 6. Nieużytki - bagna Razem grunty niezaliczone do lasów RAZEM 0,2166 1,1529 252,2580 8333,7941  Rozdział 2 IDENTYFIKACJA ORAZ OKREŚLENIE SPOSOBÓW ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ ICH SKUTKÓW I. Istniejące zagrożenia wewnętrzne Zagrożone siedlisko przyrodnicze lub Lp. Identyfikacja zagrożeń gatunek Natura 2000 wraz z kodem Zanieczyszczanie wód 1. Siedlisko: i gleby odpadami stałymi wszystkie. 2. Gatunki roślin: 1393. 3. Gatunki zwierząt: 1098, 1145, 1149, 1. Zaburzenie naturalnego 1. Siedlisko: 3150, kierunku spływu wód, 3260, 6410, 6510, zniekształcenie 7110, 7140, 91D0, wododziału Wieprza 91E0. i Sanu. 2. Gatunki roślin: 2. Zmiana stosunków 1393. wodnych przez dawne 3. Gatunki zwierząt: melioracje, powodujące 1042, 1098, 1145, zanikanie gatunków o 1149, 1163, 1166, szczególnym znaczeniu 1188, 1220, 1355, dla Parku i rzadko 1361, A108, A104, występujących A030 zbiorowisk charakterystycznych dla siedlisk wilgotnych i ich sukcesję w kierunku innych, pospolicie występujących zbiorowisk Procesy erozyjne powstające Siedlisko: 9130, 9170, w wyniku antropopresji 91P0 wzdłuż szlaków turystycznych i ścieżek poznawczych Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków Usuwanie odpadów, w szczególności przy szlakach turystycznych, wzdłuż dróg wewnętrznych i publicznych oraz w korytach i dolinach rzek 1. Trwałe rozdzielenie zlewni przez sukcesywne zasypywanie rowów melioracyjnych. 2. Konserwacja oraz rozbudowa sieci zastawek ograniczających erozję wgłębną oraz spływ powierzchniowy z obszaru ochrony ścisłej Międzyrzeki. 3. Koszenie zespołów i zbiorowisk łąkowych zgodnie z wymogami utrzymania ich we właściwym stanie ochrony oraz wymogami dla występujących tam gatunków roślin i zwierząt 1. Na terenach lessowych i piaszczysto-pylastych bardzo podatnych na rozwój erozji żłobikowej monitoring natężenia ruchu turystycznego na szlakach i ścieżkach poznawczych oraz inwentaryzowanie powstających zagrożeń erozyjnych. 2. Wyłączenie z użytkowania rekreacyjnego najbardziej narażonej części wydmy przy stawie kąpielowym i okresowe formowanie rozdeptywanej plaży. 3. Dokonanie korekt przebiegu tras dla ograniczenia żłobienia zboczy, kanalizowanie ruchu barierkami z żerdzi  Nadmierny rozwój pokrywy Siedlisko: 9130, 9170 roślinnej na powierzchni odsłonięć i wychodni skalnych Zanieczyszczenie powietrza, Wszystkie siedliska gleb i hałas wzdłuż szlaków przyrodnicze komunikacyjnych oraz gatunki roślin przecinających Park i zwierząt Niezgodność składu Siedlisko: 9130, 9170, gatunkowego drzewostanów 91D0, 91P0 z siedliskiem Uproszczenie składu Siedlisko: 9130, 9170, gatunkowego drzewostanów 91P0 zdominowanego przez jeden gatunek drzew, na skutek nadmiernego popierania jego udziału w drzewostanach Jednowiekowość Siedlisko: 9130, 9170, drzewostanów w wyniku 91P0 odnowienia sztucznego na dużych powierzchniach Występowanie w Siedlisko: 9130, 91P0, drzewostanach gatunków 91D0, 9170, 91E0 roślin neofitycznych obcych geograficznie 10 Występowanie w dolnych 1. Siedlisko: 9130, warstwach drzewostanów 91P0, 91D0, 9170. gatunków roślin 2. Gatunki roślin: niezgodnych z siedliskiem dla podwyższania produkcyjności siedliska Odpowiednie kształtowanie pokrywy roślinnej oraz okresowe uprzątanie rumoszu Działanie na rzecz ograniczania prędkości pojazdów na szlakach komunikacyjnych i budowy obwodnic Parku 1. Przebudowa składu gatunkowego drzewostanów. 2. Prowadzenie cięć, wprowadzanie i uzupełnianie odnowień, przygotowywanie gleby pod samosiew, melioracje agrotechniczne przed wprowadzeniem odnowień. 3. Pielęgnacja i ochrona odnowień. 4. Trzebieże przekształceniowe w drzewostanach, w których istnieje II piętro warstwy drzew powstałe w skutek spontanicznych procesów odnawiania się gatunków drzewostanów zgodnych z siedliskiem. 5. Zbiór nasion i zrzezów rodzimych populacji drzew, prowadzenie gospodarki szkółkarskiej, w szczególności stosowanie niezbędnych zabiegów pielęgnacyjnych i ochronnych z możliwością zastosowania środków chemicznych i nawozów 1. Przywrócenie właściwego składu gatunkowego drzewostanów przez cięcia oraz przygotowanie gleby pod obsiew naturalny. 2. W drzewostanach, w których pojawiło się odnowienie zgodnych z siedliskiem gatunków drzew leśnych, włączenie odnowienia do planowania ochronnego. 3. Prowadzenie zabiegów regulujących skład gatunkowy podrostów i młodników oraz uzupełnianie odnowień gatunkami drzew zgodnymi z siedliskiem, których brak w składzie Zabiegi na rzecz zmiany struktury wiekowej w drzewostanach wchodzących w okres odnowienia: 1) cięcia różnicujące strukturę drzewostanu; 2) cięcia inicjujące naturalne odnowienie Eliminacja gatunków roślin neofitycznych, w razie potrzeby zwalczanie szczególnie uciążliwych neofitów krzewiastych, w szczególności czeremchy amerykańskiej (Padus serotina) i świdośliwy kłosowej (Amelanchier spicata), polegające na stosowaniu środków systemicznych podawanych na aparat asymilacyjny i w miazgę likwidowanych roślin Usuwanie gatunków roślin niepożądanych dla umożliwienia odnawiania się gatunków typowych dla siedliska  11 Uszkodzenia powodowane Siedlisko: 9130, 91P0, przez czynniki biotyczne 91D0, 9170 i abiotyczne w ekosystemach leśnych 12 Presja zwierząt 1. Siedlisko: 9130, roślinożernych (w tym 91P0, 91E0, 9170. koników polskich (Equus 2. Gatunki roślin: caballus gmelini Ant., 1902. Forma Silvatica Vet.)) 3. Gatunki zwierząt: na składniki wszystkich 1166, 1188, A022, ekosystemów, a zwłaszcza A120 na odnowienia drzew i krzewów leśnych 13 Zagrożenia ekosystemów 1. Siedlisko: 9130, leśnych objawiające się ich 91P0, 9170. zubożeniem spowodowane 2. Gatunki roślin: niedoborem lub nadmiarem 1386, 1381. martwego drewna 3. Gatunki zwierząt: 4026, 1166, 1188, A217, A223, A234, A236, A238, A239, A320, A321, A207 14 Zmniejszenie puli genowej Siedlisko: 9130, 91P0, w obrębie gatunków drzew 91D0, 9170 15 Ograniczenie wzrostu Siedlisko: 9130, 9170, i rozwoju upraw przez 92P0 roślinność zielną i krzewy 16 Zamieranie niektórych Siedlisko: 9130, 9170 gatunków drzew, w szczególności jesionu wyniosłego (Fraxinus excelsior) i wiązów (Ulmus sp.), skutkujące zmianami składu gatunkowego lasu 17 Wtórna sukcesja leśna 1. Siedlisko: 7110, w obszary lądowych 7140, 6510, 6410. ekosystemów nieleśnych 2. Gatunki roślin: o szczególnym znaczeniu 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1060, 4030, A072, A089, A122, A307, A338 Na całym obszarze ochrony czynnej prognozowanie zagrożeń i ich eliminowanie 1. Utrzymanie populacji zwierząt w stanie, niezagrażającym powstawaniu i rozwojowi odnowień. 2. Zabezpieczanie upraw leśnych i odnowień przed zgryzaniem. 3. Podejmowanie działań ochronnych w postaci grodzeń wokół zbiorników wodnych mających na celu zminimalizowanie niekorzystnego wpływu koników polskich (Equus caballus gmelini Ant., Forma Silvatica Vet.) na gniazdowanie ptaków i zmiany powodowane w zbiorowiskach szuwarowych stawów 1. Usuwanie drzew martwych wydzielonych na skutek klęsk elementarnych, działalności pasożytniczych grzybów i owadów zabijających drzewa, w drzewostanach objętych ochroną czynną. 2. Pozostawianie do mineralizacji drewna martwego w drzewostanach, w których występuje jego niedobór. 3. W drzewostanach jednowiekowych ze sztucznego odnowienia pozostawianie do naturalnej śmierci i całkowitej mineralizacji drzew pochodzących z poprzednich pokoleń (pozostawione przestoje i nasienniki) oraz drzew z dziuplami Pozyskanie materiału genetycznego z wybranych populacji drzew pochodzących z różnych części Parku z dopuszczeniem pozyskiwania nasion z osobników rosnących na obszarze ochrony ścisłej oraz hodowla odpowiedniego materiału sadzeniowego Zabiegi agrotechniczne, pielęgnacja upraw leśnych Usuwanie i niszczenie zainfekowanych egzemplarzy 1. Usuwanie zapustów drzew, krzewów i ich odrośli (włącznie z wyrywaniem z korzeniami) z dopuszczeniem wypalania biomasy. 2. Stosowanie środków chemicznych niepowodujących zagrożenia dla siedlisk, roślin i zwierząt  18 Zmiany w składzie 1. Siedlisko: 6510, gatunkowym roślinności łąk 6410. i muraw ciepłolubnych, 2. Gatunki roślin: będące skutkiem 1393, 1902. zaniechania użytkowania 3. Gatunki zwierząt: 1060, A030, A031, A072, A089, A122, A307 19 Zanikanie ekosystemów 1. Gatunki roślin: pastwiskowych 1902. 2. Gatunki zwierząt: A031, A072, A089, A122, A307 20 Ograniczenie różnorodności 1. Siedlisko: 3260, biologicznej 3150. roślin i zwierząt 2. Gatunki zwierząt: ekosystemów wodnych 1098, 1145, 1149, (monotypizacja 1163, 1166, 1188, i ubożenie siedlisk 1337, 1355, A060, wodnych) A022, A030, A120 21 Zanikanie populacji 1. Gatunki roślin: gatunków roślin i grzybów wszystkie. rzadkich, zagrożonych 2. Gatunki zwierząt: i chronionych wszystkie 22 Masowe pojawianie się 1. Siedlisko: 91P0, gatunków roślin obcego 91D0, 9170, 3260, pochodzenia i inwazyjnych 7110, 7140, 6510, 3150, 6410. 2. Gatunki roślin: wszystkie. 3. Gatunki zwierząt: A072, A089, A122 23 Zanikanie mokradeł oraz 1. Siedlisko: 91D0, zbiorników wodnych 3260, 7110, 7140, (naturalnych i sztucznych) 3150, 6410. będących miejscami rozrodu 2. Gatunki roślin: i żerowania gatunków 1393. zwierząt 3. Gatunki zwierząt: 1060, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1337, 1355, A030 Zachowanie siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony położonych na trwałych użytkach zielonych, w tym wykaszanie z usuwaniem biomasy oraz ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych Ekstensywne użytkowanie kośne, kośno- pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych, w tym kulturowy wypas rodzimych ras zwierząt 1. Wprowadzanie gatunków roślin i zwierząt pochodzenia lokalnego do ekosystemów wodnych. 2. Zachowanie roślinności przybrzeżnej wokół zbiorników wodnych powstałych w dolinie Świerszcza 1. Ochrona czynna biotopów gatunków zanikających i gatunków specjalnego zainteresowania, w tym doświetlenie. 2. Deponowanie materiału nasiennego w banku nasion. 3. Zachowanie odpowiednich mikrosiedlisk (w tym drewna do mineralizacji) oraz czynna ochrona ekosystemów (głównie nieleśnych) Eliminacja lub ograniczanie rozprzestrzeniania się gatunków niepożądanych, w szczególności: 1) czeremchy amerykańskiej (Padus serotina); 2) świdośliwy kłosowej (Amelanchier spicata); 3) dębu czerwonego (Quercus rubra); 4) robinii akacjowej (Robinia pseudoacacia); 5) rudbekii nagiej (Rudbeckia laciniata); 6) niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera); 7) niecierpka drobnokwiatowego (Impatiens parviflora); 8) kolczurki klapkowanej (Echinocystis lobata); 9) nawłoci późnej (Solidago gigantea); 10) nawłoci kanadyjskiej (Solidago canadensis); 11) erechtitesa jastrzębcowatego (Erechtites hieracifolia) 1. Utrzymanie i odtwarzanie miejsc rozrodu i zimowania gatunków zwierząt, których cykl rozwojowy związany jest z obecnością wody, zaś cykl życiowy ściśle związany jest z wodą i siedliskami od wody zależnymi. 2. Oczyszczanie czasz zbiorników z gromadzącego się detrytusu i namułów, stabilizacja brzegów. 3. Ochrona tras migracji i korytarzy ekologicznych  24 Zanikanie populacji Gatunki zwierząt: gatunków zwierząt rzadkich, wszystkie zagrożonych i chronionych 25 Pojawienie się gatunków Gatunki zwierząt: 1037, zwierząt obcych 1042, 1060, 4030, inwazyjnych oraz gatunków 1098, 1145, 1149, zwierząt rodzimych, których 1163, 1220, A022, wzrost liczebności zagraża A030, A089, A119, gatunkom zwierząt A120, A127 rodzimym zagrożonym 26 Rozjeżdżanie, głównie Gatunki zwierząt: 1037, płazów i gadów, a także 1042, 1060, 1166, bezkręgowców, ptaków 1188, 1220, 1337, i ssaków w wyniku ruchu 1352, 1355, 1361, pojazdów na drogach A220, A223, A234, publicznych i wewnętrznych A236, A238, A239, przebiegających przez Park A338 27 Kolizje ptaków i nietoperzy Gatunki zwierząt: 1308, z napowietrznymi liniami 1318,1324, A060, energetycznymi A022, A030, A072, i telekomunikacyjnymi A089, A099, A215, A220. 1. Ochrona biotopów i miejsc rozrodu. 2. Restytucja gatunków. 3. Tworzenie i utrzymanie alternatywnych i zastępczych miejsc rozrodu. 4. Utrzymanie drożności i bezpieczeństwa szlaków migracji i korytarzy ekologicznych Eliminacja gatunków obcych oraz redukcja populacji niektórych gatunków rodzimych, w szczególności: 1) bezkręgowców – mięczaków (Mollusca) i owadów (Insecta); 2) kręgowców, w tym zwłaszcza: a) jenota ussuryjskiego (Nyctereutes procyonoides), b) bażanta (Phasianus colchicus), c) żółwia czerwonolicego/żółtolicego ozdobnego (Trachemys scripta elegans), d) karasia srebrzystego (Carassius gibelio), e) pstrąga tęczowego (Oncorhynchus mykiss), f) sumika karłowatego (Ameiurus nebulosus), g) trawianki (Perccottus glenii), h) lisa (Vulpes vulpes) Czynna ochrona tras migracji płazów i gadów: 1) tworzenie trwałych przejść do migracji płazów i gadów (oraz innych małych zwierząt); 2) okresowe zabezpieczenia tras migracji płazów i gadów, ograniczenie ruchu na niektórych odcinkach dróg wewnętrznych; 3) działanie na rzecz ograniczenia do 50 km/h prędkości pojazdów na drogach publicznych (powiatowych i gminnych) przecinających Park 1. Działanie na rzecz zastąpienia napowietrznych linii elektroenergetycznych podziemnymi liniami elektroenergetycznymi. 2. Działania na rzecz zapobiegania kolizjom ptaków i nietoperzy z elektroenergetycznymi liniami napowietrznymi 28 Zaniechanie użytkowania Gatunki zwierząt: A122 1. Wykup gruntów. gruntów niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku (ornych i użytków zielonych), skutkujące zanikiem cennych zbiorowisk roślinnych oraz zanikiem gatunków zwierząt związanych z tymi zbiorowiskami (jako siedliskami lęgowymi i żerowiskami) a także gatunków związanych z mozaiką krajobrazu, zubożenie walorów widokowych 2. Popieranie ekstensywnej działalności rolniczej na gruntach innej własności  29 Linie kolejowe i drogowe Gatunki zwierząt: 1037, przebiegające przez obszar 1042, 1060, 1166, Parku 1188, 1220, 1337, 1352, 1355, 1361, A220, A223, A234, A236, A238, A239, A338 30 Zagrożenia powodowane Siedlisko: wszystkie użytkowaniem obszarów udostępnionych oraz samowolnym, niezgodnym z regulaminem Parku ruchem pojazdów i osób 31 Utrudnienia realizacji Siedlisko: 9130, 9170, podstawowych celów Parku 91P0, 6410, 6510, 7140 ze względu na występowanie na obszarze Parku gruntów niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku 32 Deprecjacja cennych - obiektów kulturowych na terenie Parku 33 Nadmierny ruch turystyczny Siedlisko: wszystkie. Gatunki roślin: 1902. Gatunki zwierząt: 1166, 34 Rekreacja na Stawach Echo Gatunki zwierząt: 1166, 1188, 1220, A022, A029, A030 Wypalanie roślinności na Wszystkie siedliska łąkach, ścierniskach, przyrodnicze oraz ugorach, mogące gatunki roślin powodować pożar lasu i zwierząt 1. Wspieranie przedsięwzięć w zakresie zmniejszenia lub zminimalizowania negatywnego oddziaływania tras komunikacyjnych, w szczególności przez ograniczenie śmiertelności zwierząt. 2. Dążenie do ograniczenia lub wyprowadzenia z obszaru Parku zagospodarowania i zabudowy związanych z obiektami i urządzeniami komunikacji samochodowej 1. Kierowanie ruchu turystycznego do wyznaczonych obszarów. 2. Bieżące uzupełnianie oraz odbudowa infrastruktury technicznej i turystycznej na istniejących i projektowanych szlakach, i innych miejscach udostępnionych do zwiedzania, wraz z zapewnieniem bezpieczeństwa skierowanym tam zwiedzającym 1. Wykup gruntów niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku. 2. Przejęcie gruntów Skarbu Państwa pozostających w innym zarządzie 1. Prowadzenie remontów i zabezpieczanie obiektów kulturowych znajdujących się na terenie Parku, w tym siedziby Dyrekcji Parku, leśniczówek oraz innych obiektów historycznych. 2. Odtwarzanie i bieżące utrzymanie kapliczek, krzyży i pomników 1. Rozwijanie infrastruktury turystycznej minimalizującej niekorzystne oddziaływanie turystyki. 2. Tworzenie alternatywnych liniowych tras edukacyjno-turystycznych dla tych, w obrębie których następuje rozcinanie i degradowanie podłoża. 3. Wprowadzanie ograniczeń liczby osób przemieszczających się trasami 1. Podejmowanie działań ochronnych przeciwdziałających powstawaniu erozji, polegających na kanalizowaniu ruchu turystycznego. 2. Tworzenie infrastruktury turystycznej ograniczającej degradację wydmy oraz zanieczyszczanie wód 1. Edukacja ekologiczna i przeciwpożarowa. 2. Patrole Służb Parku w okresie największego zagrożenia. 3. Utrzymanie: 1) baz sprzętu przeciwpożarowego z właściwym wyposażeniem; 2) dróg pożarowych; 3) punktów czerpania wody i pasów przeciwpożarowych  II. Potencjalne zagrożenia wewnętrzne Zagrożone siedlisko przyrodnicze lub Lp. Identyfikacja zagrożeń gatunek Natura 2000 wraz z kodem Spowolnienie procesu Siedlisko: 9130, 9170, przebudowy drzewostanów 91P0 z powodu wystąpień pędraków Zmniejszanie się miąższości Siedlisko: 91D0, 91E0, i uwodnienia torfowisk 7110, 7140, 7150 Inwazja gatunków roślin Wszystkie siedliska i zwierząt obcych przyrodnicze oraz lub niepożądanych gatunki roślin i zwierząt Ubożenie składu Gatunki zwierząt: gatunkowego ptaków A030, A072, A089, ekosystemów leśnych A220, A223, A236, A238, A239, A320, A321, A207 Zanikanie małych populacji 1. Gatunki roślin: rzadkich, zagrożonych 1381, 1386, 1393. i chronionych gatunków 2. Gatunki zwierząt: roślin, zwierząt i grzybów 4030, 1082, 1098, 1145, 1149, 1163, 1188, 1220 Zanikanie specyficznych Gatunki zwierząt: cech krajobrazu terenów A099, A122, A307, otwartych o typie krajobrazu A338 naturalno-kulturowego i specyficznych tradycyjnych cech krajobrazu kulturowego wsi Dysharmonijne - oddziaływanie powstającej zabudowy i zagospodarowania na krajobraz Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków 1. Prognozowanie wystąpień zagrożeń powodowanych żerami pędraków. 2. Zmiany kolejności wykonywania zadań ochronnych polegających na zakładaniu odnowień Renaturalizacja stosunków wodnych w zlewniach górnego Świerszcza i Szumu Eliminacja gatunków roślin i zwierząt obcych lub niepożądanych 1. W drzewostanach poddawanych przebudowie, podczas wykonywania zabiegów ochronnych: 1) pozostawianie około 5% powierzchni bez wprowadzania zmian w składzie gatunkowym i strukturze górnej warstwy drzew; 2) pozostawianie zwartych grup (kilka, kilkanaście drzew) oraz drobnych kęp (do 0,05 ha), w których nie będą wyznaczane drzewa do wycięcia i nie będzie usuwany posusz. 2. Uwzględnianie ochrony ptaków w okresie lęgowym podczas wykonywania zadań ochronnych związanych z cięciami w drzewostanach 1. Ochrona i odtwarzanie biotopów. 2. Ochrona tras migracji. 3. Restytucja gatunków roślin, zwierząt i grzybów 1. Wnioskowanie, zgodnie z procedurą planowania miejscowego o zachowanie i odtwarzanie zasobów kulturowych i krajobrazowych. 2. Prowadzenie działań edukacyjnych na rzecz zachowania i odtwarzania zasobów kulturowych i tradycyjnego krajobrazu. 1. Współdziałanie z administracją rządową i samorządową oraz specjalistami w zakresie badań pozostałości tradycyjnej zabudowy wsi w celu określenia jej istotnych cech i określenia wskazówek w zakresie kształtowania zabudowy na zasadzie kontynuacji tradycji oraz nad opracowaniem katalogu projektów współczesnych domów mieszkalnych. 2. Prowadzenie działań edukacyjnych promujących miejscowe tradycje oraz wzbogacanie systemu informacji o walorach krajobrazowych Parku. 3. Kształtowanie potrzeby wartości estetycznych i widokowych krajobrazu u społeczności lokalnej  III. Istniejące zagrożenia zewnętrzne Zagrożone siedlisko przyrodnicze lub Lp. Identyfikacja zagrożeń gatunek Natura 2000 wraz z kodem Obniżanie poziomu 1. Siedlisko: 3150, wód gruntowych 3260, 6410, 6510, 7110, 7410, 91P0, 91D0. 2. Gatunki roślin: 1393. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1355, 1361, A108, A104, A030 Zanieczyszczenie Wszystkie siedliska powietrza wynikające przyrodnicze oraz z istnienia starych gatunki roślin systemów grzewczych i zwierząt Migracja 1. Siedlisko: 3150, zanieczyszczeń do wód 3260, 6410, 6510, wewnątrz Parku 7110, 7410, 91P0, 91D0. 2. Gatunki roślin:1393. