Rozporządzenie Ministra… (Dz.U. 2020.1966)

Załącznik

PLAN OCHRONY DLA POLESKIEGO PARKU NARODOWEGO, OBSZARU MAJĄCEGO ZNACZENIE DLA WSPÓLNOTY OSTOJA POLESKA (KOD OBSZARU: PLH060013) ORAZ OBSZARÓW SPECJALNEJ OCHRONY PTAKÓW: POLESIE (KOD OBSZARU: PLB060019) I BAGNO BUBNÓW (KOD OBSZARU: PLB060001), W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM POLESKIEGO PARKU NARODOWEGO Rozdział 1 CELE OCHRONY PRZYRODY ORAZ WSKAZANIE PRZYRODNICZYCH I SPOŁECZNYCH UWARUNKOWAŃ ICH REALIZACJI 1. Cele ochrony przyrody: Celem ochrony przyrody Poleskiego Parku Narodowego, zwanego dalej „Parkiem”, jest zachowanie unikatowego w skali Polski i Europy krajobrazu Polesia Zachodniego, z jego wyjątkowym bogactwem siedliskowym i gatunkowym ekosystemów wodno-błotnych, łąkowych i leśnych, pozostającym w związku z naturalnymi procesami przyrodniczymi i strukturami geologicznymi, geomorfologicznymi, hydrologicznymi i glebowymi, z mechanizmami funkcjonowania ekosystemów oraz z historią przemian flory i fauny. Celem równorzędnym jest zachowanie wartości kulturowych, w tym krajobrazu kulturowego, walorów krajobrazowych oraz kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody. 1.1. Celem ochrony przyrody nieożywionej jest: 1) utrzymanie obecnego stanu rzeźby terenu oraz przywrócenie seminaturalnych warunków rzeźby terenu w miejscach zdegradowanych; 2) stabilizacja stosunków wodnych, przez utrzymanie zwierciadła wód gruntowych na poziomie zapewniającym zatrzymanie niekorzystnych procesów mineralizacji i humifikacji organicznych składników gleby, umożliwiająca powrót do naturalnej ewolucji zespołów jeziorno-torfowiskowych; 3) ograniczenie kontaminacji gleb metalami ciężkimi, zwłaszcza wzdłuż tras komunikacyjnych przebiegających przez Park; 4) wyeliminowanie destrukcyjnych działań antropopresyjnych na obszarze Parku, takich jak: nadmierna wycinka drzew, nielegalne wysypiska odpadów, eutrofizacja naturalnych i półnaturalnych zbiorników wodnych wynikająca ze stosowania nawozów sztucznych oraz niekontrolowanych zrzutów płynnych odpadów organicznych przez osoby fizyczne, wydeptywanie siedlisk wrażliwych, w szczególności torfowisk i muraw napiaskowych); 5) ukierunkowanie ruchu turystycznego w obrębie ścieżek przyrodniczych, ograniczające degradację gleb w Parku. 1.2. Celem ochrony ekosystemów leśnych jest: 1) zachowanie lub odtwarzanie różnorodności biologicznej oraz niezakłóconego przebiegu naturalnych procesów przyrodniczych w ekosystemach leśnych; 2) odtworzenie właściwego stanu ochrony leśnych zbiorowisk roślinnych uznanych za siedliska przyrodnicze: 9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum), 91D0 Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo- -Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne; 3) utrzymanie właściwego stanu ochrony leśnych zbiorowisk roślinnych uznanych za siedliska przyrodnicze; 4) ograniczanie wpływu zagrożeń zewnętrznych na ekosystemy leśne; 5) unaturalnienie struktury ekosystemów leśnych z wykorzystaniem spontanicznych procesów przyrodniczych, w tym prowadzących do odtworzenia zasobów rozkładającego się drewna; 6) odtwarzanie zasięgu i właściwego stanu leśnych siedlisk hydrogenicznych i semihydrogenicznych przez renaturalizację stosunków wodnych i zainicjowanie procesów samoodtwarzania się siedlisk torfowiskowych i bagiennych, przesuszonych w efekcie kompleksowych melioracji wodnych wykonanych w latach 60-tych XX wieku; 7) doprowadzenie ekosystemów leśnych, w szczególności stanowiących chronione siedliska przyrodnicze oraz ich składników (gatunków roślin, gatunków zwierząt i gatunków grzybów) do właściwego stanu ochrony; 8) eliminacja obcych i niepożądanych gatunków drzew i krzewów oraz obcych gatunków inwazyjnych roślin zielnych; 9) ochrona stanowisk cennych przyrodniczo gatunków roślin, zwierząt, grzybów i porostów oraz ich ostoi. 1.3. Celem ochrony lądowych ekosystemów nieleśnych jest: 1) zachowanie trwałości i zapewnienie możliwości rozwoju naturalnych i półnaturalnych lądowych nieleśnych zespołów roślinnych oraz stanowisk roślin, ochrona trwałości ekosystemów istotnych z punktu widzenia ochrony siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków, w tym półnaturalnych ekosystemów łąkowych; 2) doprowadzenie lądowych ekosystemów nieleśnych, w tym stanowiących siedliska roślin, siedliska grzybów lub siedliska zwierząt do właściwego stanu ochrony; 3) utrzymanie właściwego stanu ochrony nieleśnych zbiorowisk roślinnych uznanych za siedliska przyrodnicze; 4) odtworzenie właściwego stanu ochrony nieleśnych zbiorowisk roślinnych uznanych za siedliska przyrodnicze: 6410 Zmiennowilgotne łąki trzęlicowe (Molinion), 6510 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris), 6230 Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie), 7140 Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea), 7230 Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk; 5) eliminacja gatunków obcych. 1.4. Celem ochrony ekosystemów wodnych jest: 1) ograniczenie drenażu wód podziemnych i odpływu wód powierzchniowych z terenu Parku oraz dopływu wód o innych cechach fizykochemicznych, a także zwiększenie wszelkich form retencji wodnej; 2) utrzymanie odpowiedniego stanu wód w ekosystemach jeziorno-torfowiskowych, renaturalizacja ekosystemów wodno-błotnych oraz ich ochrona przed zagrożeniemi zewnętrznymi, w szczególności zmianami ilościowymi i jakościowymi wód; 3) uzyskanie dobrego stanu ekologicznego i potencjału ekologicznego wód; 4) zapewnienie warunków wodnych niezbędnych dla uzyskania właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych i gatunków, będących na obszarze Parku przedmiotami ochrony; 5) utrzymanie lub przywrócenie właściwego stanu ekologicznego cieków wodnych oraz ich nienaruszalnego przepływu; 6) utrzymanie lub odtworzenie właściwego stanu ochrony ekosystemów wodnych będących na obszarze Parku przedmiotami ochrony; 7) eliminacja gatunków obcych. 1.5. Celem ochrony gatunków roślin, zwierząt i grzybów oraz ich siedlisk jest: 1) utrzymanie różnorodności gatunkowej; 2) utrzymanie różnorodności mikrosiedlisk i miejsc rozwoju gatunków; 3) zapewnienie ciągłości istnienia lub przywracanie siedlisk gatunków; 4) tworzenie warunków środowiskowych sprzyjających utrzymaniu właściwego stanu ochrony rzadkich lub zagrożonych gatunków dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów na obszarze Parku, w szczególności: a) grzybów: podgrzybek czerwonawy (Xerocomellus rubellus), czarka szkarłatna (Sarcoscypha coccinea), żagwica listkowata (Grifola frondosa), purchawica olbrzymia (Langermannia gigantea), grzybówka fioletowobrązowa (Mycena purpureofusca), ciżmówka płaska (Crepidotus applanatus), sromotnik smrodliwy (Phallus impudicus), kurzawka bagienna (Bovista paludosa), smardz wyniosły (Morchella elata), siedzuń sosnowy (Sparassis crispa), podgrzybek pasożytniczy (PseudoBoletus parasiticus), b) grzybów zlichenizowanych (porostów): włostka ciemniejsza (Bryoria subcana), płucnica islandzka (Cetraria islandica), płucnica kolczasta (Cetraria aculeata), płucnica darenkowa (Cetraria muricata), nibypłucnik wątpliwy (Cetrelia olivetorum), chrobotek łagodny (Cladonia mitis), chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina), chrobotek leśny (Cladonia arbuscula), mąkla zmienna (Evernia mesomorpha), mąkla tarniowa (Evernia prunastri), przystrumycznik pustułkowy (Hypotrachyna revoluta), odnożyca jesionowa (Ramalina fraxinea), odnożyca kępkowa (Ramalina fastigiata), brodaczka kędzierzawa (Usnea subfloridana), brodaczka kępkowa (Usnea hirta), złotorost zwodniczy (Xanthoria fallax), obrostnica rzęsowata (Anaptichia ciliaris), pustułka rurkowata (Hypogymnia tubulosa), popielak pylasty (Imshaugia aleurites), płaskunka szorstka (Melanohalea exasperata), płaszczynka okopcona (Melanelixia fuliginosa), płaszczynka brodawkowata (Melanelixia subargentifera), płaskotka rozlana (Parmeliopsis ambigua), pawężnica drobna (Peltigera didactyla), płucnik modry (Platismatia glauca), mąklik otrębiasty (Pseudevernia furfuracea), brązowniczka zielonawa (Tuckermannopsis chlorophylla), brązowniczka płotowa (Tuckermannopsis sepincola), złotlinka jaskrawa (Vulpicida pinastri), c) roślin: błotniszek wełnisty (Helodium blandowii), sierpowiec błyszczący (Drepanocladus (Hamatocaulis) vernicosus), skorpionowiec brunatnawy (Scorpidium scorpioides), miedzik płaski (Frullania dilatata), skrzydlik długoszowaty (Fissidens osmundoides), grzebieniowiec piórkowaty (Ctenidium molluscum), torfowiec wąskolistny (Sphagnum angustifolium), torfowiec środkowy (Sphagnum centrale), torfowiec szpiczastolistny (Sphagnum cuspidatum), torfowiec brunatny (Sphagnum fuscum), torfowiec czerwonawy (Sphagnum rubellum), torfowiec jednoboczny (Sphagnum subsecundum), jodłówka pospolita (Abietinella abietina), bielistka siwa (Leucobryum glaucum), fałdownik nastroszony (Rhytidiadelphus squarrosus), gajnik lśniący (Hylocomium splendens), dzióbkowiec Zetterstedta (Eurhynchium angustirete), błyszcze włoskowate (Tomentypnum nitens), limprichtia długokończysta (Limprichtia revolvens), torfowiec ostrolistny (Sphagnum capillifolium), torfowiec frędzlowany (Sphagnum fimbriatum), torfowiec pogięty (Sphagnum flexuosum), torfowiec magellański (Sphagnum magellanicum), torfowiec nastroszony (Sphagnum squarrosum), torfowiec obły (Sphagnum teres), torfowiec Warnstorfa (Sphagnum warnstorfii), tujowiec delikatny (Thuidium delicatulum), tujowiec tamaryszkowaty (Thuidium tamariscinum), widłoząb kędzierzawy (Dicranum polysetum), widłoząb miotłowy (Dicranum scoparium), fałdownik szeleszczący (Hylocomiadelphus (Rhytidiadelphus) triquetrus), drabik drzewkowaty (Climacium dendroides), rokietnik pospolity (Pleurozium schreberi), limprichtia pośrednia (Limprichtia cossonii), próchniczek błotny (Aulacomnium palustre), mokradłoszka zaostrzona (Calliergonella cuspidata), torfowiec kończysty (Sphagnum fallax), torfowiec błotny (Sphagnum palustre), płonnik pospolity (Polytrichum commune), płonnik cienki (Polytrichum strictum), przyziemka Müllera (Calypogeia muelleriana), wargowiec blady (Chiloscyphus pallescens), porostnica wielokształtna (Marchantia polymorpha) subsp. Ruderalis, widlik zwyczajny (Metzgeria furcata), usznica spłaszczona (Radula complanata), wgłębka jamkowata (Riccia cavernosa), wgłębka modra (Riccia glauca), wgłębka wąskopłatowa (Riccia sorocarpa), próchniczek obupłciowy (Aulacomnium androgynum), zwojek sztyletowaty (Barbula unguiculata), paroząb mylny (Didymodon fallax), sierpowiec zakrzywiony (Drepanocladus aduncus), sierpowiec wielozarodniowy (Drepanocladus polycarpos), strzechwowiec poduszkowy (Dryptodon pulvinatus), skrętek wilgociomierczy (Funaria hygrometrica), zgliszczyn gruszkowaty (Leptobryum pyriforme), szurpek odrębny (Orthotrichum anomalum), szurpek kosmaty (Orthotrichum speciosum), płaskomerzyk eliptyczny (Plagiomnium ellipticum), złotowłos wysmukły (Polytrichastrum longisetum), płonnik włosisty (Polytrichum piliferum), ostrosz murowy (Rhynchostegium murale), wiewiórecznik mały (Sciuro-hypnum oedipodium), nasięźrzał pospolity (Ophioglossum vulgatum), bagnica torfowa (Scheuchzeria palustris), starodub łąkowy (Angelica palustris) (=Ostericum palustre), brzoza niska (Betula humilis), dzwonek syberyjski (Campanula sibirica), goryczka wąskolistna (Gentiana pneumonanthe), goryczuszka błotna (Gentianella uliginosa), goryczuszka gorzkawa (Gentianella amarella), goździk pyszny (Dianthus superbus), pełnik europejski (Trollius europaeus), kosaciec syberyjski (Iris sibirica), mieczyk dachówkowaty (Gladiolus imbricatus), kotewka orzech wodny (Trapa natans), kosatka kielichowa (Tofieldia calyculata), lilia złotogłów (Lilium martagon), pływacz średni (Utricularia intermedia), pływacz drobny (Utricularia minor), tłustosz pospolity dwubarwny (Pinguicula vulgaris subsp. bicolor), aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda vesiculosa), rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundufolia), buławnik czerwony (Cephalanthera rubra), buławnik wielkokwiatowy (Cephalanthera damasonium), gółka długoostrogowa (Gymnadenia conopsea), kruszczyk błotny (Epipactis palustris), lipiennik Loesela (Liparis loeselii), obuwik pospolity (Cypripedium calceolus), storczyk kukawka (Orchis militaris), gnidosz królewski (Pedicularis sceptrum-carolinum), kłoć wiechowata (Cladium mariscus), marzyca ruda (Schoenus ferrugineus), turzyca Buxbauma (Carex buxbaumii), turzyca Davalla (Carex davalliana), turzyca strunowa (Carex chodorrhiza), wełnianka delikatna (Eriophorum gracile), wierzba borówkolistna (Salix myrtilloides), wierzba lapońska (Salix lapponum), widlicz spłaszczony (Diphasiastrum complanatum), widłak goździsty (Lycopodium clavatum), widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum), bobrek trójlistkowy (Menyanthes trifoliata), centuria pospolita (Centaurium erythraea), pomocnik baldaszkowy (Chimaphila umbellata), grzybienie białe (Nymphaea alba), grzybienie północne (Nymphaea candida), jaskier wielki (Ranunculus lingua), orlik pospolity (Aquilegia vulgaris), zawilec wielkokwiatowy (Anemone sylvestris), rukiew wodna (Nasturtium officinale), ciemiężyca zielona (Veratrum lobelianum), groszek błotny (Lathyrus palustris), wilżyna ciernista (Ononis spinosa), parzydło leśne (Aruncus sylvestris), gnieźnik leśny (Neottia nidus-avis), kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine), kukułka krwista (Dactylorhiza incarnata), kukułka plamista (Dactylorhiza maculata), kukułka szerokolistna (Dactylorhiza majalis), listera jajowata (Listera ovata), podkolan biały (Platanthera biforia), podkolan zielonawy (Platanthera chlorantha), turówka leśna (Hierochloë australis), dziewanna fioletowa (Verbascum phoeniceum), gnidosz błotny (Pedicularis palustris), naparstnica zwyczajna (Digitalis grandiflora), turzyca dwupienna (Carex dioica), miodownik melisowaty (Melittis melissophyllum), wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum), bagno zwyczajne (Ledum palustre), gruszyczka okrągłolistna (Pyrola rotundifolia), gruszyczka zielonawa (Pyrola chlorantha), modrzewnica zwyczajna (Andromeda polifolia), kocanki piaskowe (Helichrysum arenarium), paprotka zwyczajna (Polypodium vulgare), narecznica grzebieniasta (Dryopteris cristata), skrzyp zimowy (Equisetum hyemale), porzeczka czarna (Ribes nigrum), chroszcz nagołodygowy (Teesdalea nudicaulis), turzyca bagienna (Carex limosa), lepnica litewska (Silene lithuanica), przęstka pospolita (Hippuris vulgaris), przylaszczka pospolita (Hepatica nobilis), włosienicznik wodny (Batrachium aquatile), wolfia bezkorzeniowa (Wolffia arrhiza), pierwiosnek lekarski (Primula eris), pięciornik biały (Potentilla alba), marzanka wonna (Galium odoratum), wilczomlecz błotny (Euphorbia palustris), d) zwierząt:  bezkręgowce: rak rzeczny (Astacus astacus), przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia), przeplatka maturna (Euphydryas maturna), czerwończyk nieparek (Lycaena dispar), czerwończyk fioletek (Lycaena helle), modraszek nausitous (Maculinea (Phengaris) nausithous), modraszek telejus (Maculinea (Phengaris) teleius), modraszek alkon (Maculinea (Phengaris) alcon), modraszek arion (Maculinea (Phengaris) arion), jelonek rogacz (Lucanus cervus), pijawka lekarska (Hirudo medicinalis), łątka zielona (Coenagrion armatum), iglica mała (Nehalennia speciosa), straszka północna (Sympecma paedisca), żagnica torfowcowa (Aeshna subarctica), żagnica zielona (Aeshna viridis), zalotka białoczelna (Leucorrhinia albifrons), zalotka spłaszczona (Leucorrhinia) caudalis), zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis), kreślinek nizinny (Graphoderus bilineatus, kałużnica czarna (Hydrophilus aterrimus), kałużnica czarnozielona (Hydrophilus piceus), postojak wiesiołkowiec (Proserpinus proserpina), szczeżuja wielka (Anodonta cygnea), skójka gruboskorupowa (Unio crassus), modliszka zwyczajna (Mantis religiosa), biegacz wręgaty (Carabus cancellatus), biegacz granulowany (Carabus granulatus), biegacz szykowny (Carabus nitens), biegacz fioletowy (Carabus violaceus), biegacz gładki (Carabus glabratus), biegacz gajowy (Carabus nemoralis), biegacz ogrodowy (Carabus hortensis), biegacz skórzasty (Carabus coriaceus), mrówka łąkowa (Formica pratensis), mrówka pniakowa (Formica truncorum), trzmiel ozdobny (Bombus distinguendus), trzmiel ogrodowy (Bombus hortorum), trzmiel gajowy (Bombus lucorum), trzmiel żółty (Bombus muscorum), trzmiel rudy (Bombus pascuorum), trzmiel rudonogi (Bombus ruderarius), trzmiel ciemnopasy (Bombus ruderatus), trzmiel wschodni (Bombus semenoviellus), trzmiel różnobarwny (Bombus soroeensis), trzmiel szary (Bombus veteranus), zadrzechnia czarnoroga (Xylocopa valga), zadrzechnia fioletowa (Xylocopa violacea), dostojka eunomia (Boloria eunomia), dostojka akwilonaris (Boloria aquilonaris), strzępotek hero (Coenonympha hero), strzępotek soplaczek (Coenonympha tullia), szlaczkoń torfowiec (Colias palaeno), tęcznik mniejszy (Calosoma inquisitor), borodziej próchnik (Ergates faber), kwietnica okazała (Protaetia aeruginosa), ciołek matowy (Dorcus parallelipipedus),  kręgowce: piskorz (Misgurnus fossilis), różanka (Rhodeus sericeus amarus), strzebla błotna (Phoxinus (=Eupallasella) percnurus), traszka grzebieniasta (Triturus cristatus), traszka zwyczajna (Lissotriton vulgaris), kumak nizinny (Bombina bombina), ropucha paskówka (Epidalea calamita), ropucha zielona (Pseudepidalea viridis), ropucha szara (Bufo bufo), żaba wodna (Pelophylax esculentus), żaba trawna (Rana temporaria), żaba śmieszka (Pelophylax (Rana)ridibundus), rzekotka drzewna (Hyla arborea), żaba jeziorkowa (Pelophylax lessonae), żaba moczarowa (Rana arvalis), grzebiuszka ziemna (Pelobates fuscus), żółw błotny (Emys orbicularis), jaszczurka zwinka (Lacerta agilis), jaszczurka żyworodna (Zootoca vivipara), padalec zwyczajny (Anguis fragilis), gniewosz plamisty (Coronella austriaca), zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix), żmija zygzakowata (Vipera berus), bąk (Botaurus stellaris), bączek (Ixobrychus minutus), czapla biała (Egretta alba), czapla siwa (Ardea cinerea), bocian biały (Ciconia ciconia), bocian czarny (Ciconia nigra) podgorzałka (Aythya nyroca), trzmielojad (Pernis apivorus), błotniak stawowy (Circus aeruginosus), błotniak zbożowy (Circus cyaneus), błotniak łąkowy (Circus pygargus), błotniak stepowy (Circus macrourus), orlik grubodzioby (Clanga clanga), orlik krzykliwy (Clanga pomarina), bielik (Haliaeetus albicilla), orzeł przedni (Aquila chrysaetos), rybołów (Pandion haliaetus), drzemlik (Falco columbarius), sokół wędrowny (Falco peregrinus), batalion (Philomachus pugnax), łęczak (Tringa glareola), kropiatka (Porzana porzana), zielonka (Porzana parva), derkacz (Crex crex), żuraw (Grus grus), rycyk (Limosa limosa), dubelt (Gallinago media), rybitwa rzeczna (Sterna hirundo), rybitwa białowąsa (Chlidonias hybridus), rybitwa czarna (Chlidonias niger), rybitwa białoskrzydła (Chlidonias leucopterus), mewa siwa (Larus canus), mewa czarnogłowa (Larus melanocephalus), mewa białogłowa (Larus cachinnans), mewa srebrzysta (Larus argentatus), śmieszka (Larus ridibundus), puchacz (Bubo bubo), uszatka błotna (Asio flammeus), lelek (Caprimulgus europaeus), jarząbek (Tetrastes banasia), zimorodek (Alcedo atthis), dzięcioł średni (Dendrocopos medius), dzięcioł czarny (Dryocopus martius), dziecioł zielonosiwy (Picus canus), dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos), dzięcioł białoszyi (Dendrocopos syriacus), dzięcioł zielony (Picus viridis), dzięcioł duży (Dendrocopos major), dzięciołek (Dendrocopos minor), lerka (Lullula arboreta), podróżniczek (Luscinia svecica), wodniczka (Acrocephalus paludicola), jarzębatka (Sylvia nisoria), muchołówka mała (Ficedula parva), gąsiorek (Lanius collurio), ortolan (Emberiza hortulana), cietrzew (Lyrurus tetrix), gadożer (Circaetus gallicus), puszczyk (Strix aluco), uszatka (Asio otus), puszczyk mszarny (Strix nebulosa), płomykówka (Tyto alba), pójdźka (Athene noctua), gęś zbożowa (Anser fabalia), gęś białoczelna (Anser albifrons), świstun (Anas penelope), rożeniec (Anas acuta), płaskonos (Anas clypeata), kwokacz (Tringa nebularna), łabędź niemy (Cygnus olor), gęgawa (Anser anser), krakwa (Anas strepeta), cyraneczka (Anas crecca), cyranka (Anas querquedula), krzyżówka (Anas platyrhynchos), głowienka (Aythya ferina), hełmiatka (Netta rufina), nurogęś (Mergus merganser), gągoł (Bucephala clangula), przepiórka (Coturnix coturnix), kuropatwa (Perdix perdix), perkozek (Tachybaptus ruficollis), perkoz dwuczuby (Podiceps cristatus), perkoz rdzawoszyi (Podiceps grisegena), perkoz zausznik (Podiceps nigricollis), kormoran (Phalacrocorax carbo), jastrząb (Accipiter gentili), krogulec (Accipiter nisus), myszołów zwyczajny (Buteo buteo), myszołów włochaty (Buteo lagopus), pustułka (Falco tinnunculus), kobuz (Falco subbuteo), kobczyk (Falco vespertinus), wodnik (Rallus aquaticus), kokoszka (Gallinula chloropus), łyska (Fulica atra), sieweczka rzeczna (Charadrius dubius), czajka (Vanellus vanellus), bekas kszyk (Gallinago gallinago), słonka (Scolopax rusticola), rycyk (Limosa limosa), kulik wielki (Numenius arquata), brodziec piskliwy (Actitis hypoleucos), samotnik (Tringa ochropus), krwawodziób (Tringa tetanus), sierpówka (Streptopelia decaocto), turkawka (Streptopelia turtur), kukułka (Cuculus canorus), jerzyk (Apus apus), dudek (Upupa epos), krętogłów (Jynx torquilla), skowronek (Alauda arvensis), górniczek (Eremophila alpestris), brzegówka (Riparia riparia), dymówka (Hirundo rustica), oknówka (Delichon urbicum), świergotek drzewny (Anthus trivialis), świergotek łąkowy (Anthus pratensis), świergotek polny (Anthus campestris), pliszka żółta (Motacilla flava), pliszka siwa (Motacilla alba), jemiołuszka (Bombycilla garrulus), strzyżyk (Troglodytes troglodytes), płochacz pokrzywnica (Prunella modularis), rudzik (Erithacus rubecula), słowik szary (Luscinia luscinia), kopciuszek (Phoenicurus ochruros), pleszka (Phoenicurus phoenicurus), pokląskwa (Saxicola rubetra), białorzytka (Oenanthe oenanthe), kos (Turdus merula), kwiczoł (Turdus pilaris), drozd śpiewak (Turdus philomelos), droździk (Turdus iliacus), paszkot (Turdus viscivorus), świerszczak (Locustella naevia), strumieniówka (Locustella fluviatilis), brzęczka (Locustella luscinioides), rokitniczka (Acrocephalus schoenobaenus), łozówka (Acrocephalus palustris), trzciniak (Acrocephalus arundinaceus), trzcinniczek (Acrocephalus scirpaceus), zaganiacz (Hippolais icterina), piegża (Sylvia curruca), cierniówka (Sylvia communis), gajówka (Sylvia borin), kapturka (Sylvia atricapilla), świstunka leśna (Phylloscopus sibilatrix), pierwiosnek (Phylloscopus collybita), piecuszek (Phylloscopus trochilus), mysikrólik (Regulus regulus), zniczek (Regulus ignicapillus), muchołówka szara (Muscicapa strata), muchołówka żałobna (Ficedula hypoleuca), wąsatka (Panurus biarmicus), raniuszek (Aegithalos caudatus), modraszka (Cyanistes caeruleus), bogatka (Parus major), czubatka europejska (Lophophanes cristatus), czarnogłówka (Poecile montanus), sikora uboga (Poecile palustris), sosnówka (Parus ater), kowalik (Sitta europaea), pełzacz leśny (Certhia familiaris), pełzacz ogrodowy (Certhia brachydactyla), remiz (Remiz pendulinus), wilga (Oriolus oriolus), srokosz (Lanius excubitor), sójka (Garrulus glandarius), sroka (Pica pica), kawka (Corvus monedula), gawron (Corvus frugilegus), wrona siwa (Corvus cornix), kruk (Corvus corax), szpak (Sturnus vulgaris), wróbel (Passer domesticus), mazurek (Passer montanus), zięba (Fringilla coelebs), jer (Fringilla montifringilla), kulczyk (Serinus serinus), dzwoniec (Chloris chloris), szczygieł (Carduelis carduelis), czyż (Carduelis spinus), makolągwa (Carduelis cannabina), dziwonia (Carpodacus erythrinus), gil (Pyrrhula pyrrhula), grubodziób (Coccothraustes coccothraustes), trznadel (Emberiza citrinella), potrzos (Emberiza schoeniclus), potrzeszcz (Emberiza kalandra), mysz zaroślowa (Apodemus sylvaticus), mysz zielna (Apodemus uralensis), karczownik ziemnowodny (Arvicola amphibius), rzęsorek rzeczek (Neomys fodiens), ryjówka aksamitna (Sorex araneus), ryjówka malutka (Sorex minutus), jeż wschodni (Erinaceus roumanicus), kret europejski (Talpa europaea), wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris), badylarka pospolita (Micromys minutus), orzesznica leszczynowa (Muscardinus avellanarius), nocek rudy (Myotis daubentonii), mroczek późny (Eptesicus serotinus), borowiec wielki (Nyctalus noctula), karlik większy (Pipistrellus nathusii), karlik malutki (Pipistrellus pipistrellus), karlik drobny (Pipistrellus pygmaeus), gacek brunatny (Plecotus auritus), nocek Bechstenia (Myotis bechsteinie), nocek łydkowłosy, mopek zachodni (Barbastella barbastellus), wilk (Canis lupus), bóbr europejski (Castor fiber), wydra europejska (Lutra lutra), łasica (Mustela nivalis), gronostaj (Mustela erminea), łoś (Alces alces), borsuk europejski (Meles meles); 5) restytucja wybranych gatunków na ich siedliska zachowane we właściwym stanie; 6) zapobieganie rozprzestrzenianiu się chorób zagrażających populacjom zwierząt; 7) przeciwdziałanie ekspansji gatunków obcych geograficznie i ekologicznie oraz gatunków inwazyjnych; 8) utrzymanie dobrego stanu zdrowotnego i właściwej liczebności populacji żółwia błotnego (Emys orbicularis); 9) utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunków: 1516 aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda vesiculosa), 1393sierpowiec błyszczący (Drepanocladus (Hamatocaulis) vernicosus), 1903lipiennik Loesela (Liparis loeselii), 1617starodub łąkowy (Angelica palustris (=Ostericum palustre), 1037trzepla zielona (Ophiogomphus cecylia), 1042zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis), 1065przeplatka aurinia (Euphydryas aurinia), 6169przeplatka maturna (Hypodryas maturna), 1060czerwończyk nieparek (Lycaena dispar), 4038czerwończyk fioletek (Lycaena helle), 6179modraszek nausitous (Maculinea (Phengaris) nausithous), 1083jelonek rogacz (Lucanus cervus), 1166traszka grzebieniasta (Triturus cristatus), 1188kumak nizinny (Bombina bombina), 1220żółw błotny (Emys orbicularis), A021bąk (Botaurus stellaris), A027czapla biała (Egretta alba), A030bocian czarny (Ciconia nigra), A031bocian biały (Ciconia ciconia),A036łabędź niemy (Cygnus olor), A081błotniak stawowy (Circus aeruginosus), A104jarząbek (Bonasa bonasia), A119kropiatka (Porzana porzana), A122 derkacz (Crex crex), A127żuraw (Grus grus), A215puchacz (Bubo bubo), A234dzięcioł zielonosiwy (Picus canus), A236dzięcioł czarny (Dryocopus martius), A238dzięcioł średni (Dendrocopos medius), A246lerka (Lullula arboreta), A294wodniczka (Acrocephalus paludicola), A320muchołówka mała (Ficedula parva), A338gąsiorek (Lanius collurio), 1337bóbr europejski(Castor fiber), 1355wydra europejska (Lutra lutra), 1352wilk (Canis lapus); 10) odtworzenie właściwego stanu ochrony gatunków: 1902obuwik pospolity (Cypripedium calceolus), 5339różanka (Rhodeus sericeus amarus), 1145piskorz (Misgurnus fossilis), 6263strzebla błotna (Phoxinus (=Eupallasella) percnurus), A022bączek (Ixobrychus minutus), A060podgorzałka (Aythya nyroca), A072trzmielojad (Pernis apivorus), A075bielik (Haliaeetus albicilla), A082błotniak zbożowy (Circus cyaneus), A084błotniak łąkowy (Circus pygargus), A120zielonka (Porzana parva), A156rycyk (Limosa limosa), A154bekasdubelt (Gallinago media), A193rybitwa rzeczna (Sterna hirundo), A196rybitwa białowąsa (Chlidonias hybridus), A197rybitwa czarna (Chlidonias niger), A198rybitwa białoskrzydła (Chlidonias leucopterus), A222uszatka błotna (Asio flammeus), A224 lelek (Caprimulgus europaeus), A229zimorodek (Alcedo atthis), A239dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos), A255świergotek polny (Anthus campestris) A272podróżniczek (Luscinia svecica), A307jarzębatka (Sylvia nisoria), A379ortolan (Emberiza hortulana), A409cietrzew (Lyrurus tetrix). 1.6. Celem ochrony krajobrazów jest: 1) zachowanie i kształtowanie kompozycji wnętrz krajobrazowych oraz otwarć widokowych, o cechach charakterystycznych dla pejzażu Polesia Zachodniego; 2) tworzenie warunków hydrologicznych, troficznych, przestrzenno-fizjonomicznych i kulturowych, sprzyjających utrzymaniu poleskiej tożsamości krajobrazu, ochronie różnorodności biologicznej i krajobrazowej oraz funkcjonowaniu charakterystycznych dla Polesia ekosystemów wodnych, bagiennych, torfowiskowych, leśnych, półnaturalnych wielogatunkowych zbiorowisk łąkowych i muraw napiaskowych, tradycyjnych upraw, a także harmonijnych układów ruralistyczno-krajobrazowych. 1.7. Celem ochrony wartości kulturowych jest zachowanie, uwidocznienie i eksponowanie elementów dziedzictwa kulturowego wraz z ich otoczeniem, w szczególności: 1) zachowanie i właściwe eksponowanie pozostałości założeń podworskich; 2) zachowanie najcenniejszych obiektów architektury regionalnej; 3) ochrona obiektów małej architektury; 4) zachowanie obiektów unikatowych i reliktowych; 5) zachowanie materialnych śladów wielokulturowej historii regionu i materialnych śladów wielowiekowej historii osadnictwa; 6) ochrona obszarów ważnych pod względem historycznym; 7) zachowanie wiedzy na temat obiektów. 2. Przyrodnicze uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody: 2.1. W Parku występują następujące ekosystemy: 1) leśne; 2) lądowe ekosystemy nieleśne; 3) wodne. 2.2. Ekosystemy leśne Parku zajmują powierzchnię 5266,60 ha. Istotnymi przyrodniczymi uwarunkowaniami dla ochrony ekosystemów leśnych są: 1) występowanie wykazujących szczególne wartości przyrodnicze zbiorowisk wchodzących w skład siedlisk przyrodniczych, w szczególności siedliska 91D0Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne, które często tworzą mozaikę zbiorowisk z niektórymi postaciami torfowisk wysokich z roślinnością torfotwórczą – siedlisko przyrodnicze 7110 Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe); 2) potencjalna niestabilność znacznej części drzewostanów w wyniku niezgodności istniejącego składu gatunkowego drzewostanów w odniesieniu do potencjalnego zespołu roślinnego oraz uproszczenia struktury drzewostanów, w szczególności na siedliskach grądowych; 3) niewielkie zasoby martwego drewna w ekosystemach leśnych, a także drzew gatunków biocenotycznych i mikrosiedlisk z nimi związanych, niewystarczające do zachowania różnorodności biologicznej ekosystemów leśnych; 4) występowanie drzew i krzewów gatunków obcych i inwazyjnych; 5) przesuszenie siedlisk leśnych, jako efekt uboczny kompleksowych melioracji odwadniających, przeprowadzonych na Polesiu Lubelskim w latach 60-tych XX wieku; 6) znaczny udział drzewostanów na siedliskach porolnych i pobagiennych, stanowiących pierwsze pokolenie lasu na gruntach użytkowanych rolniczo; 7) występowanie średniego stanu zagrożenia pożarowego. 2.3. Typy siedliskowe lasu i odpowiadające im potencjalne zespoły roślinne Lp. Typ siedliskowy lasu Zespół roślinny Bór świeży Subkontynentalny bór świeży (Peucedano-Pinetum) Bór wilgotny Śródlądowy bór wilgotny (Molinio caeruleae-Pinetum) Bór bagienny Sosnowy bór bagienny (Vaccinio uliginosi-Pinetum) Bór mieszany świeży Kontynentalny bór mieszany, podzespół typowy (Querco roboris-Pinetum typicum) Bór mieszany wilgotny Kontynentalny bór mieszany, podzespół trzęślicowy (Querco roboris-Pinetum molinietosum) Bór mieszany bagienny Kontynentalny bór bagienny, podzespół trzęślicowy (Vaccinio uliginosi-Pinetum molinietosum) Las mieszany świeży 1. Grąd subkontynentalny, podzespół trzcinnikowy (Tilio-Carpinetum calamagrostietosum). 2. Kontynentalny bór mieszany, podzespół leszczynowy (Querco roboris-Pinetum coryletosum) Las mieszany wilgotny Grąd subkontynentalny, podzespół płonnikowy (Tilio-Carpinetum polytrichetosum) Las mieszany bagienny Ols torfowcowy (Sphagno squarrosi-Alnetum) 10 Las świeży Grąd sukontynentalny, podzespół typowy (Tilio-Carpinetum typicum) 11 Las wilgotny Grąd subkontynentalny, podzespół z czyśćcem (Tilio-Carpinetum stachyetosum) 12 Ols typowy Ols porzeczkowy (Ribeso nigri-Alnetum) 13 Ols jesionowy Łęg jesionowo-olszowy (Fraxino-Alnetum) 2.4. Średnie zagęszczenie drzew i miąższość drzewostanów Parku, z uwzględnieniem drzew żywych oraz martwych stojących i leżących (stan na dzień 01.01.2014 r.) Parametr Wartość Drzewa żywe (średnica pnia na wysokości 1,3 m (d) ≥ 7 cm) sztuk/ha 843,99 m/ha 212,09 Drzewa martwe stojące (średnica pnia na wysokości 1,3 m (d) ≥ 7 cm sztuk/ha 100,99 m/ha 10,25 Drzewa martwe leżące (średnica kłody w grubszym końcu ≥ 10 cm) sztuk/ha 29,92 m/ha 3,05 Odnowienie naturalne drzew (podrost niski, podrost wysoki) sztuk/ha 7918,85 2.5. Lądowe ekosystemy nieleśne Parku zajmują powierzchnię 4111,75 ha. Wyróżnia się następujące istotne uwarunkowania przyrodnicze dla ochrony lądowych ekosystemów nieleśnych: 1) torfowiskowych: a) osuszanie złoża torfowego, zwłaszcza jego warstw powierzchniowych, b) uruchomianie niekorzystnych zjawisk i procesów w złożu torfowym, w tym mineralizacji i zmniejszania się objętości osadu, c) spadek lub zahamowanie tempa akumulacji złoża torfowego, d) regresja i unifikacja biocenoz oraz zmniejszenie różnorodności biologicznej w obrębie biocenoz, e) przyspieszona sukcesja drzew i krzewów na obszary torfowiskowe w stosunku do tempa sukcesji z okresu sprzed melioracji; 2) pozostałych nieleśnych ekosystemów lądowych: a) antropogeniczne pochodzenie i konieczność wykonywania zabiegów ochrony czynnej w celu utrzymania zarówno siedlisk jak również związanych z nimi gatunków, b) zaawansowany proces sukcesji wtórnej na większości obszarów. 