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1082, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1355, 1361 Wkraczanie gatunków Wszystkie siedliska roślin i zwierząt obcych przyrodnicze oraz lub rodzimych gatunki roślin niepożądanych i zwierząt Zmniejszanie liczby Gatunki zwierząt: bezkręgowców 1037, 1042, 1098, i kręgowców wodnych 1145, 1149, 1163 Degradacja, Gatunki zwierząt: przekształcenia 1037, 1060, 1083, i zanikanie miejsc 4030, 1098, 1145, Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków 1. Działanie na rzecz ograniczania liczby ujęć wody i wielkości jej poboru, powodujących obniżanie się poziomu wód gruntowych w Parku. 2. Działania na rzecz ograniczenia odpływu wód z istniejącego systemu melioracyjnego w bezpośrednim sąsiedztwie Parku 1. Działanie na rzecz wzrostu wykorzystywania gazu ziemnego (w tym sieciowego) jako nośnika energii. 2. Promowanie i upowszechnianie wiedzy na temat nowoczesnych technologii wykorzystania drewna i innych odnawialnych źródeł energii z wyłączeniem turbin wiatrowych i wielkopowierzchniowych farm fotowoltaicznych 1. Działanie na rzecz utrzymania strefy chroniącej jakość wód podziemnych i powierzchniowych, w tym rzeki Wieprz (gminy Zwierzyniec i Krasnobród) będącej jednocześnie korytarzem ekologicznym przez: 1) ochronę naturalnego koryta rzeki; 2) niezabudowanie teras zalewowych; 3) utrzymanie istniejącej obudowy biologicznej rzeki lub jej wzbogacenie. 2. Działania na rzecz regulacji gospodarki wodno- ściekowej na terenie gmin położonych w Parku i jego otulinie 1. Monitoring rozprzestrzeniania. 2. Podejmowanie działań związanych z likwidacją lub ograniczeniem ekspansji gatunków roślin i zwierząt obcych lub rodzimych niepożądanych 1. Działanie na rzecz zniesienia wędkarskiej kategorii „rzeki górskiej” dla wód Wieprza, Szumu, Świerza i Krupca. 2. Działanie na rzecz: 1) wprowadzenia zakazu zarybiania wód Wieprza i Szumu pstrągiem tęczowym (Oncorhynchus mykiss) i potokowym (Salmo trutta m. fario); 2) utrzymania naturalnego charakteru rzeki Wieprz i Szum; 3) zaniechania tworzenia budowli hydrotechnicznych Działanie na rzecz: 1) ograniczenia zabudowy terenów otwartych w sąsiedztwie Parku;  i obszarów 1149, 1163, 1166, żerowiskowych 11488, 1220, 1308, gatunków zwierzat 1318, 1323, 1324, będących przedmiotem A030, A072, A089, ochrony w Parku A099, A220, A223, A307, A338 1. Niekorzystny Wszystkie siedliska stosunek przyrodnicze powierzchni Parku oraz gatunki roślin do długości granic. i zwierząt 2. Izolacja obszaru Parku wynikająca ze zbyt małej powierzchni Parku i otaczania go przez tereny zurbanizowane oraz realizację przedsięwzięć infrastrukturalnych – bez stosowania rozwiązań minimalizujących negatywny wpływ na przyrodę Parku. 3. Zamykanie korytarzy ekologicznych łączących Park z: 1) Kotliną Sandomierską; 2) Wyżyną Lubelską; 3) Wyżyną Wołyńską; 4) Kotliną Pobuża 2) zachowania starorzeczy Wieprza i wszelkich zbiorników wodnych w sąsiedztwie Parku; 3) planowania zalesień w oparciu o analizę środowiska przyrodniczego w miejscu zalesień; 4) wspieranie wykorzystania programów rolnośrodowiskowych w zakresie realizacji działań obligatoryjnych i fakultatywnych; 5) wprowadzenia zakazu lokalizowania turbin wiatrowych oraz farm fotowoltaicznych; 6) wspierania starań o ograniczenie scalania gruntów; 7) wprowadzenia zakazu wykonywania nowych melioracji szczegółowych w dolinach rzek; 8) ograniczenie konserwacji obiektów melioracyjnych istniejących za wyjątkiem tych, które wspierają działania zmierzające do utrzymania siedlisk i gatunków; 9) wspierania użytkowania łąk (sianokosy) w dolinie Wieprza i Wieprzca w szczególności w otulinie Parku; 10) renaturalizacji mokradeł, w szczególności w obszarze zlewni Topornicy i Wieprzca oraz ochrony międzyrzecza Świnki i Wieprza (wprowadzenia zakazu zabudowy i melioracji) 1. Wykup gruntów. 2. Przejęcie gruntów Skarbu Państwa pozostających w innym zarządzie 3. Działanie na rzecz ochrony przed inwestycjami w obszarach istniejących korytarzy ekologicznych łączących Park z terenami sąsiednimi (zapewniając spójność systemu ochrony przyrody, w tym obszarów Natura 2000). 4. Działanie na rzecz ograniczania zabudowy i lokalizowania inwestycji infrastrukturalnych w korytarzach ekologicznych: 1) leśnych; 2) nieleśnych (agrocenozy i kserotermy); 3) mokradłowych (doliny rzeczne, koryta rzeczne, obszary podmokłe – zastoiska wodne, okresowe zbiorniki wodne); 4) powietrznych (migracji ptaków i nietoperzy). 4. Wykonanie przejść dla zwierząt w miejscach przecięcia się korytarzy ekologicznych z drogami  Rozwój zabudowy, 1. Gatunki roślin: skutkujący: 1393, 1902. 1) zmniejszaniem 2. Gatunki zwierząt: powierzchni wszystkie terenów rolniczych (w tym cennych przyrodniczo lądowych ekosystemów nieleśnych); 2) zanikiem terenów żerowiskowych; 3) utratą funkcjonalności korytarzy ekologicznych; 4) wzmożoną synantropizacją Linie kolejowe i drogi Gatunki zwierząt: biegnące przez obszar 1166, 1188, 1220, Parku 1337, 1352, 1355, Zagrażające ptakom Gatunki zwierząt: i nietoperzom 1308, 1318, 1324, napowietrzne linie A060, A022, A030, elektroenergetyczne A072, A089, A215, i telekomunikacyjne A220, A223 Intensyfikacja 1. Gatunki roślin: osadnictwa wokół wszystkie. Parku 2. Gatunki zwierząt: wszystkie Samowolna, Wszystkie siedliska niedozwolona przyrodnicze oraz penetracja Parku gatunki roślin i zwierząt Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zapisów chroniących przed zabudową obszarów o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, w szczególności korytarzy ekologicznych Działania na rzecz ograniczenia lub wyprowadzenia zagospodarowania i zabudowy związanej z obiektami i urządzeniami komunikacji samochodowej z granic Parku Stosowanie zabezpieczeń w formie spiral dźwiękowych, sylwetek ptaków, montaż osłon na izolatory i przewody do czasu zastąpienia napowietrznych linii elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych elektroenergetycznymi telekomunikacyjnymi liniami podziemnymi Działanie na rzecz mechanizmów finansowych oraz promocja rozwiązań technicznych i działań społecznych eliminujących lokalne zanieczyszczenia powietrza, organizujących gospodarkę wodno-ściekową i gospodarkę odpadami oraz eliminujących presję innych czynników urbanizacyjnych 1. Kontrola i nadzór niedozwolonej penetracji Parku. 2. Utrzymanie rogatek. 3. Utrzymanie czytelnego przebiegu, zabezpieczenia i oznakowania granic  IV. Potencjalne zagrożenia zewnętrzne Zagrożone siedlisko przyrodnicze lub Lp. Identyfikacja zagrożeń gatunek Natura 2000 wraz z kodem Wzrost zanieczyszczeń Wszystkie siedliska wód powierzchniowych przyrodnicze oraz i podziemnych oraz gatunki roślin powietrza i gleb i zwierząt Degradacja miejsc Gatunki zwierząt: 1037, rozrodu i żerowania 1042, 1060, 4030, zwierząt związanych 1082, 1098, 1145, z obszarami 1149, 1169, 1166, podmokłymi 1188, 1220, 1337, oraz zimowisk płazów 1355, A060, A022, A030, A031, A072, A089, A120, A122, A215, A261 Zmniejszanie się - wartości krajobrazów kulturowego i naturalno- kulturowego oraz harmonijnego, położonych w szczególności na styku Parku i otuliny Lokalizowanie Gatunki zwierząt: inwestycji, w tym A030, A072, A089, infrastruktury A099, A220 turystycznej i rekreacyjnej – wyciągów narciarskich, torów quadowych i off- roadowych, pól do golfa i paintball oraz strzelnic sportowych Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków 1. Monitorowanie źródeł i poziomu zanieczyszczeń, podjęcie działań w celu ich eliminacji lub ograniczenia. 2. Propagowanie odnawialnych źródeł energii i mechanizmów finansowych sprzyjających ich realizacji (montaż kolektorów słonecznych, baterii fotowoltaicznych i pomp cieplnych), dla których niezbędne inwestycje nie będą negatywnie oddziaływały na przedmioty ochrony Parku, w szczególności na elementy krajobrazu Działania na rzecz zachowania naturalnego charakteru: 1) starorzeczy Wieprza; 2) zbiorników wodnych (stałych i okresowych) Propagowanie miejscowego stylu zabudowy w celu ograniczenia niekorzystnych przemian bądź zakłócenia w kompozycji zespołów zabudowy związanej z formą nowo powstającej zabudowy 1. Wnioskowanie, zgodnie z procedurą planowania miejscowego, o nielokalizowanie inwestycji mogących szkodliwie oddziaływać na przyrodę Parku i krajobraz. 2. Prowadzenie działań edukacyjnych na rzecz zrównoważonego rozwoju w otulinie Parku  Rozdział 3 OBSZARY OCHRONY ŚCISŁEJ, CZYNNEJ I KRAJOBRAZOWEJ 1029,22 Lp. Rodzaj ochrony Lokalizacja Powierzchnia ogółem (ha) Ochrona ścisła 1. Jarugi (353,67 ha), oddziały – 21d-h, 22a-g, 23a, 24a,b, 25a, 26a,b, 27a,c,d, 28o, 37a-d, 38a-f, 39a-c, 40a,b, 41a, 42a-c, 43a-c, 44a,b, 45a,d,f, 67b, 68a, 70d,h, 71a,b,d. 2. Bukowa Góra (135,32 ha), oddziały – 197b,c, 198c,d, 199f,j,k,l, 207g,h,k,l, 208a-h, j, 209a-d, 210a-f, 211a-f. 3. Nart (275,72 ha), oddziały – 267a, b, 268a-c, 269c,d,f, 282a,b, 283a-c, 284a,b, 285a-d, 297a-c, 298a-d, 299a,b, 300a,g, 308b,c, 309a-c, 310a-c. 4. Czerkies (160,57 ha), oddziały – 227a-i, 228a,b, 229a-c, 238a-d, 239a-d, 240a-d, 253a,b,c,f,h. 5. Międzyrzeki (103,94 ha), oddziały – 329d-n, 330h-j,o, 334a- c,f-h, 335a-d,g, 336h,i, 338c, 339a, 340a-c,f-k Ochrona czynna Oddziały – 1a-m,o-t, 2-20, 21a-c, 28a,d-n,p, 29-36, 41b,c, 42d, 7240,22 43d, 45b,c,g, 46-66, 67a,c-f, 68b-k, 69, 70a-c,f,g, 71c,f, 72-74, 75a-j, 76, 77a-k, 78-91, 92Bd-p, 93, 94a,b,d-p,s-w,z-cx,fx,gx, 95-134, 135a-j, 136-147, 148a-f, 149-181, 182a-g, 183a,f-j, 184, 185, 186a-c,i,l,r-cx,dx-hx, 187b,c,f-h,j,m-w, 188a-h,j,k, 189-194, 195a-c,f-w,y-ax,cx,dx, 196, 197a, 198a,b, 199a-d,g,i, 200-206, 207a-c,i,j,m-o, 208i, 212-214, 215a-n, 216a,d-l, 217- 221, 222a,c-l, 223-226, 230-236, 237b-t, 241-252, 253d,g,i, 254-265, 270-275, 276a-d,g-j, 277a-d,g, 278a-f,h,i,k, 279-281, 286-292, 293a,j,k, 294, 295c-m, 296, 300b-f, 301-307, 308a,d- g, 310d-h, 311, 312a-l,n,o, 313-328, 329a-c, 330a-g, k-n, 331- 333, 334d,i, 335f, 336a-g,j,k, 337, 338a,b,d, 339b-d, 340d,i-m, 341-357, 358a,b,d-j Ochrona 212,32 krajobrazowa 1. Nieruchomości Skarbu Państwa będące w użytkowaniu wieczystym Parku, oddziały – 1n, 28b,c, 75k,l, 77l,m,n,o,p,r, 92Ba,b,c, 94c,r,x,y,dx, 135k,l, 148g,h, 182h,i 183b,c,d, 186d-h,j,k,m-p,dx, 187a,d,i,k,l, 188i, 195d,x,bx, 199h, 207d,f, 215o,p, 216b,c, 222b, 237a, 276f, 277f,h, 278g,j, 293b-i,l-p, 295a,b, 312m, 358c. 2. Nieruchomości Skarbu Państwa niebędące w użytkowaniu wieczystym Parku w granicach Parku: 1) obręb ewidencyjny Kosobudy – 737, 1287, 1289/1, 1289/2, 1290; 2) obręb ewidencyjny Kosobudy Bór – 79; 3) obręb ewidencyjny Obrocz – 982/1, 982/2, 982/17, 1083, 1109, 1110, 1162, 1163, 1187, 1188, 1196; 4) obręb ewidencyjny Guciów – 588; 5) obręb ewidencyjny RPN Zwierzyniec – 47, 49, 50; 6) obręb ewidencyjny Miasto Zwierzyniec – 1398, 1479. 3. Nieruchomości inne w granicach Parku, 1) obręb ewidencyjny Kosobudy – 822, 864, 865, 1090, 1091, 1093; 2) obręb ewidencyjny Kosobudy Bór – 5, 6, 7/1, 7/2, 8, 9, 11, 15, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 26, 27, 29, 30/1, 30/2, 31, 34, 35, 36, 37/1, 37/2, 38, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 48, 49, 50, 51/1, 52, 54/2, 54/3, 55, 58, 60/1, 60/2, 60/3, 61/1, 61/3, 61/4, 61/5, 61/6, 62/2, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73,  76/1, 78, 352, 353, 354; 3) obręb ewidencyjny Obrocz – 182, 183, 184, 185, 192, 193, 195, 197, 222, 230, 259, 260, 261, 262, 263, 264, 265, 266, 267, 268, 271, 277, 278, 279, 280, 281, 282, 284, 285, 286, 290, 291, 292, 293, 294, 295, 297, 298, 299, 300, 301, 302, 303, 975, 976, 1047; 4) obręb ewidencyjny Guciów – 289, 290, 308, 309, 340, 343, 344, 345, 349, 350, 351, 352, 353, 354/1, 354/2, 355, 356, 357, 359, 361, 362, 363, 364, 365, 366, 367, 368, 369, 373, 374, 375, 376/2, 377/2, 378/2, 379, 380, 381, 386, 387, 397, 398, 399, 405, 406, 407, 408, 409, 410, 415, 416, 417, 418, 419, 420, 423, 424, 427, 428, 429, 430, 431, 432, 433, 434/1, 435/1, 436, 437, 442, 443, 446, 590, 601; 5) obręb ewidencyjny Miasto Zwierzyniec – 1229/2, 1229/3, 1229/4, 1254, 1256, 1426, 1427, 1490, 1492 Razem 8481,76  Rozdział 4 OKREŚLENIE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH NA OBSZARACH OCHRONY ŚCISŁEJ, CZYNNEJ I KRAJOBRAZOWEJ, Z PODANIEM RODZAJU, ZAKRESU I LOKALIZACJI TYCH DZIAŁAŃ I. Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej obejmują: 1) zaniechanie aktywnych działań ochronnych w odniesieniu do całych ekosystemów, celem zachowania naturalnych procesów przyrodniczych, różnorodności biologicznej oraz ich walorów przyrodniczych; 2) dopuszczenie działań związanych z: a) udostępnianiem Parku w celach naukowych, edukacyjnych, kulturowych i turystycznych, b) prowadzeniem prac konserwatorskich i modernizacyjnych w odniesieniu do istniejących obiektów i urządzeń infrastruktury turystycznej, polegających na usunięciu lub ograniczeniu ich negatywnych oddziaływań na środowisko przyrodnicze, c) wykonywaniem remontów szlaków turystycznych, z dopuszczeniem niewielkich zmian ich przebiegu wynikających z potrzeby bezpieczeństwa turystów lub ochrony szczególnie cennych elementów przyrodniczych, w szczególności stanowisk rzadkich roślin i terenów lęgowych zwierząt, d) zabezpieczeniem przed penetracją turystyczną terenów o szczególnym znaczeniu przyrodniczym lub wrażliwych na uszkodzenie przez wprowadzenie infrastruktury kanalizującej ruch turystyczny; 3) eliminowaniem zagrożeń zewnętrznych, w szczególności dotyczących zanieczyszczenia gleb, wód i powietrza oraz zagrożeń wewnętrznych, w szczególności wynikających z nadmiernej antropopresji; 4) ochronę przeciwpożarową oraz ochronę przed zagrożeniami związanymi z infrastrukturą techniczną i powodowanymi przez pojazdy mechaniczne. Lp. Rodzaj działań ochronnych Sposób wykonania i zakres Lokalizacja Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 1 Zapewnienie przebiegu naturalnych procesów przyrodniczych Rozpoznawanie, monitorowanie i eliminacja lub ograniczanie zagrożeń antropogenicznych Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 1 Usuwanie drzew przewróconych oraz zagrażających bezpieczeństwu publicznemu na szlakach turystycznych Dopuszcza się usunięcie drzew lub ich części w przypadku przewrócenia się ich na szlaki turystyczne lub drogi oraz ich ścięcie, w przypadku zagrożenia bezpieczeństwa osób poruszających się po drogach lub szlakach Ścieżka przyrodnicza na Bukową Górę 1. Bieżąca naprawa i odbudowa infrastruktury turystycznej. 2. Zapobieganie i likwidacja skutków procesów erozyjnych 1. Remonty nawierzchni. 2. Remont, konserwacja i rozbudowa małej architektury drewnianej stanowiącej zabezpieczenie miejsc szczególnie narażonych na erozje oraz rozdeptywanie II. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej mają na celu utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej, w tym pożądanego stanu siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk roślin, zwierząt i grzybów.  1. Ekosystemy leśne Wszystkie planowane zabiegi pielęgnacyjno-ochronne mają być podporządkowane generalnym zasadom (celom strategicznym): 1) zasadzie trwałości lasu (leśnej formacji roślinnej), polegającej na utrzymaniu: a) stosownej do potencjału siedliska struktury gatunkowej, przestrzennej i wiekowej szaty roślinnej, b) równowagi pomiędzy procesami odnawiania, rozwoju, śmierci i rozpadu w odniesieniu do długiego czasu i na dużym obszarze, pozwalającej zachować trwałość ekosystemu; 2) zasadzie formułowania wizji ekosystemów leśnych stosownie do warunków siedliska oraz celów ochrony, realizowanej przez: a) kształtowanie struktury gatunkowej, wiekowej i przestrzennej stosownie do potencjału siedlisk, b) zaniechanie kształtowania struktury drzewostanów przy pomocy cięć (według możliwości), c) umożliwienie rozwoju ekosystemów leśnych w postaci zbliżonej do naturalnej, d) ochronę siedlisk, w szczególności siedlisk będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000. Szczegółowe sposoby realizacji zabiegów ochronnych na obszarach ochrony czynnej uwzględniają priorytety realizacji zadań ochronnych: 1) w drzewostanach o wysokim stopniu naturalności, dużej stabilności i zgodności składu gatunkowego z siedliskiem, nie planuje się żadnych zabiegów i zadań ochronnych w ramach ochrony ekosystemów leśnych Parku (ochrona czynna zachowawcza w stosunku do warstwy drzew ekosystemu leśnego). Nie wyklucza to planowania zabiegów ochronnych nakierowanych na ochronę roślin lub zwierząt oraz ochronę ich siedlisk, w szczególności oczek wodnych, stanowisk roślin i zwierząt o większych wymaganiach świetlnych; 2) w drzewostanach o składzie gatunkowym niezgodnym z siedliskiem lub częściowo zgodnym z siedliskiem, prowadzona będzie ich przebudowa. Będą się na nią składały różne rodzaje cięć. Ponadto, wprowadzane będzie i uzupełniane odnowienie oraz przygotowywana gleba pod samosiew, a w razie potrzeby wykonywane melioracje agrotechniczne przed wprowadzeniem odnowień. Odnowienia będą pielęgnowane i ochraniane. W drzewostanach, w których w sposób naturalny lub sztuczny nastąpił rozwój odnowień stanowiących obecnie II piętro drzewostanu, będą wykonywane zabiegi o charakterze trzebieży przekształceniowych, dostosowujące skład gatunkowy i strukturę młodego pokolenia do warunków siedliskowych. Dla potrzeb przebudowy drzewostanów prowadzony będzie zbiór nasion i zrzezów rodzimych populacji drzew leśnych i gospodarka szkółkarska (włącznie z możliwością nawożenia i stosowania niezbędnych środków i zabiegów chemicznych); 3) w drzewostanach o uproszczonym składzie gatunkowym wykonywane będą zabiegi na rzecz przywrócenia właściwego składu gatunkowego – cięcia pielęgnacyjne i odsłaniające oraz inne cięcia odnowieniowe, regulacja składu gatunkowego podrostów, a także przygotowywana będzie gleba pod obsiew naturalny; 4) w drzewostanach jednowiekowych prowadzone będą zabiegi na rzecz zmiany struktury wiekowej – cięcia trzebieżowe w drzewostanach młodych, w drzewostanach starszych, wchodzących w okres odnowienia – cięcia różnicujące strukturę drzewostanu i inicjujące naturalne odnowienie; 5) w drzewostanach, w których wprowadzono niegdyś gatunki neofityczne prowadzona będzie ich eliminacja, a w razie potrzeby stosowane zwalczanie szczególnie uciążliwych neofitów krzewiastych (czeremcha amerykańska (Padus serotina) i świdośliwa kłosowa (Amelanchier spicata)), polegające na stosowaniu środków systemicznych, podawanych na aparat asymilacyjny i w miazgę likwidowanych roślin; 6) w drzewostanach gdzie wprowadzono niegdyś niewłaściwe dla siedliska gatunki (podszyty uproduktywniające), będą one usuwane w celu umożliwienia odnawiania się gatunków typowych dla siedliska; 7) w drzewostanach na siedliskach wilgotnych, na obszarze których zmieniono stosunki wodne, podjęte zostaną próby przywrócenia pierwotnego reżimu wodnego (lub będą kontynuowane rozpoczęte działania), przez przetamowania rowów melioracyjnych; 8) w drzewostanach, w których pojawiło się odnowienie gatunków drzew leśnych, przewiduje się włączenie ich do składu drzewostanu; 9) z drzewostanów, w których prowadzona będzie ochrona czynna, w stopniu koniecznym do bezpiecznego prowadzenia innych, planowanych zabiegów ochronnych, usuwane będzie drewno wydzielone na skutek klęsk elementarnych, działalności pasożytniczych grzybów i owadów  zabijających drzewa. Drzewa martwe nieprzeszkadzające w wykonywaniu tych zabiegów pozostawiane będą do mineralizacji. W drzewostanach jednowiekowych ze sztucznego odnowienia drzewa pochodzące z poprzednich pokoleń zostaną pozostawione do naturalnej śmierci i całkowitej mineralizacji (przestoje i nasienniki oraz drzewa z dziuplami); 10) w celu ochrony gatunków zwierząt, w obszarach przebudowy drzewostanów, przy wykonywaniu zabiegów ochronnych około 5% powierzchni zostanie pozostawionych bez zmian w składzie gatunkowym i strukturze górnej warstwy drzew. Pozostawiane będą zwarte grupy (kilka, kilkanaście drzew) oraz drobne kępy (do 0,05 ha), w których nie będą wyznaczane drzewa do wycięcia i nie będzie usuwany posusz; 11) wszystkie zadania ochronne związane z cięciami w drzewostanach będą uwzględniały ochronę gatunków zwierząt w okresach rozrodczych, na całym obszarze ochrony czynnej prowadzone będą zabiegi prognozowania występowania owadów, rozrzedzania populacji owadów zagrażającej trwałości lasu, zabiegi profilaktyczne z zakresu ochrony przeciwpożarowej oraz zapobiegające oddziaływaniom antropogenicznym, w tym szkodnictwu (według potrzeb). 2. Lądowe ekosystemy nieleśne: 1) przeciwdziałanie zmianom zachodzącym w lądowych ekosystemach nieleśnych wynikającym z zaniechania ich rolniczego użytkowania oraz postępującej sukcesji lasu; 2) wykonywanie działań ochronnych zróżnicowanych w zależności od trwałości poszczególnych zbiorowisk roślinnych; 3) ograniczanie powierzchni zajmowanej przez rośliny synantropijne w tym eliminowanie obcych, ekspansywnych gatunków flory; 4) eliminowanie zagrożeń antropogenicznych, w szczególności zmian stosunków wodnych; 5) ochrona siedlisk, w tym będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000. 3. Ekosystemy wodne: 1) odtwarzanie mokradeł, zwłaszcza torfowisk - zasypywanie lub przegradzanie rowów melioracyjnych; 2) odtwarzanie i wzbogacanie różnorodności biologicznej zbiorników wodnych (stałych i okresowych oraz naturalnych i sztucznych); 3) zachowanie naturalnego systemu i reżimu hydrologicznego; 4) ochrona siedlisk, w tym będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000; 5) eliminowanie zagrożeń antropogenicznych: a) zanieczyszczania wód podziemnych i powierzchniowych, b) erozji brzegów i koryt wód płynących i stojących w wyniku wydeptywania i zrywki drewna, c) erozji wydmy oraz korony grobli wokół przepustu na stawie nr 4 Stawów Echo w wyniku wydeptywania. 4. Rośliny i grzyby dziko występujące: 1) ochrona stanowisk i osobników gatunków roślin i grzybów objętych ochroną gatunkową, specjalnego zainteresowania i będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 oraz ich biotopów; 2) ograniczenie rozprzestrzeniania się oraz eliminacja gatunków roślin obcych lub ekspansywnych; 3) utrzymywanie lub przywracanie właściwych stosunków wodno-powietrznych cennych biotopów związanych z wodą stagnującą; 4) odtwarzanie siedlisk gatunków roślin i grzybów; 5) poprawa warunków świetlnych w siedliskach lub stanowiskach gatunków roślin specjalnego zainteresowania przez mechaniczne usuwanie roślin zielnych, krzewów i drzew; 6) wspomaganie rozmnażania się gatunków roślin i grzybów na stanowiskach naturalnych; 7) grodzenie stanowisk roślin specjalnego zainteresowania przed zgryzaniem, tratowaniem i wydeptywaniem. 5. Zwierzęta dziko występujące: 1) ochrona gatunków oraz stanowisk gatunków objętych ochroną, specjalnego zainteresowania i będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000; 2) eliminacja zagrożeń antropogenicznych w szczególności oddziaływujących na gatunki objęte ochroną, specjalnego zainteresowania i będące przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000; 3) zabezpieczanie miejsc rozrodu płazów oraz szlaków migracji płazów i gadów; 4) tworzenie siedlisk zastępczych dla gadów (pryzm kompostowych i usypisk kamienno-drewnianych);  5) eliminacja gatunków zwierząt obcych lub inwazyjnych, w szczególności bezkręgowców (Invertebrata), pstrąga tęczowego (Oncorhynchus mykiss), karasia srebrzystego (Carassius gibelio), sumika karłowatego (Ameiurus nebulosus), żółwia czerwonolicego lub żółtolicego (Trachemys scripta elegans), bażanta (Phasianus colchicus), jenota ussuryjskiego (Nyctereutes procyonoides) (w miarę pojawiania się) oraz bezpańskich psów i kotów, a także rodzimych gatunków, których ekspansja zagraża gatunkom zwierząt zagrożonym – pstrąga potokowego (Salmo trutta m. fario), lisa (Vulpes vulpes); 6) odstrzał humanitarny osobników rannych; 7) przeciwdziałanie kłusownictwu. 6. Zwierzęta objęte programem ochrony zasobów genetycznych w ramach Ośrodka Hodowli Zachowawczej: 1) prowadzenie hodowli zachowawczej rodzimych ras zwierząt; 2) prowadzenie gospodarki rolnej i łąkowo-pastwiskowej na potrzeby hodowli; 3) prowadzenie ekstensywnej gospodarki rybackiej na Stawach Echo. 7. Przyroda nieożywiona i gleby: 1) zachowanie dziedzictwa geologicznego i paleontologicznego; 2) poprawa lub utrzymanie właściwego stanu zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i gleb; 3) zabiegi likwidujące lub ograniczające negatywne skutki działalności człowieka (istniejące zjawiska erozji). 8. Ochrona środowiska: 1) wprowadzanie przyjaznych dla środowiska technologii oczyszczania ścieków i ogrzewania; 2) wnioskowanie o ograniczanie stosowania urządzeń nagłaśniających w bezpośrednim sąsiedztwie Parku; 3) bieżące usuwanie odpadów; 4) remontowanie oraz bieżąca konserwacja szlaków turystycznych; 5) zapobieganie zagrożeniom pożarowym, związanym z infrastrukturą techniczną oraz powodowanym przez pojazdy mechaniczne. 9. Walory krajobrazowe: 1) zachowanie, przywracanie lub kształtowanie na nowo wartości estetycznych krajobrazu, szczególnie w rejonach udostępnionych dla różnych form działalności człowieka; 2) ochrona pośrednia przez zadania realizowane w ramach: ochrony ekosystemów leśnych, lądowych ekosystemów nieleśnych, ochrony przyrody nieożywionej i gleb, ochrony środowiska, ochrony wartości kulturowych, udostępniania i zagospodarowania Parku; 3) pielęgnacja zadrzewień i zieleni wokół budynków będących własnością Parku. 10. Wartości kulturowe: 1) zachowanie istniejących walorów kulturowych w zakresie kultury materialnej (obiektów i reliktów) i niematerialnej; 2) prowadzenie prac konserwatorskich, remontowych lub restytucyjnych w obiektach stanowiących własność Parku; 3) działanie na rzecz zachowania walorów kulturowych zabytków niebędących własnością Parku; 4) umożliwienie i wspieranie kultywowania tradycji związanych z gospodarczą i kulturotwórczą rolą lasu. Lp. Rodzaj działań ochronnych Sposób wykonania i zakres Lokalizacja Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Renaturalizacja zdegradowanych ekosystemów wodnych – retencja wody w systemach melioracyjnych i odtwarzanie biegu cieków Ochrona poziomu wód podziemnych i powierzchniowych Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Likwidacja zanieczyszczeń wód i gleby ściekami sanitarno-bytowymi Budowa nowych oczyszczalni lub podłączeń do systemów kanalizacyjnych dla budynków stanowiących własność Parku  oraz ich modernizacja i konserwacja Zapobieganie inicjowaniu Wypełnienie i naprawa uszkodzeń gleby procesów erozyjnych - (według potrzeb) eliminowanie uszkodzeń gleby i zachowanie ciągłości pokrywy roślinnej Ograniczenie zniszczeń 1. Ustawienie barierek ograniczających erozyjnych przy szlakach penetrację i kanalizujących ruch turystycznych i ścieżkach turystyczny. przyrodniczych 2. Wypełnienie uszkodzeń erozyjnych Ochrona cennych Zachowanie w nienaruszonym stanie odsłonięć skał kredowych odsłonięć i wychodni skał przez: i wychodni skał 1) ograniczenie lub eliminowanie trzeciorzędowych pokrywy roślin drzewiastych zagrażających ich trwałości; 2) uprzątanie rumoszu skalnego przyśpieszającego sukcesję roślinności Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Oddziały – 101f, 108h, 307m, 317c Usuwanie zanieczyszczeń Sprzątanie koryt i dolin Wieprza, Szumu oraz stałych z dolin rzecznych Krupca w okresie powezbraniowym Zapobieganie 1. Stopniowa eliminacja tradycyjnych zanieczyszczeniom nośników energii z terenu Parku powietrza Koryta i doliny rzek Wieprz, Szum, Krupiec na gruntach będących w użytkowaniu wieczystym Parku, oddziały – 161-164, 173-175, 179, 181, 337, 341 Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 i zastąpienie ich nowymi rozwiązaniami technologicznymi, w szczególności piecami kondensacyjnymi opalanymi drewnem lub gazem. 2. Montaż, w szczególności kolektorów słonecznych, baterii fotowoltaicznych, pomp cieplnych Pozyskanie rodzimego Zbiór niezbędnej ilości nasion i zrzezów materiału genetycznego Hodowla materiału Prowadzenie szkółek podokapowych sadzeniowego Odnowienia Wprowadzanie odnowień sztucznie bądź drogą samosiewów – na powierzchni nieprzekraczającej 1231 ha/20 lat: Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Oddziały – 1d,m,s,t, 2a-d, 3a-d, 4a,b, 7a,c,f, 8a, 9a,b, 10a,b, 11a, 16f, 17b,c, 18a,b, 19a,b, 20b, 1) przygotowanie miejsca o charakterze 27b, 28d,k,m, 32a, 34a,b, 35a,c, melioracji agrotechnicznych i gleb pod odnowienia; 2) wykonanie odnowień pożądanych gatunków; 3) przygotowanie gleby pod obsiew naturalny 51d, 59b-f, 65a,b, 75b, 79a,b, 80a, 82i,j, 83f,h, 84b,d, 85c,d, 92Bh,m,n, 93d-h,l,n, 94a,f,h,k, 95a, 96g,h,j, 97b,f-h, 98b,c,d, 99a-c, 100b, 101d,g, 108b,h, 109b,c,h,i,k,m, 110d,f,s, 111a,b, 112f, 113a,d, 114b,d,f, 115a, 120g, 121k, 122m,n, 123n, 124b, 125d,f,i, 129b, 130b,c,g, 131a-f, 132b,d,g, 136h, 137c,d, 139a, 140a, 141a,b, 142a,b, 147d,  Pielęgnowanie odnowień Usuwanie roślin przeszkadzających w rozwoju odnowień – na powierzchni nieprzekraczającej 200 ha rocznie: 1) wykaszanie chwastów w uprawach; 148a-c, 149b-d, 150a-c, 151a,b, 154a, 155a, 156c, 157b,c, 158a,g, 159b,d-g, 160c,f, 163b, 166b-d,i, 167a-c, 168a,b, 173a, 174b, 175a, 182g, 183h, 184d, 185c,k, 186a,cx, 187h, 190d, 193d, 201h, 202b-d, 204f, 212b,j, 213a,b, 216a, 221i, 230b, 231a, 232d, 233a, 241b,c,f, 242a, 243d, 245i, 246j, 256b,f, 258c,d,g,h, 259a,i, 262a,c, 266l, 270f-j, 271b-f,h, 272b,c,g, 275h, 276d, 278b,h, 280b, 281a,j, 286b,f,h, 287a,d, 289b-d, 292d, 294c,d,h, 295d,h-j,l, 301d, 302j, 305g, 307f,g, 310g,h, 312o, 313b,g,h, 317h, 320b, 321a, 326b, 342c,d, 343c, 345d, 350a,b,d, 351a, 355d, 356a, 357a, 359g, 361b, 362l Oddziały – 1d,m,s,t, 2a,c, 3a-d, 4a,b, 7a,c,f, 8a, 9a,b, 10a,b, 11a, 16f, 17b,c, 18a,b, 19a,b, 20b, 27b, 28a,d,k,m, 32a, 34a,b, 2) wykonywanie czyszczeń wczesnych; 35a,c, 51d, 59b-f, 64b, 65a,b, 3) zabezpieczanie odnowień: a) repelentami, 75b, 78a, 79a,b, 80a,f, 82i,j, 83f- i, 84b,d, 85b-d, 86b,c, b) mechanicznie – grodzenia, paliki, osłonki 92Bh,i,m,n, 93d,f,h,l,n,p, 94a,f- h,j,k,o,t,w, 95a, 96d,f,g-j, 97b,f- h, 98b-d, 99a-c, 100b, 101b,d,g, 108b,h-j,m, 109b,c,f,h,i,k,m,n, 110d,f,p,s, 111a,b, 112c,f,g, 113a,c,d, 114b,d,f, 115a, 120g, 121c,f,k, 122m,n, 123l-n, 124a,b, 125a,b,d,f,i, 129b,c, 130a-d,g, 131a-f, 132b,d,g,h, 136h, 137c,d, 138a,b,f,h,i, 139a-c, 140a,b, 141a,b, 142a-d, 147d, 148a-c, 149b-d, 150a-c, 151a,b, 154a, 155a, 156c, 157b,c, 158a,d,g, 159b,d-g, 160c,f, 161b, 163b, 166b-d,i, 167a-c, 168a,b, 173a,b, 174b, 175a, 182g, 183h, 184d, 185c, 186a,cx, 187h,o,p, 190d, 193d, 201h, 202a-c, 204f, 212b,j, 213a,b, 216a, 221i, 230b,g, 231a, 232d,g, 233a, 241b,c,f, 242a,b, 243d, 245i, 246j, 251b, 256a,b,f, 258c,d,g,h, 259a,i, 262a,c-f, 264a, 266l, 270f-j, 271b-f,h, 272b,c,g, 275h, 276d, 278a-c,h, 280b, 281a,c,d,j, 286b,f,h, 287a,d,f, 288b,d, 289b-d, 292b,d,i, 294c,d,h, 295d,h-j,l, 301c,d,g, 302j,k, 305g, 307f,g,  Czyszczenia późne Wykonywanie zabiegów o charakterze 310g,h, 312c,j,o, 313b,g,h, 317h, 320b, 321a, 326b, 342c,d, 343c, 345d, 350a,b,d,h, 351a,b, 355d, 356a, 357a, 359g, 361a-c, 362l Oddziały – 1c, 10a, 16c,d,g,h, czyszczeń późnych w celu regulacji składu 21a, 29c, 32b,c,f, 33a,d, 46a, gatunkowego powstałych odnowień – na 48b,c, 49b-d, 59c-h, 56a-c, powierzchni nieprzekraczającej 970 ha/20 lat 57a,c,f, 58a-d,g, 60d-h, 61a-d, Pielęgnacja drzewostanów Cięcia pielęgnacyjne i regulujące skład (trzebież wczesna) 63d, 64a, 68j, 80d, 88a,b,f, 91c,d, 92Bf,i,j, 94p,t,w,cx, 96i,k,n, 107a, 110i,m,p,s,t, 116b,f, 118d, 119g, 121a-c,g,j, 122a,c,g,h, 123a,b,g, 126a,g,i,j, 127c,d, 128a,c,d, 129a-d, 131a, 132a, 143b, 135b,c,f-i, 136h-l, 137c-f, 138a,b,f,h,i, 139a-c, 143a,b, 144d, 145a,c, 146d, 152d, 153a, 154a,b, 155c,g, 156f, 157d, 160c, 161b-d, 162a,f-h, 163a, 172a,c, 173a,d,g, 174b,c, 177c,d, 178c-f, 179g,h, 181c, 184c, 187h,r, 188b-d, 189f, 190b,c, 192a,b,d, 196b,c, 197a, 198b, 199a,b, 200g,j, 201g, 204i,j, 206g,k, 207i,j,m-o, 208k, 212a,c,f, 213a,b, 214i,o, 215b,c,j, 216d, 217f, 218b,c,g, 219a,f, 221d, 222g-j, 223c,l, 224f,h-j,l, 225i,j,l,m-r,t-z,ax,bx, 232c, 234c, 235a,c,j,n, 236b,d, 241f, 242d, 245c, 246a, 247a,b,d-g,i, 252b,f, 253g, 254a,g, 258g, 259d, 262a, 266c,g,l,m, 276i, 278c,f,h,i, 279f, 281d, 291a,d, 292b,f, 294a,f, 296d, 306a, 307d, 308a,d, 310g, 311a,c, 317c, 343c, 344b-d, 345a,b, 346a-c,g, 347a,f, 348a,b, 349a-c, 352c, 353a,b, 354c, 355a, 359a, 362h, 362k Oddziały – 1b,c,p, 28a,d, 55c, gatunkowy w drzewostanach II klasy wieku 75f,j, 76a, 77h, 79c, 80f, 88c, – na powierzchni nieprzekraczającej 106 ha/ 90a,d,h, 92Bf,j, 94o,ax,cx,fx, 10 lat Pielęgnacja drzewostanów Cięcia pielęgnacyjne i regulujące skład (trzebież późna) 95k, 107a, 108a, 109h, 110i,n,t, 121a,c,g,j, 122a,c,g,j, 123a,b,g, 126c, 145c,f, 147a, 164d, 182f, 186l, 222h, 226f,j, 242b,c, 248a, 253g, 265d, 281g,i, 287b, 290b, 291d, 292f, 293a, 294d,f, 295c, 301f, 358b, 362d,g,h,k Oddziały – 1m,t, 4c,d, 7a,d, 11b, gatunkowy w drzewostanach III i IV klasy 12b-d, 16b,g,h, 17a, 20a,c,d, 21a, wieku – na powierzchni nieprzekraczającej 28k,l, 32b,f, 33a,d, 48c, 49b, 596 ha/10 lat 50d-h,j, 58g, 60d,h, 61b,d, 62b,c,  Pielęgnacja drzewostanów Cięcia pielęgnacyjne i regulujące skład (trzebież gatunkowy w II piętrze drzewostanów, przekształceniowa) powstałych z podsadzeń i odnowień naturalnych – na powierzchni nieprzekraczającej 21 ha/10 lat Cięcia odnowieniowe 67a, 69a, 75d, 76b, 80b,c, 82i,k, 83f,h, 88a, 90g, 91a, 92Ac, 92Bh,k,m, 93p, 94j,l,n,p,fx, 95g, 96f,h,o,r, 108d,f, 109b,j, 110b,c,m,o, 118d, 119g, 122b,j, 130f, 135b,f,g, 136j, 145b, 146c,h, 147b,c,f-h, 148f,i, 161g, 162g, 163c, 164b,d, 165a,c,d, 166a, 175d, 177d, 179m, 180a,b,d, 182a,c,d, 183a,f,g,i, 184a,b, 185a,b,l,m, 186b,i,r,ax, 187m-p,s,t, 188f,g,k, 189c, 190a,i, 192c, 193b,c, 194h-j,l,m, 195a,h,ax, 203a,c,d, 204g,h,k,m, 206b,i,j, 212c,g, 214l,m,o,p, 215h,k, 216i, 218a, 219f, 220b,d, 221a,c,f, 223a,c,f,h,l, 224b,i, 226f,j,l, 231b,h, 233b, 234c, 235f,h, 236a,h, 237m, 242b, 248a,b,d, 249b, 250c, 254f,g,j, 255g,i, 259k, 265d, 266j,m, 268d, 269a,b, 275f, 276b,g, 278d, 281c,d,h, 286c, 288a, 292c,g, 293j, 294a,b,d, 295c,f, 300c,f, 302f, 303m, 304k, 307b,h,i, 310d, 311b, 312k, 313i, 314f,i, 315a, 318d, 321f, 322g, 327d, 328b,c, 332b,f, 333a, 337b,g,j-l,r, 341g, 342a, 344b, 360a, 362f,g,n,o Oddziały – 127a-c, 246h, 249g, 266c, 319a Cięcia pielęgnacyjno-ochronne różnicujące Oddziały – 1a,d,o,s, 2a-d, 3a-d, strukturę drzewostanów, inicjujące 4a,b, 5a-c, 6b, 7a-c,f, 8a, 9a,b, oraz pielęgnujące powstałe odnowienia – na 10a-c, 11a, 13c, 14d, 15a,g, powierzchni nieprzekraczającej 3936 ha/10 16a,c,f, 17b,c, 18a,b, 19a,b, lat: 1) częściowe: a) przygotowawcze, b) obsiewne, c) odsłaniające, d) uprzątające; 2) stopniowe; 3) przerębowe 20b,f,g, 27b, 28f,g,m,n,p, 29a-d, 30a-c, 32a,c,d,g, 33b,c,f, 34a,b, 35a-d, 36a,b, 41b-d, 42d, 43d, 45b,c, 46a-c, 47a-d, 48b, 49c,d, 50a-c,i, 51a-d, 52b, 53b-g, 54a,c,d, 55a,b,d,f, 56a-c, 57a-c,f, 58a-f,h, 59a-f, 60a,b,f, 61a,c, 62a, 63a,d,f, 64a,d, 65a,b, 66a,b,f,g,i, 67c,f, 68b,c,f-h,j, 69c,g, 70a,c,f, 73b, 74a,b, 75a,b,g,h, 76c-h, 77a,d-g, 78f, 79a,b,i, 80a,b,d, 81a,d, 82b,g,j, 83b,d,g,i, 84b,d, 85b-g, 86b-f, 87d, 88f, 91c,f,h, 92Ad, 92Bl-o, 93b-f,h,k,l,n,o, 94a,f,h,k, 95a,b,i,l, 96a,d,g,j,l, 97a,b,f-h,  98b-f, 99a-c, 100a,b, 101a-d,g, 102a, 107c-f, 108b,h-m, 109c,g,i,k-n, 110a,d,f,p, 111a,b, 112a-g, 113a-d, 114a-f, 115a-d, 116f, 119b,c,f,h,l, 120b,c,f,g,i,j, 121f,h,i,k-n, 122i,l-n, 123c,h,j-n, 124a,b, 125a,b,d-i, 126a,g,i, 127a,b, 128a,c, 129a-f,h, 130a- d,g, 131a-f, 132a-g, 133a,c,d, 134a,b,d,h, 135c,d,h,i, 136b,d,h,i,k,l, 137b-f, 138a,b,d,h,j, 139a-h, 140a-c, 141a-d, 142a-d, 143a,h, 146a,b,d,f,g, 147d, 148a-d, 149a- d, 150a-c, 151a-c, 152d, 153a, 154a,b,g, 155a,b,d-g, 156a-f, 157a-c, 158a-h, 159a-g, 160a,c- g, 161b,f, 163a,b, 164a,c,f, 165b, 166b-d,i, 167a-c, 168a,b, 169a,c- f, 170a-d, 171a, 172b, 173a-c,g, 174a-d,h, 175a-c,f, 176a, 177f, 178f, 179g,h, 180b, 181c, 182b,g, 183h, 184c,d, 185c,d,k, 186a,s,t,z,cx,gx, 187g,h,n,r,w, 188a-d,h, 189a,b,d,h, 190d, 191a,c,h,j, 192b,c,g, 193a,d, 194a,b,g, 195c,f,g,y,z, 196b,c, 198a, 200c,i, 201a,d,g,h, 202a-d, 203b-g, 204a,f,i,j, 206a,c,f-h,j,k, 207i,j,m-o, 208i,k, 212a,b,d,h,j, 213a-c, 214i,j, 215b-g,l, 216a,d,l, 217f, 218b,c,g, 219a,b,d,g,h, 220a, 221d, 222a,g,i,j, 223d,j, 224a,f,h,j,l, 225a-h,k,o,s,cx-gx, 226a,b,d,h,i,n-p, 230a-g, 231a,c- g,i, 232a-g, 233a,c, 234c, 235c,d,n, 236b,d,f, 237j,n,o, 241a-f, 242a,d-h, 243d,f,g, 244g- i, 245c,i,j, 246a,f,g,j, 247a,f,h- k,n,o, 248f,g,h, 249c,f,l,m, 250f, 251b,c, 252c-f, 253d,i, 254a-d, 255a-d, 256a-c,f,h, 257a-g, 258a- d,g,h, 259a,b,d,f,i, 260a,c-g, 261a-f, 262a-g, 263b-f, 264a, 265a,f,i, 266a,b,d,g,i,l, 270b,c,f- j, 271b-h, 272a-c,f,g, 273d-g, 274a,c,d,i, 275a,c,g,h, 276a,c,d,h-j, 277a,d,g, 278a- c,h,i, 279a,c,f, 280b, 281a,j, 286a,b,d-h, 287a,c-f, 288b-d, 289a-d,i, 290a,c,k,r, 291a-c,g,i,j, 292a,b,d,h-k, 293k, 294c,g,h, 295d,h-j,l, 296c,d, 301a-d,g, 302a,h-k, 304g, 305a,b,f-j, 306a- d,g,i-l, 307a,d-g, 308a,d,f,  Utrzymanie stanu Dopuszcza się usunięcie drzew sanitarnego 310g,h, 311a, 312c,i,j,o, 313a,b,g,h,k-m, 314d,g, 315c, 316g,k, 317a-c,f-h, 318a,c, 319b, 320a,b, 321a-d,g-i, 322a,c,f, 323a, 324h, 325f,i, 326a-d, 327a- c,f, 328a, 331c, 332a,c,d,l, 333b,g,i,j, 334d, 336g,j, 337d, 338a,d, 339c, 341f,l,n,s, 342b-f, 343a-c, 344b-d, 345a-f, 346a,c-g, 347a-f, 348a-c, 349a,b, 350a,b,d,h, 351a,b, 352a-c, 353a- d, 354a-c, 355a,d, 356a,b, 357a,b, 358a,h, 359a-g, 360b, 361a-d, 362l Zgodnie z podziałem w rozdziale zagrażających trwałości lub przebudowie drzewostanów drzewostanów: 1) obumarłych i obumierających; 2) wywróconych i połamanych; 3) zaatakowanych przez owady i grzyby (posusz czynny) Usuwanie neofitów Usuwanie neofitów i antropofitów – na i antropofitów powierzchni nieprzekraczającej 500 ha rocznie: 1) mechanicznie, 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Oddziały – 1o, 4b,d, 5a, 28d,f, 29d, 30a,b, 65a, 76b,d,g, 92Bg,j,k,o, 93l, 94a,g, 95g, 108b,h,i, 109i,l, 110i,p, 113d, 2) preparatami systemicznymi w sposób 124b, 129h, 130f,g, 131f, 132g, zabezpieczający pozostałe organizmy 133d, 142b, 146b-d,g,i,j, 147b- przed uszkodzeniem d,g,h, 148a,c,d,f,i, 149b-d, 150a- c, 151a, 161b,d-g, 162g,i,j, 163a- c,f, 164a-f, 165a-d, 166a-d,i, 167a-c, 168a,b, 175c, 176f, 177d,f, 178d,f, 179m, 180a-d, 181c, 182a-g, 183a,f-i, 184a-d, 185a,c,d,k,l, 186a,b,h,i,l,r- t,z,ax,cx,gx, 187g,h,j,m-t,w, 188a-h,k, 189a-f,h, 190a,i, 191a,b,d, 192a-c, 193a-d, 194a,b,g-k,m, 195a,c,f,g,y,z, 196a,c, 198a, 201g,h, 202b-d, 203b-d, 204a,m, 206b,c,f-k, 207i,n,o, 212b,j, 213a,b, 214b,d,f,i,j,l,m,o,p, 215b-h,j-l, 216g,i-l, 217d,g, 218a, 219d, 220a,b,d, 221a,c-f, 22a,g-i, 223d- h,j, 224a,b,d,f,i,j,l,n, 225a,b,d,g,h,k,o,s, 226k, 231b- f,i, 232a-d, 235a-f,h,n, 236a,b,d,f,h, 242d, 245i, 246a, 247a,f,i,j,n,o, 248a-h, 249a-c,f, 259a,f-i,k,l, 260a,c,d-g, 261c,d, 262c,f,g, 266l, 270j, 271h, 272b,c,f,g, 273b,d,f,g, 274a,c,d,i, 275a,c,f, 276b-d,g-i, 277a,c,d, 278a-f,h,i,k, 281c,j, 286b,c, 287a-c,f, 288a-d, 289a,b,d,h,i,  290a-d,g,i,o-t,w,y, 291h,i,k,m,n, 292b,c,h-j, 293a, 294c,g, 295c- f,h, 300c,d,f, 301a-c,h, 302a,g- i,l,n, 303b,j-m, 304b,f-i,k, 305a,b,f,i,j, 306c,g,j, 307h, 308f, 310d,h, 311b, 313c,i,k,l, 314a,d- i, 315a-c, 317a,b,d,g,h, 318a,c, 319b, 320a,b, 321c,d,h,i, 322a,c,d,f,g,i, 323a-f, 324a- c,h,i,m,n, 325a,d,f,i, 326a-d, 327a-f, 328a-c, 329a,b, 330a, 331c, 332c-f, 333a-d,g-j, 334d,i, 336j, 337l,r, 338a,b,d, 339c, 340l,m, 341f,g,k-o,s, 342a,b,d, 343a,b, 344b,c, 345a-c, 346a, 350a,b,h, 356a,b, 357a,b, 358a,h, 359a-d, 360a,b, 361a-c, 362d,f Zapobieganie i eliminacja 1. Usuwanie drzew martwych w stopniu Zgodnie z podziałem w rozdziale zagrożeń koniecznym do bezpiecznego w drzewostanach, w tym prowadzenia innych, planowanych związanych zabiegów ochronnych. z bezpieczeństwem ludzi 2. Usuwanie drzew lub ich części zagrażających bezpieczeństwu: 1) ludzi, w tym na obszarach 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 udostępnionych użytkowników ścieżek i szlaków, dróg, kolei; 2) mienia Parku Ochrona upraw 1. Budowa nowych i naprawa starych i młodników ogrodzeń – według potrzeb. Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 2. Zabezpieczenia chemiczne, mechaniczne upraw i młodników – według potrzeb Ochrona przed fitofagami 1. Wykładanie pułapek klasycznych i feromonowych. 