2.6. Nieleśne siedliska przyrodnicze i zespoły roślinne na obszarze Parku obejmują: 1) 3150Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion i Potamion; 2) 4030Suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio Callunion, Calluno-Arctostaphylion); 3) 6120Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae); 4) 6230Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie); 5) 6410Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion); 6) 6510Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris); 7) 7110Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe); 8) 7120 Torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji; 9) 7140Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea); 10) 7150 Obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion; 11) 7210Torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis); 12) 7230Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk; 13) szuwar pałki wąskolistnej (Typhetum angustifoliae); 14) szuwar jeżogłówki gałęzistej (Sparganietum erecti); 15) zespół skrzypu bagiennego (Equisetetum fluviatilis); 16) szuwar trzcinowy (Phragmitetum australis); 17) szuwar pałki szerokolistnej (Typhetum latifoliae); 18) szuwar tatarakowy (Acoretum calami); 19) zespół zachylnika błotnego i trzciny pospolitej (Thelelypteridi-Phragmitetum); 20) zbiorowisko zachylnika błotnego (Thelypteris palustris); 21) szuwar turzycy brzegowej (Caricetum ripariae); 22) szuwar turzycy błotnej (Caricetum acutiformis); 23) szuwar turzycy prosowej (Caricetum paniculatae); 24) szuwar turzycy dzióbkowatej (Caricetum rostratae); 25) szuwar turzycy sztywnej (Caricetum elatae); 26) zespół turzycy dwustronnej (Caricetum distichae); 27) szuwar turzycy tunikowej (Caricetum appropinquatae); 28) szuwar turzycy zaostrzonej (Caricetum gracilis); 29) szuwar turzycy pęcherzykowatej (Caricetum vesicariae); 30) szuwar turzycy lisiej (Caricetum vulpinae); 31) szuwar mozgowy (Phalaridetum arundinaceae); 32) zespół manny jadalnej (Sparganio-Glycerietum fluitantis); 33) kadłubowe zbiorowisko łąkowe z klasy Molinio-Arrhenatheretea; 34) zespół Lysimachio vulgaris-Filipenduletum; 35) zbiorowisko ze związku Molinion; 36) zbiorowisko trzęślicy modrej (Molinia caerulea); 37) łąka wilgotna ze związku Calthion palustris; 38) zespół sitowia leśnego (Scirpetum silvatici); 39) zbiorowisko z manną jadalną (Glyceria fluitans); 40) zbiorowisko z mietlicą rozłogową (Agrostis stolonifera); 41) zbiorowisko ze śmiałkiem darniowym (Deschampsia caespitosa); 42) zespół wyczyńca łąkowego (Alopecuretum pratensis); 43) zbiorowisko kłosówki wełnistej (Holcus lanatus); 44) zbiorowisko ze związku Arrhenatherion; 45) zbiorowisko wiechliny łąkowej i kostrzewy czerwonej (Poa pratensis-Festuca rubra); 46) zespół życicy trwałej i grzebienicy pospolitej (Lolio-Cynosuretum); 47) zespół turzycy nitkowatej (Caricetum lasiocarpae); 48) zespół turzycy strunowej (Caricetum chordorrhizae); 49) kwaśna młaka niskoturzycowa (Carici-Agrostietum caninae); 50) zbiorowisko ze związku Caricion davallianae; 51) zbiorowisko ze związku Caricion lasiocarpae; 52) zespół wełnianki pochwowatej i torfowca kończystego (Eriophoro-Sphagnetum); 53) zbiorowisko z wrzosem (Calluna vulgaris); 54) zespół wrzosu i bliźniczki psiej trawki (Calluno-Nardetum strictae); 55) zbiorowisko z jastrzębcem kosmatym (Hieracium pilosella); 56) zbiorowisko z mietlicą pospolitą (Agrostis capillaris); 57) zbiorowiska ze związku Corynephorion canescentis; 58) murawy szcztlichowe ubogie (Spergulo vernalis-Corynephoretum); 59) traworośla trzcinnika piaskowego (Calamagrostietum epigeji); 60) zbiorowisko trzcinnika lancetowatego (Calamagrostis canescens); 61) zespół sadźca konopiastego (Eupatorietum cannabinini); 62) zbiorowisko z nawłociami (Solidago ssp.); 63) zespół maliny właściwej (Rubetum idaei); 64) zbiorowiska z jeżynami (Rubus sp.); 65) zespół pięciornika gęsiego i życic (Lolio-Potentilletum anserinae); 66) zespół życic i babki zwyczajnej (Lolio-Plantaginetum); 67) zespół głowienki pospolitej i babki zwyczajnej (Prunello-Plantaginetum); 68) zespół palusznika krwawego (Digitarietum ischaemi); 69) zespół wyki czteronasiennej (Vicietum tertraspermae); 70) zespół chwastnicy jednostronnej i włośnicy sinej (Echinochloo-Setarietum); 71) zespół z żółtlicami i włośnicą siną (Galinsogo-Setarietum); 72) zespół rdestów i uczepów (Polygono-Bidentetum); 73) ziołorośla pokrzywowe zbiorowisko z pokrzywą zwyczajną (Urtica dioica); 74) łozowisko (Salicetum pentandro-cinereae); 75) zarośla brzozy niskiej i wierzby rokity (Betulo-Salicetum repentis); 76) zarośla wierzby szarej (Salix cinerea); 77) ekstensywnie użytkowane niżowe łąki świeże; 78) ekstensywnie użytkowane niżowe łąki świeże (wiechlinowo-kostrzewowe); 79) zespół wełnianki pochwowatej i torfowca kończystego (Eriophoro-Sphagnetum); 80) kontynentalne torfowisko wysokie (Ledo-Sphagnetum); 81) mszar kępowy torfowca magellańskiego (Sphagnetum magellanici); 82) zespół przygiełki białej (Rhynchosporetum albae); 83) zespół turzycy bagiennej (Caricetum limosae); 84) zespół turzycy dzióbkowatej i torfowców (Sphagno-Caricetum rostratae); 85) szuwar kłoci wiechowatej (Cladietum marisci); 86) zespół turzycy Buxbauma (Caricetum buxbaumii); 87) zespół turzycy Davalla (Caricetum davallianae); 88) zespół marzycy rudej (Schoenetum ferruginei). 2.7. Ekosystemy wodne Parku zajmują powierzchnię 381,94 ha. Składają się na nie: 1) wody płynące – 35,44 ha; 2) wody stojące – 346,50 ha. 2.8. Na obszarze Parku występują następujące grupy ekologiczne grzybów: 1) grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) – 449 gatunków, w tym 2 gatunki objęte ochroną gatunkową; 2) porosty (Lichenes) – 192 gatunki, w tym 23 gatunki objęte ochroną gatunkową. 2.9. Na obszarze Parku występują następujące grupy systematyczne roślin: 1) rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) – 1004 gatunki, w tym 71 gatunków objętych ochroną gatunkową – w tym 4 gatunki z załącznika II do dyrektywy Rady 92/43/EWG z dnia 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dz. Urz. WE L 206 z 22.07.1992, str. 7, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 2, str. 102), zwanej dalej „Dyrektywą Siedliskową”; 2) mchy (Bryopsida) i wątrobowce (Hepaticopsida) – 124 gatunki, w tym 40 gatunków objętych ochroną gatunkową, w tym 1 gatunek z załącznika II do Dyrektywy Siedliskowej. 2.10. Na obszarze Parku występują następujące grupy systematyczne zwierząt: 1) bezkręgowce (Invertebrata) – około 3000 gatunków, w tym 57 gatunków objętych ochroną gatunkową, z czego18 gatunków z załącznika II do Dyrektywy Siedliskowej; 2) ryby (Pisces) – 22 gatunki, w tym 3 gatunki objęte ochroną gatunkową, ujęte w załączniku II do Dyrektywy Siedliskowej; 3) płazy (Amphibia) – 13 gatunków objętych ochroną gatunkową, w tym 2 gatunki z załącznika II do Dyrektywy Siedliskowej; 4) gady (Reptilia) – 7 gatunków objętych ochroną gatunkową, w tym 1 gatunek z załącznika II do Dyrektywy Siedliskowej; 5) ptaki (Aves) – 224 gatunki, w tym 168 lęgowych, w tym 157 objetych ochroną gatunkową, z czego 36 gatunków z załącznika I do dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z dnia 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dz. Urz. UE L 20 z 26.01.2010, str. 7, z późn. zm.), zwanej dalej „Dyrektywą Ptasią”; 6) ssaki (Mammalia) – 49 gatunków, w tym 28 gatunków objętych ochroną gatunkową, z czego 13 gatunków z załącznika II do Dyrektywy Siedliskowej. 2.11. Na obszarze Parku występują następujące gatunki krajobrazów naturalnych: 1) krajobrazy peryglacjalne równinne i faliste – 22,1%; 2) krajobrazy peryglacjalne pagórkowate – 1,3%; 3) krajobrazy peryglacjalne wzgórzowe – 0,1%; 4) krajobrazy węglanowe izolowanych, połogich wzniesień – 1,4 %; 5) krajobrazy równin zalewowych – 0,5 %; 6) krajobrazy równin tarasowych – 0,2 %; 7) krajobrazy równin bagiennych – 74,3%. 2.12. Charakterystyka przedmiotów ochrony w obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty Ostoja Poleska (kod obszaru: PLH060013), zwanym dalej „obszarem Natura 2000 Ostoja Poleska”, w obszarze specjalnej ochrony ptaków Polesie (kod obszaru: PLB060019), zwanym dalej „obszarem Natura 2000 Polesie” oraz w obszarze specjalnej ochrony ptaków Bagno Bubnów (kod obszaru: PLB060001) zwanym dalej „obszarem Natura 2000 Bagno Bubnów”, w częściach pokrywających się z obszarem Parku. 2.12.1. Siedliska przyrodnicze występujące na obszarze Parku, wymagające ochrony w ramach obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska Lp. Nazwa siedliska przyrodniczego Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion i Potamion Kod siedliska Powierzchnia (ha) przyrodniczego 124,8 Suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio Callunion, Calluno- -Arctostaphylion) Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie) Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) Torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej lub stymulowanej regeneracji Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea) Obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion 11 Torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) 12 Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk 13 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum) Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne Razem 6,0 10,16 11,5 111,8 92,9 110,8 - 41,6 - 27,6 32,6 374,1 91D0 1 357,7 2301,65 2.12.2. Gatunki roślin i zwierząt występujące na obszarze Parku, wymagające ochrony w ramach obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska Lp. Nazwa gatunkowa Ssaki 1.1 wilk (Canis lupus) 1.2 bóbr europejski (Castor fiber) 1.3 wydra europejska (Lutra lutra) Płazy i gady 2.1 traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) 2.2 kumak nizinny (Bombina bombina) 2.3 żółw błotny (Emys orbicularis) Ryby 3.1 piskorz (Misgurnus fossilis) strzebla błotna (Phoxinus (=Eupallasella) 3.2 percnurus) 3.3 różanka (Rhodeus sericeus amarus) Bezkręgowce 4.1 trzepla zielona (Ophiogomphus cecilia) 4.2 zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) przeplatka aurinia (Euphydryas (Eurodryas, 4.3 Hypodryas) aurinia) 4.4 przeplatka maturna (Euphydryas maturna) 4.5 czerwończyk nieparek (Lycaena dispar) 4.6 czerwończyk fioletek (Lycaena helle) modraszek nausitous (Maculinea (Phengaris) 4.7 nausithous) 4.8 modraszek telejus ((Maculinea (Phengaris) teleius) 4.9 jelonek rogacz (Lucanus cervus) Rośliny aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda 5.1 vesiculosa) sierpowiec błyszczący (Drepanocladus 5.2 (Hamatocaulis) vernicosus) starodub łąkowy (Angelica palustris (=Ostericum 5.3 palustre)) 5.4 obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) 5.5 lipiennik Loesela (Liparis loeselii) Kod Występowanie na obszarze Parku 4–5 osobników, nory lęgowe Liczny na wszystkich odpowiednich siedliskach Liczny nad wszystkimi głównymi ciekami i jeziorami Rzadki do 20 osobników Pospolity powyżej 100 osobników Nieliczny 100–250 osobników 4 stanowiska – nieliczny Nieliczny 2 stanowiska – nieliczny Bardzo rzadki pojedyncze stwierdzenie Liczny Liczny Rzadki, 3 stanowiska Liczny Rzadki, 1 stanowisko Liczny Liczny Bardzo rzadki 2 stanowiska, ponad 2000 osobników 2 stanowiska Kilkadziesiąt stanowisk 1 stanowisko 3 stanowiska 2.12.3. Gatunki ptaków występujące na obszarze Parku, wymagające ochrony wynikającej z wyznaczenia obszaru Natura 2000 Polesie i obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów Lp. Nazwa gatunkowa Ptaki 1.1 bąk (Botaurus stellaris) 1.2 bączek (Ixobrychus minutus) Kod Występowanie na obszarze Parku A021 Lęgowy, 13 samców A022 Lęgowy, 3–4 pary 1.3 czapla biała (Egretta alba) 1.4 bocian biały (Ciconia ciconia) 1.5 bocian czarny (Ciconia nigra) 1.6 podgorzałka (Aythya nyroca) 1.7 trzmielojad (Pernis apivorus) 1.8 błotniak stawowy (Circus aeruginosus) 1.9 błotniak zbożowy (Circus cyaneus) 1.10 błotniak łąkowy (Circus pygargus) 1.11 orlik krzykliwy (Clanga pomarina) 1.12 bielik (Haliaeetus albicilla) 1.13 jarząbek (Bonasa bonasia) 1.14 kropiatka (Porzana porzana) 1.15 zielonka (Porzana parva) 1.16 derkacz (Crex crex) 1.17 żuraw (Grus grus) 1.18 rycyk (Limosa limosa) 1.19 dubelt (Gallinago media) 1.20 rybitwa rzeczna (Sterna hirundo) 1.21 rybitwa białowąsa (Chlidonias hybridus) 1.22 rybitwa czarna (Chlidonias niger) 1.23 rybitwa białoskrzydła (Chlidonias leucopterus) 1.24 puchacz (Bubo bubo) 1.25 uszatka błotna (Asio flammeus) 1.26 lelek (Caprimulgus europaeus) 1.27 zimorodek (Alcedo atthis) 1.28 dzięcioł czarny (Dryocopus martius) 1.29 dzięcioł średni (Dendrocopos medius) 1.30 dzięcioł zielonosiwy (Picus canus) 1.31 dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos) 1.32 lerka (Lullula arborea) 1.33 świergotek polny (Anthus campestris) 1.34 podróżniczek (Luscinia svecica) 1.35 wodniczka (Acrocephalus paludicola) 1.36 jarzębatka (Sylvia nisoria) 1.37 muchołówka mała (Ficedula parva) 1.38 gąsiorek (Lanius collurio) 1.39 ortolan (Emberiza hortulana) 1.40 cietrzew (Lyrurus tetrix) 1.41 puszczyk mszarny (Strix nebulosa) A027 Lęgowa, 12 par A031 Lęgowy, 5–10 par A030 Lęgowy, 4–5 par A060 Lęgowa, 5–10 par A072 Lęgowy, 1–2 pary A081 Lęgowy, 7–8 par Dawniej lęgowy, 1 osobnik A082 stwierdzony w 2013 r. i 2014 r. A084 Lęgowy, 2–3 pary A089 Lęgowy, 2–3 pary A075 Lęgowy, 1 para A104 Lęgowy, 20–30 par A119 Lęgowa, 40–60 terytoriów A120 Lęgowa, 10–15 terytoriów A122 Lęgowy, 40–48 samców A127 Lęgowy, 30–32 par A156 Lęgowy, 5–10 par A154 Lęgowy, 5–8 samców A193 Lęgowa, 4–5 par A196 Lęgowa, 5–10 par A197 Lęgowa, 5–10 par A198 Lęgowa, 2–4 pary A215 Lęgowy, 4–6 terytoriów Dawniej lęgowa, aktualnie nielęgowa, A222 zalatująca, pojedyncze osobniki A224 Lęgowy, 1–2 pary A229 Lęgowy, 1–2 pary A236 Lęgowy, 14–20 par A238 Lęgowy, 10–30 par A234 Lęgowy, 4–5 par A239 Lęgowy, 4–5 par A246 Lęgowa, 20–30 par A255 1–2 pary A272 Lęgowy, 3–5 śpiewających samców Lęgowa, 231–381 śpiewających A294 samców A307 Lęgowa, 10–20 par A320 Lęgowa, 4–5 par A338 Lęgowy, poniżej 50 par A379 Lęgowy, 1–2 pary A409 Lęgowy, 3–8 tokujących samców A457 Zalatujący, pojedyncze osobniki 2.12.4. Stan ochrony siedlisk przyrodniczych będących przedmiotami ochrony w ramach obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska pokrywającego się z obszarem Parku Kod siedliska Lp. Nazwa siedliska przyrodniczego przyrodniczego Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion i Potamion Suche wrzosowiska (Calluno- -Genistion, Pohlio Callunion, Calluno-Arctostaphylion) Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie) Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) – Łąka rajgrasowa (owsicowa) (Arrhenatheretum elatioris) Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) – Łąka z wiechliną łąkową i kostrzewą czerwoną (Zbiorowisko Poa pratensis-Festuca rubra) Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) Torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej lub stymulowanej regeneracji Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio- -Caricetea) Obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion Torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk Parametry stanu ochrony Łączna ocena stanu Powierzchnia Struktura Szanse ochrony i funkcja zachowania FV U1 FV U1 U1 FV FV U1 U1 U2 U1 U2 U1 U1 U1 U1 FV FV FV FV FV U2 U1 U2 FV U1 U1 U1 FV FV FV FV U2 U2 U2 U2 FV FV FV FV U2 U2 U2 U2 FV FV FV FV FV FV FV FV Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio- U2 -Carpinetum, Tilio-Carpinetum) Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno 91D0 FV girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne U2 FV U2 U2 U2 U2 2.12.5. Stan ochrony gatunków roślin i zwierząt będących przedmiotami ochrony w ramach obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska pokrywającego się z obszarem Parku Lp. Nazwa gatunkowa Kod Parametry stanu ochrony Łączna ocena Szanse Populacja Ssaki 1.1 wilk (Canis lupus) U1 1.2 bóbr europejski (Castor fiber) FV 1.3 wydra europejska (Lutra lutra) U1 Płazy i gady 2.1 traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) FV 2.2 kumak nizinny (Bombina bombina) FV 2.3 żółw błotny (Emys orbicularis) U1 Ryby 3.1 piskorz (Misgurnus fossilis) U2 strzebla błotna (Phoxinus (Eupallasella) 3.2 XX percnurus) 3.3 różanka (Rhodeus sericeus amarus) U2 Bezkręgowce 4.1 trzepla zielona (Ophiogomphus cecilia) XX 4.2 zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) FV przeplatka aurinia (Euphydryas 4.3 FV (Eurodryas, Hypodryas) aurinia) 4.4 przeplatka maturna (Euphydryas maturna) U1 4.5 czerwończyk nieparek (Lycaena dispar) FV 4.6 czerwończyk fioletek (Lycaena helle) U2 modraszek nausitous (Maculinea 4.7 FV (Phengaris) nausithous) modraszek telejus (Maculinea (Phengaris) 4.8 FV teleius) 4.9 jelonek rogacz (Lucanus cervus) XX Rośliny aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda 5.1 U1 vesiculosa) Siedlisko zachowania U1 U1 U1 FV FV FV U1 U1 U1 U1 U1 U1 U1 U1 U1 U1 U1 U1 FV U2 U2 FV FV U1 FV FV U2 XX XX XX FV FV FV FV FV FV FV FV U1 FV FV FV FV U2 U2 FV FV FV FV FV FV U2 U2 U2 U1 U1 U1 sierpowiec błyszczący (Drepanocladus 5.2 FV (Hamatocaulis) vernicosus) starodub łąkowy (Angelica palustris 5.3 FV (=Ostericum palustre)) 5.4 obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) U1 5.5 lipiennik Loesela (Liparis loeselii) FV FV FV FV U1 FV FV U1 FV U1 FV FV FV 2.12.6. Stan ochrony gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów oraz obszaru Natura 2000 Polesie w częściach pokrywających się z obszarem Parku Parametry stanu ochrony Lp. Nazwa gatunkowa Kod Łączna Szanse ocena Populacja Ptaki 1.1 bąk (Botaurus stellaris) A021 FV 1.2 bączek (Ixobrychus minutus) A022 U2 1.3 czapla biała (Egretta alba) A027 U1 1.4 bocian biały (Ciconia ciconia) A031 FV 1.5 bocian czarny (Ciconia nigra) A030 U1 1.6 podgorzałka (Aythya nyroca) A060 U2 1.7 trzmielojad (Pernis apivorus) A072 U2 1.8 błotniak stawowy (Circus aeruginosus) A081 FV 1.9 błotniak zbożowy (Circus cyaneus) A082 XX 1.10 błotniak łąkowy (Circus pygargus) A084 U2 1.11 orlik krzykliwy (Clanga pomarina) A089 U2 1.12 bielik (Haliaeetus albicilla) A075 U2 1.13 jarząbek (Bonasa bonasia) A104 XX 1.14 kropiatka (Porzana porzana) A119 U1 1.15 zielonka (Porzana parva) A120 FV 1.16 derkacz (Crex crex) A122 FV 1.17 żuraw (Grus grus) A127 FV 1.18 rycyk (Limosa limosa) A156 U2 1.19 dubelt (Gallinago media) A154 U2 1.20 rybitwa rzeczna (Sterna hirundo) A193 U2 1.21 rybitwa białowąsa (Chlidonias hybridus) A196 U2 1.22 rybitwa czarna (Chlidonias niger) A197 U2 1.23 rybitwa białoskrzydła (Chlidonias A198 U2 leucopterus) 1.24 puchacz (Bubo bubo) A215 U1 1.25 uszatka błotna (Asio flammeus) A222 XX 1.26 lelek (Caprimulgus europaeus) A224 U2 1.27 zimorodek (Alcedo atthis) A229 U2 1.28 dzięcioł czarny (Dryocopus martius) A236 FV 1.29 dzięcioł średni (Dendrocopos medius) A238 FV Siedlisko zachowania FV FV FV FV FV U2 FV U1 U1 FV FV FV U1 U1 U1 U1 U1 U2 U1 U1 U2 FV FV FV U2 U2 U2 U2 U2 U2 U1 U1 U2 U1 U1 U2 U1 U1 U1 U1 U1 U1 FV FV FV FV FV FV FV FV FV U1 U1 U2 U1 U1 U2 U2 U2 U2 U1 U1 U2 U1 U1 U2 U1 U1 U2 U1 U1 U1 U2 U2 U2 U2 U2 U2 U2 U2 U2 FV FV FV FV FV FV 1.30 dzięcioł zielonosiwy (Picus canus) A234 1.31 dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos A239 leucotos) 1.32 lerka (Lullula arborea) A246 1.33 świergotek polny (Anthus campestris) A255 1.34 podróżniczek (Luscinia svecica) A272 1.35 wodniczka (Acrocephalus paludicola) A294 1.36 jarzębatka (Sylvia nisoria) A307 1.37 muchołówka mała (Ficedula parva) A320 1.38 gąsiorek (Lanius collurio) A338 1.39 ortolan (Emberiza hortulana) A379 1.40 cietrzew (Lyrurus tetrix) A409 3. Społeczne uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody: U1 U1 U1 U1 U2 U2 U2 U2 U1 U1 U1 U1 U2 U1 U2 U2 U2 U1 U1 U2 U1 FV U1 U1 U2 U1 U1 U2 U1 U1 U1 U1 FV FV FV FV U2 U1 U1 U2 U2 U2 U2 U2 Park został utworzony na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 kwietnia 1990 r. w sprawie utworzenia Poleskiego Parku Narodowego (Dz. U. poz. 155). Obecne granice oraz obszar Parku zostały określone w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 23 listopada 2017 r. w sprawie Poleskiego Parku Narodowego (Dz. U. poz. 2373). Obszar Parku w całości jest objęty obszarem Natura 2000 Ostoja Poleska, obszarem Natura 2000 Polesie oraz obszarem Natura 2000 Bagno Bubnów. Obszar Parku stanowi fragment Transgranicznego Rezerwatu Biosfery „Polesie Zachodnie”. 3.1. Użytki rolne obejmują 2274,14 ha, w tym: 1) łąki trwałe – 1581,54 ha; 2) pastwiska – 233,22 ha; 3) grunty orne – 458,85 ha; 4) sady – 0,53 ha. 3.2. Park wraz z otuliną jest położony na terenie województwa lubelskiego, powiatów: włodawskiego, parczewskiego, chełmskiego i łęczyńskiego, a administracyjnie stanowi część gmin: Urszulin, Sosnowica, Stary Brus, Hańsk, Wierzbica, Ludwin i Sawin. Powierzchnia otuliny Parku wynosi 13 702,7700 ha. Rozdział 2 OBSZARY OCHRONY ŚCISŁEJ, CZYNNEJ I KRAJOBRAZOWEJ Lp. Rodzaj ochrony Lokalizacja Ochrona ścisła 127c, 128a, 128b, 128j, 138b–138i, 139a–139y, 162d–162j, 212g, 212h, 213h, 213i, 214l, 223h, 223i, 224a–224d, 225a–225d Ochrona czynna 1, 2b–2t, 3a–3n, 4, 5a–5d, 5h–5s, 6, 7, 8b–8kx, 9, 10, 11, 12a–12j, 12l–12s, 13a, 13c–13h, 13i–13z, 13ax–13lx, 14d, 14g, 14j, 14l, 14s, 14x–14z, 14bx–14dx, 14gx, 15b–15n, 15w–15ax, 16a, 16c–16f, 16j–16n, 16p, 16r, 17a–17h, 17j–17cx, 18, 19, 20, 21a–21d, 22a, 22b, 22f–22h, 22k, 22l, 22p–22w, 23a–23f, 23h–23t, 24a, 24c–24p, 25a, 25f, 25g, 25h, 25j–25p, 25t–25z, 25ax, 25cx–25ix, 25kx, 26f, 26g, 26k–26n, 26p–26t, 26y–26ax, 26dx–26ix, 27c, 27f, 27h, 27j, 27m, 27o–27s, 27x, 27z, 27ax, 27gx, 27kx, 27lx, 27nx, 27sx–27wx, 28a–28k, 28n, 28s, 28t, 28ax–28dx, 28gx, 28hx, 29, 30a–30o, 31a–34f, 31h, 31j–31l, 31n–31p, 32b–32dx, 33a–33c, 33f, 33i–33r, 34a–34i, 34r–34lx, 34px–34wx, 35, 36, 37a–37i, 37k–37m, 37r, 37s, 37t, 37x, 37y, 37z, 37ax–37zx, 38a, 38b, 38d–38r, 39a–39f, 40a, 40c–40g, 41a, 41c–41k, 42b, 42d–42j, 43b, 43d–43g, 44b, 44d–44g, 45b, 45d–45i, 46a, 46g, 46j–46o, 46s, 46t, 46x, 46bx, 46cx, 46fx–46hx, 46jx–46nx, 46px–46xx, 47a–47c, 47g, 47h, 47m, 47p–47w, 47z–47cx, 47fx–47hx, 48b, 48c, 48j–48l, 48n, 48o, 48t, 48bx, 48cx, 48gx, 48mx, 49b, 49d, 49f, 49h–49j, 49l, 49m, 49o, 49s, 49t, 50b, 50l–50r, 50y–50ax, 50rx, 50sx, 50wx–50yx, 51a–51h, 51j, 51k, 51m–51r, 52a–52k, 52t–52fx, 52hx, 52ix, 53f–53l, 53n, 53o, 53ax, 53cx, 53dx, 53fx, 54a–54m, 54w–54hx, 55, 56, 57, 58, 59, 60b–60n, 61a, 61h–61l, 61r–61w, 62, 63a, 63c–63r, 64, 65a–65i, 65k–65m, 66, 67a–67f, 67h, 67i, 67k–67m, 67o, 67s–67bx, 68, 69a–69g, 69i, 70a, 70d, 70g, 70h, 70m–70r, 71a–71d, 71g, 71h, 71k, 71l–71n, 71w, 71y, 71ax, 71cx, 71ix, 71kx, 72b–72i, 72r, 72x, 73a–73i, 73w, 73x, 74b, 74f–74i, 74m–74r, 74t–74z, 74dx–74ox, 75a, 75f–75i, 76b–76l, 76n–76t, 77a–77d, 77g–77w, 78, 79d, 79j, 80b–80cx, 81, 82, 83a–83g, 83k–83o, 83r, 83t–83z, 84a–84m, 85b, 85d, 85h, 85k, 85p, 85r, 86b–86p, 87b, 87c, 87i, 87j, 87n, 87r, 87w, 87z, 87ax, 88g–88j, 88r, 88s, 88y–88ax, 88fx, 88lx–88rx, 89a, 90a–90m, 90o–90s, 90gy–90ky, 90mx–90tx, 91x–91z, 91ax–91rx, 92b–92g, 92i, 92j, 93b–93p, 94, 95a–95k, 96, 97, 98, 99, 100b–100m, 101b–101k, 102b–102y, 103b–103h, 104, 105a, 105c–105r, 106a–106l, 107, 108, 109, 110, 111b–111k, 112, 113m, 113n, 114a–114m, 115d, 115g, 115h, 115l–115s, 115w, 116d–116h, 116j, 116k, 116n, 116p, 116t, 117, 118k–118n, 119a–119n, 120a–120y, 121b–121j, 122, 123, 124, 125k–125s, 126a–126c, 126f, 126h, 126i, 126l, 126m, 127a, 127b, 127d–127k, 128c–128i, 128k, 129, 130, 131, 132, 133, 134a–134t, 135a–135r, 135t, 136, 137a–137p, 138a, 140b, 140g, 140i, 140r–140z, 140ax–140cx, 140jx–140mx, 140sx–140xx, 140dy–140gy, 140ly–140py, 140wy–140yy, 140oz, 141a–141d, 141g–141i, 142, 143a–143r, 144b–144o, 144r–144t, 144z, 144y, 144kx, 145b–145r, 145t–145y, 145cx–145fx, 145kx, 145wx, 145yx, 146a, 146g, 146j–146n, 146s, 146w, 146y, 146dx, 146hy, 147k–147m, 147cx–147lx, 147nx–147px, 147oy–147xy, 147cz, 147dz, 148a–148h, 148m–148p, 148z, 149d–149g, 149n–149r, 149w, 149y, 149z, 149cx, 149fx, 149gx, 150c, 150f, 150k, 150l, 150s–150x, 150kx–150ox, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, Lp. Rodzaj ochrony Lokalizacja 158a–158j, 158l, 158o, 158s, 159a–159h, 159j–159l, 159o, 159p, 159s, 159t, 159x, 159y, 159hx, 160a–160k, 160m, 161a–161p, 162a–162c, 162k–162m, 163, 164, 165, 166, 167, 168b–168i, 169b–169g, 170b–170h, 170k, 170s, 171c, 171f, 171i, 171k, 171p–171t, 171ax–171dx, 172, 173, 174, 175, 176, 177, 178, 179, 180, 181, 182, 183a–183c, 183f, 183h, 183i, 183k, 183m, 183n, 183p, 183r, 183t, 184a, 184b, 184d, 184f, 184h, 184j, 184m, 184p, 184s, 184w, 184y, 184ax, 184cx–184gx, 184jx, 184mx, 184ox, 184sx, 184yx, 184ay–184cy, 184fy, 184iy, 185, 186, 187a, 187d, 187k, 187l, 187n, 187o, 187w–187ax, 187cx–187fx, 188b, 188g, 188j, 188m, 188o–188r, 188w, 188z, 188bx, 188dx, 188gx, 188ix, 188jx, 189b–189o, 190b, 190g–190j, 190m, 190n, 190r–190t, 190y, 190ix–190tx, 191a–191f, 191h–191j, 192, 193, 194a, 194c–194i, 195a–195c, 195f–195h, 195j–195r, 196c–196r, 197b, 197d, 197g, 197i, 197l, 197p, 197s, 197w, 197ax, 197cx, 197fx, 197ix, 197kx, 197mx, 198c, 198f, 198j, 198l, 198p, 198s, 198w, 198z, 198ax, 198dx, 198gx, 198ix, 198kx, 198lx, 198nx, 198px–198sx, 198wx, 198yx–198ay, 198cy, 198fy, 198hy, 198ky, 198oy, 198ry, 198wy, 198yy, 198az, 199b–199r, 200b–200n, 200p–200bx, 200dx, 201g–201i, 201n–201p, 201x, 201bx–201fx, 201mx, 201nx, 201px–201tx, 202a, 202b, 202f, 202h, 202l, 202m, 202o, 202s, 202z, 202fx, 202ix, 203b, 203d–203g, 203l–203n, 203r, 203t, 203w, 204a–204h, 204j–204o, 205a–205g, 205i, 205o–205y, 206, 207a, 208g–208k, 208r–208t, 208cx, 208fx, 208gx, 208ix, 208px, 208rx, 208yx, 208zx, 208ay–208jy, 209, 210a, 210i, 210j, 210l, 210m, 210o–210cx, 211a, 211d–211o, 212a–212f, 213a–213g, 214a–214k, 215, 216, 217, 218a–218h, 219b, 219f–219h, 220b–220d, 221b–221k, 221mx–221zx, 221Aa–221At, 221Arx–221Ady, 222a–222nx, 222px–222gy, 223a–223g, 223j, 223k, 224f–224j, 226, 227, 228, 229, 230a–230m, 231a–231c, 231h, 231j–231o, 232, 233a–233c, 233r–233z, 233ax–233cx, 234, 235, 236, 237, 238a–238h, 238j–238n, 239, 240, 241c–241fx, 242, 243, 244, 245, 246a–246o, 247a–247i, 247k–247o, 247w–247ax, 247fx–247jx, 247ox–247rx, 248c–248g, 249, 250, 251a, 251ly–251ny, 251py, 251yy, 251cz–251nz, 252, 253, 254, 255, 256f–256j, 256l–256p, 256t–256x, 256ax, 256sx–256by, 256fy, 256gy, 256iy, 256ky–256ty, 257c, 257f, 257i, 257l, 257n–257p, 257s–257z, 257gx–257ix, 257rx–257my, 258, 259a–259l, 259o, 259ix–259lx, 259Acx–259Agx, 259Amx–259Aox, 260b, 260c, 260d–260j, 260bx–260lx, 260wx–260dy, 261a–261k, 261p–261tx, 261xx, 261yx, 262h–262k, 262p–262t, 262ax–262fx, 262ix, 262jx, 262mx–262ox, 262yx–262dy, 262xy–262dz, 263a, 263t–263ix, 264b, 265b–265g, 266b, 266c, 302a–302f, 302k–302jx, 303b–303r, 304, 305, 306, 307, 308, 309y–309lx, 310, 311, 312b–312j, 313i–313t, 314b–314k, 315b–316n, 316b–316n, 318b, 318c, 319b, 319c, 320a, 320b, 321a, 321b, 322a, 322b, 323a, 323b, 324a, 324b, 325a, 325b, 326a–326f, 327a–327g, 328a–328c, 328f–328j, 329a–329g, 330, 331, 332l–332r, 332x–332z, 333n, 333w, 333x, 334a–334h, 335a–335g, 335fx–335ox, 336a–336f, 337, 338a–338c, 339a–339d, 340a–340d, 341a–341j, 342, 343, 344a–344h, 345, 346a, 346c–346r, 347a–347h, 347w–347y, 348, 349, 350a–350d, 351a–351j, 352, 353, 354, 355, 356, 357a–357g, 357z–357ix, 357ly–357ty, 358, 359, 360, 361a–361d, 361j–361ix, 361kx, 362b–362h, 362l–362p, 362x, 362z–362cx, 363a–363cx, 364, 365, 366a–366x, 366z–366ay, 367, 368a–368z, 368bx, 369, 370a–370k, 370p–370s, 371b–371t, 372, 373, 374 Lp. Rodzaj ochrony Lokalizacja Ochrona krajobrazowa 2a, 3o, 5f, 5g, 8a, 12k, 13b, 14a–14c, 14f, 14h, 14i, 14k, 14m–14r, 14t, 14w, 14x, 14z, 14ax, 14fx, 14hx–14mx, 15a, 15o -15t, 16b, 16g–16i, 16o, 17i, 21f, 22c, 22d, 22i, 22j, 22m–22o, 22x, 23g, 24b, 25b–25d, 25i, 25r, 25s, 25bx, 25jx, 25lx, 25mx, 26a–26d, 26h–26j, 26o, 26w, 26x, 26bx, 26cx, 27a, 27b, 27d, 27g, 27i, 27k, 27l, 27n, 27t, 27w, 27y, 27bx–27fx, 27hx–27jx, 27mx, 27ox–27rx, 27xx–27cy, 28l, 28m, 28o–28r, 28w–28z, 28fx, 31g, 31i, 31m, 32a, 33d, 33g, 33h, 34j–34p, 34mx–34ox, 37j, 37n–37p, 37w, 38c, 40b, 41b, 42a, 42c, 43a, 43c, 44a, 44c, 45a, 45c, 46b–46d, 46f, 46h, 46i, 46p, 46r, 46t, 46w, 46y–46ax, 46dx, 46ix, 46ox, 46yx, 46zx, 47d, 47f, 47i–47l, 47n, 47o, 47x, 47y, 47dx, 48a, 48d–48i, 48m, 48p–48z, 48ax, 48dx, 48fx, 48hx–48lx, 49a, 49c, 49g, 49k, 49n, 49p, 49r, 50a, 50c–50k, 50s–50x, 50bx–50px, 50tx, 51i, 51l, 52l–52y, 52cx, 52dx, 52gx, 53a–53d, 53m, 53p–53z, 53bx, 54n–54t, 60a, 61b–61g, 61m–61p, 63b, 65j, 67g, 67j, 67n, 67p, 67r, 69h, 70b, 70c, 70f, 70i–70l, 70s, 71f, 71i, 71j, 71o–71t, 71x, 71z, 71bx, 71dx–71hx, 71jx, 71lx, 72a, 72j–72p, 72s–72w, 72y–72ax, 73j–73t, 73y, 73z, 73ax–73fx, 74a, 74c, 74d, 74j–74l, 74s, 74ax–74cx, 75b–75d, 76a, 76m, 77f, 79a–79c, 79f–79i, 80a, 80dx–80ix, 83h–83j, 83p, 83s, 83ax, 84n–84w, 85a, 85c, 85f, 85g, 85i, 85j, 85l–85o, 85s–85ax, 86a, 87a, 87d–87h, 87k–87m, 87o, 87p, 87s, 87t, 87x, 87y, 87bx–87jx, 88a–88f, 88k–88p, 88t–88x, 88bx–88dx, 88gx–88kx, 89b–89y, 90n, 90t–90lx, 90wx–90fy, 91a–91w, 92a, 92h, 93a, 100a, 101a, 102a, 103a, 105b, 106m, 106n, 111a, 113a–113l, 115a–115c, 115f, 115i–115k, 115m, 115r, 115t, 115x, 116a–116d, 116i, 116l, 116m, 116o, 116r, 116s, 118a–118j, 118o–118r, 121a, 125a–125j, 126d, 126g, 126j, 126k, 126n–126p, 135s, 135w–135ax, 140a, 140c–140f, 140h, 140j–140p, 140w–140z, 140dx–140ix, 140nx–140rx, 140yx–140cy, 140hy–140ky, 140ry–140ty, 140zy–140nz, 141f, 143s–143w, 144a, 144p, 144w, 144x, 144ax–144jx, 144lx, 145a, 145s, 145z–145bx, 145gx–145jx, 145lx–145tx, 145xx, 145zx–145by, 146b–146f, 146h, 146i, 146o–146r, 146t, 146x, 146z–146cx, 146fx, 146gy, 146iy, 147a–147j, 147n–147bx, 147mx, 147rx–147ny, 147yy, 147zy, 147az, 147bz, 147fz, 148i–148l, 148r–148y, 149a–149c, 149h–149m, 149s, 149t, 149x, 149ax, 149bx, 149dx, 150a, 150b, 150d, 150g–150j, 150m–150r, 150y–150jx, 158k, 158m, 158n, 158p, 158r, 158t, 159i, 159m, 159n, 159r, 159w, 159z–159gx, 159ix, 160l, 161r, 161s, 168a, 169a, 170a, 170i, 170j, 170l–170r, 170t, 170w, 171a, 171b, 171d, 171g, 171h, 171j, 171l, 171m–171o, 171w–171z, 171fx–171hx, 183d, 183g, 183j, 183l, 183o, 183s, 184c, 184g, 184i, 184k, 184l, 184n, 184o, 184r, 184t, 184x, 184z, 184bx, 184hx, 184ix, 184kx, 184lx, 184nx, 184px, 184rx, 184tx–184xx, 184zx, 184dy, 184gy, 184hy, 187a–187c, 187f–187j, 187m, 187o–187t, 187x–187bx, 188a, 188c–188f, 188h, 188i, 188k, 188l, 188n, 188s, 188t, 188x, 188y, 188ax, 188cx, 188fx, 188hx, 189a–189h, 189p–189w, 190a, 190c–190f, 190k, 190l, 190o, 190p, 190w, 190x, 190z, 190ax–190hx, 191g, 194b, 195d, 195i, 196a, 196b, 197a, 197c, 197f, 197h, 197j, 197k, 197m–197o, 197r, 197t, 197x–197z, 197bx, 197dx, 197gx, 197hx, 197jx, 197lx, 198a, 198b, 198d, 198g–198i, 198k, 198m–198o, 198r, 198t, 198x, 198y, 198bx, 198cx, 198fx, 198hx, 198jx, 198mx, 198ox, 198tx, 198xx, 198by, 198dy, 198gy, 198iy, 198jy, 198ly–198ny, 198py, 198sy, 198ty, 198xy, 198zy, 198bz, 199a, 200a, 200o, 200cx, 201a–201f, 201j–201m, 201r–201w, 201y–201ax, 201gx–201lx, 201ox, 201wx–201yx, 202c, 202d, 202g, 202i–202k, 202n, 202p, 202r, 202t–202y, 202ax–202dx, 202gx, 202hx, 203a–203d, 203h–203k, 203o, 203p, 203s, 203x, 204i, 205h, 205j–205n, 208a–208f, 208l–208p, 208w–208dx, 208hx–208ox, 208sx–208xx, 210a–210h, 210k, 210n–210o, 211b, 211c, 219a, 219c, 219d, 220a, 221a, 221l–221lx, 221ay–221my, 221Aw–221Apx, 221Afy–221Aly, 222ox, 222hy–222lz, 231d–231g, 231i, 231p–231s, 233d–233p, 238i, 241a, 241b, 246p–246sx, 247j, 247p–247t, 247bx–247dx, 247kx–247nx, 248a, 248b, Lp. Rodzaj ochrony Lokalizacja 251a–251ky, 251oy–251bx, 251iz–251pz, 256a–256d, 256h, 256k, 256r, 256y, 256bx–256rx, 256cy–256fy, 256hy–256jy, 257a, 257b, 257d, 257g, 257h, 257j, 257k, 257m, 257r, 257s, 257w, 257z–257fx, 257jx–257px, 259h, 259l–259hx, 259mx–259gz, 259Aa–259Abx, 259Ahx–259Alx, 259Apx, 260a, 260k–260ax, 260mx–260tx, 260fy–260hy, 260iy–260ty, 261l–261o, 261wx, 262a–262g, 262l–262o, 262w–262z, 262gx, 262hx, 262kx, 262lx, 262px–262xx, 262fy–262wy, 263b–263s, 264a, 265a, 266a, 266d, 301a, 302g–302j, 303a, 309a–309x, 312a, 313a–313h, 314a, 315a, 316a, 317, 318a, 319a, 328d, 329h–329l, 332a–332k, 332s–332w, 332ax–332dx, 333a–333m, 333o–333t, 333y, 334i, 335h–335dx, 336g–336i, 346b, 347i–347t, 357h–357y, 357jx–357ky, 357wy–357yy, 361f–361i, 361jx, 362a, 362i–362k, 362r–362w, 362y, 363dx, 366y, 368ax, 368cx–368yx, 370l–370o, 371a Rozdział 3 OPIS GRANIC OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARU NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW I OBSZARU NATURA 2000 POLESIE, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. Opis granic obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska w części pokrywającej się z obszarem Parku 2. Opis granic obszaru Natura 2000 Polesie w części pokrywającej się z obszarem Parku 3. Opis granic obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów w części pokrywającej się z obszarem Parku 4. Mapa obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska w części pokrywającej się z obszarem Parku (stan na dzień 01.01.2018 r.) 5. Mapa obszaru Natura 2000 Polesie oraz obszaru Natura 2000 Bagno Bubnóww częściach pokrywających się z obszarem Parku (stan na dzień 01.01.2018 r.) Rozdział 4 IDENTYFIKACJA ORAZ OKREŚLENIE SPOSOBÓW ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ ICH SKUTKÓW DLA OBSZARU PARKU, W TYM IDENTYFIKACJA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ DLA ZACHOWANIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH, ORAZ GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I ICH SIEDLISK, BĘDĄCYCH PRZEDMIOTAMI OCHRONY DLA OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARU NATURA 2000 POLESIE ORAZ OBSZARU NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. Zagrożenia wewnętrzne istniejące Lp. Identyfikacja zagrożenia Zmiany ilościowe i jakościowe zasobów wodnych Degradacja powierzchni gleby Zaśmiecenie terenu, w tym nielegalny wywóz odpadów Zmiany biocenotyczne w ekosystemach wodnych, w szczególności polegające na: 1) obniżeniu jakości parametrów fizykochemicznych wód na skutek dopływu związków biogennych azotu i fosforu oraz innych związków chemicznych (biocydy, hormony) z obszarów rolnych i leśnych; 2) pogorszeniu warunków siedliskowych i zmianach w sieciach troficznych mogących wywołać zakwity cyjanobakterii – na skutek niewłaściwej struktury gatunkowej ryb; 3) zmianach siedliskowych wywołanych zwiększoną dostawą związków humusowych ze zlewni obejmujących Park na skutek przesuszenia siedlisk hydrogenicznych; Określenie sposobów eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków 1. Wykonanie przetamowań lub piętrzeń, częściowe zasypanie rowów. 2. Wykonanie nowych oraz remont i konserwacja istniejących grobli, mnichów i innych urządzeń poprawiających gospodarowanie wodą. 3. Zrównoważone gospodarowanie wodą z uwzględnieniem potrzeb ochrony przyrody oraz społeczności lokalnej, w tym okresowy monitoring stanu jakościowego i ilościowego wód. 4. Propagowanie racjonalnej gospodarki rolnej uwzględniającej zmniejszanie używania nawozów sztucznych oraz środków ochrony roślin (rolnictwo ekologiczne) 1. Ukierunkowanie ruchu turystycznego na terenie Parku. 2. Edukacja dotycząca zasad udostępniania parku narodowego 1. Kontrola i prewencyjna działalność Straży Parku. 2. Okresowe sprzątanie i wywóz odpadów z terenu Parku 1. Propagowanie racjonalnej gospodarki rolnej, właściwe korzystanie z nawozów sztucznych, pestycydów i herbicydów, w tym stosowanie odpowiednich dawek i czasu aplikowania. 2. Zachowanie lub tworzenie stref buforowych wzdłuż brzegów cieków i zbiorników ograniczających dopływ powierzchniowy zanieczyszczeń. 3. Regulacja stosunków wodnych, w szczególności przeciwdziałanie obniżaniu poziomu wód w siedliskach hydrogenicznych. 4. Systematyczne selektywne odłowy gatunków niepożądanych i niewprowadzanie do ekosystemów wodnych gatunków obcych: sumika karłowatego (Ameiurus nebulosus), karasia srebrzystego (Carassius gibelio), karpia (Cyprinus carpio), amura białego (Ctenopharyngodon idella); zarybianie gatunkami 4) obniżeniu liczebności rodzimych gatunków ryb: karasia pospolitego (Carassius carassius) i lina (Tinca tinca) na skutek konkurencji z gatunkami obcymi: sumikiem karłowatym (Ameiurus nebulosus) i karasiem srebrzystym (Carassius gibelio); 5) fragmentacja siedlisk oraz przerwanie ciągłości ekologicznej drobnych cieków przez poprzeczne urządzenia wodne takie jak progi i stopnie Niestabilność ekosystemów leśnych w wyniku niezgodności istniejącego składu gatunkowego drzewostanów z potencjalnym zespołem roślinnym Występowanie gatunków drzew i krzewów obcych ekologicznie i geograficznie zagrażające, w szczególności następującym przedmiotom ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska: 1) 9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum); 2) 91D0 Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne Przesuszenie leśnych siedlisk bagiennych i wilgotnych Obniżenie naturalnej odporności ekosystemów leśnych na działanie czynników biotycznych i abiotycznych, takich jak: szkodliwe owady, grzyby pasożytnicze, silne wiatry rodzimymi, w szczególności: szczupakiem (Esox lucius), linem (Tinca tinca). 5. Przebudowa istniejących urządzeń hydrotechnicznych w sposób umożliwiający migrację zwierząt wodnych Przebudowa zniekształconych drzewostanów przez: 1) spontaniczne, naturalne wkraczanie gatunków typowych dla zbiorowiska naturalnego; 2) stosowanie zabiegów ochronnych w ramach ochrony czynnej mających na celu: a) regulację składu gatunkowego i struktury drzewostanów, b) usuwanie gatunków obcych i niezgodnych z siedliskiem, c) odsłonięcie podrostu złożonego z gatunków docelowych, d) wprowadzanie podsadzeń złożonych z gatunków drzew i krzewów zgodnych z potencjalną roślinnością naturalną 1. Ograniczanie występowania: 1) klonu jesionolistnego (Acer negundo); 2) czeremchy amerykańskiej (Padus serotina); 3) sosny Banksa (Pinus banksiana); 4) dębu czerwonego (Quercus rubra); 5) robinii akacjowej (Robinia pseudoacacia). 