2. Kontrola występowania owadów – według potrzeb stwierdzonych na podstawie wyników monitoringu Utrzymanie nieleśnych 1. Działanie obligatoryjne: Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Istniejące trwałe użytki zielone ekosystemów lądowych, 1) zachowanie siedlisk przyrodniczych zapobieganie wtórnej i siedlisk gatunków stanowiących sukcesji zbiorowisk przedmioty ochrony, położonych na leśnych oraz pojawianiu trwałych użytkach zielonych; oraz możliwe do odtworzenia łąki i pastwiska się gatunków roślin 2) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno- obcych i niepożądanych pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych. 2. Działania fakultatywne - wypas lub koszenie – do 190 ha/rok Oddziały – 1f-h,l,r, 28h-j, 65f, 66j, 68i, 77 i-k, 78g,h,j,k, 79d-h, 80g, 81f, 82a, 83c, 84c, 92Aa,b, 93a,g,i,j,r-t, 94b,p,z,bx,cx, 96m, 110j,k,r, 119j, 121d, 122d,f,k, 123f, 135a, 161y-tx,wx-cy, 162k-o,r,t,bx-ix, 163h,k,l,n-r,t,w- y, 164m, 173i-m, 174i-k,n-s, 175j-m,o,r,s,w,  179j,l,p,s,t,x,y,ax,bx, 181g-j,m-p, 188j, 190f-h,j-n, 191f,g,i, 199c,d,g,i, 200a,b,d,f, 207a-c, 215i,m,p, 222c,d, 226c, 235g, 237b,c,l, 256g,265g, 277f, 278j, 281 f, 289j,k, 293f-i,l-p, 295a,b, 302b,d, 312f-h,l,n, 313d,f,j, 332h-k, 337c,f,h,i, 358d-g, 362a- c,i,j,m 3. Okresowe usuwanie zarośli wierzbowych i innych gatunków roślin lekkonasiennych – według potrzeb. 4. Jednorazowe usunięcie drzew przed Oddziały – 65f, 110j,k, 303d, 332h-k, 337c,f,h,i Oddziały – 179j,l,p,s,t,x,y,ax,bx, rozpoczęciem koszenia – według potrzeb. 181g-j,m-p, 190f-h,j-n, 191f,g,i, 199c,d, 200a,b,d,f, 237b,c 5. Usuwanie pojawiających się odnowień (zapustów) gatunków krzewiastych i drzewiastych – według potrzeb Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Ochrona ekosystemów Utrzymanie liczebności populacji zwierząt Zgodnie z podziałem w rozdziale i cennych gatunków roślin łownych na poziomie niezagrażającym 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 przed szkodami ekosystemom oraz rzadkim i zagrożonym wyrządzanymi gatunkom roślin oraz stanowiskom zwierząt przez zwierzęta łowne Ochrona stanowisk Wygradzanie żerdziami lub siatką drucianą Zgodnie z podziałem w rozdziale gatunków roślin i odgradzanie barierkami z żerdzi stanowisk 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 szczególnego gatunków roślin szczególnego zainteresowania przed zainteresowania, narażonych na permanentne szkodami wyrządzanymi zgryzanie przez zwierzynę oraz ich przez jeleniowate tratowanie i wydeptywanie (przy drogach, szlakach turystycznych i w obszarze hodowli rezerwatowej konika polskiego (Equus caballus gmelini Ant., Forma Silvatica Vet.) Ograniczenie spływu wód Konserwacja istniejących oraz budowa powierzchniowych nowych zastawek drewnianych Oddziały - 324, 325, 330, 331, 336, 341 z obszaru międzyrzecza ograniczających erozję wgłębną oraz spływ Szumu i Świerszcza powierzchniowy wód Zabezpieczenie koryt 1. Odtworzenie, udrożnienie cieków wodnych Oddział - 94j,z i zabezpieczenie cieków i zbiorników wodnych. 2. Konserwacja umocnień Powstrzymanie zarastania Usuwanie mechaniczne nadmiaru zbiorników wodnych makrofitów na Stawach Echo (z Oddziały - 195, 204, 205, 206 oraz kanałów pozostawieniem minimum pięciometrowej doprowadzających szerokości pasa roślinności szuwarowej i odprowadzających wodę w strefie brzegowej), w kanale doprowadzalnika i kanałach odprowadzających oraz lokalne (punktowe) pogłębianie zbiorników Zachowanie odtworzonych 1. Ograniczanie odpływu wody. okresowych zbiorników 2. Odmulanie. wodnych 3. Oczyszczanie z zalegającej biomasy Oddziały - 11a, 14b, 19b, 20b, 55b, 65d, 65c, 65f, 66a, 66h, 68b, 71c, 79d, 81d, 82a, 87b, odtworzonych zbiorników okresowych 92Af, 94z, 94i, 95d, 97d, 105c, 107f, 108g/109a, 109c, 114f, 117a, 121m, 128a (cztery  Oddziały - 195, 205 zbiorniki), 129a/f, 129a, 132a (dwa zbiorniki), 141a, 142a, 156g/171c, 157a, 166b, 183b/c, 191b, 226c, 237l, 237p, 244b, 252b, 252f/265a, 254g, 266g (dwa zbiorniki), 271h, 281a, 289g/302a, 292d, 295h, 312k, 313a, 316c, 333j, 337c, 337f/h, 344f, 350a, 353c, 355b Odtwarzanie różnorodności biologicznej Stawów Echo Odtworzenie strefy roślinności szuwarowej z dominacją trzciny oraz manny, o szerokości minimalnej 5 m wokół każdego zbiornika oraz wokół wysp, prowadzenie ekstensywnej gospodarki rybackiej z zastosowaniem zarybień, dokarmianie ryb Utrzymywanie właściwego Oddziały - 1-95, 205, 216, 274 poziomu wód powierzchniowych Opuszczanie wody w zbiornikach Stawów Echo: 1) w zbiornikach nr 1–3 nie częściej niż co trzy lata; 2) w zbiorniku nr 4 corocznie; 3) w zbiornikach innych niż 1–4 – w razie konieczności konserwacji urządzeń piętrzących lub działań ochronnych dedykowanych siedliskom lub gatunkom roślin i zwierząt Bieżąca konserwacja Oddziały - 195, 204-206, 217, i utrzymanie urządzeń hydrotechnicznych we właściwym stanie sprawności 1. Oczyszczanie kanału doprowadzalnika i rowów odprowadzających wodę ze Stawów Echo. 2. Odmulanie rowów odwadniających na Stawach Echo. 3. Remonty przepustów i grobli stawowych Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Utrzymanie lub poprawa stanu populacji gatunków roślin zagrożonych specjalnego zainteresowania Ochrona siedlisk w szczególności przez: 1) koszenie; 2) odkrzewianie; 3) regulację zwarcia koron drzew; 4) pozostawienie części drewna do mineralizacji; 5) utrzymanie lub przywrócenie właściwych stosunków wodnych; 6) rozsiewanie nasion; 7) przesadzanie gatunków roślin specjalnego zainteresowania Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Zachowanie puli genowej roślin przez ochronę ex situ 1. Współpraca z bankami nasion. 2. Zbiór nasion i zrzezów z całego obszaru Parku gatunków roślin: 1) specjalnego zainteresowania; 2) objętych ochroną gatunkową Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Utrzymanie populacji ginących gatunków zwierząt Restytucja i wzmocnienie populacji zwierząt następujących grup i gatunków: 1) nadobnica alpejska (Rosalia alpina); 2) jelonek rogacz (Lucanus cervus); 3) kreślinek nizinny (Grophoferus bilineatus),  Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 4) kręgowce bezszczękowe (Petromyzontida) i promieniopłetwe (Actinopterygii); 5) kumak nizinny (Bombina bombina); 6) gniewosz plamisty (Coronella austriaca) Ochrona siedlisk oraz miejsc stałego występowania i rozrodu zwierząt Utrzymanie lub odtwarzanie miejsc stałego występowania zwierząt, przez ochronę bierną, odpowiednie zabiegi lub stworzenie zastępczych miejsc rozrodu: 1) tworzenie stref ochronnych, 2) budowa pryzm rozrodczych, usypisk z kamieni i karp korzeniowych, platform gniazdowych, 3) prowadzenie stałego monitoringu przy użyciu fotopułapek lub innych środków technicznych i metod teledetekcyjnych, 4) utrzymanie miejsc hibernacji nietoperzy (piwnic), 5) ochrona szlaków migracji i korytarzy ekologicznych - w zależności od potrzeb wynikających z diagnozy stanu zachowania gatunków Ochrona tradycji i zwyczajów lokalnych Prowadzenie kulturowego wypasu zwierząt gospodarskich, zwłaszcza rzadkich i ginących ras Szlaki turystyczne i obiekty zlokalizowane przy szlakach turystycznych Oddziały – 77i-k, 78g,h,j,k, 92Aa,b, 93a,g, 79d-h, 80g, 94b, 12d, 122d,f,k, 123f, 190f-h,j-n, 191f,g,i, 199c,d, 200a,b,d,f, 207a-c, 312f-h,l,n, 313d,f,j, 358d-g, 362a-c, 362i,j,m Ochrona obiektów kultury materialnej Remont i konserwacja obiektów kultury materialnej Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Utrzymanie właściwego stanu urządzeń turystycznych 1. Naprawa. 2. Konserwacja. 3. Budowa elementów infrastruktury wzdłuż ścieżek i szlaków Zabezpieczanie oraz naprawa dróg Drogi i tereny do nich przyległe zniszczonych przez erozję z zachowaniem zaleceń doboru materiałów i technologii – według potrzeb 39 Ochrona dróg i infrastruktury technicznej z nimi związanej oraz pozostałej infrastruktury przed zniszczeniem Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Ochrona przeciwpożarowa Według potrzeb: 1) uprzątanie terenu wokół szlaków komunikacyjnych z leżaniny, suchych gałęzi, mineralizacja pasów przeciwpożarowych; 2) dozorowanie i dogaszanie pogorzelisk; 3) utrzymanie punktów czerpania wody i przejezdności dróg przeciwpożarowych Bieżąca konserwacja urządzeń Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 Utrzymanie ujęć wód podziemnych oraz ich ochrona Utrzymanie gruntów pod napowietrznymi liniami energetycznymi Oczyszczanie terenu z drzew i krzewów – według potrzeb Oddziały – 9, 92A, 92B, 93, 94, 109, 127, 128, 129, 146, 148, 165, 186, 266, 267, 282, 343,  i teletechnicznymi Ochrona granic gruntów 1. Konserwacja: Skarbu Państwa 1) słupków granicznych; w użytkowaniu 2) tablic i znaków granicznych. wieczystym Parku 2. Utrzymanie wizur. Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 3. Poprawa i wykonanie nowych rowów granicznych Ograniczanie emisji 1. Zastosowanie odnawialnych źródeł zanieczyszczeń energii. Budynki będące własnością Parku 2. Modernizacja przyłączy energetycznych, wodno-kanalizacyjnych. 3. Wykonywanie termomodernizacji – sukcesywnie według potrzeb i możliwości Naprawa i bieżące Według wskazań wynikających z bieżącego Zgodnie z podziałem w rozdziale utrzymanie punktów funkcjonowania Stacji Bazowej 3, w tabeli, w lp. 2 i 3, i powierzchni Zintegrowanego Monitoringu Środowiska w szczególności obszar zlewni pomiarowych Przyrodniczego „Roztocze” i badawczych oraz wykonanie nowych punktów i powierzchni pomiarowych i badawczych, w szczególności funkcjonujących w ramach Stacji Bazowej Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego „Roztocze” III. Działania ochronne na obszarach ochrony krajobrazowej 1. badawczej (zlewni Świerszcza) zdefiniowanej dla potrzeb funkcjonowania Stacji Bazowej Zintegrowanego Monitoringu Środowiska Przyrodniczego Roztocze Zachowanie, przywracanie lub kształtowanie na nowo wartości estetycznych krajobrazu, szczególnie w rejonach udostępnionych dla różnych form działalności człowieka. 2. Ochrona pośrednia przez zadania realizowane w ramach: ochrony ekosystemów leśnych, lądowych ekosystemów nieleśnych, ochrony przyrody nieożywionej i gleb, ochrony środowiska, ochrony wartości kulturowych, udostępniania i zagospodarowania Parku. 3. Pielęgnacja zadrzewień i zieleni wokół budynków będących własnością Parku. 4. Rozpoznawanie, eliminowanie lub działanie na rzecz ograniczania zagrożeń antropogenicznych, w szczególności: urbanizacji, hałasu, skażenia i zanieczyszczenia powietrza, wód i gleb oraz ochrony tras migracji zwierząt. Grunty Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Parku Rodzaj działań Sposób wykonania Lp. ochronnych i zakres Utrzymanie agrocenoz 1. Działanie obligatoryjne: 1) zachowanie siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych; Lokalizacja Oddziały - 277f, 293b-i, l-p 2) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno- pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych.  2. Działanie fakultatywne - uprawa roślin pastewnych, koszenie i wypas zwierząt hodowlanych Utrzymanie Konserwacja, remonty i modernizacja infrastruktury technicznej Utrzymanie 1. Pielęgnacja roślinności wokół: lub kształtowanie zieleni 1) budynków administracyjnych Parku; 2) terenowych baz edukacyjno- turystycznych. Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 3 Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 3 2. Utrzymanie ogródków roślin typowych dla regionu Utrzymanie Konserwacja, remonty i modernizacja infrastruktury turystycznej Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 3 Ochrona wydmy Odtwarzanie kształtu wydmy (mechaniczne nad Stawami Echo, przemieszczanie piasku) udostępnionej do rekreacji Oddział 95d Grunty w granicach Parku niebędące w użytkowaniu wieczystym Parku Rodzaj działań Sposób wykonania Lp. ochronnych i zakres Zapobieganie Działanie na rzecz: Lokalizacja Drogi powiatowe i gminne i minimalizacja 1) budowy przejść dla drobnych zwierząt; w granicach Parku rozjeżdżania zwierząt 2) ograniczenia prędkości pojazdów przez pojazdy do 50 km/h w celu zmniejszenia ryzyka mechaniczne na drogach kolizji z dużymi i średnimi ssakami publicznych przecinających Park Ochrona tradycji 1. Działanie obligatoryjne: i zwyczajów lokalnych 1) zachowanie siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych; Zgodnie z podziałem w rozdziale 3, w tabeli, w lp. 3 2) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno- pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych. 2. Działanie fakultatywne - koszenie lub prowadzenie kulturowego wypasu zwierząt gospodarskich Zapobieganie 1. Ograniczanie liczby imprez sportowych Zgodnie z podziałem w rozdziale powstawaniu i masowych. 3, w tabeli, w lp. 2 i 3 oraz ograniczenie emisji 2. Działania na rzecz ograniczenia do 50 hałasu km/h prędkości pojazdów na drogach przecinających Park  Rozdział 5 OBSZARY I MIEJSCA UDOSTĘPNIANE DLA CELÓW NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH I REKREACYJNYCH ORAZ OKREŚLENIE SPOSOBÓW ICH UDOSTĘPNIANIA ORAZ MAKSYMALNEJ LICZBY OSÓB MOGĄCYCH PRZEBYWAĆ W TYCH MIEJSCACH 1. Obszary i miejsca udostępniane w celach naukowych Obszary i miejsca udostępniane Sposób udostępnienia Obszar Parku Prowadzenie badań naukowych 2. Obszary i miejsca udostępniane w celach edukacyjnych Obszary i miejsca Lp. Sposób udostępnienia udostępniane Budynek Dyrekcji Parku, Maksymalna liczba osób mogąca przebywać jednocześnie w danym miejscu Na obszarze Parku może przebywać jednocześnie: 1) nie więcej niż 30 osób wykonujących badania naukowe, w grupach nie większych niż 10 osób w jednym miejscu; 2) nie więcej niż 100 osób odbywających zajęcia terenowe lub specjalistyczne wycieczki terenowe z instytucji i stowarzyszeń naukowych oraz uczelni, w grupach nie większych niż 40 osób w jednym miejscu Maksymalna liczba osób mogąca przebywać jednocześnie w danym miejscu Obiekt oraz teren przyległy z parkingiem – oddział 182h, ogólnie dostępny Ośrodek Edukacyjno- Bez limitu Obiekt oraz teren przyległy – ogólnie Muzealny, oddział 187i,l,k dostępny Roztoczańskie Centrum Obiekt oraz teren przyległy – ogólnie Naukowo-Edukacyjne, dostępny oddział 358c Izba Leśna we Floriance, Obiekt oraz teren przyległy – ogólnie oddział 293c,d,f dostępny Gajówka Krzywe, Terenowa baza edukacyjno-turystyczna – oddział 28a,b,c,h,i, dostępna indywidualnie oraz grupowo  3. Obszary i miejsca udostępnione dla celów turystycznych i rekreacyjnych Obszary i miejsca Lp. udostępniane Parkingi, oddziały – 75i, 77r, 182i, 187j, 195x, 326b, 358c, 358i/362n Ośrodek Hodowli Zwierząt, oddział 278g,k Stawy Echo, oddziały – 195c,d,g,f,x,j,bx Stadion „Sokoła”, oddział 186j Oś wodna, oddziały – 186 n,p,o,dx,hx, 187a,b,d Punkt widokowy na Bukowej Górze, oddział 209b Punkt widokowy na Piasecznej Górze, oddział 190j,o Punkt widokowy na Białej Górze, oddziały – 358g, 362b Pomnik powstańców styczniowych poległych pod Panasówką 3 września 1863 r., oddział 182a Cmentarz wojenny żołnierzy Wojska Polskiego z 1939 r. w Białym Słupie wraz z dojściem ścieżką od strony drogi Zwierzyniec-Józefów, oddział 216c Pomnik Żołnierzom Powstania Zamojskiego w Szewni Dolnej, oddział 75i Maksymalna liczba osób mogąca przebywać Sposób udostępnienia jednocześnie w danym miejscu Parkowanie pojazdów Bez limitu Obiekt oraz teren przyległy – ogólnie dostępny Obszar ogólnie dostępny Obszar ogólnie dostępny Obszar ogólnie dostępny Punkt widokowy – ogólnie dostępny Punkt widokowy – ogólnie dostępny Punkt widokowy – ogólnie dostępny Obszar ogólnie dostępny Bez limitu Obszar ogólnie dostępny Obszar ogólnie dostępny  Rozdział 6 MIEJSCA, W KTÓRYCH MOŻE BYĆ PROWADZONA DZIAŁALNOŚĆ HANDLOWA I ROLNICZA 1. Miejscami, w których może być prowadzona działalność handlowa, są: 1) budynek Dyrekcji Parku w oddziale182h,i; 2) Ośrodek Edukacyjno-Muzealny w oddziale 187i,l,k; 3) Roztoczańskie Centrum Naukowo-Edukacyjne w oddziale 358c; 4) terenowe bazy edukacyjno-turystyczne: Izba Leśna we Floriance w oddziale 293c,d,f, Gajówka Komanówka w oddziale 277h; 5) Kosobudy w oddziale 77o,p,r,n; 6) Stawy Echo w oddziale 195d,x. 2. Działalność rolnicza dopuszczona jest: 1) na gruntach rolnych objętych ochroną krajobrazową; 2) na gruntach objętych ochroną czynną w miejscach, gdzie przewidują to działania ochronne mające charakter działalności rolniczej (wypas, wykaszanie).  Rozdział 7 USTALENIA DO STUDIÓW UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMIN, MIEJSCOWYCH PLANÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO, PLANÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO, DOTYCZĄCE ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA ZAGROŻEŃ ZEWNĘTRZNYCH 1. Proponuje się następujące ustalenia do sporządzanych studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin: Adamów, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn, Tereszpol, Zamość, Zwierzyniec i Miasta Zwierzyniec, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zewnętrznych Parku, mogących mieć źródło w jego otulinie: 1) niezabudowywanie istniejących korytarzy ekologicznych w granicach Parku i w otulinie Parku oraz pasie przydrożnym będącym granicą otuliny, oraz wprowadzanie takich rozwiązań przy utrzymaniu istniejącej w tych miejscach infrastruktury komunikacyjnej i technicznej, która nie obniży drożności tych korytarzy z wyłączeniem: a) obszaru położonego w mieście Zwierzyniec pomiędzy mostem drogowym na ulicy Zamojskiej a kładką pomiędzy ulicami Lipową i Źródlaną, z pozostawieniem korytarza o szerokości nie mniejszej niż 50 m na południe od linii brzegowej rzeki Wieprz, b) istniejącego ciągu zabudowy przy drodze powiatowej na odcinku Biały Słup – Kosobudy w miejscowościach Obrocz i Kosobudy, c) obszaru położonego przy miejscowości Żurawnica, przy drodze wojewódzkiej nr 858 zgodnie ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta i gminy Zwierzyniec (Uchwała Rady Miejskiej w Zwierzyńcu Nr LV/354/10 z dnia 28.01.2010 r., Biuletyn Informacji Publicznej Urzędu Miejskiego w Zwierzyńcu); 2) ograniczanie rozpraszania zabudowy na terenach otwartych łącznie z wyłączeniem tych terenów z możliwości lokalizowania nowej zabudowy siedliskowej (jednoznacznie przestrzennie należy definiować obszary przeznaczone pod zabudowę rezydencjalną wynikającą z uprzedniego scalenia gruntów i predyspozycji przyrodniczej terenu); 3) wyznaczanie terenów zabudowanych zgodnie z tradycją danego obszaru – propagowanie zwartej zabudowy o jasnym układzie architektonicznym oraz zakazywanie jej realizacji w obszarach eksponowanych widokowo; 4) wskazywanie w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i ich aktualizacjach obszarów problemowych i obejmowanie ich miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego; 5) niedopuszczanie do zabudowy nowych terenów w odległości mniejszej niż 100 m od granicy Parku, za wyjątkiem: a) miejscowości Majdan Kasztelański i Górecko Stare w gminie Józefów w istniejących przy drogach publicznych ciągach zabudowy, b) zabudowy na terenie miasta Zwierzyniec (z wyłączeniem istniejących korytarzy ekologicznych); 6) zalecanie realizacji obiektów z uwzględnieniem tradycyjnych form budownictwa oraz tradycyjnych detali architektonicznych; 7) uwzględnianie w istniejących i planowanych inwestycjach drogowych budowy przejść dla zwierząt; 8) wprowadzenie w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz planach zagospodarowania przestrzennego gmin: Zwierzyniec, Adamów, Zamość, Tereszpol, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn odpowiednich zapisów zmierzających do ograniczenia lokalizacji tablic informacyjnych i reklamowych przy drogach publicznych poza granicami Parku, wyłącznie do terenów zabudowanych; 9) wprowadzanie obowiązku zastąpienia energetycznych linii napowietrznych energetycznymi liniami podziemnymi, dla gruntów położonych w granicach Parku oraz działań na rzecz zastąpienia energetycznych linii napowietrznych energetycznymi liniami podziemnymi dla obszarów położonych w otulinie; 10) ograniczanie do niezbędnego minimum oświetlenia dróg, z wprowadzeniem czasowych wyłączników wygaszających oświetlenie dla części godzin nocnych (wyłączanie oświetlenia w godzinach od 0.00 do 5.00), z wyjątkiem terenów zabudowanych;  11) preferowanie powierzchni działki, w terenach położonych poza zwartą zabudową, powyżej 700 m oraz powierzchni biologicznie czynnej nie mniejszej niż 60% działki; 12) wyznaczanie obszarów przeznaczonych pod zagospodarowanie turystyczne - zwłaszcza dla przystani kajakowych, wyciągów narciarskich z wyłączeniem terenów o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, korytarzy ekologicznych z uwzględnieniem chłonności turystycznej danego obszaru; 13) wprowadzenie odpowiednich zapisów zmierzających do ochrony walorów krajobrazowych