2. Usuwanie gatunków obcych ekologicznie, niezgodnych z potencjalnym zbiorowiskiem roślinnym, w ramach zabiegów ochrony czynnej Renaturyzacja stosunków hydrologicznych w obrębie siedlisk hydrogenicznych i semihydrogenicznych 1. Zwiększanie odporności ekosystemów leśnych na czynniki szkodotwórcze przez przywracanie składu gatunkowego i struktury przestrzennej drzewostanów zgodnej z potencjalnym zbiorowiskiem roślinnym na drodze naturalnych procesów oraz zabiegów renaturalizacyjnych. 2. Usuwanie drzew osłabionych zagrażających trwałości lasu. Zbyt mała ilość martwej materii organicznej w przypadku niektórych siedlisk przyrodniczych na obszarze Natura 2000 Ostoja Poleska Zarastanie torfowisk oraz wrzosowisk drzewami i krzewami zagrażające w szczególności następującym przedmiotom ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska: 1) 7230 Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk; 2) 7210 Torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis); 3) 7140 Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea); 4) 7150 Obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion; 5) 4030 Suche wrzosowiska (Calluno- -Genistion, Pohlio Callunion, Calluno- -Arctostaphylion) Zarastanie łąk, pastwisk, torfowisk, muraw bliźniczkowych niepożądanymi gatunkami roślin, zagrażające następującym przedmiotom ochronyobszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, obszaru Natura 2000 Polesie i obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów, w szczególności: 1) 6120 Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae); 2) 6230 Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie); 3) 6410 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion); 4) 6510 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris); 5) 7140 Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea); 6) 7230 Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk; 3. Dolesianie luk i przerzedzeń gatunkami drzew i krzewów zgodnymi z potencjalną roślinnością naturalną Pozostawianie martwych i zamierających drzew do całkowitego ich rozkładu Usuwanie drzew i krzewów oraz ich odrośli na wybranych fragmentach torfowisk i wrzosowisk 1. Koszenie lub wypas łąk i pastwisk. 2. Koszenie torfowisk. 3. Usuwanie gatunków obcych: 1) niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora); 2) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera); 3) rdestowiec (Reynourtia spp.); 4) róża pomarszczona (Rosa rugosa); 5) nawłoć późna (Solidago gigantea); 6) nawłoć kanadyjska (Solidago canadensis); 7) gatunki z rodzaju aster (Aster spp.); 8) przegorzan kulisty (Echinops sphaerocephalus); 9) rudbekia naga (Rudbeckia laciniata); 10) słonecznik bulwiasty (Helianthus tuberosus) 7) 1617 starodub łąkowy (Angelica palustris (=Ostericum palustre)); 8) A122 derkacz (Crex crex); 9) A089 orlik krzykliwy (Clanga pomarina); 10) A154 dubelt (Galinago media); 11) A294 wodniczka (Acrocephalus paludicola); 12) A409 cietrzew (Lyrurus tetrix) Zarastanie i zmniejszanie się różnorodności biologicznej agrocenoz na ugorowanych gruntach ornych Zmniejszanie się liczebności populacji A409 cietrzewia (Lyrurus tetrix) i 1220 żółwia błotnego (Emys orbicularis), związane z przekształceniem i zanikiem siedlisk dla tych gatunków Zmniejszanie populacji przeplatki aurinii (Euphydryas aurinia) na skutek: 1) zarastania siedlisk występowania gatunku niepożądanymi gatunkami roślin; 2) niszczenia oprzędów z gąsienicami podczas koszenia Ocienienie i zarastanie stanowisk, w szczególności następujących przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska: 1) 1902 obuwik pospolity (Cypripedium calceolus); 2) 1903 lipiennik Loesela (Liparis loeselii) Ekstensywna uprawa lub koszenie 1. Zabezpieczenie gniazd 1220 żółwia błotnego (Emys orbicularis). 2. Hodowla młodych 1220żółwi błotnych (Emys orbicularis). 3. Wsiedlanie A409 cietrzewi (Lyrurus tetrix). 4. Ocena stanu liczebności A409 cietrzewi (Lyrurus tetrix) i 1220żółwi błotnych (Emys orbicularis). 5. Poprawa warunków bytowania wymienionych gatunków przez: 1) usuwanie krzewów z miejsc stałego przebywania 1220żółwi błotnych (Emys orbicularis) i A409cietrzewi (Lyrurus tetrix) oraz ich ekstensywne użytkowanie kośne lub pasterskie; 2) uprawę poletek żerowych dla A409cietrzewi (Lyrurus tetrix); 3) tworzenie siedlisk zastępczych dla 1220żółwi błotnych (Emys orbicularis). 6. Redukcja liczebności lisów (Vulpes vulpes) i jenotów (Nyctereutes procynoides). 7. Wykupy gruntów będących miejscami stałego bytowania 1220żółwi błotnych (Emys orbicularis) i A409cietrzewi (Lyrurus tetrix). 8. Tworzenie stref ochrony ostoi tych gatunków Koszenie łąk z pozostawieniem płatów z czarcikęsem łąkowym (Succisa pratensis) będącym rośliną żywicielską gąsienic przeplatki aurinii (Euphydryas aurinia) Odtwarzanie siedlisk przez wycinanie krzewów i podrostu drzew Brak czynników zapylających wierzbę borówkolistną (Salix myrtilloides) i wierzbę lapońska (Salix lapponum) Szkody w uprawach rolnych i leśnych powodowane przez zwierzęta leśne: 1) jelenie (Cervus elaphus); 2) sarny (Capreolus capreolus); 3) dziki (Sus scrofa); 4) łosie (Alces alces) Występowanie obcych gatunków: jenota (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Mustela vison) i szopa pracza (Procyon lotor) oraz zwiększenie populacji lisa (Vulpes vulpes) zagrażające, w szczególności następującym przedmiotom ochrony obszaru Natura 2000 Polesie i obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów: 1) A021 bąk (Botaurus stellaris); 2) A022 bączek (Ixobrychus minutus); 3) A027 czapla biała (Egretta alba); 4) A060 podgorzałka (Aythya nyroca); 5) A072 trzmielojad (Pernis apivorus); 6) A084 błotniak łąkowy (Circus pygargus); 7) A104 jarząbek (Bonasa banasia); 8) A119 kropiatka (Porzana porzana); 9) A120 zielonka (Porzana parva); 10) A122 derkacz (Crex crex); 11) A127 żuraw (Grus grus); 12) A154 dubelt (Gallinago media); 13) A156 rycyk (Limosa limosa); 14) A193 rybitwa rzeczna (Sterna hirundo); 15) A196 rybitwa białowąsa (Chlidonias hybridus); 16) A197 rybitwa czarna (Chlidonias niger); 17) A198 rybitwa białoskrzydła (Chlidonias leucopterus); 18) A215 puchacz (Bubo bubo); 19) A222 uszatka błotna (Asio flammeus); 20) A224 lelek (Caprimulgus europaeus); 21) A229 zimorodek (Alcedo atthis); 22) A246 lerka (Lullula arboreta); 23) A272 podróżniczek (Luscinia svecica); 24) A409 cietrzew (Lyrurus tetrix) Presja zdziczałych psów i kotów na gatunki zwierząt bytujące na obszarze Parku Wprowadzenie osobników męskich wierzby borówkolistnej (Salix myrtilloides) i lapońskiej (Salix lapponum) w pobliżu istniejących stanowisk 1. Zabezpieczanie mechaniczne upraw leśnych przed uszkodzeniami. 2. Redukcja liczebności populacji jelenia (Cervus elaphus), sarny (Capreolus capreolus) i dzika (Sus scrofa). 3. Wykładanie środków odstraszających. 4. Uprawa poletek zaporowych Odłów lub odstrzał jenota (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Mustela vison), szopa pracza (Procyon lotor) oraz lisa (Vulpes vulpes) Eliminacja zdziczałych psów i kotów na obszarze objętym ochroną czynną i krajobrazową zgodnie z przepisami ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 638) Kolizje pojazdów ze zwierzętami, w szczególności rozjeżdżanie płazów Niszczenie populacji rzadkich gatunków przez kolekcjonerów przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, w szczególności: 1) 1065 przeplatka aurinia (Euphydryas (Eurodryas, Hypodryas) aurinia); 2) 1060 czerwończyk nieparek (Lycaena dispar); 3) 6179 modraszek nausitous (Maculinea (Phengaris) nausithous); 4) 6177 modraszek telejus (Maculinea (Phengaris) teleius) Fragmentacja siedlisk przez szlaki komunikacyjne Zanikanie tradycyjnych, wiejskich ogrodów przydomowych i sadów wraz z charakterystycznymi dla regionu układami przestrzennymi oraz gatunkami i odmianami roślin Zanikanie cech architektury regionalnej na rzecz zunifikowanych urbanistycznie obcych form zabudowy 1. Współpraca z zarządcami dróg przy ustawianiu tablic i znaków ostrzegawczych przy drogach, w tym ograniczających prędkość. 2. Współpraca z zarządcami dróg przy budowie systemów płotków i przepustów pod drogami w miejscach intensywnej wędrówki płazów. 3. Przenoszenie płazów przez drogi. 4. Współpraca z instytucjami mającymi wpływ na ochronę struktury i przepustowości korytarzy ekologicznych 1. Kontrola i prewencyjna działalność Straży Parku. 2. Organizacja szkoleń dla pracowników Służby Parku Narodowego oraz funkcjonariuszy Policji, Straży Granicznej, Straży Leśnej i Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe, zwanego dalej „PGL LP”, w zakresie rozpoznawania gatunków objętych ochroną gatunkową Współpraca z organami samorządu terytorialnego w zakresie określenia przebiegu lokalnych dróg 1. Współpraca z organami samorządu terytorialnego na rzecz ochrony walorów przyrodniczych i krajobrazowych oraz promocji i zrównoważonego rozwoju regionu. 2. Edukacja ekologiczna społeczeństwa. 3. Opracowanie i propagowanie wzorców zabudowy regionalnej oraz zakładania ogrodów przydomowych 1. Współpraca z organami samorządu terytorialnego, lokalnymi przedsiębiorstwami oraz szkołami w zakresie poprawy stanu środowiska, ładu przestrzennego i estetyki krajobrazu. 2. Promocja regionu w skali krajowej i międzynarodowej. 3. Przygotowanie wzornika zabudowy regionalnej dla Polesia Zachodniego. 4. Opracowanie i propagowanie wzorców zabudowy regionalnej oraz zakładania ogrodów przydomowych. 5. Edukacja ekologiczna społeczeństwa. 6. Współpraca z organami samorządu terytorialnego w zakresie ustaleń w studiach uwarunkowań i kierunków zagospdoarowania przestrzennego gmin oraz w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego dotyczących cech architektury regionalnej Zniekształcanie krajobrazu w wyniku zanikania: 1) różnorodności biologicznej i krajobrazowej agrocenoz; 2) tradycyjnych układów przestrzennych gruntów rolnych Pogarszanie się stanu obiektów dziedzictwa kulturowego 2. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne Lp. Identyfikacja i ocena zagrożenia Zagrożenia ze strony szkodliwych owadów w lasach Parku Eutrofizacja wód prowadząca do niekorzystnych zmian w składzie flory i fauny Parku Zmniejszanie dopływu wody do stawów, spowodowane zarastaniem i zamulaniem rowów doprowadzających wodę Zmniejszenie liczebności oraz zmiana struktury ichtiofauny w wyniku powstawania zimowego zjawiska przyduchy, w tym odtlenienia wody pod lodem, związanego z niekorzystnymi warunkami meteorologicznymi Zagrożenie pożarowe 1. Współpraca z organami samorządu terytorialnego, lokalnymi przedsiębiorstwami oraz szkołami w zakresie poprawy stanu środowiska, ładu przestrzennego i estetyki krajobrazu. 2. Promocja regionu w skali krajowej i międzynarodowej. 3. Edukacja ekologiczna i krajobrazowa społeczeństwa 1. Remonty obiektów o znaczeniu historycznym i kulturowym na terenie Parku. 2. Zabezpieczenie stanowisk archeologicznych przed nieuprawnioną eksploracją. 3. Działania edukacyjne zmierzające do podtrzymania i kształtowania świadomości społeczności lokalnych, poczucia tożsamości oraz odpowiedzialności za dobra kultury materialnej i niematerialnej. 4. Współpraca ze służbami konserwatorskimi, jednostkami samorządu terytorialnego i organizacjami pozarządowymi, w celu zachowania obiektów historycznych i kulturowych Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków 1. Wykładanie pułapek na owady. 2. Usuwanie i korowanie wybranych drzew zasiedlonych 1. Retencjonowanie wód Parku. 2. Preferowanie drzew i krzewów iglastych mających właściwości deeutrofizacyjne w sąsiedztwie zbiorników i cieków wodnych. 3. Tworzenie korzystnych warunków do rozwoju procesów torfotwórczych Ręczne oczyszczanie rowów doprowadzających wodę do stawów Doraźna poprawa warunków tlenowych przez wiercenie przerębli 1. Profilaktyka przeciwpożarowa – prowadzenie edukacji przeciwpożarowej. 2. Patrolowanie i obserwowanie terenu w celu wykrywania pożarów we wczesnym stadium ich rozwoju. 3. Utrzymywanie właściwego stanu dojazdów pożarowych. 6 Wydeptywanie roślinności i zaśmiecanie terenu przy szlakach turystycznych i ścieżkach przyrodniczych, w szczególności w obszarach udostępnionych wśród torfowisk i lasów Kłusownictwo, kradzieże drewna, nielegalne pozyskiwanie płodów runa leśnego i surowców zielarskich Fragmentacja siedlisk oraz przerwanie ciągłości ekologicznej cieków przez zapory poprzeczne 3. Zagrożenia zewnętrzne istniejące Lp. Identyfikacja i ocena zagrożeń Zmiany ilościowe i jakościowe zasobów wodnych, w szczególności polegające na: 1) obniżeniu zwierciadła wód podziemnych oraz zmiany kierunku przepływu tych wód w wyniku działalności górniczej kopalni węgla kamiennego w Bogdance; 2) obniżeniu zwierciadła wód podziemnych na skutek eksploatacji ich zasobów; 3) obniżeniu zwierciadła wód podziemnych na skutek eksploatacji złóż torfu; 4. Utrzymanie łączności przeciwpożarowej z jednostkami Państwowej Straży Pożarnej oraz z punktami alarmowo-dyspozycyjnymi z nadleśnictw sąsiadujących z Parkiem. 5. Montaż szlabanów uniemożliwiających wjazd pojazdów silnikowych do lasu. 6. Zapewnienie punktu czerpania wody dla Kompleksu Bubnów. 7. Coroczne aktualizowanie dokumentu pt. „Sposoby postępowania na wypadek powstania pożaru lasu” 1. Wykonanie nowych oraz remont istniejących obiektów infrastruktury edukacyjnej i turystycznej. 2. Porządkowanie obszarów udostępnionych. 3. Systematyczne kontrole terenu Parku. 4. Działania edukacyjne w zakresie zachowań minimalizujących negatywne oddziaływanie na przyrodę 1. Udostępnianie i rozpowszechnianie informacji o przepisach obowiązujących w Parku. 2. Patrolowanie zagrożonych obszarów i obiektów Parku. 3. Usuwanie urządzeń kłusowniczych. 4. Współpraca z Policją, PGL LP, samorządami oraz lokalnymi organizacjami turystycznymi w zakresie prewencji. 5. Szkolenie pracowników Parku i funkcjonariuszy Policji w zakresie rozpoznawania gatunków grzybów, flory i fauny objętych ochroną gatunkową oraz obowiązującego w tym zakresie prawa Przebudowa istniejących urządzeń hydrotechnicznych w sposób umożliwiający migrację zwierząt wodnych Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożeń i ich skutków 1. Stały monitoring ilościowy i jakościowy wód w Parku. 2. Egzekwowanie obowiązujących zasad ochrony środowiska. 3. Propagowanie przez Park wiedzy na temat zrównoważonego gospodarowania wodą w zlewniach całego regionu Pojezierza Łęczyńsko- -Włodawskiego, północnej części Pagórów Chełmskich i Garbu Włodawskiego. 4. Uświadamianie społeczności ryzyka, jakie niesie ze sobą eksploatacja węgla kamiennego w bezpośrednim sąsiedztwie Parku. 4) pogorszeniu jakości wód podziemnych i powierzchniowych w wyniku przenikania zanieczyszczeń pochodzących z szamb i nielegalnych wysypisk odpadów; 5) pogorszeniu jakości wód powierzchniowych, w tym przyspieszonej eutrofizacji, w wyniku nadmiernego dopływu substancji biogennych Zmiany biocenotyczne w ekosystemach wodnych, w szczególności polegające na obniżeniu jakości parametrów fizykochemicznych wód, na skutek dopływu związków biogennych (azotu i fosforu) oraz innych związków chemicznych (biocydy, hormony) z oczyszczalni ścieków oraz obszarów rolnych i leśnych położonych wokół Parku, a także za pośrednictwem Kanału Wieprz-Krzna Zaburzenia struktury i funkcji biocenoz wodnych wywołane zmianami klimatycznymi, w szczególności polegające na: 1) silnych fluktuacjach zasilania opadowego; 2) zmianach chemizmu wód; 3) pojawianiu się gatunków obcych; 4) zmianach tempa obiegu wody; 5) zmianach klimatu świetlnego w zbiornikach wodnych; 6) zmianach w sieciach troficznych w związku ze zwiększoną dostawą rozpuszczonej materii organicznej Prace melioracyjne realizowane w sąsiedztwie Parku, skutkujące zmianą stosunków wodnych w granicach Parku, w tym obniżeniem poziomu wód gruntowych lub eutrofizacją środowiska 5. Promowanie używania w gospodarstwach nowoczesnych technologii w zakresie oszczędzania wody. 6. Propagowanie zasad racjonalnej gospodarki rolnej, w szczególności w zakresie właściwego korzystania z nawozów sztucznych, pestycydów i herbicydów, w tym stosowanie odpowiednich dawek i czasu aplikowania. 7. Okresowe kontrole jakości wód gruntowych Parku w otoczeniu punktowych i liniowych miejsc wypływów ścieków. 8. Współpraca Parku z jednostkami samorządu terytorialnego w zakresie gospodarowania odpadami. 9. Dążenie do lokowania kopalni węgla kamiennego poza granicami Parku i jego otuliny 1. Stosowanie przez Park nowoczesnych i skutecznych technologii oczyszczania ścieków, umożliwiających uzyskanie jak najlepszych parametrów oraz edukowanie w tym zakresie loklanych społeczności. 2. Propagowanie racjonalnej gospodarki rolnej, w szczególności w zakresie właściwego korzystania z nawozów sztucznych, pestycydów i herbicydów, w tym stosowanie odpowiednich dawek i czasu aplikowania. 3. Monitorowanie jakości wód zasilających obszar Parku 1. Retencjonowanie wód w jeziorach. 2. Wypłycanie rowów odwadniających oraz utrzymywanie piętrzeń na rzekach 1. Dążenie do utrzymania właściwego poziomu i dobrego stanu wód powierzchniowych w otulinie Parku. 2. Dążenie do zabezpieczenia przed osuszaniem terenów podmokłych hydrograficznie powiązanych z terenem Parku przez współpracę z organami jednostek samorządu terytorialnego,w zakresie umieszczenia stosownych zapisów w studiach Brak miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gmin lub ich wycinkowy charakter powodujący chaos planistyczny 4. Zagrożenia zewnętrzne potencjalne Lp. Identyfikacja i ocena zagrożenia 1 Zmiany ilościowe i jakościowe wód, w szczególności polegające na: 1) obniżeniu zwierciadła wód podziemnych oraz zmiany kierunku przepływu tych wód w wyniku działalności planowanych w otulinie Parku nowych kopalni węgla kamiennego oraz miejsc eksploatacji gazu łupkowego; 2) obniżeniu zwierciadła wód podziemnych na skutek ich nadmiernej eksploatacji; 3) pogorszeniu jakości wód powierzchniowych w wyniku dostawania się do nich zanieczyszczeń atmosferycznych pochodzących z planowanej elektrowni koło Łęcznej 2 Zaburzenia struktury i funkcji biocenoz wodnych wywołane pojawianiem się w wodach Parku gatunków obcych, w tym trawianki (Perccottus glenii) i racicznicy zmiennej (Dreissena polymorpha) 3 Pożary lasów, łąk i torfowisk 4 Zanieczyszczenie powietrza 5 Budowa infrastruktury służącej do wytwarzania energii elektrycznej pozyskiwanej z siły wiatru uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego w zakresie wypracowania rozwiązań planistycznych pozwalających na zrównoważony rozwój obszaru Parku Sposób eliminacji lub ograniczania zagrożenia i jego skutków 1. Propagowanie w społeczeństwie racjonalnych sposobów gospodarowania oraz korzystania z wód. 2. Egzekwowanie obowiązujących zasad ochrony środowiska. 