obszarów eksponowanych widokowo w otulinie Parku przez wykluczenie budowy masztów telefonii komórkowej, turbin wiatrowych, naziemnych obszarów lokalizacji ogniw fotowoltaicznych lub innych elementów dysharmonijnych w krajobrazie (gminy: Zwierzyniec, Adamów, Zamość, Tereszpol, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn). Dopuszcza się możliwość budowy neutralnych krajobrazowo obiektów służących poprawie jakości połączeń telefonicznych, ze szczególnym uwzględnieniem miejscowości Zwierzyniec i Lipowiec. Należy dążyć do lokalizowania infrastruktury telekomunikacyjnej na istniejących obiektach kubaturowych; 14) zalecanie przy zakładaniu zadrzewień przydrożnych stosowanie gatunków rodzimych; 15) eliminowanie uciążliwych gatunków roślin obcego pochodzenia, w tym szczególnie czeremchy amerykańskiej (Padus serotina), niecierpków (Impatiens sp.) oraz nawłoci (Solidago sp.); 16) zalecanie stosowania zadrzewień i zakrzewień w formie osłonowej i kompozycyjnej wokół powstającej zabudowy bazując na gatunkach rodzimych; 17) prowadzenie pielęgnacji krajobrazu, w szczególności odsłanianie miejsc cennych widokowo, zasłanianie zabudowy dzięki wprowadzeniu zadrzewień i zakrzewień gatunkami rodzimymi, wprowadzanie zieleni wysokiej jako tła kompozycyjnego dla zabudowy zarówno istniejącej, jak i planowanej; 18) nieprzeznaczanie terenów leśnych na cele nieleśne, z wyłączeniem udokumentowanego złoża piasku „Józefów II” w gminie Józefów; 19) wprowadzenie odpowiednich zapisów zmierzających do nielokalizowania obiektów budowlanych, które wpływałyby negatywnie na naturalny przepływ powietrza na obszarach otwartych, niezurbanizowanych oraz ograniczania emisji pochodzących z wszelkich urządzeń zlokalizowanych w otulinie w taki sposób, by emisje te nie przekraczały wartości dopuszczalnych określonych w przepisach (gminy: Zwierzyniec, Adamów, Zamość, Tereszpol, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn); 20) promowanie ogrzewania przy zastosowaniu paliw i systemów odnawialnych, w szczególności energii elektrycznej, gazu ziemnego, oleju opałowego, kolektorów słonecznych; 21) ograniczanie przedsięwzięć trwale naruszających układ hydrologiczny i hydrograficzny na terenie otuliny; 22) wprowadzenie odpowiednich zapisów zmierzających do zakazu eksploatacji złóż kopalin z wyłączeniem udokumentowanego złoża piasku „Józefów II” w gminie Józefów (gminy: Zwierzyniec, Adamów, Zamość, Tereszpol, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn); 23) propagowanie selektywnej zbiórki odpadów; 24) zachowanie układu rozłogów pól w tym dróg gruntowych prowadzących do pól i łąk; 25) zachowanie charakterystycznych elementów zieleni śródpolnej i alei drzew wzdłuż dróg; 26) zachowanie nienaruszonych kluczowych ekspozycji dominant krajobrazowych i architektonicznych, w szczególności ekspozycji przestrzennych kościołów; 27) zalecenie stosowania zieleni złożonej z rodzimych gatunków ze wskazaniem minimalnego procentu tego typu gatunków; 28) promowanie w obszarach wiejskich rozwiązań przestrzennych i urbanistycznych nawiązujących do miejscowego charakteru zabudowy, z użyciem lokalnych materiałów budowlanych, zalecanie stosowania proporcji między wysokością korpusu budynku a wysokością dachu charakterystyczną dla zabudowy regionu; 29) utrzymywanie właściwej hierarchii przestrzennej odzwierciedlającej na działce znaczenie budynku o funkcji głównej i mniej eksponowanych funkcjach pomocniczych; 30) wprowadzenie odpowiednich regulacji zmierzających do niewprowadzania na gruntach położonych w granicach Parku, niestanowiących własności Skarbu Państwa wydzielania nowych działek i budowy nowych obiektów mieszkalnych, poza odtworzeniem istniejącej zabudowy siedliskowej (gmina Zwierzyniec);  31) dążenie do wyeliminowania zanieczyszczeń wody, pochodzących z obszaru gmin położonych poza granicami Parku; przez ochronę naturalnego koryta rzek, niezbudowanie teras zalewowych, utrzymanie istniejącej obudowy biologicznej rzek i jej wzbogacenie na terenie otuliny. 2. Proponuje się następujące ustalenia do istniejących studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gmin: Adamów, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn, Tereszpol, Zamość, Zwierzyniec i Miasta Zwierzyniec, planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zewnętrznych Parku, mogących mieć źródło w jego otulinie: 1) dążenie do koncentracji zabudowy i usług w miejscowościach gminnych lub powiązanie ich z istniejącą zabudową wsi i nowych zespołów zabudowy wyznaczonych planami zagospodarowania przestrzennego; 2) ograniczanie zabudowy ciągłej wzdłuż dróg poza strefami koncentracji zabudowy, z wyłączeniem miejscowości Płoskie, Zawada, Żdanówek w gminie Zamość; 3) zachowywanie układów przestrzennych wsi położonych w otulinie wraz z ich zabudową; 4) dążenie do minimalizowania oddziaływania linii kolejowych na przyrodę Parku w szczególności, w zakresie emisji hałasu, zanieczyszczenia powietrza i śmiertelności zwierząt; 5) dążenie do ograniczenia odprowadzania niepodczyszczonych wód opadowych z obszarów zurbanizowanych do stawów, rzek, strumieni i innych cieków; 6) zalecanie realizacji obiektów z uwzględnieniem tradycyjnych form budownictwa oraz tradycyjnych detali architektonicznych; 7) uwzględnianie w istniejących i planowanych inwestycjach drogowych budowy przejść dla zwierząt; 8) wprowadzanie obowiązku zastąpienia napowietrznych linii elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych elektroenergetycznymi i telekomunikacyjnymi liniami podziemnymi dla gruntów położonych w granicach Parku oraz zalecenia zastąpienia napowietrznych linii elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych elektroenergetycznymi i telekomunikacyjnymi liniami podziemnymi dla obszarów położonych w otulinie Parku; 9) eliminowanie uciążliwych gatunków roślin obcego pochodzenia, w tym szczególnie czeremchy amerykańskiej (Padus serotina), niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera) oraz nawłoci (Solidago sp); 10) promowanie systemów ogrzewania przy zastosowaniu paliw ekologicznych, w szczególności energii elektrycznej, gazu ziemnego, oleju opałowego, kolektorów słonecznych; 11) propagowanie selektywnej zbiórki odpadów; 12) zachowanie układu rozłogów pól w tym dróg gruntowych prowadzących do pól i łąk oraz preferowanie ekologicznych upraw rolnych; 13) zachowanie charakterystycznych elementów zieleni śródpolnej i alei drzew wzdłuż dróg; 14) zachowanie nienaruszonych kluczowych ekspozycji dominant krajobrazowych i architektonicznych, w szczególności ekspozycji przestrzennych kościołów; 15) promowanie w obszarach wiejskich rozwiązań przestrzennych i urbanistycznych nawiązujących do miejscowego charakteru zabudowy, z użyciem lokalnych materiałów budowlanych, zalecanie stosowania proporcji między wysokością korpusu budynku a wysokością dachu charakterystyczną dla zabudowy naszego regionu; 16) utrzymywanie właściwej hierarchii przestrzennej odzwierciedlającej na działce znaczenie budynku o funkcji głównej i mniej eksponowanych funkcjach pomocniczych.  R o z d z i a ł 8 ZAKRES PLANU ZADAŃ OCHRONNYCH DLA SPECJALNEGO OBSZARU OCHRONY SIEDLISK ROZTOCZE ŚRODKOWE I CZĘŚCI OBSZARU SPECJALNEJ OCHRONY PTAKÓW ROZTOCZE POKRYWAJĄCEJ SIĘ Z GRANICAMI PARKU Obszar Parku pokrywa się w części z dwoma obszarami Natura 2000: 1) specjalnym obszarem ochrony siedlisk Roztocze Środkowe, o powierzchni całkowitej 8472,8 ha, w tym na obszarze Parku 8466,13 ha; 2) obszarem specjalnej ochrony ptaków Roztocze, o powierzchni całkowitej 103503,3 ha, w tym na obszarze Parku 8481,76 ha Obszar Natura 2000 Roztocze Środkowe znajduje się w obszarze Parku i jest położony w województwie lubelskim, w powiatach zamojskim (na obszarach gmin: Adamów, Krasnobród, Szczebrzeszyn, Zamość, Zwierzyniec) i biłgorajskim (na obszarach gmin: Józefów, Tereszpol). Decyzja Komisji z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie przyjęcia na mocy dyrektywy Rady 92/43/EWG czwartego zaktualizowanego wykazu terenów mających znaczenie dla Wspólnoty składających się na kontynentalny region biogeograficzny (notyfikowana jako dokument nr C(2010) 9669) (Dz. Urz. L 33 z 08.02.2011, str. 146) obejmuje obszar Natura 2000 Roztocze Środkowe. Obszar Natura 2000 Roztocze obejmując w całości Park, wykracza znacznie poza jego granice (w obszarze Parku 8,2% powierzchni tego obszaru). Położony jest w województwie lubelskim, w powiatach: biłgorajskim (gminy: Józefów, Tereszpol), tomaszowskim (gminy: Bełżec, Lubycza Królewska, Susiec, Tarnawatka, Tomaszów Lubelski), zamojskim (gminy: Adamów, Krasnobród, Radecznica, Zamość, Zwierzyniec) oraz podkarpackim, w powiecie lubaczowskim (gminy: Horyniec Zdrój, Narol). Obszar Natura 2000 Roztocze został wyznaczony rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków (Dz. U. poz. 133 i 358, z 2012 r. poz. 358 oraz z 2017 r. poz. 1416). I. Opis granic obszarów i mapa obszarów Natura 2000 1. W granicach obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe zawiera się obszar Roztoczańskiego Parku Narodowego opisany w § 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 1995 r. w sprawie Roztoczańskiego Parku Narodowego (Dz. U. poz. 124), z wyjątkiem działek nr 413–433, 446, 601 obrębu ewidencyjnego Guciów, gm. Zwierzyniec, wchodzących w skład Parku. 2. Granice obszaru Natura 2000 Roztocze wskazane są na mapach w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 12 stycznia 2011 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków. Cały obszar Parku zawiera się w granicach obszaru Natura 2000 Roztocze. 3. Mapa obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe oraz obszaru Natura 2000 Roztocze   II. Identyfikacja istniejących i potencjalnych zagrożeń dla zachowania właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt i ich siedlisk będących przedmiotem ochrony 1. Zagrożenia istniejące wspólne dla siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Kod siedliska przyrodniczego Lp. oraz gatunku 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 4030, 1082, 1083, 1084, 1087, 4026, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1308, 1318, 1323, 1324, 1337, 1352, 1355, 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 4030, 1082, 1083, 1084, 1087, 4026, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1308, 1318, 1323, 1324, 1337, 1352, 1355, 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 4030, 1082, 1083, 1084, 1087, 4026, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1308, 1318, 1323, 1324, 1337, 1352, 1355, 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 4030, 1082, 1083, 1084, 1087, 4026, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1308, 1318, 1323, 1324, 1337, 1352, 1355, 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, Rodzaj zagrożenia Zanieczyszczanie wód i gleby ściekami, środkami ochrony roślin i nawozami oraz odpadami stałymi i metalami ciężkimi Niekontrolowany ruch turystyczny na obszarze Parku Pojawienie się gatunków roślin i zwierząt obcych inwazyjnych lub rodzimych ekspansywnych Fragmentacja sieci obszarów chronionych i izolacja obszaru Parku (w tym ograniczanie drożności korytarzy ekologicznych) Uproszczenie składu gatunkowego zdominowanego przez jeden gatunek drzewa, na skutek nadmiernego popierania jego udziału  91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 4030, 1082, 1083, 1084, 1087, 4026, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1308, 1318, 1323, 1324, 1337, 1352, 1355, 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 4030, 1082, 1083, 1084, 1087, 4026, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1308, 1318, 1323, 1324, 1337, 1352, 1355, 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 4030, 1082, 1083, 1084, 1087, 4026, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1308, 1318, 1323, 1324, 1337, 1352, 1355, 2. w drzewostanach Jednowiekowość drzewostanów w wyniku odnowienia sztucznego na dużych powierzchniach Presja zwierząt roślinożernych w tym, koników polskich (Equus caballus gmelini Ant., Forma Silvatica Vet.) na składniki ekosystemów leśnych i mokradłowych, a zwłaszcza na odnowienia drzew i krzewów leśnych, gatunków roślin oraz roślinności szuwarowej Zniekształcenie składu gatunkowego, struktury przestrzennej i wiekowej drzewostanów oraz zasobów rozkładającego się drewna w stosunku do naturalnego stanu ekosystemów Niekorzystne warunki hydrologiczne, w tym spadek poziomu wód powierzchniowych (wysychanie) i podziemnych oraz długotrwałe susze i niewielkie sumy opadów deszczu połączone z wysokimi temperaturami Zagrożenia potencjalne wspólne dla siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Kod i typ siedliska przyrodniczego Lp. 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 4030, 1082, 1083, 1084, 1087, 4026, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1308, 1318, Rodzaj zagrożenia Zanieczyszczenie powietrza gazami i pyłami  1323, 1324, 1337, 1352, 1355, 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 4030, 1082, 1083, 1084, 1087, 4026, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1308, 1318, 1323, 1324, 1337, 1352, 1355, 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 4030, 1082, 1083, 1084, 1087, 4026, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1308, 1318, 1323, 1324, 1337, 1352, 1355, 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 4030, 1082, 1083, 1084, 1087, 4026, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1308, 1318, 1323, 1324, 1337, 1352, 1355, 1. Siedlisko przyrodnicze: 3150, 3260, 6410, 6510, 7110, 7140, 7150, 91D0, 91E0, 91P0, 9130, 9170. 2. Gatunki roślin: 1381, 1386, 1393, 1902. 3. Gatunki zwierząt: 1037, 1042, 1060, 4030, 1082, 1083, 1084, 1087, 4026, 1098, 1145, 1149, 1163, 1166, 1188, 1220, 1308, 1318, 1323, 1324, 1337, 1352, 1355, 3. Wypalanie roślinności łąk, ściernisk i ugorów Wystąpienie klęski żywiołowej (wiatrołomu, śniegołomu, huraganu, pożaru wielkopowierzchniowego) Zanikanie populacji roślin i zwierząt w wyniku uwarunkowań geograficznych (w szczególności zmiany zasięgu, wymieranie) Zmniejszenie się lub pogorszenie puli genowej w obrębie gatunków, roślin i zwierząt wywoływane ograniczeniem przepustowości korytarzy ekologicznych Zagrożenia istniejące dla siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Kod i typ siedliska przyrodniczego Lp. 91P0 - wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum) Rodzaj zagrożenia 1. Ekspansja buka zwyczajnego (Fagus sylvatica). 2. Zgryzanie odnowień przez zwierzynę płową i konika polskiego (Equus caballus gmelini Ant., Forma Silvatica Vet.).  91D0 - bory bagienne (Vaccinio uliginosi Pinetum) 9170 - grąd subkontynentalny (Tilio- Carpinetum) 91E0 - łęgi olszowe i jesionowe (Alnenion glutinoso-incanae) 7110 - torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) 7140 - torfowiska przejściowe i trzęsawiska 7150 - obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion 3260 - nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników (Ranunculion fluitantis) 6510 - niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) 6410 - zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) 3150 - starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion 4. 3. Spowolnienie procesu przebudowy drzewostanów z powodu wystąpień pędraków 1. Obniżenie poziomu wód gruntowych. 2. Eutrofizacja siedliska i pojawianie się gatunków roślin podszytowych obcych siedliskowo Lokalna ekspansja buka zwyczajnego (Fagus sylvatica) i zmiana fizjonomii siedliska w kierunku kwaśnej buczyny (w tym ubożenie runa) Pojawianie się gatunków obcych, głównie niecierpków (Impatiens sp.), nawłoci (Solidago sp.), rudbekii (Rudbeckia sp.) 1. Obniżenie poziomu wód gruntowych przyspieszające sukcesję w kierunku boru bagiennego lub wilgotnego. 2. Eutrofizacja siedliska powodująca zarastanie trzciną i krzewami 1. Obniżenie poziomu wód gruntowych przyspieszające sukcesję w kierunku roślinności leśnej i zarośli wierzbowych. 2. Eutrofizacja siedliska powodująca zarastanie trzciną i krzewami 1. Obniżenie poziomu wód gruntowych przyspieszające sukcesję w kierunku boru bagiennego. 2. Eutrofizacja siedliska powodująca zarastanie trzciną i krzewami Pogorszenie jakości wód wskutek zanieczyszczeń antropogenicznych 1. Sukcesja roślinności leśnej i zielnej. 2. Obniżenie poziomu wód gruntowych przyspieszające sukcesję w kierunku zarośli wierzbowych i olsów Obniżenie poziomu wód gruntowych przyspieszające sukcesję w kierunku zarośli wierzbowych i olsów 1. Pogorszenie jakości wód zasilających zbiorniki – głównie starorzeczy, gdzie woda pochodzi z wezbrań Wieprza. 2. Eutrofizacja powodująca wypłycanie i zarastanie zbiorników Zagrożenia istniejące dla gatunków roślin będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Kod i nazwa gatunku (przedmiotu ochrony) 1902 - obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) 5. Rodzaj zagrożenia 1. Wzrost zacienienia. 2. Sukcesja roślinności zielnej oraz krzewów i drzew. 3. Uszkodzenia, w tym zgryzanie przez zwierzęta. 4. Pozyskiwanie przez ludzi Zagrożenia potencjalne dla gatunków roślin będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Kod i nazwa gatunku Lp. (przedmiotu ochrony) 1381 - widłoząb zielony (Dicranum viride) 1386 - bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis) Rodzaj zagrożenia Zmiany warunków siedliskowych w wyniku procesów abiotycznych (klimatycznych i hydrologicznych, zanieczyszczenia powietrza) i biotycznych (zacienienie, lokalne klęski) Zmiany warunków siedliskowych w wyniku procesów abiotycznych (klimatycznych i hydrologicznych, zanieczyszczenia  1393 - sierpowiec błyszczący (Drepanocladus (Hamatocaulis) vernicosus) 6. powietrza) i biotycznych (zacienienie, lokalne klęski) Obniżenie poziomu wód gruntowych przyspieszające sukcesję w kierunku zarośli wierzbowych i olsów Zagrożenia istniejące dla gatunków zwierząt będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Kod i nazwa gatunku Lp. (przedmiotu ochrony) 1082 - kreślinek nizinny (Graphoderus bilineatus) 1084 - pachnica dębowa (Osmoderma (Osmoderma barnabita) eremita) 1083 - jelonek rogacz (Lucanus cervus) 1037 - trzepla zielona (Ophiogomphus cecilia) 1042 - zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) 1. 4030 - szlaczkoń szafraniec (Colias myrmidone). 2. 4044 – sówka puszczykówka (Xylomoia strix) 1. 1098 – minogi czarnomorskie (Eudontomyzon spp.) w tym minóg ukraiński (Eudontomyzon mariae). 2. 1163 - głowacz białopłetwy (Cottus gobio). 3. 1149 - koza (Cobitis taenia). 4. 1145 - piskorz (Mi sgurnus fossilis) 1. 1166 - traszka grzebieniasta Triturus cristatus (Triturus cristatus cristatus). 2. 1188 - kumak nizinny (Bombina bombina) 1. 1308 - mopek (Barbastella barbastellus). 2. 1318 - nocek łydkowłosy (Myotis dasycneme). 3. 1324 - nocek duży (Myotis myotis). 4. 1323 - nocek Bechsteina (Myotis bechsteinii) 1352 - wilk (Canis lupus) Rodzaj zagrożenia Pogorszenie warunków siedliskowych stanowisk występowania wskutek antropopresji Zmniejszanie się liczby starych drzew żywicielskich 1. Zmniejszanie się liczby starych drzew żywicielskich. 2. Niewielka powierzchnia odpowiednich biotopów 1. Zanik zbiorników wodnych z typową dla biologii gatunku roślinnością. 2. Pogorszenie stanu wód 1. Zanik roślinności zbiorników wodnych. 2. Zanik zbiorników wodnych Sukcesja roślinności zielnej oraz krzewów i drzew na stanowiskach gatunku 1. Zanieczyszczenie wód. 2. Zmiany w korytach rzecznych powodowane przez prace hydrotechniczne. 3. Zarybianie pstrągiem potokowym (Oncorhynchus mykiss) i tęczowym (Salmo trutta m. fario). 4. Natężenie turystyki kajakowej w bezpośrednim sąsiedztwie Parku. 5. Wzrost populacji innych gatunków drapieżnych wskutek antropogenicznych zaburzeń 1. Rozjeżdżanie przez pojazdy na drogach - zarówno publicznych przecinających Park jak i leśnych (gatunek może wykorzystywać jako siedliska rozrodu koleiny dróg). 2. Zanikanie mokradeł, zwłaszcza płytkich zbiorników. 3. Ograniczenie przepustowości korytarzy ekologicznych wskutek zabudowy i osuszania mokradeł w sąsiedztwie Parku Ubożenie bazy pokarmowej przez stosowanie pestycydów w rolnictwie i leśnictwie (poza granicami Parku – na żerowiskach gatunku) 1. Ograniczanie drożności korytarzy ekologicznych (przez wprowadzanie zabudowy i innych inwestycji) łączących Park z sąsiednimi obszarami (w tym zwłaszcza z Puszczą Solską). 2. Kłusownictwo w bezpośrednim sąsiedztwie Parku.  1361 - ryś (Lynx lynx) 7. 3. Kolizje z pojazdami 1. Presja zabudowy rozproszonej skutkująca ograniczeniem otwartych terenów. 2. Ograniczanie drożności korytarzy ekologicznych (przez wprowadzanie zabudowy i innych inwestycji) łączących Park z sąsiednimi obszarami (w tym zwłaszcza z Puszczą Solską) 3. Kolizje z pojazdami Zagrożenia potencjalne dla gatunków zwierząt będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Przedmiot ochrony (kod i gatunek) Lp. 4026 - zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus) 1337 - bóbr europejski (Castor fiber) 1355 - wydra (Lutra lutra) 1361 - ryś (Lynx lynx) 8. Rodzaj zagrożenia Pojawienie się zjawisk klęskowych powodujących degradację siedlisk lub regres gatunku w obrębie areału występowania wywołany przyczynami zoogeograficznymi Pojawienie się zjawisk lub czynników powodujących regres gatunku w obrębie areału występowania wywołany przyczynami zoogeograficznymi Pojawienie się zjawisk lub czynników powodujących regres gatunku w obrębie areału występowania wywołany przyczynami zoogeograficznymi Kłusownictwo w bezpośrednim sąsiedztwie Parku Zagrożenia istniejące dla gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Kod i nazwa gatunku Lp. (przedmiotu ochrony) Rodzaj zagrożenia A030 - bocian czarny (Ciconia nigra) Zubażanie i degradacja obszarów żerowiskowych w bezpośrednim 1. A072 - trzmielojad (Pernis apivorus). 2. A089 - orlik krzykliwy (Aquila pomarina). 3. A099 - kobuz (Falco subbuteo) A122 - derkacz (Crex crex) A239 - dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos) 9. sąsiedztwie Parku wskutek zabudowy, intensyfikacji rolnictwa, osuszania mokradeł Zubażanie i degradacja obszarów żerowiskowych w bezpośrednim sąsiedztwie Parku wskutek zabudowy, intensyfikacji rolnictwa, osuszania mokradeł, wprowadzania plantacji i wielkoobszarowych upraw, w szczególności kukurydzy 1. Zaniechanie użytkowania gruntów. 2. Zarastanie i zalesianie siedlisk występowania gatunku Usuwanie stojącego posuszu jałowego z obszarów ochrony czynnej, zwłaszcza buków, grabów i jaworów Zagrożenia potencjalne dla gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Kod i nazwa gatunku Lp. (przedmiotu ochrony) Rodzaj zagrożenia A030 - bocian czarny (Ciconia nigra) 1. Kolizje z napowietrznymi liniami energetycznymi. 1. A072 - trzmielojad (Pernis apivorus). 2. A089 - orlik krzykliwy (Aquila pomarina). 3. A099 - kobuz (Falco subbuteo) 2. Planowane inwestycje infrastrukturalne związane z budową dużych instalacji odnawialnych źródeł energii (farm wiatrowych i fotowoltaicznych) w bezpośrednim sąsiedztwie Parku 1. Kolizje z napowietrznymi liniami energetycznymi. 2. Planowane inwestycje infrastrukturalne związane z budową dużych instalacji odnawialnych źródeł energii (farm wiatrowych i fotowoltaicznych) w bezpośrednim sąsiedztwie Parku  III. Cele działań ochronnych: 1. Celem działań ochronnych na obszarze Natura 2000 Roztocze Środkowe i obszarze Natura 2000 Roztocze jest utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotem ochrony na tych obszarach, w szczególności: 1) w przypadku siedlisk przyrodniczych: Kod i typ siedlisk przyrodniczego Lp. (przedmiotu ochrony) 9130 - żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagenion) 91P0 - wyżynny jodłowy bór mieszany (Abietetum polonicum) 91D0 - bory bagienne (Vaccinio uliginosi Pinetum) 9170 - grąd subkontynantalny (Tilio- Carpinetum) 91E0 - łęgi olszowe i jesionowe (Alnenion glutinoso-incanae) 7110 - torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) 7140 - torfowiska przejściowe i trzęsawiska 7150 - obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion 3260 - nizinne i podgórskie rzeki ze zbiorowiskami włosieniczników (Ranunculion fluitantis) 6510 - niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) 6410 - zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) 3150 - starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion, Potamion Cel działań ochronnych Utrzymanie areału na poziomie minimum 1660 ha i stopniowe zwiększanie areału wraz z postępem czynnej ochrony ekosystemów leśnych 1. Utrzymanie areału na aktualnym poziomie (około 1030 ha) i zwiększanie areału wraz z postępem czynnej ochrony ekosystemów leśnych. 2. Zachowanie specyficznej struktury i fizjonomii oraz składu gatunkowego runi 1. Utrzymanie areału na aktualnym poziomie (około 245 ha). 2. Zachowanie specyficznej struktury i fizjonomii oraz składu gatunkowego runi 1. Utrzymanie areału na aktualnym poziomie (około 608 ha) i zwiększanie areału wraz z postępem czynnej ochrony ekosystemów leśnych. 2. Zachowanie specyficznej struktury i fizjonomii oraz składu gatunkowego runi 1. Utrzymanie areału na aktualnym poziomie (około 0,5 ha). 2. Zachowanie specyficznej struktury i fizjonomii oraz składu gatunkowego runi 1. Utrzymanie areału łąk na aktualnym poziomie (około 3,4 ha). 2. Zachowanie specyficznej struktury i fizjonomii 1. Utrzymanie areału na aktualnym poziomie (około 1 ha). 2. Zachowanie specyficznej struktury i fizjonomii. 3. Poprawa stanu ochrony pojedynczych młak Zachowanie specyficznej struktury i fizjonomii Utrzymanie areału na aktualnym poziomie (około 11 ha) 1. Utrzymanie areału na poziomie nie mniejszym niż obecnie (około 0,8 ha). 2. Zachowanie specyficznej struktury i fizjonomii Utrzymanie areału na aktualnym poziomie (około 0,7 ha) i w obecnym stanie ochrony lub dążenie do zwiększenia powierzchni Utrzymanie obecnego areału siedliska (około 0,7 ha)  2) w przypadku gatunków roślin Lp. Kod i gatunek przedmiotu ochrony 1381 - widłoząb zielony (Dicranum viride) 1386 - bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis) 1393 - sierpowiec błyszczący (Drepanocladus (Hamatocaulis) Vernicosus) 1902 - obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) 3) w przypadku gatunków zwierząt Lp. Kod i gatunek przedmiotu ochrony 4026 - zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus) 1082 - kreślinek nizinny (Grophoferus bilineatus) 1084 - pachnica dębowa (Osmoderma eremita (Osmoderma barnabita)) 1083 - jelonek rogacz (Lucanus cervus) 1087 - nadobnica alpejska (Rosalia alpina) 1037 - trzepla zielona (Ophiogomphus cecilia) 1042 - zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) 4030 - szlaczkoń szafraniec (Colias myrmidone) 4044 – sówka puszczykówka (Xylomoia strix) 1098 – minogi czarnomorskie (Eudontomyzon spp.) w tym minóg ukraiński (Eudontomyzon mariae) 1163 - głowacz białopłetwy (Cottus gobio) 1149 - koza (Cobitis taenia) 1145 - piskorz (Misgurnus fossilis) 1166 - traszka grzebieniasta Triturus cristatus (Triturus cristatus cristatus) Cel działań ochronnych Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji 1. Utrzymanie aktualnego i stopniowe zwiększanie areału i liczebności populacji. 2. Zwiększenie liczby pędów kwitnących. Cel działań ochronnych Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji Próba przywrócenia gatunku przez stworzenie dogodnych warunków bytowania lub restytucję Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji Utrzymanie lub przywrócenie gatunku przez stworzenie optymalnych warunków bytowania lub restytucję Próba przywrócenia gatunku przez stworzenie dogodnych warunków bytowania lub restytucję Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji Utrzymanie lub zwiększenie liczebności gatunku przez tworzenie dogodnych warunków bytowania lub zasilenie populacji przez wsiedlenie (w miarę potrzeb poprzedzonych szczegółowymi badaniami) Utrzymanie lub zwiększenie liczebności gatunku przez tworzenie dogodnych warunków bytowania lub zasilenie populacji przez wsiedlenie (w miarę potrzeb poprzedzonych szczegółowymi badaniami) Utrzymanie lub zwiększenie liczebności gatunku przez tworzenie dogodnych warunków bytowania lub zasilenie populacji przez wsiedlenie (w miarę potrzeb poprzedzonych szczegółowymi badaniami) Utrzymanie lub zwiększenie liczebności gatunku przez tworzenie dogodnych warunków bytowania lub zasilenie populacji przez wsiedlenie (w miarę potrzeb poprzedzonych szczegółowymi badaniami) Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji  1188 - kumak nizinny (Bombina bombina) 1308 - mopek (Barbastella barbastellus) 1318 - nocek łydkowłosy (Myotis dasycneme) 1324 - nocek duży (Myotis myotis) 1323 - nocek Bechsteina (Myotis bechsteinii) Zwiększenie liczebności gatunku przez tworzenie dogodnych warunków bytowania lub zasilenie populacji przez wsiedlenie (w miarę potrzeb poprzedzonych szczegółowymi badaniami) Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji 1337 - bóbr europejski (Castor fiber) Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji 1352 - wilk (Canis lupus) 1361 - ryś (Lynx lynx) 1355 - wydra (Lutra lutra) 4) w przypadku gatunków ptaków Lp. Kod i gatunek przedmiotu ochrony A030 - bocian czarny (Ciconia nigra) A072 - trzmielojad (Pernis apivorus) A089 - orlik krzykliwy (Aquila pomarina) A122 - derkacz (Crex crex) A220 - puszczyk uralski (Strix uralensis) A223 - włochatka (Aegolius funereus) A224 - lelek (Caprimulgus europaeus) A234 - dzięcioł zielonosiwy (Picus canus) A236 - dzięcioł czarny (Dryocopus martius) A238 - dzięcioł średni (Dendrocopos medius) A239 - dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos) A307 - jarzębatka (Sylvia nisoria) A338 - gąsiorek (Lanius collurio) A320 - muchołówka mała (Ficedula parva) A321 - muchołówka białoszyja (Ficedula albicollis) A099 - kobuz (Falco subbuteo) A207 - siniak (Columba oenas) A261 - pliszka górska (Motacilla cinerea) Utrzymanie aktualnej liczebności populacji (1-2 grupy rodzinne) Utrzymanie stanu aktualnego, czyli stałej obecności 2–3 dorosłych osobników na terenie Parku Utrzymanie minimum aktualnego areału i liczebności populacji Cel działań ochronnych Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji Utrzymanie aktualnego areału bytowania (lęgowisk i obszarów funkcjonalnych, zwłaszcza żerowisk) i liczebności populacji  IV. Określenie działań ochronnych ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich wykonanie i obszarów ich wdrażania w celu utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotu ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe oraz obszaru Natura 2000 Roztocze w części pokrywającej się z granicami Parku 1. Ochrona czynna siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin i zwierząt oraz ich siedlisk Za realizację działań ochronnych w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt na gruntach Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Parku odpowiedzialny jest Roztoczański Park Narodowy, a w przypadku gruntów stanowiących własność innych podmiotów, właściciel lub posiadacz gruntów, którego gospodarstwo rolne lub jego część położona jest na obszarze Natura 2000 Roztocze Środkowe oraz obszarze Natura 2000 Roztocze w części pokrywającej się z granicami Parku, na podstawie porozumienia ze sprawującym nadzór nad Obszarem albo na podstawie zobowiązania podjętego w związku z korzystaniem z programów wsparcia. Przewiduje się następujące działania ochronne: 1) w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Lp. Kod i nazwa siedliska przyrodniczego (przedmiotu ochrony) Działania ochronne Lokalizacja 9130 - żyzne buczyny Obszar Parku (Dentario glandulosae Fagenion) 1. Ochrona bierna siedliska w obszarach występowania. 2. Usunięcie pozostałości domieszki sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris) we fragmentach, które powstały ze sztucznych zbiorowisk zastępczych. 3. Realizacja czynnej ochrony ekosystemów leśnych (przebudowy drzewostanów) przez wprowadzanie buka zwyczajnego (Fagus sylvatica), jodły pospolitej (Abies alba), jawora (Acer pseudoplatanus), wiąza górskiego (Ulmus glabra) 91P0 - wyżynny jodłowy Obszar Parku bór mieszany (Abietetum polonicum) 1. Ochrona bierna i czynna siedliska w obszarach występowania. 2. Zabiegi na rzecz ograniczenia odnowień buka zwyczajnego (Fagus sylvatica). 3. Formowanie różnowiekowej i wielopiętrowej struktury drzewostanu, z wykorzystaniem naturalnego odnowienia. 4. Usunięcie obcych gatunków roślin. 5. Wykonywanie grodzeń na niektórych uprawach i odnowieniach naturalnych. 6. Zabiegi regulujące odpowiedni skład gatunkowy w płatach odnowień. 7. Realizacja czynnej ochrony ekosystemów leśnych (przebudowy drzewostanów) przez wprowadzanie jodły pospolitej (Abies alba) 91D0 - bory bagienne Obszar Parku (Vaccinio uliginosi Pinetum) 1. Retencja wody, budowa zastawek i szczególna ochrona stanowisk bobra europejskiego (Castor fiber). 2. Usuwanie antropofitów  9170 - grąd 1. Ochrona bierna i czynna siedliska subkontynentalny (Tilio- w obszarach występowania. Carpinetum) Obszar Parku 2. Usuwanie pozostałości domieszki sosny zwyczajnej. 3. Usuwanie neofitów drzewiastych. 4. Realizacja czynnej ochrony ekosystemów leśnych (przebudowy drzewostanów) przez wprowadzanie dębu szypułkowego (Quercus robur), jodły pospolitej (Abies alba), klona zwyczajnego (Acer platanoides), lipy drobnolistnej (Tilia cordata), lipy szerokolistnej (Tilia platyphyllos), wiąza górskiego (Umlus glabra) 91E0 - łęgi olszowe i 1. Ochrona bierna i czynna siedliska jesionowe (Alnenion w obszarach występowania. glutinoso-incanae) 2. Usuwanie antropofitów 7110 - torfowiska 1. Utrzymanie reżimu wodnego wysokie właściwego dla siedliska. z roślinnością 2. Wycinanie trzcinowisk i łozowisk torfotwórczą (żywe) 7140 - torfowiska 1. Utrzymanie reżimu wodnego przejściowe właściwego dla siedliska. i trzęsawiska 2. Usuwanie łozowisk we wczesnym stadium sukcesji 7150 - obniżenia na 1. Utrzymanie reżimu wodnego podłożu torfowym właściwego dla siedliska. z roślinnością ze związku 2. Wycinanie trzcinowisk i łozowisk Rhynchosporion 3260 - nizinne 1. Usuwanie zanieczyszczeń stałych i podgórskie rzeki ze z koryta rzeki. Obszar Parku Obszar Parku Obszar Parku Obszar Parku Obszar Parku zbiorowiskami 2. Działania na rzecz budowy oczyszczalni włosieniczników ścieków i kanalizacji w otulinie Parku (Ranunculion fluitantis) 6510 - niżowe i górskie 1. Działanie obligatoryjne: Obszar Parku świeże łąki użytkowane 1) zachowanie siedlisk przyrodniczych ekstensywnie i siedlisk gatunków stanowiących (Arrhenatherion elatioris) przedmioty ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych; 2) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych. 2. Działanie fakultatywne: 1) wykaszanie (z usunięciem biomasy oraz z pozostawieniem fragmentów powierzchni nieskoszonych) w terminie od czerwca do września – co roku lub co dwa lata; 2) usuwanie zakrzewień i zadrzewień; 3) utrzymanie reżimu wodnego typowego dla siedliska  6410 - zmiennowilgotne 1. Działanie obligatoryjne: łąki trzęślicowe 1) zachowanie siedlisk przyrodniczych (Molinion) i siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych; 2) ekstensywne użytkowanie kośne, Obszar Parku kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych. 2. Działanie fakultatywne: 1) wykaszanie w odpowiednim dla siedliska terminie – co roku lub co dwa lata; 2) usuwanie zakrzewień i zadrzewień; 3) utrzymanie reżimu wodnego typowego dla siedliska 3150 - starorzecza 1. Utrzymanie reżimu wodnego typowego Obszar Parku i naturalne eutroficzne dla siedliska. zbiorniki wodne 2. Usuwanie zanieczyszczeń stałych ze zbiorowiskami naniesionych przez wodę z Nympheion, Potamion lub zdeponowanych przez człowieka 2) w odniesieniu do gatunków roślin będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe: Kod i nazwa gatunku Lp. Działania ochronne (przedmiotu ochrony) 1381 - widłoząb zielony Lokalizacja Bierna i czynna ochrona siedliska gatunku Obszar Parku (Dicranum viride) i ochrona populacji poprzedzone szczegółową inwentaryzacją i zaleceniami – zgodnie ze wskazaniami opracowanymi na podstawie wyników monitoringu 1386 - bezlist okrywowy Bierna i czynna ochrona siedliska gatunku Obszar Parku (Buxbaumia viridis) i ochrona populacji poprzedzone szczegółową inwentaryzacją i zaleceniami – zgodnie ze wskazaniami opracowanymi na podstawie wyników monitoringu 1393 - sierpowiec Bierna i czynna ochrona siedliska gatunku Obszar Parku błyszczący i ochrona populacji poprzedzone (Drepanocladus szczegółową inwentaryzacją i zaleceniami – (Hamatocaulis) zgodnie ze wskazaniami opracowanymi na Vernicosus) podstawie wyników monitoringu 1902 - obuwik pospolity 1. Inwentaryzacja gatunku. (Cypripedium calceolus) Obszar Parku 2. Zabiegi czynnej ochrony polegające na prześwietlaniu stanowisk – usuwaniu roślinności zielnej oraz krzewów i drzew a także wyrywanie ich karp korzeniowych – zgodnie ze wskazaniami opracowanymi na podstawie wyników monitoringu  3) w odniesieniu do gatunków zwierząt będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe: Kod i nazwa gatunku Lp. Działania ochronne (przedmiotu ochrony) 4026 - zagłębek 1. Ścisła ochrona siedlisk i stanowisk bruzdkowany gatunku. (Rhysodes sulcatus) Lokalizacja 1. Obszary ochrony ścisłej oraz czynnej – wyłączone z 2. Dokładne rozpoznanie stanu populacji. realizacji działań ochronnych. 3. Działanie na rzecz wprowadzenia w 2. Korytarze ekologiczne leśne miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne leśne oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1082 - kreślinek nizinny 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. (Graphoderus bilineatus) 2. Utrzymanie lub odtworzenie siedlisk występowania gatunku. 3. Restytucja gatunku. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w 1. Cieki Parku – Stawy Echo, Czarny Staw, Staw Florianiecki. 2. Korytarze ekologiczne mokradłowe miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1084 - pachnica dębowa 1. Ścisła ochrona siedlisk i stanowisk (Osmoderma eremita gatunku. (Osmoderma barnabita)) 1. Obszary ochrony ścisłej oraz czynnej – wyłączone z 2. Dokładne rozpoznanie stanu populacji. realizacji działań ochronnych. 3. Działanie na rzecz wprowadzenia w 2. Korytarze ekologiczne leśne. miejscowych planach zagospodarowania 3. Korytarze ekologiczne przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków mokradłowe zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1083 - jelonek rogacz 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. (Lucanus cervus) 2. Utrzymanie lub odtworzenie siedlisk występowania. 3. Działanie na rzecz wprowadzenia w 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne mokradłowe miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące  korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1087 - nadobnica 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. alpejska (Rosalia alpina) 2. Utrzymanie lub odtworzenie siedlisk występowania. 3. Ewentualna restytucja gatunku – po 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne mokradłowe szczegółowej analizie możliwości tego działania. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1037 - trzepla zielona 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. (Ophiogomphus cecilia) 2. Utrzymanie siedlisk występowania. 3. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach 1. Cieki Parku – Wieprz, Szum, Świerszcz, Krupiec. 2. Korytarze ekologiczne mokradłowe zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1042 - zalotka większa 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. (Leucorrhinia pectoralis) 2. Utrzymanie lub odtworzenie siedlisk występowania. 3. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach 1. Zbiorniki wodne Parku – stałe i okresowe. 2. Korytarze ekologiczne mokradłowe zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 4030 - szlaczkoń 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. szafraniec 2. Utrzymanie lub odtworzenie siedlisk (Colias myrmidone) występowania. 3. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach 1. Lądowe ekosystemy nieleśne Parku. 2. Korytarze ekologiczne lądowych ekosystemów nieleśnych zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne oraz  utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 4044 – sówka 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. puszczykówka 2. Utrzymanie lub odtworzenie siedlisk (Xylomoia strix) występowania 1098 – minogi 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. czarnomorskie 2. Utrzymanie lub odtworzenie siedlisk (Eudontomyzon spp.) w występowania. tym minóg ukraiński 3. Ewentualna restytucja gatunku – po (Eudontomyzon mariae) Obszar Parku 1. Cieki Parku – Wieprz, Szum, Świerszcz, Krupiec. 