3. Edukacja społeczeństwa dotycząca zagrożeń dla zrównoważonego rozwoju związanych z eksploatacją węgla kamiennego. 4. Dążenie do lokowania kopalni węgla kamiennego poza obszarem Parku i jego otuliny 1. Monitoring zbiorników wodnych Parku pod kątem występowania trawianki (Perccottus glenii) i racicznicy zmiennej (Dreissena polymorpha). 2. Przywracanie właściwej struktury gatunkowej biocenoz wodnych przez odłowy selektywne trawianki (Perccottus glenii), usuwanie skupisk racicznicy zmiennej (Dreissena polymorpha) Współpraca z nadleśnictwami sąsiadującymi z Parkiem w zakresie ochrony przeciwpożarowej, w szczególności w zakresie wykrywania i powiadamiania o pożarach Propagowanie: 1) instalacji systemów oczyszczania gazów i wyłapywania pyłów; 2) instalacji niskoemisyjnych źródeł ciepła oraz wykorzystywania energii ze źródeł odnawialnych; 3) ograniczania ruchu pojazdów spalinowych na terenie Parku Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego przy opracowywaniu studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, uwzględniających potrzebę ochrony walorów przyrodniczych Parku 6 Nadmierna zabudowa terenów wokół Parku skutkująca: 1) przerywaniem korytarzy ekologicznych; 2) przyspieszeniem procesów wkraczania gatunków synantropijnych i gatunków obcych; 3) zwiększeniem zanieczyszczenia powietrza, wód i gleb oraz hałasu; 4) nadmiernym, nieuprawnionym wstępem na obszar Parku; 5) zaburzeniem ekspozycji widokowych na teren z Parku i z terenu Parku na tereny otaczające Współpraca z jednostkami samorządu terytorialnego w kształtowaniu polityki przestrzennej opartej o uchwalone studia uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i miejscowe plany zagospodarowania przestrzennego, uwzględniające potrzebę ochrony walorów Parku Rozdział 5 OKREŚLENIE WARUNKÓW UTRZYMANIA LUB ODTWORZENIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY PRZEDMIOTÓW OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARU NATURA 2000 POLESIE I OBSZARU NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU, ZACHOWANIA INTEGRALNOŚCI TYCH OBSZARÓW ORAZ SPÓJNOŚCI SIECI OBSZARÓW NATURA 2000 1. Warunki utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony dla następujących przedmiotów ochrony występujących na obszarze Natura 2000 Ostoja Poleska, obszarze Natura 2000 Polesie oraz obszarze Natura 2000 Bagno Bubnów, w częściach pokrywających się z obszarem Parku: 1) dla siedlisk przyrodniczych: a) 3150 Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion i Potamion – utrzymanie właściwego stanu ekologicznego jezior, w szczególności przez odłowy gatunków obcych i zarybianie gatunkami rodzimymi, b) 4030 Suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio Callunion, Calluno-Arctostaphylion) – usuwanie krzewów i podrostu drzew, eliminacja gatunków inwazyjnych, c) 6120 Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) – usuwanie drzew i krzewów, koszenie, d) 6230 Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie) – ekstensywne koszenie, wypas, usuwanie krzewów i podrostu drzew, e) 6410 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) – ekstensywne koszenie, usuwanie krzewów i podrostu drzew, eliminacja gatunków inwazyjnych, f) 6510 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) – ekstensywne koszenie, eliminacja gatunków inwazyjnych, g) 7110 Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) – usuwanie krzewów i podrostu drzew, utrzymanie właściwych stosunków wodnych, h) 7120 Torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji – usuwanie krzewów i podrostu drzew, utrzymanie właściwych stosunków wodnych, i) 7140 Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio- -Caricetea) – usuwanie krzewów i podrostu drzew, utrzymanie właściwych stosunków wodnych eliminacja ekspansywnych gatunków roślin zielnych – trzcina pospolita (Phragmites australis), j) 7150 Obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion – usuwanie krzewów i podrostu drzew, utrzymanie właściwych stosunków wodnych, k) 7210 Torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) – utrzymanie właściwego poziomu wody, koszenie, usuwanie krzewów i podrostu drzew, l) 7230 Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk – utrzymanie właściwego poziomu wody, usuwanie podrostów drzew i krzewów, eliminacja ekspansywnych gatunków roślin zielnych – trzciny pospolitej (Phragmites australis) i trzęślicy modrej (Molinia caerulea), m) 9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Tilio-Carpinetum):  pozostawienie bez zabiegów zapewniające spontaniczny rozwój ekosystemów grądowych,  w przypadku części zbiorowisk grądów o dużym stopniu zniekształcenia wynikającym z wprowadzenia do drzewostanu gatunków obcych ekologicznie lub geograficznie, przebudowa drzewostanów, n) 91D0 Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne):  w przypadku zbiorowiska boru bagiennego należącego do zespołu Vaccinio uliginosi Pinetum – utrzymanie stosunków wodnych właściwych dla siedlisk borów bagiennych oraz ochrona ścisła lub pozostawienie bez zabiegów zapewniające spontaniczny rozwój ekosystemów bagiennych,  w przypadku lasów bagiennych należących do zespołu Sphagno squarrosi-Alnetum (zgodnie z zastosowaniem rozszerzonej metodyki zakresu siedliska 91D0) – utrzymanie stosunków wodnych właściwych dla siedlisk lasów bagiennych, bez przesuszania, z wysokim poziomem wód gruntowych, ale bez stałego zalewu oraz pozostawienie bez zabiegów, zapewniając spontaniczny rozwój ekosystemów bagiennych,  w przypadku lasów brzozowych lub sosnowych występujących na podłożu torfowym, bez fitosocjologicznego identyfikatora – utrzymanie stosunków wodnych właściwych dla siedlisk bagiennych oraz pozostawienie bez zabiegów zapewniające spontaniczny rozwój ekosystemów bagiennych; 2) dla gatunków ptaków: a) A021 bąk (Botaurus stellaris) – ograniczenie drapieżnictwa, utrzymanie niepodzielonych płatów terenów podmokłych porośniętych roślinnością wynurzoną, w szczególności szuwarem trzcinowym (Phragmitetum australis), pałkowym (Thypethum angustifoliae), oczeretowym (Scirpetum lacustris), kłociowym (Cladietum marisci), skrzypowym (Equisetetum fluviatilis) zajmującym powierzchnię o najmniej 10 ha, b) A022 bączek (Ixobrychus minutus) – ograniczenie drapieżnictwa, c) A027 czapla biała (Egretta alba) – ograniczenie drapieżnictwa, ograniczenie odstrzałów redukcyjnych zwierząt w pobliżu gniazdujących osobników, d) A030 bocian czarny (Ciconia nigra) – ochrona gniazd, utrzymanie odpowiednich siedlisk lęgowych, ograniczenie odstrzałów redukcyjnych zwierząt w pobliżu gniazdujących osobników, e) A031 bocian biały (Ciconia ciconia) – ochrona gniazd, f) A060 podgorzałka (Aythya nyroca) – ograniczenie drapieżnictwa, ochrona siedlisk lęgowych, g) A072 trzmielojad (Pernis apivorus) – ochrona gniazd, h) A075 bielik (Haliaeetus albicilla) – ochrona gniazd, i) A081 błotniak stawowy (Circus aeruginosus) – ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, zachowanie siedlisk gatunku położnych na trwałych użytkach zielonych, j) A082 błotniak zbożowy (Circus cyaneus) – ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, zachowanie siedlisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych, k) A084 błotniak łąkowy (Circus pygargus) – ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, ochrona gniazd, zachowanie siedlisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych, l) A089 orlik krzykliwy (Clanga pomarina) – ochrona gniazd, zachowanie żerowisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych, m) A104 jarząbek (Bonasa banasia) – ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie odpowiedniej struktury drzewostanów, n) A119 kropiatka (Porzana porzana) – ograniczanie drapieżnictwa, zachowanie siedlisk położonych na trwałych użytkach zielonych, o) A120 zielonka (Porzana parva) – ekstensywne użytkowanie stawów rybnych, ograniczenie drapieżnictwa, p) A122 derkacz (Crex crex) – ograniczanie drapieżnictwa, zachowanie siedlisk położonych na trwałych użytkach zielonych, q) A127 żuraw (Grus grus) – ograniczenie drapieżnictwa, ograniczenie odstrzałów redukcyjnych zwierząt w pobliżu gniazdujących osobników oraz w pobliżu zlotowisk, r) A154 dubelt (Gallinago media) – ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, zachowanie siedlisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych, ograniczenie odstrzałów redukcyjnych zwierząt w pobliżu gniazdujących osobników, s) A156 rycyk (Limosa limosa) – ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, zachowanie siedlisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych, t) A193 rybitwa rzeczna (Sterna hirundo) – budowa i utrzymanie platform lęgowych, ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie ekstensywnego wypasu na siedliskach lęgowych, u) A196 rybitwa białowąsa (Chlidonias hybridus) – budowa i utrzymanie platform lęgowych, ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie ekstensywnego wypasu na siedliskach lęgowych, v) A197 rybitwa czarna (Chlidonias niger) – budowa i utrzymanie platform lęgowych, ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie ekstensywnego wypasu na siedliskach lęgowych, w) A198 rybitwa białoskrzydła (Chlidonias leucopterus) – budowa i utrzymanie platform lęgowych, ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie ekstensywnego wypasu na siedliskach lęgowych, x) A215 puchacz (Bubo bubo) – budowa i utrzymanie platform lęgowych, utrzymanie obecnej struktury drzewostanów, redukcja drapieżników gatunków obcych, w szczególności jenota (Nyctereutes procyonoides) i wizona amerykańskiego (Neovison vison), y) A222 uszatka błotna (Asio flammeus) – ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, zachowanie siedlisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych, z) A224 lelek (Caprimulgus europaeus) – ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie odpowiedniej struktury drzewostanów, za) A229 zimorodek (Alcedo atthis) – odtworzenie skarp wzdłuż cieków wodnych, ograniczenie drapieżnictwa, zb) A234 dzięcioł zielonosiwy (Picus canus) – utrzymanie odpowiednich siedlisk lęgowych, w tym pozostawianie martwych drzew, zc) A236 dzięcioł czarny (Dryocopus martius) – utrzymanie odpowiednich siedlisk lęgowych, w tym pozostawianie martwych drzew, zd) A238 dzięcioł średni (Dendrocopos medius) – utrzymanie odpowiednich siedlisk lęgowych, w tym pozostawianie martwych drzew, ze) A239 dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos) – ochrona starodrzewów liściastych i mieszanych w wieku powyżej 80 lat, z dużym udziałem martwych i zamierających drzew, pozostawianie martwych drzew, zf) A246 lerka (Lullula arboreta) – ograniczanie drapieżnictwa, zachowanie odpowiednich siedlisk lęgowych, ekstensywne użytkowanie siedlisk lęgowych, w tym ekstensywny wypas, zg) A255 świergotek polny (Anthus campestris) – zachowanie nieporośniętych krzewami i drzewami muraw napiaskowych, zachowanie ekstensywnego użytkowania muraw napiaskowych i koszenie ich po 1 sierpnia lub ekstensywny wypas, zh) A272 podróżniczek (Luscinia svecica) – ograniczanie drapieżnictwa, zachowanie odpowiednich siedlisk lęgowych, zi) A294 wodniczka (Acrocephalus paludicola) – ograniczanie drapieżnictwa, ochrona siedlisk, zachowanie siedlisk gatunku położonych na trwałych użytkach zielonych i torfowiskach, zj) A307 jarzębatka (Sylvia nisoria) – ograniczenie drapieżnictwa, zk) A320 muchołówka mała (Ficedula parva) – ochrona starodrzewów liściastych i mieszanych w wieku powyżej 80 lat z dużym udziałem martwych i zamierających drzew, pozostawianie martwych drzew, zl) A338 gąsiorek (Lanius collurio) – ograniczenie drapieżnictwa, zachowanie siedlisk lęgowych, zm) A379 ortolan (Emberiza hortulana) – ograniczenie drapieżnictwa, zachowanie siedlisk lęgowych, zn) A409 cietrzew (Lyrurus tetrix) – ograniczanie drapieżnictwa, utrzymanie tokowisk, czasowe ograniczenie ruchu turystycznego i prac leśnych w pobliżu czynnych tokowisk, opracowanie i wdrożenie programu odtworzenia siedlisk i restytucji gatunku; 3) dla gatunków ssaków: a) 1352 wilk (Canis lupus) – zapobieganie niszczeniu siedlisk i ograniczenie odstrzałów redukcyjnych zwierząt oraz ograniczenie ruchu turystycznego i prac leśnych w pobliżu miejsc rozrodu, utrzymanie korytarzy ekologicznych umożliwiających migrację osobników, b) 1337 bóbr europejski (Castor fiber) – ochrona czynnych stanowisk występowania, zapobieganie niszczeniu siedlisk, c) 1355 wydra europejska (Lutra lutra) – utrzymanie dobrego stanu czystości wód; 4) dla gatunków płazów i gadów: a) 1166 traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) – ochrona miejsc rozrodu, ochrona podczas migracji, utrzymanie płytkich zbiorników wodnych oraz dobrego stanu czystości wód, b) 1188 kumak nizinny (Bombina bombina) – ochrona miejsc rozrodu, ochrona podczas migracji, utrzymanie płytkich zbiorników i rozlewisk wody oraz dobrego stanu czystości wód, c) 1220 żółw błotny (Emys orbicularis) – ochrona gniazd i miejsc rozrodu, ochrona podczas wędrówek na lęgowiska, zachowanie otwartych muraw napiaskowych i innych piaszczystych miejsc nieporośniętych roślinnością zielną, krzewami i drzewami, utrzymanie dobrego stanu czystości wód; 5) dla gatunków ryb: a) 1134 różanka (Rhodeus sericeus marus) – utrzymanie we właściwym stanie ekologicznym ekosystemów wodnych, w szczególności przez kształtowanie właściwej struktury ichtiofauny – eliminację gatunków obcych i zarybienia, utrzymanie dobrego stanu czystości wód, zachowanie ciągłości ekologicznej cieków wodnych, utrzymanie populacji małży niezbędnych do rozrodu gatunku, b) 1145 piskorz (Misgurnus fossilis) – utrzymanie we właściwym stanie ekologicznym ekosystemów wodnych, w szczególności przez kształtowanie właściwej struktury ichtiofauny – eliminację gatunków obcych i zarybienia, utrzymanie dobrego stanu czystości wód, zachowanie ciągłości ekologicznej cieków wodnych, c) 4009 strzebla błotna (Phoxinus (=Eupallasella) percnurus) – utrzymanie we właściwym stanie ekologicznym ekosystemów wodnych, w szczególności przez kształtowanie właściwej struktury ichtiofauny – eliminację gatunków obcych, zarybienia i reintrodukcję gatunku, utrzymanie dobrego stanu czystości wód oraz zachowanie ciągłości ekologicznej cieków wodnych; 6) dla gatunków bezkręgowców: a) 1042 zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) – utrzymanie ochrony biernej siedlisk występowania gatunku, zachowanie stanowisk oraz aktualnej powierzchni siedlisk występowania, b) 6169 przeplatka maturna (Euphydryas maturna) – utrzymanie ochrony biernej siedlisk występowania gatunku, zachowanie łęgów jesionowych, c) 6177 modraszek telejus (Maculinea (Phengaris) teleius) – utrzymanie ochrony czynnej siedlisk występowania gatunku, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania płatów rośliny żywicielskiej krwiściągu lekarskiego (Sanguisorba officinalis) oraz ochrony mrowisk – (Myrmica scabrinodis), (Myrmica rubra), (Myrmica ruginodis) i (Myrmica rugulosa), w celu zapewnienia warunków do przejścia pełnego cyklu życiowego gatunku, także niezależnie od obecności rośliny żywicielskiej, d) 1060 czerwończyk nieparek (Lycaena dispar) – utrzymanie ochrony biernej siedlisk występowania gatunku, zachowanie stanowisk oraz aktualnej powierzchni siedlisk występowania, e) 6179 modraszek nausitous (Maculinea (Phengaris) nausithous) – utrzymanie ochrony czynnej siedlisk występowania gatunku, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania płatów rośliny żywicielskiej – krwiściągu lekarskiego (Sanguisorba officinalis) oraz ochrony mrowisk – Myrmica scabrinodis, Myrmica rubra, Myrmica ruginodis i Myrmica rugulosa, w celu zapewnienia warunków do przejścia pełnego cyklu życiowego gatunku, także niezależnie od obecności rośliny żywicielskiej, f) 1065 przeplatka aurinia (Euphydryas (Eurodryas, Hypodryas) aurinia) – utrzymanie ochrony czynnej siedlisk występowania gatunku, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania stanowisk rośliny żywicielskiej – czarcikęsu łąkowego (Succisa pratensis), g) 1083 jelonek rogacz (Lucanus cervus) – utrzymanie ochrony czynnej oraz zachowanie stanowisk występowania gatunku i aktualnej powierzchni siedlisk jego występowania, pozostawianie obumierających oraz martwych dębów w różnym stanie rozkładu, przeciwdziałanie kolekcjonerstwu owadów przez edukację w zakresie ochrony rzadkich gatunków zwierząt, h) 4038 czerwończyk fioletek (Lycaena helle) – utrzymanie ochrony czynnej siedlisk występowania gatunku, ze szczególnym uwzględnieniem zachowania płatów rośliny żywicielskiej – rdestu wężownika (Polygonum bistorta); 7) dla gatunków roślin: a) 1393 sierpowiec błyszczący (Drepnocladus (Hamatocaulis) vernicosus) – zachowanie optymalnych warunków wodnych oraz świetlnych przez usuwanie podrostu drzew i krzewów na stanowiskach gatunku, b) 1516 aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda vesiculosa) – likwidacja ocienienia siedlisk gatunku, a gdy to niemożliwe – przenoszenie części okazów w miejsca niezacienione, osłonięte przed falowaniem, usuwanie osoki aloesowatej (Stratiotes aloides), c) 1617 starodub łąkowy (Angelica palustris (=Ostericum palustre)) – zachowanie optymalnych warunków przez usuwanie podrostu drzew i krzewów oraz koszenie wkraczającej i niepożadanej rośliności zielnej na stanowiskach gatunku, d) 1902 obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) – zachowanie optymalnych warunków świetlnych przez usuwanie podrostu drzew i krzewów na stanowiskach gatunku oraz rozmnażanie w warunkach ex situ i reintrodukcja na potencjalne siedliska, e) 1903 lipiennik Loesela (Liparis loeselii) – zachowanie optymalnych warunków wodnych i świetlnych przez usuwanie podrostu drzew i krzewów na stanowiskach gatunku oraz rozmnażanie w warunkach ex situ i reintrodukcja na potencjalne siedliska. 