2. Korytarze ekologiczne mokradłowe szczegółowej analizie możliwości tego działania. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne mokradłowe oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1163 - głowacz 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. białopłetwy 2. Utrzymanie lub odtworzenie siedlisk (Cottus gobio) występowania. 3. Ewentualna restytucja gatunku – po 1. Cieki Parku – Wieprz, Szum, Świerszcz, Krupiec. 2. Korytarze ekologiczne mokradłowe szczegółowej analizie możliwości tego działania. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne mokradłowe oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1149 - koza 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. (Cobitis taenia) 2. Utrzymanie lub odtworzenie siedlisk występowania. 3. Ewentualna restytucja gatunku – po 1. Cieki Parku – Wieprz, Szum, Świerszcz, Krupiec. 2. Korytarze ekologiczne mokradłowe szczegółowej analizie możliwości tego działania. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w dokumentach planistycznych gmin (miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego) zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne mokradłowe oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów  1145 - piskorz 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. (Misgurnus fossilis) 2. Utrzymanie lub odtworzenie siedlisk występowania. 3. Ewentualna restytucja gatunku – po 1. Cieki Parku – Wieprz, Szum, Świerszcz, Krupiec. 2. Korytarze ekologiczne mokradłowe szczegółowej analizie możliwości tego działania. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne mokradłowe oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1166 - traszka 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. grzebieniasta 2. Utrzymanie lub odtworzenie siedlisk Triturus cristatus występowania. (Triturus cristatus 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne 3. Zabezpieczenie tras sezonowych migracji mokradłowe cristatus) systemami stałych przejść lub okresowych przesiedleń wykonywanych ręcznie. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1188 - kumak nizinny 1. Dokładna diagnoza stanu populacji. (Bombina bombina) 2. Utrzymanie lub odtworzenie siedlisk występowania. 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne 3. Zabezpieczenie tras sezonowych migracji mokradłowe systemami stałych przejść lub okresowych przesiedleń wykonywanych ręcznie. 4. Ewentualna restytucja gatunku – po szczegółowej analizie możliwości realizacji tego działania. 5. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów  1308 - mopek (Barbastella barbastellus) 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne mokradłowe 1. Zachowanie drzew z dziuplami w obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej. 2. Prace konserwacyjne w piwnicach Parku stanowiących znane miejsca hibernacji. 3. Działania na rzecz zastąpienia elektroenergetycznych linii napowietrznych elektroenergetycznymi liniami podziemnym. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne mokradłowe 1318 - nocek łydkowłosy (Myotis dasycneme) 1. Zachowanie drzew z dziuplami w obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej. 2. Prace konserwacyjne w piwnicach Parku stanowiących znane miejsca hibernacji. 3. Działania na rzecz zastąpienia elektroenergetycznych linii napowietrznych elektroenergetycznymi liniami podziemnym. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne mokradłowe 1324 - nocek duży (Myotis myotis) 1. Zachowanie drzew z dziuplami w obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej. 2. Prace konserwacyjne w piwnicach Parku stanowiących znane miejsca hibernacji. 3. Działania na rzecz zastąpienia elektroenergetycznych linii napowietrznych elektroenergetycznymi liniami podziemnym. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne  1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne mokradłowe i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1323 - nocek Bechsteina (Myotis bechsteinii) 1. Zachowanie drzew z dziuplami w obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej. 2. Prace konserwacyjne w piwnicach Parku stanowiących znane miejsca hibernacji. 3. Działania na rzecz zastąpienia elektroenergetycznych linii napowietrznych elektroenergetycznymi liniami podziemnym. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne mokradłowe 1337 - bóbr europejski (Castor fiber) Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne mokradłowe 1352 - wilk (Canis lupus) 1. Ochrona stanowisk rozrodczych przez tworzenie stref ochrony całorocznej i okresowej. 2. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne mokradłowe 1361- ryś (Lynx lynx) 1. Ochrona stanowisk rozrodczych przez tworzenie stref ochrony całorocznej i okresowej. 2. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich  obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1355 - wydra Działanie na rzecz wprowadzenia (Lutra lutra) 1. Korytarze ekologiczne leśne. w miejscowych planach zagospodarowania 2. Korytarze ekologiczne przestrzennego oraz studiach uwarunkowań mokradłowe i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 4) w odniesieniu do gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze: Kod i nazwa gatunku Lp. Działania ochronne (przedmiotu ochrony) A030 - bocian czarny 1. Tworzenie stref ochrony całorocznej (Ciconia nigra) i okresowej. 2. Działanie na rzecz ograniczenia lub zaprzestania realizacji prac hydrotechnicznych zmierzających do osuszania obszarów mokradłowych w otulinie Parku. 3. Działania na rzecz zastąpienia elektroenergetycznych linii Lokalizacja 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne powietrzne. 3. Korytarze ekologiczne leśne. 4. Korytarze ekologiczne mokradłowe napowietrznych elektroenergetycznymi liniami podziemnym oraz stosowanie zabezpieczeń na liniach najwyższych napięć w sąsiedztwie Parku. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów A072 - trzmielojad 1. Tworzenie stref ochrony okresowej wokół 1. Obszar Parku. (Pernis apivorus) miejsca gniazdowania w obszarach ochrony czynnej. 2. Działanie na rzecz ograniczenia lub wprowadzenia zakazu lokalizacji 2. Korytarze ekologiczne powietrzne. 3. Korytarze ekologiczne leśne. 4. Korytarze ekologiczne zabudowy i inwestycji infrastrukturalnych mokradłowe na terenach otwartych wokół Parku, w tym utrzymanie dotychczasowego sposobu gospodarowania w agrocenozach i użytkach zielonych. 3. Działania na rzecz zastąpienia elektroenergetycznych linii napowietrznych elektroenergetycznymi liniami podziemnym oraz stosowanie zabezpieczeń na liniach najwyższych  1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne powietrzne. 3. Korytarze ekologiczne leśne. 4. Korytarze ekologiczne mokradłowe napięć w sąsiedztwie Parku. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów A089 - orlik krzykliwy (Aquila pomarina) 1. Tworzenie stref ochrony całorocznej i okresowej. 2. Działanie na rzecz ograniczenia lub zaprzestania realizacji prac hydrotechnicznych zmierzających do osuszania obszarów mokradłowych w otulinie Parku. 3. Działanie na rzecz ograniczenia lub wprowadzenia zakazu lokalizacji zabudowy i inwestycji infrastrukturalnych na terenach otwartych wokół Parku, w tym utrzymanie dotychczasowego sposobu gospodarowania w agrocenozach i użytkach zielonych. 4. Gospodarowanie na trwałych użytkach zielonych: 1) działanie obligatoryjne: a) zachowanie siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych, b) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych; 2) działanie fakultatywne: a) gospodarowanie na trwałych użytkach zielonych (łąkach i pastwiskach stanowiących żerowisko gatunku) przez koszenie biomasy i wypas zwierząt, b) koszenie nie więcej niż dwa razy w roku w terminie czerwiec – wrzesień (z usunięciem biomasy oraz pozostawieniem fragmentów nieskoszonych), c) prowadzenie wypasu zwierząt od maja do października. 5. Działania na rzecz zastąpienia elektroenergetycznych linii napowietrznych elektroenergetycznymi liniami podziemnym oraz stosowanie zabezpieczeń na liniach najwyższych napięć w sąsiedztwie Parku. 6. Działanie na rzecz wprowadzenia  1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne mokradłowe w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów A122 - derkacz (Crex crex) 1. Działanie obligatoryjne: 1) zachowanie siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych; 2) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych 2. Działanie fakultatywne: 1) gospodarowanie na trwałych użytkach zielonych (łąkach i pastwiskach stanowiących miejsce rozrodu i żerowisko gatunku) przez koszenie biomasy i wypas zwierząt; 2) koszenie nie więcej niż dwa razy w roku w terminie czerwiec – wrzesień (z usunięciem biomasy oraz pozostawieniem fragmentów nieskoszonych); 3) prowadzenie wypasu zwierząt od maja do października 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne powietrzne. 3. Korytarze ekologiczne leśne A220 - puszczyk uralski (Strix uralensis) 1. Tworzenie stref ochrony okresowej wokół miejsca gniazdowania w obszarach ochrony czynnej. 2. Działanie na rzecz zastąpienia elektroenergetycznych linii napowietrznych elektroenergetycznymi liniami podziemnym oraz stosowanie zabezpieczeń na liniach najwyższych napięć w sąsiedztwie Parku 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne powietrzne. 3. Korytarze ekologiczne leśne A223 - włochatka (Aegolius funereus) 1. Tworzenie stref ochrony całorocznej i okresowej. 2. W obszarach ochrony czynnej poddanych przebudowie, pozostawienie drzew z dziuplami oraz obumierających i martwych w biogrupach A224 - lelek Obszar Parku (Caprimulgus europaeus) Realizacja monitoringu populacji – rozmieszczenia i liczebności w świetle zmieniających się warunków siedliskowych odpowiednich dla tego gatunku 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne A234 - dzięcioł zielonosiwy (Picus canus) W obszarach ochrony czynnej poddanych przebudowie, pozostawienie drzew z dziuplami oraz obumierających i martwych w biogrupach  A236 - dzięcioł czarny W obszarach ochrony czynnej poddanych (Dryocopus martius) przebudowie, pozostawienie drzew 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne z dziuplami oraz obumierających i martwych w biogrupach A238 - dzięcioł średni W obszarach ochrony czynnej poddanych (Dendrocopos medius) przebudowie, pozostawienie drzew 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne z dziuplami oraz obumierających i martwych w biogrupach A239 - dzięcioł 1. W obszarach ochrony czynnej poddanych 1. Obszar Parku. białogrzbiety przebudowie, pozostawienie drzew (Dendrocopos leucotos) z dziuplami oraz obumierających i martwych w biogrupach. 2. Tworzenie stref ochrony całorocznej 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne mokradłowe i okresowej wokół miejsca gniazdowania w obszarach ochrony czynnej A307 - jarzębatka 1. Działanie obligatoryjne: (Sylvia nisoria) Obszar Parku 1) zachowanie siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych; 2) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych. 2. Działanie fakultatywne - utrzymanie otwartego charakteru pastwisk, łąk i pól w obszarze Parku, z zachowaniem istniejących zakrzewień, zadrzewień i pojedynczych drzew A320 - muchołówka 1. Ochrona stanowisk i siedlisk lęgowych 1. Obszar Parku. mała (Ficedula parva) wokół znanych terytoriów, w tym 2. Korytarze ekologiczne leśne odstąpienie od realizacji prac z zakresu czynnej ochrony ekosystemów leśnych w okresie lęgowym. 2. W obszarach ochrony czynnej, pozostawienie liściastych drzew z dziuplami oraz obumierających i martwych w biogrupach A321 - muchołówka W obszarach ochrony czynnej poddanych białoszyja przebudowie, pozostawienie drzew (Ficedula albicollis) 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne z dziuplami oraz obumierających i martwych w biogrupach A338 - gąsiorek 1. Działanie obligatoryjne: (Lanius collurio) Obszar Parku 1) zachowanie siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków stanowiących przedmioty ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych, 2) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych. 2. Działanie fakultatywne - utrzymanie otwartego charakteru pastwisk, łąk i pól w obszarze Parku, z zachowaniem istniejących zakrzewień, zadrzewień i pojedynczych drzew  1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne powietrzne. 3. Korytarze ekologiczne leśne. 4. Korytarze ekologiczne mokradłowe A099 - kobuz (Falco subbuteo) 1. Tworzenie stref ochrony całorocznej i okresowej wokół miejsca gniazdowania w obszarach ochrony czynnej. 2. Ograniczanie lub dążenie do zakazu lokalizacji zabudowy i inwestycji infrastrukturalnych na terenach otwartych wokół Parku, w tym utrzymanie dotychczasowego sposobu gospodarowania w agrocenozach i użytkach zielonych. 3. Działanie na rzecz zastąpienia elektroenergetycznych linii napowietrznych elektroenergetycznymi liniami podziemnym oraz stosowanie zabezpieczeń na liniach najwyższych napięć w sąsiedztwie Parku. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 1. Obszar Parku. 2. Korytarze ekologiczne leśne. 3. Korytarze ekologiczne mokradłowe A207 - siniak (Columba oenas) Pozostawianie drzew z dziuplami po dzięciole czarnym (Dryocopus martius) Obszar Parku A261 - pliszka górska (Motacilla cinerea) 1. Zachowanie reżimu cieków w Parku w dotychczasowym stanie. 2. Pozostawienie powalonych drzew i karp korzeniowych w ciekach. 3. Działania na rzecz ograniczania usuwania powalonych drzew i karp korzeniowych z cieków w otulinie Parku. 4. Działanie na rzecz wprowadzenia w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin zapisów określających istniejące korytarze ekologiczne (leśne i mokradłowe) oraz utrzymujących w ich obszarze dotychczasowy sposób użytkowania gruntów 2. Monitoring stanu przedmiotu ochrony oraz monitoring realizacji celów działań ochronnych Za realizację monitoringu stanu przedmiotu ochrony oraz monitoringu realizacji celów działań ochronnych odpowiedzialny jest sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000 oraz w przypadku gruntów stanowiących własność innych podmiotów, zarządzający obszarem na podstawie porozumienia z właścicielem gruntu.  Monitoring stanu przedmiotu ochrony oraz monitoring realizacji celów działań ochronnych obejmuje: 1) w odniesieniu do siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Środkowe Monitoring stanu przedmiotu ochrony oraz realizacji celów działań Przedmiot ochrony – kod i nazwa Lp. siedliska przyrodniczego Parametry 1 9130 - żyzne buczyny 1) powierzchnia siedliska; (Dentario glandulosae Fagenion) 2) struktura i funkcja; 3) perspektywy ochrony 2 91P0 - wyżynny jodłowy bór 1) powierzchnia siedliska; mieszany (Abietetum polonicum) 2) struktura i funkcja; 3) perspektywy ochrony 3 91D0 - bory bagienne (Vaccinio 1) powierzchnia siedliska; uliginosi Pinetum) 2) struktura i funkcja; 3) perspektywy ochrony 4 9170 - grąd subkontynentalny (Tilio- 1) powierzchnia siedliska; Carpinetum) 2) struktura i funkcja; 3) perspektywy ochrony 5 91E0 - łęgi olszowe i jesionowe 1) powierzchnia siedliska; (Alnenion glutinoso-incanae) 2) struktura i funkcja; 3) perspektywy ochrony 6 7110 - torfowiska wysokie 1) powierzchnia siedliska; z roślinnością torfotwórczą (żywe) 2) struktura i funkcja; 3) perspektywy ochrony 7 7140 - torfowiska przejściowe 1) powierzchnia siedliska; i trzęsawiska 2) struktura i funkcja; 3) perspektywy ochrony 8 7150 - obniżenia na podłożu 1) powierzchnia siedliska; torfowym z roślinnością ze związku 2) struktura i funkcja; Rhynchosporion 3) perspektywy ochrony 9 3260 - nizinne i podgórskie rzeki ze 1) powierzchnia siedliska; zbiorowiskami włosieniczników 2) struktura i funkcja; (Ranunculion fluitantis) 3) perspektywy ochrony ochronnych Lokalizacja Częstotliwość kontroli Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku, w tym Co 6 lat stałe powierzchnie badawcze monitorowane w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Co 3 lata Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 3 lata Obszar Parku, w tym Co 3 lata stałe powierzchnie badawcze monitorowane w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Co 3 lata Obszar Parku, w tym Co 3 lata stałe powierzchnie badawcze monitorowane w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Co 3 lata  10 6510 - niżowe i górskie świeże łąki 1) powierzchnia siedliska; użytkowane ekstensywnie 2) struktura i funkcja; (Arrhenatherion elatioris) 3) perspektywy ochrony 11 6410 - zmiennowilgotne łąki 1) powierzchnia siedliska; trzęślicowe (Molinion) 2) struktura i funkcja; 3) perspektywy ochrony 12 3150 - starorzecza i naturalne 1) powierzchnia siedliska; eutroficzne zbiorniki wodne ze 2) struktura i funkcja; zbiorowiskami z Nympheion, 3) perspektywy ochrony Potamion 2) Obszar Parku, w tym Co 3 lata stałe powierzchnie badawcze monitorowane w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Co roku Obszar Parku Co 3 lata w odniesieniu do gatunków roślin będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Monitoring stanu przedmiotu ochrony oraz realizacji celów działań Lp. Przedmiot ochrony – kod i nazwa siedliska przyrodniczego Parametry 1 1381 - widłoząb zielony (Dicranum 1) populacja; viride) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 2 1386 - bezlist okrywowy 1) populacja; (Buxbaumia viridis) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 3 1393 - sierpowiec błyszczący 1) populacja; (Drepanocladus (Hamatocaulis) 2) Siedlisko; Vernicosus) 3) perspektywy ochrony 4 1902 - obuwik pospolity 1) populacja; (Cypripedium calceolus) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 3) ochronnych Lokalizacja Częstotliwość kontroli Obszar Parku Co 3 lata Obszar Parku Co 3 lata Obszar Parku Co 3 lata Obszar Parku, w tym Co 3 lata stałe powierzchnie badawcze monitorowane w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska w odniesieniu do gatunków zwierząt będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze Monitoring stanu przedmiotu ochrony oraz realizacji celów działań Przedmiot ochrony – kod i nazwa Lp. siedliska przyrodniczego Parametry 1 4026 - zagłębek bruzdkowany 1) populacja; (Rhysodes sulcatus) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony ochronnych Lokalizacja Częstotliwość kontroli Obszar Parku Co 6 lat  2 1082 - kreślinek nizinny 1) populacja; (Graphoderus bilineatus) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 3 1084 - pachnica dębowa 1) populacja; (Osmoderma eremita 2) siedlisko; (Osmoderma barnabita)) 3) perspektywy ochrony 4 1083 - jelonek rogacz (Lucanus 1) populacja; cervus) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 5 1087 - nadobnica alpejska (Rosalia 1) populacja; alpina) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 6 1037 - trzepla zielona 1) populacja; (Ophiogomphus cecilia) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 7 1042 - zalotka większa 1) populacja; (Leucorrhinia pectoralis) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 8 4030 - szlaczkoń szafraniec (Colias 1) populacja; myrmidone) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 9 4044 – sówka puszczykówka 1) populacja; (Xylomoia strix) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 10 1098 – minogi czarnomorskie 1) populacja; (Eudontomyzon spp.) w tym minóg 2) siedlisko; ukraiński (Eudontomyzon mariae) 3) perspektywy ochrony 11 1163 - głowacz białopłetwy (Cottus 1) populacja; gobio) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 12 1149 - koza (Cobitis taenia) 1) populacja; 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 13 1145 - piskorz (Misgurnus fossilis) 1) populacja; 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 14 1166 - traszka grzebieniasta Triturus 1) populacja; cristatus (Triturus cristatus 2) siedlisko; cristatus) 3) perspektywy ochrony 1) populacja; 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony Obszar Parku Co 6 lat (od chwili potwierdzenia występowania) Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat (od chwili potwierdzenia występowania) Obszar Parku Co 6 lat (od chwili potwierdzenia występowania) Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Corocznie Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku, w tym Co 6 lat w systemie stałe powierzchnie Państwowego badawcze Monitoringu monitorowane w Środowiska na ramach wybranych Państwowego powierzchniach Monitoringu badawczych Środowiska 1. Obszar sezonowej Corocznie w migracji w obszarach objętych obwodach monitoringiem ochronnych natężenia migracji Bukowa Góra, przy szlakach Jarugi, Stoki komunikacyjny oraz i Horodzisko. w odtworzonych, 2. Stałe i okresowe zbiornikach wodnych zbiorniki wodne na obszarze Parku  15 1188 - kumak nizinny (Bombina 1) populacja; bombina) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 1) populacja; 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony 16 1308 - mopek (Barbastella 1) populacja; barbastellus) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony Populacja 17 1318 - nocek łydkowłosy (Myotis 1) populacja; dasycneme) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony Populacja 18 1324 - nocek duży (Myotis myotis) 1) populacja; 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony Obszar Parku, w tym Co 6 lat w systemie stałe powierzchnie Państwowego badawcze Monitoringu monitorowane w Środowiska na ramach wybranych Państwowego powierzchniach Monitoringu badawczych Środowiska 1. Obszar sezonowej Corocznie w migracji w obszarach objętych obwodach monitoringiem ochronnych natężenia migracji Bukowa Góra, przy szlakach Jarugi, Stoki komunikacyjny oraz i Horodzisko. w odtworzonych, 2. Stałe i okresowe zbiornikach wodnych zbiorniki wodne na obszarze Parku Obszar Parku - na Co 6 lat w systemie określonych przez Państwowego specjalistę Monitoringu stanowiskach Środowiska na badawczych wybranych rozmieszczonych powierzchniach w całym obszarze badawczych Parku Obszar Parku Corocznie w (piwnice miejscach hibernacji wolnostojące i piwnice pod budynkami oraz strychy budynków Parku) Obszar Parku - na Co 6 lat w systemie określonych przez Państwowego specjalistę Monitoringu stanowiskach Środowiska na badawczych wybranych rozmieszczonych powierzchniach w całym obszarze badawczych Parku Obszar Parku Corocznie w (piwnice miejscach hibernacji wolnostojące i piwnice pod budynkami oraz strychy budynków Parku) Obszar Parku - na Co 6 lat w systemie określonych przez Państwowego specjalistę Monitoringu stanowiskach Środowiska na badawczych wybranych rozmieszczonych powierzchniach w całym obszarze badawczych Parku  Populacja 19 1323 - nocek Bechsteina (Myotis 1) populacja; bechsteinii) 2) siedlisko; 3) perspektywy ochrony Populacja 20 1337 - bóbr europejski (Castor fiber) Populacja Siedlisko (analiza drożności korytarzy ekologicznych) 21 1352 - wilk (Canis lupus) Populacja Siedlisko (analiza drożności korytarzy ekologicznych) 22 1361 - ryś (Lynx lynx) Populacja Siedlisko (analiza drożności korytarzy ekologicznych) 23 1355 - wydra (Lutra lutra) Populacja Siedlisko (analiza drożności korytarzy ekologicznych) 4) Obszar Parku Corocznie w (piwnice miejscach hibernacji wolnostojące i piwnice pod budynkami oraz strychy budynków Parku) Obszar Parku - na Co 6 lat w systemie określonych przez Państwowego specjalistę Monitoringu stanowiskach Środowiska na badawczych wybranych rozmieszczonych powierzchniach w całym obszarze badawczych Parku Obszar Parku Corocznie w (piwnice miejscach hibernacji wolnostojące i piwnice pod budynkami oraz strychy budynków Parku) Obszar Parku Corocznie Co 6 lat Obszar Parku Corocznie Co 6 lat Obszar Parku Corocznie Co 6 lat Obszar Parku Corocznie Co 6 lat w odniesieniu do gatunków ptaków będących przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Roztocze w części pokrywającej się z granicami Parku Monitoring stanu przedmiotu ochrony oraz realizacji celów działań Lp. Przedmiot ochrony – kod i nazwa siedliska przyrodniczego Parametry 1 A030 - bocian czarny (Ciconia Stan populacji lęgowej – nigra) liczebność i rozmieszczenie ochronnych Lokalizacja Częstotliwość kontroli Obszar Parku, w tym Corocznie wszystkie znane na powierzchniach stanowiska lęgowe próbnych i punktach oraz terytoria bez monitoringowych znanych gniazd oraz 1 stała powierzchnia badawcza  Stan siedliska (analiza drożności korytarzy ekologicznych, w tym stanu żerowisk) Stan populacji lęgowej – bezwzględna liczebność populacji i rozmieszczenie, na podstawie inwentaryzacji gniazd 2 A072 - trzmielojad (Pernis apivorus) Stan populacji lęgowej – liczebność i rozmieszczenie Stan populacji lęgowej – bezwzględna liczebność populacji i rozmieszczenie, na podstawie inwentaryzacji gniazd Stan siedliska (analiza drożności korytarzy ekologicznych, w tym stanu żerowisk) 3 A089 - orlik krzykliwy (Aquila Stan populacji lęgowej – pomarina) liczebność i rozmieszczenie Stan siedliska (analiza drożności korytarzy ekologicznych, w tym stanu żerowisk) Stan populacji lęgowej – bezwzględna liczebność populacji i rozmieszczenie, na podstawie inwentaryzacji gniazd 4 A122 - derkacz (Crex crex) 1) stan populacji; 2) stan siedliska 5 A220 - puszczyk uralski (Strix 1) stan populacji; uralensis) 2) stan siedliska monitorowana w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Co 6 lat Dwukrotnie w okresie obwiązywania Planu Obszar Parku, w tym Corocznie 1 stała powierzchnia na powierzchniach badawcza próbnych i punktach monitorowana monitoringowych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Dwukrotnie w okresie obwiązywania Planu Co 6 lat Obszar Parku, w tym Corocznie 1 stała powierzchnia na powierzchniach badawcza próbnych i punktach monitorowana monitoringowych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Dwukrotnie w okresie obwiązywania Planu Obszar Parku – Co 3 lata dolina Wieprza oraz śródleśne enklawy Obszar Parku, w tym Corocznie 1 stała powierzchnia na powierzchniach badawcza próbnych i punktach  Stan populacji lęgowej – bezwzględna liczebność populacji i rozmieszczenia 6 A223 - włochatka (Aegolius 1) stan populacji; funereus) 2) stan siedliska Stan populacji lęgowej – bezwzględna liczebność populacji i rozmieszczenie, na podstawie inwentaryzacji gniazd 7 A224 - lelek (Caprimulgus 1) stan populacji; europaeus) 2) stan siedliska 8 A234 - dzięcioł zielonosiwy (Picus 1) stan populacji; canus) 2) stan siedliska Stan populacji lęgowej – bezwzględna liczebność populacji i rozmieszczenie 9 A236 - dzięcioł czarny (Dryocopus 1) stan populacji; martius) 2) stan siedliska Stan populacji 10 A238 - dzięcioł średni (Dendrocopos 1) stan populacji; medius) 2) stan siedliska monitorowana w monitoringowych ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Dwukrotnie w okresie obwiązywania Planu Obszar Parku, w tym Corocznie 1 stała powierzchnia na powierzchniach badawcza próbnych i punktach monitorowana w monitoringowych ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Dwukrotnie w okresie obwiązywania Planu Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku – 4 Corocznie stałe powierzchnie na powierzchniach badawcze próbnych monitorowane w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Dwukrotnie w okresie obwiązywania Planu Obszar Parku – 4 Corocznie stałe powierzchnie na powierzchniach badawcze próbnych monitorowane w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku – 15 Dwukrotnie reprezentatywnych w okresie powierzchni do obwiązywania Planu oceny liczebności metodą ekstrapolacji Obszar Parku – 4 Corocznie stałe powierzchnie na powierzchniach badawcze próbnych monitorowane w ramach  Stan populacji 11 A239 - dzięcioł białogrzbiety 1) stan populacji; (Dendrocopos leucotos) 2) stan siedliska Stan populacji lęgowej – bezwzględna liczebność populacji i rozmieszczenie 12 A307 - jarzębatka (Sylvia nisoria) 1) stan populacji; 2) stan siedliska 13 A320 - muchołówka mała (Ficedula 1) stan populacji; parva) 2) stan siedliska Stan populacji 14 A321 - muchołówka białoszyja 1) stan populacji; (Ficedula albicollis) 2) stan siedliska Stan populacji Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku – 15 Dwukrotnie reprezentatywnych w okresie powierzchni do obwiązywania Planu oceny liczebności metodą ekstrapolacji Obszar Parku – 4 Corocznie stałe powierzchnie na powierzchniach badawcze próbnych monitorowane w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Dwukrotnie w okresie obwiązywania Planu Obszar Parku – 7 Corocznie stałych powierzchni na powierzchniach badawczych próbnych monitorowanych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku – 7 Corocznie stałych powierzchni na powierzchniach badawczych próbnych monitorowanych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku – 11 Dwukrotnie reprezentatywnych w okresie powierzchni do obwiązywania Planu oceny liczebności metodą ekstrapolacji Obszar Parku – 7 Corocznie stałych powierzchni na powierzchniach badawczych próbnych monitorowanych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku – 11 Dwukrotnie reprezentatywnych w okresie powierzchni do obwiązywania Planu oceny liczebności metodą ekstrapolacji  15 A338 - gąsiorek (Lanius collurio) 1) stan populacji; 2) stan siedliska 16 A099 - kobuz (Falco subbuteo) Stan populacji lęgowej – liczebność i rozmieszczenie Stan populacji lęgowej – bezwzględna liczebność populacji i rozmieszczenie Stan siedliska (analiza drożności korytarzy ekologicznych, w tym stanu żerowisk) 17 A207 - siniak (Columba oenas) 1) stan populacji; 2) stan siedliska 18 A261 - pliszka górska (Motacilla 1) stan populacji; cinerea) 2) stan siedliska Obszar Parku – 7 Corocznie stałych powierzchni badawczych monitorowanych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku – Corocznie 1 stała powierzchnia na powierzchniach badawcza próbnych i punktach monitorowana monitoringowych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Dwukrotnie w okresie obwiązywania Planu Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku – 7 Corocznie stałych powierzchni badawczych monitorowanych w ramach Państwowego Monitoringu Środowiska Obszar Parku Corocznie 3. Uzupełnienie stanu wiedzy o przedmiotach ochrony i uwarunkowaniach ich ochrony 3.1. Siedliska przyrodnicze – aktualne dane o rozmieszczeniu siedlisk przyrodniczych są wystarczające do planowania ochrony na obszarze Natura 2000 Roztocze Środkowe. Niezależnie od tego, należy w najbliższej przyszłości przeprowadzić szczegółową inwentaryzację oraz badania fitosocjologiczne, w zakresie możliwości występowania siedlisk: 1) 9150 – Ciepłolubne buczyny storczykowe (Cephalanthero-Fagenion); 2) 9110 – Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagenion); 3) 6210 – Murawy kserotermiczne (Festuco-Brometea). 3.2. Gatunki roślin – aktualnie w obszarze Natura 2000 Roztocze Środkowe występują 4 gatunki roślin z załącznika II dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 102). Ich rozmieszczenie i liczebność w obszarze są rozpoznane niedostatecznie – zwłaszcza w odniesieniu do mszaków. Niewykluczone, iż w obszarze może występować również dzwonecznik wonny (Adenophora liliifolia), mający stałe stanowiska w otulinie Parku, w jego bliskim sąsiedztwie. Wymienione gatunki (występujące obecnie oraz wymagające potwierdzenia lub odnalezienia) – należy traktować jako priorytetowe w pracach inwentaryzacyjnych oraz w monitoringu.  3.3. Gatunki zwierząt (poza ptakami): 1) aktualny stan wiedzy o gatunkach zwierząt uznanych za przedmioty ochrony w obszarze Natura 2000 Roztocze Środkowe jest nierównomierny, w przypadku ssaków – dobry, w przypadku herpetofauny – dość dobry, zaś w odniesieniu do bezkręgowców, minogów i ryb oraz nietoperzy – niezadawalający bądź zły. W związku z powyższym – należy podjąć działania w kierunku zinwentaryzowania zasobów tych gatunków i ich siedlisk; 2) gatunki zwierząt będące przedmiotem ochrony na obszarze Natura 2000 Roztocze Środkowe wymagające przeprowadzenia szczegółowych badań inwentaryzacyjnych: a) zgniotek cynobrowy (Cucujus cinnaberinus) – gatunek, którego występowanie na obszarze Parku zostało stwierdzone. Konieczne są badania pozwalające ustalić status tego gatunku, b) pachnica dębowa (Osmoderma eremita) – aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Roztoczańskiego Parku Narodowego jest słabo rozpoznane (obecność gatunku stwierdzona w 2011 r.). Konieczne są dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych, c) kreślinek nizinny (Grophoferus bilineatus) – brak aktualnych danych o występowaniu gatunku w obszarze. Konieczne badania inwentaryzacyjne wyjaśniające status gatunku w obszarze, a w dalszej perspektywie – pozyskanie danych ilościowych, d) jelonek rogacz (Lucanus cervus) – brak aktualnych danych o występowaniu gatunku w obszarze. Konieczne badania inwentaryzacyjne wyjaśniające status gatunku w obszarze, a w dalszej perspektywie – pozyskanie danych ilościowych, ewentualnie restytucja gatunku, e) nadobnica alpejska (Rosalia alpina) – brak aktualnych danych o występowaniu gatunku w obszarze. Konieczne badania inwentaryzacyjne wyjaśniające status gatunku w obszarze, a w dalszej perspektywie – pozyskanie danych ilościowych, ewentualnie restytucja gatunku, f) trzepla zielona (Ophiogomphus cecylia) – aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Parku jest słabo rozpoznane. Potrzebne są dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych; g) zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) – aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Parku jest rozpoznane dość dobrze. Potrzebne dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych w nowo powstałych zbiornikach wodnych, h) szlaczkoń szafraniec (Colias myrmidone) – brak aktualnych danych o występowaniu gatunku w obszarze. Konieczne badania inwentaryzacyjne wyjaśniające status gatunku w obszarze, a w dalszej perspektywie – pozyskanie danych ilościowych, i) ksylomka strix (Xylomia strix) – gatunek stwierdzony w Parku w 2014 r. Konieczne badania inwentaryzacyjne określające status gatunku w obszarze, a w dalszej perspektywie – pozyskanie danych ilościowych i planowanie działań ochronnych oraz monitoringu, j) minóg ukraiński (Eudontomyzon mariae) – dane o występowaniu gatunku są fragmentaryczne i w znacznej mierze nieaktualne. Gatunek w silnym regresie. Konieczne są pilne badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych na potrzeby zaplanowania skutecznych działań ochronnych i realizacji monitoringu, k) koza (Cobitis taenia) – dane o występowaniu gatunku są fragmentaryczne i w znacznej mierze nieaktualne. Gatunek w silnym regresie. Konieczne są pilne badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych na potrzeby zaplanowania skutecznych działań ochronnych i realizacji monitoringu, l) piskorz (Misgurnus fossilis) – dane o występowaniu gatunku są fragmentaryczne i w znacznej mierze nieaktualne. Gatunek w silnym regresie. Konieczne są pilne badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych na potrzeby zaplanowania skutecznych działań ochronnych i realizacji monitoringu, m) głowacz białopłetwy (Cottus gobio) – dane o występowaniu gatunku są fragmentaryczne i w znacznej mierze nieaktualne. Gatunek w silnym regresie. Konieczne są pilne badania inwentaryzacyjne i  pozyskanie danych ilościowych na potrzeby zaplanowania skutecznych działań ochronnych i realizacji monitoringu, n) kumak nizinny (Bombina bombina) – aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Parku jest dobrze rozpoznane. Gatunek w silnym regresie. Potrzebne są dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych, ewentualna restytucja gatunku, o) traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) – aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Parku jest rozpoznane niejednorodnie. Dobre rozpoznanie ma miejsce z corocznie monitorowanych obszarów w zasięgu działań czynnej ochrony - przy stawach Echo oraz między Kosobudami a Kosobudami-Bór, dane z innych obszarów Parku są fragmentaryczne. Potrzebne są dalsze badania inwentaryzacyjne (zwłaszcza dotyczące zimowisk) i pozyskanie danych ilościowych, p) mopek (Barbastella barbastellus) – aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Parku jest rozpoznane w stopniu niezadowalającym. Potrzebne dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych, q) nocek Bechsteina (Myotis bechsteinii) – aktualne występowanie tego gatunku oraz stanu jego siedlisk na obszarze Parku jest słabo rozpoznane. Potrzebne są dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych, r) nocek łydkowłosy (Myotis dasycneme) – zaleca się poszukiwanie zimowisk. Aktualne występowanie tego gatunku oraz stanu jego siedlisk na obszarze Parku jest słabo rozpoznane. Potrzebne są dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych, s) nocek duży (Myotis myotis) – inwentaryzacja zimowisk. Aktualne występowanie tego gatunku na obszarze Parku jest słabo rozpoznane. Potrzebne są dalsze badania inwentaryzacyjne i pozyskanie danych ilościowych. V. Wskazania do zmian w istniejących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego, planie zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń wewnętrznych lub zewnętrznych, jeżeli zmiany są niezbędne do utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Roztocze Środkowe i obszar Natura 2000 Roztocze w części pokrywającej się z granicami Parku. Proponuje się następujące wskazania do zmian w istniejących studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin: Adamów, Józefów, Krasnobród, Szczebrzeszyn, Tereszpol, Zamość, Zwierzyniec i Miasta Zwierzyniec, miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego, dotyczące eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zewnętrznych niezbędnych dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt, dla których wyznaczono obszar Natura 2000 Roztocze Środkowe i obszar Natura 2000 Roztocze w części pokrywającej się z granicami Parku: 1) wyłączenie z zabudowy, ograniczanie przestrzeni przez bariery techniczne (szlaki komunikacyjne, wysokie konstrukcje, zabudowę rozproszoną), a także zmianę sposobów użytkowania gruntów – w istniejących korytarzach ekologicznych – 10 leśnych, 11 nieleśnych, 5 mokradłowych oraz 5 powietrznych, łączących Park z obszarami cennymi przyrodniczo (w tym z sąsiadującymi obszarami Natura 2000); 2) wprowadzenie obowiązku ochrony walorów krajobrazowych obszarów eksponowanych widokowo w otulinie Parku przez zakaz budowy masztów telefonii komórkowej, turbin wiatrowych lub innych wysokich budowli.  Objaśnienia: Kod siedliska przyrodniczego, nazwa siedliska przyrodniczego oraz gatunków zwierząt lub roślin podano zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1713), natomiast w niektórych przypadkach nazwa zbiorowiska roślinnego nie jest zgodna z przedmiotowym rozporządzeniem, ponieważ odnosi się do fragmentu siedliska przyrodniczego oznaczonego tym kodem. Kody gatunków ptaków zostały zaczerpnięte z portalu Eionet ttp:/bd.eionet.europa.eu/activities/Natura_2000/reference_portal, będącego oficjalnym partnerem Europejskiej Agencji Środowiska (EEA). W przypadku układów mozaikowych, powierzchnie zbiorowisk podano według typu zbiorowiska dominującego w wydzieleniu drzewostanowym. Spowodowało to, że łęg jesionowo-olszowy (Fraxino- -Alnetum), reprezentowany przez niewielkie płaty, nie jest powierzchniowo przedstawiony w zestawieniu. Obszary ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej podzielone są na oddziały oznaczone liczbami i pododdziały oznaczone literami. Nazwę obszaru i jego lokalizację podano według numeracji oddziałów, działek ewidencyjnych. Podział na oddziały oznaczone liczbami i pododdziały oznaczone literami podano zgodnie z mapą gospodarczą Roztoczańskiego Parku Narodowego, sporządzoną przez Biuro Urządzania Lasu i Geodezji Leśnej, Oddział w Lublinie w skali 1:5 000, według stanu na dzień 1 stycznia 2011 r. Mapy znajdują się w siedzibie Roztoczańskiego Parku Narodowego w miejscowości Zwierzyniec. Grunty Skarbu Państwa w użytkowaniu wieczystym Parku. Zgodnie z metodyką monitoringu opracowaną przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.