2. Warunki zachowania integralności obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, obszaru Natura 2000 Polesie, obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów oraz spójności sieci obszarów Natura 2000: 1) utrzymanie we właściwym stanie ochrony siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków ważnych dla zapewnienia integralności obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, obszaru Natura 2000 Polesie, obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów i spójności sieci obszarów Natura 2000; 2) utrzymanie naturalnej dynamiki położenia zwierciadła wód gruntowych; 3) dążenie do uwzględnienia przez organy jednostek samorządu terytorialnego spójności sieci obszarów Natura 2000 i warunków zachowania właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gmin, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego; 4) popularyzowanie wiedzy o siedliskach przyrodniczych oraz gatunkach i siedliskach będących przedmiotami ochrony obszarów Natura 2000; 5) działania na rzecz tworzenia i ochrony sieci korytarzy ekologicznych umożliwiających migrację gatunków w obrębie obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, obszaru Natura 2000 Polesie, obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów i między tymi obszarami. Rozdział 6 WSKAŹNIKI WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH LUB GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I ICH SIEDLISK, BĘDĄCYCH PRZEDMIOTAMI OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARU NATURA 2000 POLESIE ORAZ OBSZARU NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z GRANICAMI PARKU 1. Wskaźniki właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych, będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, obszaru Natura 2000 Polesie, obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów w częściach pokrywających się z obszarem Parku Lp. Nazwa siedliska przyrodniczego Kod siedliska przyrodniczego Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion i Potamion Suche wrzosowiska (Calluno- -Genistion, Pohlio Callunion, Calluno-Arctostaphylion) Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie) Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) Torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej i stymulowanej regeneracji Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio- -Caricetea) Wskaźnik właściwego stanu ochrony siedliska przyrodniczego 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na całej powierzchni wszystkich jezior Parku. 2. Utrzymanie 29 zespołów roślinności wodnej i szuwarowej. 3. Zachowanie różnorodności florystycznej 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 11 ha. 2. Zachowanie różnorodności florystycznej 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 10,16 ha. 2. Zachowanie różnorodności florystycznej 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 10 ha. 2. Zachowanie różnorodności florystycznej 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 100 ha. 2. Zachowanie różnorodności florystycznej 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 90 ha. 2. Zachowanie różnorodności florystycznej 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 100 ha. 2. Zachowanie co najmniej 40% torfowiska o charakterze otwartym w każdym płacie, pozbawionego drzew i krzewów. 3. Zachowanie różnorodności florystycznej 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż na 10 ha. 2. Zachowanie różnorodności florystycznej 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 40 ha. 2. Utrzymanie powierzchni trzcin i turzycowisk nieprzekraczających 5% powierzchni poszczególnych płatów. 3. Niedopuszczenie do rozwoju drzew i krzewów na powierzchni większej niż 15% powierzchni płatu. 4. Zachowanie różnorodności florystycznej Obniżenia na podłożu torfowym z roślinnością ze związku Rhynchosporion Torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) Górskie i niżowe torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio- -Carpinetum, Tilio-Carpinetum) Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż na 10 ha. 2. Zachowanie różnorodności florystycznej 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 25 ha. 2. Utrzymanie udziału drzew i krzewów nieprzekraczającego 10% powierzchni pojedynczego płatu. 3. Zachowanie różnorodności florystycznej 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 30 ha. 2. Zachowanie różnorodności florystycznej 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 360 ha. 2. Zachowanie starych drzewostanów wraz z ich w pełni wykształconą różnorodnością biologiczną 91D0 1. Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 1100 ha. 2. Zachowanie starych drzewostanów wraz z ich w pełni wykształconą różnorodnością biologiczną 2. Wskaźniki właściwego stanu ochrony gatunków roślin i zwierząt, będących przedmiotami ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Poleska, obszarze Natura 2000 Polesie oraz obszarze Natura 2000 Bagno Bubnów, w częściach pokrywających się z obszarem Parku Lp. Nazwa gatunku Ptaki 1.1 bąk (Botaurus stellaris) 1.2 bączek (Ixobrychus minutus) 1.3 czapla biała (Egretta alba) 1.4 bocian czarny (Ciconia nigra) 1.5 bocian biały (Ciconia ciconia) 1.6 podgorzałka (Aythya nyroca) 1.7 trzmielojad (Pernis apivorus) 1.8 bielik (Haliaeetus albicilla) 1.9 błotniak stawowy (Circus aeruginosus) 1.10 błotniak zbożowy (Circus cyaneus) 1.11 błotniak łąkowy (Circus pygargus) 1.12 orlik krzykliwy (Clanga pomarina) 1.13 jarząbek (Bonasa bonasia) 1.14 kropiatka (Porzana porzana) Kod Wskaźnik właściwego stanu gatunku ochrony gatunku A021 powyżej 10 samców A022 powyżej 5 par A027 powyżej 20 par A030 powyżej 5 par A031 powyżej 10 par A060 powyżej 10 par A072 powyżej 5 par A075 powyżej 2 par A081 powyżej 15 par A082 powyżej 1 pary A084 powyżej 10 par A089 powyżej 3 par A104 powyżej 20 par A119 powyżej 40 terytoriów 1.15 zielonka (Porzana parva) 1.16 derkacz (Crex crex) 1.17 żuraw (Grus grus) 1.18 dubelt (Gallinago media) 1.19 rycyk (Limosa limosa) 1.20 rybitwa rzeczna (Sterna hirundo) 1.21 rybitwa białowąsa (Chlidonias hybridus) 1.22 rybitwa czarna (Chlidonias niger) rybitwa białoskrzydła (Chlidonias 1.23 leucopterus) 1.24 puchacz (Bubo bubo) 1.25 uszatka błotna (Asio flammeus) 1.26 lelek (Caprimulgus europaeus) 1.27 zimorodek (Alcedo atthis) 1.28 dzięcioł zielonosiwy (Picus canus) 1.29 dzięcioł czarny (Dryocopus martius) 1.30 dzięcioł średni (Dendrocopos medius) dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos 1.31 leucotos) 1.32 lerka (Lullula arborea) 1.33 świergotek polny (Anthus campestris) 1.34 podróżniczek (Luscinia svecica) 1.35 wodniczka (Acrocephalus paludicola) 1.36 jarzębatka (Sylvia nisoria) 1.37 muchołówka mała (Ficedula parva) 1.38 gąsiorek (Lanius collurio) 1.39 ortolan (Emberiza hortulana) 1.40 cietrzew (Lyrurus tetrix) Ssaki 2.1 wilk (Canis lupus) 2.2 bóbr europejski (Castor fiber) 2.3 wydra europejska (Lutra lutra) Płazy i gady 3.1 traszka grzebieniasta (Triturus cristatus) 3.2 kumak nizinny (Bombina bombina) 3.3 żółw błotny (Emys orbicularis) Ryby 4.1 piskorz (Misgurnus fossilis) 4.2 różanka (Rhodeus sericeus amarus) 4.3 strzebla błotna (Phoxinus percnurus) A120 powyżej 10 terytoriów A122 powyżej 40 terytorialnych samców A127 powyżej 30 par A154 powyżej 10 tokujących samców A156 powyżej 10 par A193 powyżej 40 par A196 powyżej 10 par A197 co najmniej 1% krajowej populacji A198 co najmniej 1% krajowej populacji A215 powyżej 5 terytoriów A222 co najmniej 1% krajowej populacji A224 powyżej 3 par A229 powyżej 5 par A234 powyżej 10 par A236 powyżej 20 par A238 powyżej 30 par A239 powyżej 10 par A246 powyżej 20 par A255 powyżej 5 par A272 powyżej 10 śpiewających samców A294 powyżej 250 śpiewających samców A307 powyżej 20 par A320 powyżej 15 par A338 powyżej 5 par A379 powyżej 5 par A409 powyżej 10 tokujących samców 1 wataha o liczebności 6–8 osobników, 2–3 miejsca rozmnażania powyżej 130 osobników powyżej 50 osobników powyżej 100 osobników powyżej 100 osobników powyżej 100 osobników powyżej 10 osobników/ha powyżej 10 osobników/ha powyżej 20 osobników/zbiornik potorfowy Bezkręgowce 5.1 zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) 5.2 przeplatka maturna (Euphydryas maturna) modraszek telejus (Maculinea 5.3 (Phengaris) teleius) 5.4 czerwończyk nieparek (Lycaena dispar) modraszek nausitous (Maculinea 5.5 (Phengaris) nausithous) przeplatka aurinia (Euphydryas 5.6 (Eurodryas, Hypodryas) aurinia) Obecność kilku osobników gatunku wzdłuż transektu długości 150–200 m na stanowisku Liczba osobników motyli powyżej 5 na 100 m transektu 1. Stopień zarośnięcia stanowiska przez drzewa i krzewy poniżej 25%. 2. Powierzchnia stanowisk powyżej 1 ha. 3. Dostępność bazy pokarmowej gąsienic – pokrycie płatu stanowiska przez roślinę żywicielską – krwiściąg lekarski (Sanguisorba officinalis) minimum 20%. 4. Dostępność mrówek gospodarzy 1. Stopień zarośnięcia stanowiska przez drzewa i krzewy poniżej 10%. 2. Dostępność bazy pokarmowej gąsienic – zagęszczenie rośliny żywicielskiej rdestu wężownika (Polygonum bistorta) powyżej 50 osobników na 100 m 1. Stopień zarośnięcia stanowiska przez drzewa i krzewy poniżej 25%. 2. Powierzchnia stanowisk powyżej 1 ha; 3. Dostępność bazy pokarmowej gąsienic – pokrycie płatu stanowiska przez roślinę żywicielską – krwiściąg lekarski (Sanguisorba officinalis) minimum 20%. 4. Dostępność mrówek gospodarzy 1. Stopień zarośnięcia stanowiska przez drzewa i krzewy poniżej 10%. 2. Dostępność bazy pokarmowej gąsienic – zagęszczenie rośliny żywicielskiej czarcikęsu łąkowego (Succisa pratensis) minimum 40 sztuk osobników na 100 m 5.7 jelonek rogacz (Lucanus cervus) 5.8 czerwończyk fioletek (Lycaena helle) Rośliny sierpowiec błyszczący (Drepanocladus 6.1 (Hamatocaulis) vernicosus) aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda 6.2 vesiculosa) starodub łąkowy (Angelica palustris 6.3 (=Ostericum palustre)) obuwik pospolity (Cypripedium 6.4 calceolus) 6.5 lipiennik Loesela (Liparis loeselii) Powierzchnia ekosystemów leśnych z udziałem starodrzewia dębowego na powierzchni 50 ha 1. Stopień zarośnięcia stanowiska przez drzewa i krzewy poniżej 10%. 2. Dostępność bazy pokarmowej gąsienic – zagęszczenie rośliny żywicielskiej rdestu wężownika (Polygonum bistorta) powyżej 50 osobników na 100 m Zachowanie istniejących siedlisk i liczebności osobników na poziomie około 1000 sztuk Utrzymanie populacji na poziomie około 20000 osobników 1. Zachowanie istniejących siedlisk. 2. Utrzymanie liczebności populacji na poziomie około 1000 osobników Zachowanie liczebności populacji na poziomie powyżej 100 pędów, w tym powyżej 30% pędów generatywnych 1. Zachowanie istniejących siedlisk. 2. Utrzymanie liczebności populacji na poziomie około 500 osobników Rozdział 7 OKREŚLENIE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH NA OBSZARACH OCHRONY ŚCISŁEJ, CZYNNEJ I KRAJOBRAZOWEJ, Z PODANIEM RODZAJU, ZAKRESU I LOKALIZACJI TYCH DZIAŁAŃ, ORAZ OKREŚLENIE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH DLA UTRZYMANIA LUB ODTWORZENIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY PRZEDMIOTÓW OCHRONY NA OBSZARZE NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARZE NATURA 2000 POLESIE I OBSZARZE NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU, ZE WSKAZANIEM PODMIOTÓW ODPOWIEDZIALNYCH ZA ICH REALIZACJĘ I. Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej 1. Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej obejmują: 1) prowadzenie monitoringu przyrodniczego i badań naukowych; 2) oznakowanie obszaru ochrony ścisłej oraz powierzchni badawczych; 3) utrzymanie niezbędnych dojazdów pożarowych; 4) utrzymanie ograniczonej infrastruktury szlaków turystycznych i ścieżek edukacyjnych, w tym oznakowań szlaków i ścieżek, tablic informacyjnych oraz kładek w miejscach wilgotnych i mokrych; 5) remonty infrastruktury turystycznej, informacyjnej i edukacyjnej związanej z udostępnieniem obszaru Parku; 6) ochronę przed nielegalnym przebywaniem ludzi i szkodnictwem; 7) oczyszczanie ekosystemów Parku z zanieczyszczeń stałych pochodzenia antropogenicznego; 8) ścinkę drzew (z pozostawieniem drewna w miejscu ścięcia) bezpośrednio zagrażających bezpieczeństwu osób poruszających się po ogólnodostępnych drogach i szlakach turystycznych; 9) okrzesywanie leżących drzew w strefie do 30 m od skraju dróg publicznych o nawierzchni utwardzonej, przenoszenie gałęzi i chrustu na odległość minimum 30 m od drogi (ochrona przeciwpożarowa); 10) pobieranie generatywnych i wegetatywnych części roślin, na potrzeby restytucji gatunków lub wzmocnienia osłabionych populacji, albo na potrzeby hodowli ex situ. 2.1. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej polegają na umożliwieniu przebiegu naturalnych procesów przyrodniczych, w tym procesów regeneracji, sukcesji i unaturalniania się ekosystemów oraz na czynnym wspomaganiu osiągania zakładanych celów ochrony przyrody i krajobrazu, i obejmują: 1) w ekosystemach wodnych: a) prowadzenie okresowego monitoringu ilościowego i jakościowego zasobów wodnych, b) spowolnienie lub zablokowanie odpływu, retencjonowanie wód miejscowych, tworzenie i ochronę stref buforowych, c) spowolnienie odpływu wód z obszarów hydrogenicznych, d) prowadzenie selektywnych odłowów gatunków ryb obcego pochodzenia oraz zarybianie gatunkami rodzimymi, e) eliminowanie zagrożeń antropogenicznych dotyczących zanieczyszczania wód podziemnych i powierzchniowych, f) przebudowę urządzeń hydrotechnicznych ograniczających ciągłość ekologiczną cieków wodnych; 2) w lądowych ekosystemach nieleśnych: a) utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej, w tym pożądanego stanu siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów z uwzględnieniem siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków będących przedmiotami ochrony obszarów Natura 2000, b) przeciwdziałanie zmianom zachodzącym w lądowych ekosystemach nieleśnych, wynikającym z zaniechania ich rolniczego użytkowania oraz z postępującej sukcesji lasu, c) wykonywanie działań ochronnych zróżnicowanych w zależności od typu zbiorowisk roślinnych, przy dostosowaniu rodzaju i częstotliwości działania ochronnego do wymagań poszczególnych zbiorowisk roślinnych, d) ograniczanie powierzchni zajmowanej przez rośliny synantropijne, w tym zwalczanie obcych, ekspansywnych gatunków roślin, e) utrzymanie tradycyjnej, ekstensywnej formy gospodarowania, f) monitoring stanu przyrody, w tym zagrożeń mogących powodować zaburzenie przebiegu procesów naturalnych lub zagrozić trwałości ekosystemów, g) spowalnianie i zatrzymywanie powierzchniowego odpływu wód w celu zwiększenia zdolności retencyjnych ekosystemów, h) ochronę przeciwpożarową, i) minimalizację ewentualnych negatywnych skutków udostępniania obszaru Parku; 3) w ekosystemach leśnych: a) utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej, w tym pożądanego stanu siedlisk roślin, siedlisk zwierząt lub siedlisk grzybów z uwzględnieniem siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków będących przedmiotami ochrony obszarów Natura 2000, b) przywracanie ekosystemom leśnym cech zbliżonych do istniejących w stanie naturalnym, w tym wprowadzanie gatunków drzew odpowiadających docelowym składom gatunkowym, c) zapewnienie zgodności składu gatunkowego i struktury drzewostanów z siedliskiem, w którym występują, d) ograniczanie populacji owadów w przypadku, gdy mogą one zagrozić trwałości lasu, e) wzbogacenie składu gatunkowego drzewostanów, f) ochronę upraw i młodników przed czynnikami biotycznymi i abiotycznymi, g) pielęgnację upraw i młodników, h) odtwarzanie zasobów rozkładającego się drewna przez pozostawianie drzew martwych i zamierających, i) ochronę przeciwpożarową, j) monitoring ekosystemów leśnych, w tym na stałych kontrolnych kołowych powierzchniach próbnych. 2.2. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej w stosunku do gatunków roślin, zwierząt i grzybów obejmują: 1) zachowanie i odtwarzanie siedlisk gatunków; 2) eliminowanie zagrożeń dla gatunków rzadkich i zagrożonych gatunków dziko występujących roślin, zwierząt i grzybów na obszarze Parku; 3) wspomaganie rozmnażania się roślin rzadkich i zagrożonych gatunków występujących w warunkach naturalnych; 4) pobieranie materiału rozmnożeniowego do przechowywania w bankach nasion i bankach genów; 5) eliminowanie gatunków obcych zagrażających populacjom rodzimych gatunków; 6) podejmowanie działań na rzecz reintrodukcji gatunków, które ustąpiły z obszaru Parku, oraz ich reintrodukcja, o ile zachowały się ich lokalne genotypy, a stan zachowania ich siedlisk daje nadzieję na ich trwały powrót; 7) monitoring zagrożonych i rzadkich gatunków roślin, zwierząt i grzybów. 2.3. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej w stosunku do przyrody nieożywionej obejmują: 1) ograniczanie ruchu pojazdów mechanicznych w obrębie dróg wewnętrznych Parku i jego najcenniejszych form geomorfologicznych oraz monitoring skuteczności podejmowanych działań; 2) działania polegające na instruowaniu turystów przez pracowników Parku o zasadach właściwego poruszania się po szlakach turystycznych oraz remonty i przebudowę ścieżek w celu przystosowania do swobodnego poruszania się po nich turystów; 3) montaż zabezpieczeń mających na celu ograniczenie niszczenia pokrywy glebowej wzdłuż szlaków turystycznych i ścieżek dydaktycznych powstającego w wyniku intensywnego ruchu turystycznego oraz monitoring skuteczności podejmowanych działań; 4) likwidacja nielegalnych wysypisk odpadów; 5) współpraca z jednostkami naukowymi i badawczymi w zakresie prowadzenia monitoringu ilościowego i jakościowego powierzchniowych poziomów glebowych, zwłaszcza w obrębie gleb hydrogenicznych; 6) współpraca z jednostkami naukowymi i badawczymi w zakresie prowadzenia ilościowego i jakościowego monitoringu zanieczyszczeń powietrza oraz podstawowych elementów meteorologicznych zgodnie ze standardem sieci państwowej Instytutu Meteorologii i Gospodarki Wodnej, zwanego dalej „IMGW”; 7) współpraca z jednostkami naukowymi i badawczymi w zakresie prowadzenia monitoringu ilościowego i jakościowego metali ciężkich uwzględniającego różne źródła tych mikroelementów, w szczególności oddziaływanie lubelskiego zagłębia węglowego, murszenie powierzchniowych poziomów gleb organicznych i organiczno-mineralnych, wpływ motoryzacji oraz intensyfikacja rolnictwa. 2.4. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej w stosunku do walorów krajobrazowych obejmują: 1) ochronę poleskich cech fizjonomii krajobrazu, w tym otwarć i panoram widokowych na tereny mokradłowe; 2) dążenie do eliminacji, modyfikacji, lub przesłaniania obiektów rażąco dysharmonijnych; 3) podejmowanie działań na rzecz ochrony walorów widokowych wsi, w tym ładu przestrzennego, architektury, kolorystyki, kompozycji zieleni w ramach procesu planowania przestrzennego; 4) szczególną ochronę walorów przyrodniczych i fizjonomii krajobrazów hydrogenicznych. 2.5. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej w stosunku do walorów kulturowych obejmują: 1) zachowanie czytelnej formy ziemnej stanowisk archeologicznych; 2) utrzymanie obiektów kulturowych we właściwym stanie technicznym. 3. Działania ochronne na obszarach ochrony krajobrazowej obejmują: 1) zachowanie cech charakterystycznych poleskiego krajobrazu, przy jednoczesnym umożliwieniu gospodarczego wykorzystania terenu; 2) ochronę gruntów rolnych przez zachowanie dotychczasowej struktury i formy ich użytkowania; 3) promowanie wdrażania programów rolnośrodowiskowych; 4) ochronę zwartości przestrzennej jednostek osadniczych oraz ochronę terenów otwartych przed rozpraszaniem zabudowy; 5) usuwanie gatunków inwazyjnych; 6) czynną ochronę gatunków zwierząt, roślin i grzybów; 7) rozpoznawanie, monitorowanie i eliminowanie lub ograniczanie zagrożeń antropogenicznych, w szczególności wynikających z urbanizacji, zanieczyszczenia powietrza, gleb i wód; 8) podejmowanie działań na rzecz ochrony ładu przestrzennego, z dbałością o poleskie cechy krajobrazu kulturowego; 9) zapewnienie ciągłości korytarzy ekologicznych. II. Rodzaj, zakres i lokalizacja działań ochronnych na obszarze Parku oraz obszarze Natura 2000 Ostoja Poleska, obszarze Natura 2000 Polesie oraz obszarze Natura 2000 Bagno Bubnów, w częściach pokrywających się z obszarem Parku, ze wskazaniem podmiotów odpowiedzialnych za ich realizację 1. Rodzaj, zakres i lokalizacja działań ochronnych na terenie Parku 1.1. Obszary objęte ochroną ścisłą Lp. Rodzaj działań ochronnych Monitorowanie liczebności populacji roślin i zwierząt Rejestrowanie występowania na terenie Parku wybranych grup gatunków roślin, zwierząt lub grzybów Monitorowanie stanu ekosystemów leśnych Oczyszczanie ekosystemów leśnych z odpadów Utrzymanie czytelności znaków podziału powierzchniowego 1.2 Obszary objęte ochroną czynną Rodzaj działań Lp. ochronnych Ochrona ekosystemów leśnych 1.1 Monitorowanie stanu ekosystemów leśnych 1.2 Monitorowanie zagrożeń Sposób wykonania i zakres Lokalizacja Inwentaryzacja metodą całorocznych Zgodnie obserwacji prowadzona przez z podziałem pracowników Parku – według potrzeb w rozdziale 2 lp. 1 Inwentaryzacja prowadzona przez Zgodnie pracowników Parku i inne osoby, po z podziałem przeszkoleniu przez specjalistów od w rozdziale 2 wybranych grup systematycznych – lp. 1 według potrzeb Zgodnie Obserwacja stanu ochrony ekosystemów z podziałem leśnych oraz monitorowanie ewentualnego w rozdziale 2 rozprzestrzeniania się gatunków obcych – lp. 1 według potrzeb Zgodnie Zbiór i wywożenie odpadów – według z podziałem potrzeb w rozdziale 2 lp. 1 Zgodnie Odnowienie i utrzymanie znaków podziału z podziałem powierzchniowego – według potrzeb w rozdziale 2 lp. 1 Sposób wykonania i zakres Lokalizacja Obserwacja stanu ochrony ekosystemów Zgodnie z podziałem leśnych oraz monitorowanie w rozdziale 2 lp. 2 ewentualnego rozprzestrzeniania się gatunków obcych – według potrzeb 1. Monitorowanie zagęszczeń populacji trwałości ekosystemów Zgodnie z podziałem i natężenia występowania owadów w rozdziale 2 lp. 2 leśnych i zagrożeń osiągnięcia celów ich ochrony 1.3 Utrzymanie czytelności znaków podziału powierzchniowego 1.4 Ograniczanie występowania gatunków obcych: 1) klon jesionolistny (Acer negundo); 2) czeremcha amerykańska (Padus serotina); 3) sosna Banksa (Pinus banksiana); 4) dąb czerwony (Quercus rubra); 5) robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia) i grzybów mogących powodować zagrożenie drzewostanów, w szczególności: 1) wykładanie drzew pułapkowych na cetyńca mniejszego (Tomicus minor) i cetyńca większego (Tomicus piniperda); 2) wykładanie pułapek zapachowych (feromonowych) na drwalnika paskowanego (Trypodendron lineatum) i kornika ostrozębnego (Ips acuminatus); 3) obserwowacja występowania brudnicy mniszki (Lymantria monacha) w drzewostanie z wykorzystaniem pułapek feromonowych; 4) kontrolne poszukiwania owadów szkodliwych dla sosny na stałych powierzchniach próbnych; 5) kontrolne poszukiwania pędraków w glebie. 2. Monitorowanie uszkodzeń drzew powodowanych przez zwierzęta w uprawach i młodnikach. 3. Monitorowanie skuteczności zabezpieczenia upraw i młodników przed zwierzętami Odnowienie i utrzymanie znaków podziału Zgodnie z podziałem powierzchniowego – według potrzeb w rozdziale 2 lp. 2 1. Monitorowanie występowania gatunków 1c, 1d, 1f–1k, 1n, 1o, obcych. 2c, 2d, 2g, 2m, 2o–2s, 3a–3i, 5h, 5i, 5m, 2. Ręczne i mechaniczne usuwanie 6a–6f, 7a–7c, 9c, 9f, gatunków obcych od maja do września – 9g, 9k, 10m, 12b, 706,84 ha, w okresie obowiązywania 12g, 15c-d, 18c, 26hx, planu 29c–29f, 30c, 30m, 30o, 32c, 32dx, 33a, 33b, 33f, 33k, 33m, 33o, 33r, 34a, 35b, 35m, 36a, 36d, 36f, 36j–36l, 37d, 37g, 37h, 37r, 37t, 37x, 37bx, 37fx, 37gx, 37jx, 37lx, 37mx, 37nx–37rx, 37tx, 37wx, 37zx, 52z, 53g, 53cx, 54f, 61j–61l, 80h, 86b, 86f, 94r, 94s, 95i, 95k, 101c, 102b, 102i, 102j, 103d–103g, 105f, 109j, 110r, 110w, 127f, 142l, 146j, 146k, 146n, 154p, 157d, 157j, 157k, 158f, 158j, 158l, 159o, 160m, 166d, 167c, 167d, 168b, 168c, 168f, 168g, 169c, 169d, 169g, 170c, 170f, 183i, 183n, 183p, 184m, 184x, 184ax, 187l, 188j, 188m, 188o, 188r, 188w, 193n, 194c, 194d, 194f, 194h, 194i, 196d, 200m, 200t, 204a, 204f, 204h, 204j, 205a, 206b–206d, 206g, 207a, 213a, 214a, 215a, 215h, 215k, 220b, 220c, 222g, 222z, 222dx, 222kx, 232c, 243b, 245p, 248d, 255h–255j, 257hx, 258d, 264b, 302a–302c, 302f, 302k, 302l, 302n–302r, 302t, 302z, 302cx, 302fx, 303c–303h, 304b–304d, 305b, 305c, 305f, 305g, 305j, 306b, 306d, 306f, 306g, 306j–306l, 306n, 306s, 306t, 306w, 307b, 307d, 307i, 307j, 307g, 307o, 307r–307x, 307z, 308a, 308c, 308f, 309ax, 309dx, 310n, 314c–314h, 314j, 315c, 315d, 315g, 315h, 315j, 315l, 315n, 316d, 316f, 316j, 316l, 331a, 332l, 332r, 333x, 335lx, 335nx, 335ox, 345r, 346c, 346f, 346h, 346j 1.5 Cięcia stabilizujące Utrzymanie obecnej struktury gatunkowej, kształtowanie struktury przestrzennej oraz utrzymanie stabilności drzewostanów o składzie gatunkowym zgodnym z potencjalną roślinnością naturalną – na powierzchni nieprzekraczającej 843,58 ha, w okresie obowiązywania planu 1c, 1f, 1h, 1l, 1m, 1o, 2f, 2k, 3a, 3b, 3k, 4d–4g, 5a–5c, 5h, 5j, 5m–5s, 6a, 6j, 6k, 9a–9m, 9o, 10x, 12b, 12f–12h, 12l, 13d, 13i, 13bx, 14d, 14g, 14j, 14l, 14s, 14y, 14cx, 14dx, 14gx, 15b, 15d, 15g, 15w–15y, 16r, 17f, 17m, 17n, 17z, 17ax, 17cx, 18b, 18f, 18j, 18k, 20f, 24n, 24p, 25gx, 25hx, 26n, 26r, 27c, 27f, 27h, 27j, 27m, 27o–27s, 27ax, 27nx, 28a, 28h, 28dx, 29i, 30o, 31b, 32d, 32t, 32ax–32dx, 33c, 33j, 33k, 34bx, 35o, 36a, 37mx, 46wx, 47a, 49b, 49o, 50b, 51a–51f, 51h, 51j, 51k, 51m–51o, 52fx–52ix, 53i–53k, 53o, 54b, 54c, 54f, 54ax, 55c, 55d, 56d, 56g, 56j, 56l, 57h, 57j–57k, 58l, 58m, 58o, 58r, 58s, 59f, 59g, 59j, 59k, 59l, 60g, 73d, 74g, 74i, 74fx, 74gx, 76c, 77c, 77d, 77g–77i, 77k, 77o, 77t, 77w, 78b–78d, 78i–78l, 78n, 86b, 86i, 88i, 88y, 90l, 92f, 93f, 93j, 93l, 93m, 94c, 94k, 95a–95c, 101d, 101g, 102b, 102d, 104a, 105a, 105c, 105f, 105h, 105j–105m, 105t, 105r, 106c, 106d, 106f, 106g, 106k, 106l, 107b, 107f, 107j, 107l–107n, 107o–107t, 107w, 108g, 108i, 109b, 109g–109j, 109m–109o, 109t, 110b–110d, 110g, 110i, 110p–110s, 110w, 110z, 110ax, 111k, 112j, 113m, 113n, 115d, 115h, 115l, 115n, 115p, 115w, 116f–116h, 116j, 117a, 117d, 117j, 117m, 118m, 119b, 120x, 121c, 121f, 122f, 122h, 137j, 141c, 141h, 143l, 143n, 144z, 145b, 145c, 145g, 145i, 145k, 145o, 145p, 149r, 149w, 150c, 157j, 157h, 158b, 158f, 158h, 158j, 158s, 159b, 159d, 159hx, 160m, 161d, 161m, 161n, 165f, 166b–166f, 166h, 166i, 167b, 168c, 169g, 170c–170f, 178g, 185f, 186m, 187l, 188o, 188w, 188bx, 188dx, 189l, 190sx, 191i, 191j, 192h, 193n, 194c, 194f, 194h, 194i, 195b, 195c, 195g, 195h, 196d, 196f, 196g, 197b, 197l, 197cx, 197fx, 197mx, 198f, 198j, 198l, 198z, 198ax, 198lx, 198nx, 198px, 198rx, 198sx, 198wx, 198yx–198ay, 198cy, 198fy, 198hy, 198ky, 198oy, 198ry, 198wy, 198yy, 198az, 199c, 199g–199k, 199m, 199n, 199r, 200d, 200f, 200i, 1.6 Cięcia rozluźniające 1.7 Cięcia rekonstrukcyjne 1.8 Przygotowanie gleby 1.9 Odnowienia 1.10 Grodzenia 1.11 Pielęgnowanie odnowień 200l, 200m, 200n, 200p–200s, 200x, 200ax, 200bx, 205a, 206g, 211m, 215h, 220c, 221ox, 222b, 222c, 222g, 222m, 222p, 222r, 222kx, 232c, 232h, 232k, 234g, 234l, 264b, 302z, 302gx, 302jx, 303h, 303p, 305f, 306j, 306w, 307g, 308c, 314d, 314g, 314h, 314j, 315c, 315l, 315j, 316d, 352n, 357dx, 359b, 359h, 359p, 360h, 362n, 369l, 369o, 370p, 372f, 372h, 373d Cięcia mające na celu dopuszczenie światła 195a, 195m do dna lasu dla młodego pokolenia drzew w miejscach występowania nowego pokolenia zgodnego z docelowym składem gatunkowym drzewostanu – na powierzchni nieprzekraczającej 6,14 ha, w okresie obowiązywania planu Cięcia związane z przebudową 9n, 34a, 34c, 34g, drzewostanów w celu przekształcenia ich 37d, 37g, 37r, 37ox, składu gatunkowego zgodnie 37tx, 53g, 217a, 220b, z potencjalnymi warunkami siedliskowymi – 221k, 232i, 304b, na powierzchni nieprzekraczającej 39,99 ha, 305b, 307r w okresie obowiązywania planu Przygotowanie podłoża do odnowień Zgodnie z podziałem i zalesień, w tym usunięcie podszytu oraz w rozdziale 2 lp. 2 części podrostów, w celu polepszenia warunków świetlnych i wilgotnościowych, w miejscach wprowadzania podsadzeń – według potrzeb Odnawianie przez sadzenie bądź w wyniku Zgodnie z podziałem samosiewów, w tym: w rozdziale 2 lp. 2 1) przygotowanie gleby pod obsiew naturalny, 2) wykonanie odnowienia pożądanymi gatunkami drzew i krzewów  według potrzeb Grodzenie odnowionych powierzchni – Zgodnie z podziałem według potrzeb w rozdziale 2 lp. 2 Usuwanie roślin przeszkadzających Zgodnie z podziałem w rozwoju odnowień – według potrzeb w rozdziale 2 lp. 2 1.12 Cięcia pielęgnacyjne o charakterze czyszczeń wczesnych Zabiegi pielęgnacyjne w uprawach leśnych 1b, 1d, 2k, 2r, 3b, 3f, lub w odnowieniach naturalnych (nalotach), 3k, 4f, 5b, 5d, 6g, 9n, polegające na regulowaniu składu 9p, 9r, 11b, 11o, 15b, gatunkowego uprawy lub odnowienia na 15c, 17b, 17g, 17h, powierzchni nieprzekraczającej 17j, 17p, 17s, 17x, 124,45 ha/rocznie (powierzchnia 17y, 18d, 18g, 18h, jednokrotnego zabiegu) – zabieg 19b–19d, 19i, 19j, powtarzalny według potrzeb w kolejnych 26hx, 28d, 28g, 30m, latach 30o, 31n, 31o, 32b, 32s, 32t, 32y, 32z, 33a–33c, 33i, 34a, 34c, 34g, 34ax, 34fx, 34px, 37d, 37g, 37h, 37r, 37ox, 37tx, 50m, 50y, 50yx, 51g, 51h, 51p, 52ax, 53f, 53g, 54a, 54d, 54j, 54w, 55a, 59h, 63m, 68d, 74t, 74w, 74nx, 77k–77n, 77o, 78f–78h, 78l, 85r, 86b, 86f, 91rx, 92c, 92d, 93h, 93n, 93o, 93p, 94i, 94l, 94m, 94r, 102i, 102k, 103g, 105i, 106l, 122f, 126h, 127k, 135k, 141b, 142o, 143n, 144j, 145n, 145dx, 149d, 149n, 151b, 154r, 155l, 155o, 157f, 157i, 157k, 158g, 158l, 159b, 159g, 160b, 160h, 161g, 161o, 161p, 168b, 169b–169d, 169g, 183i, 184mx, 184ox, 188j, 188m, 188r, 188w, 188bx, 193h, 193k, 195r, 198ox, 201n, 202a, 204af, 206b–206d, 207a, 213a, 213c, 214a, 215g, 215k, 217a, 220b, 221k, 221Af, 221Ah, 232i, 255i, 255j, 302c, 302d, 302k, 303c, 304b, 305b, 305g, 305j, 306b, 307r-x, 307z, 314b, 359b, 359h, 359i, 359k 1.13 Cięcia pielęgnacyjne o charakterze czyszczeń późnych 1.14 Cięcia pielęgnacyjne o charakterze trzebieży wczesnych Wykonywanie zabiegów o charakterze 1b, 1d, 2k, 2r, 3k, 9p, czyszczeń późnych w celu regulacji składu 9r, 15b, 17f, 17h, 17j, gatunkowego młodników – na powierzchni 17p–17s, 17y, 18g, nieprzekraczającej 101,12 ha, w okresie 19c, 19d, 19i, 19j, obowiązywania planu 28d, 28g, 30m, 30o, 32t, 33a, 33c, 37d, 37g, 37h, 37r, 37ox, 37tx, 50m, 50y, 50yx, 51h, 51p, 52ax, 53f, 58r, 59h, 77k, 77o, 78f, 78l, 86b, 86f, 90j, 90y, 92c, 92d, 93n–93p, 95c, 102k, 105i, 106h, 106l, 107n, 107r, 107s, 109g, 109i, 109j, 122f, 122h, 135t, 142i, 142o, 143n, 144i, 144j, 145c, 145g, 145m, 145n, 145x, 145y, 141h, 151b, 155o, 159b, 161o, 161p, 168b–168d, 169b, 169g, 170c, 179i, 183i, 183n, 183p, 184mx, 184ox, 186g, 186k, 186x, 188j, 188w, 188bx, 193m, 193n, 194c, 194f, 200dx, 201n, 202a, 204a, 204h, 206c, 206d, 207a, 213a, 214a, 220b, 221j, 221Ah, 222p, 232c, 232i, 232k, 233ax, 234g, 234l, 243b, 243k, 244b, 252b, 255h, 255j, 302z, 305g, 305j, 307t, 307w, 314b Cięcia pielęgnacyjne i regulujące skład 4a, 5d, 17b, 17c, 17g, gatunkowy w drzewostanach II klasy wieku 17j, 17s, 17w, 24l, – na powierzchni nieprzekraczającej 27gx, 34d, 37h, 37r, 120,63 ha, w okresie obowiązywania planu 37fx, 37px–37rx, 37wx, 37nx, 37zx, 51g, 52ax, 52fx, 53f, 53dx, 54a, 54d, 54j, 54l, 54w, 54y, 60m, 60n, 65m, 75h, 90 jy, 101h, 102h, 135k, 1.15 Cięcia pielęgnacyjne o charakterze trzebieży późnych 145m, 145n, 145x, 145y, 145dx, 149d, 149n, 149gx, 150k, 150l, 150x, 157i, 157k, 158l, 159o, 169b, 179d, 183i, 183n, 187k, 189j, 190m, 190rx, 204f, 215g, 221j, 222dx, 302a, 302k, 306b, 306g, 307t, 345r, 345y, 346c, 346f, 346h, 346j, 352n, 356d, 357fx, 369c–369f, 371k–371m, 371o, 371p, 372d, 372g, 373f–373h, 374c Cięcia pielęgnacyjne i regulujące skład 1b, 1d, 1j, 1k, 1n, 2d, gatunkowy w drzewostanach III i IV klasy 2j, 2o–2r, 2t, 3c–3i, wieku – na powierzchni nieprzekraczającej 4a, 4d, 5d, 5i, 5k, 6b, 738,83 ha, w okresie obowiązywania planu 6g, 6h, 9p, 9r, 10a, 10l, 10m, 10o, 10w, 11a, 11c, 11f, 11n, 11o, 15c, 17c, 17g, 17h, 17j, 17p, 17r, 17t–17y, 18c, 18d, 18g, 18h, 19a–19d, 19h–19j, 24l, 26hx, 27x, 27z, 27gx, 28d, 28g, 28k, 28gx, 28hx, 29a, 30m, 30n, 31a, 31h, 31n, 31o, 32b, 32c, 32f–32k, 32s, 32y, 32z, 33a, 33b, 33i, 34ax, 34cx, 34fx, 34px, 36m, 37h, 37r, 37t, 37x, 37bx, 37gx, 37lx, 37ox, 37px, 37rx, 37wx, 46xx, 47c, 49i, 50l, 50m, 50y, 50yx, 51p, 52z, 52ax, 52bx, 53f, 53cx, 54d, 54j, 54k, 54w–54z, 55a, 58f, 58h, 58j, 58n, 59h, 60d, 60k–60n, 62i, 63m, 63n, 65m, 68d, 74h, 74m, 74t, 74w, 74dx, 74nx, 77l–77n, 78f–78h, 78o, 79d, 80y, 80cx, 81b, 81c, 84g, 85r, 86f, 86h, 88j, 91rx, 92c, 92d, 92g, 93h, 93n, 93o, 93p, 94i, 94l, 94m, 94r, 94s, 95i, 101h, 102f, 102h–102k, 102o, 103d, 103f–103h, 104c, 105i, 106h, 108c, d, 112f, 125o, 126h, 127k, 135k, t, 137n, 141b, 142i, 142l, 142m, 142o, 144i, 144j, 145n, 145dx, 149d, 149n, 149y, 149z, 150f, 150x, 151b, 154p, 154r, 155g, 155l, 155o, 157f, 157i, 157k, 158g, 158l, 159g, 160b, 160f–160h, 160j, 161g, 161l, 161o-p, 166g, 168b, 168d–168g, 169c, 169d, 170h, 170k, 178a, 179i, 179p, 183i, 183n, 183p, 184mx, 184ox, 186g, 186k, 186x, 187k, 187w, 188j, 188m, 188r, 189j, 189k, 190m, 190r, 190y, 190ix–190rx, 190tx, 193h, 193k, 193m, 194d, 195a, 195j–195r, 196c, 196j, 196m, 197d, 197g, 197i, 197p, 197s, 197w, 200k, 200t, 200dx, 202a, 204a, 204f, 204h, 204j, 206b, 206c, 207a, 213a, 213c, 214a, 215a, 215g, 215k, 221sx, 221Af, 221Ah, 233ax, 243b, 243k, 244b, 252b, 252c, 255h, 255i, 255j, 302c, 302t, 303c, 305c, 305g, 305j, 306b, 306f, 306s, 306t, 307s, 307t, 307w, 307x, 1.16 Usuwanie drzew z powierzchni leśnej niezalesionej 1.17 Hodowla materiału sadzeniowego drzew i krzewów w szkółce 1.18 Oczyszczanie ekosystemów leśnych z odpadów 307z, 309ax, 309bx, 309dx, 309kx, 314b, 314c, 314f, 315g, 315h, 315n, 316f, 316j, 316l, 345r, 346c, 346f, 346h, 346j, 349m, 353k, 353s, 353w, 354r, 354t, 357d, 357z, 357bx, 357gx, 359i, 359f, 359k, 361cx, 363c, 366d, 369c, 369f, 369h, 369i, 369k, 369m, 369n, 370i, 370r, 371k–371r, 372c, 372d, 372g, 372i, 373f–373i, 373k, 374a, 374c Usuwanie drzew na powierzchni 9,03 ha, 137o, 184fx, 184gx, w okresie obowiązywania planu 184jx, 190g, 190i, 330a, 331b, 353t, 353x, 354s Prowadzenie szkółki leśnej na powierzchni 159s 1,63 ha – co roku Zbiór i wywożenie odpadów – według Zgodnie z podziałem potrzeb w rozdziale 2 lp. 2 Ochrona lądowych ekosystemów nieleśnych 2.1 Zachowanie właściwego stanu siedliska 1) wycinanie drzew i krzewów jesienią lub 13jx, 13lx, 24j, 25h, w zimie (nie rzadziej niż co 4 lata na danej 25o, 34kx, 37m, 38b, powierzchni) oraz zebranie i wywiezienie 38j, 38o, 40d, 40f, biomasy, 44d, 45d, 54g, 54i, 55g, 63f, 64d, 69b, 2) koszenie oraz zebranie i wywiezienie 79j, 90c, 90k, 96i, skoszonej biomasy – według potrzeb, przeciętnie raz na 2 lata 97g, 97l, 98b, 98g, 98i, 98k–98r, 99b, – w zbiorowiskach szuwarowych ze 99d, 99h, 99i–99k, związku Phragmition, zbiorowiskach 100f, 107k, 109c, szuwarowych ze związku Magnocaricion 110f, 110j, 110k, oraz w zbiorowiskach z klasy Bidentetea 110t, 129h, 129k, 134a, 134d, 134g, 134i, 135a, 135b, 135g, 135h–135j, 135l, 135m, 135p, 136a, 136b, 136k, 137b, 137c, 137l, 137o, 147l, 147m, 147px, 147oy–147ty, 147wy, 147xy, 147cz, 147dz, 148f, 152f, 153c, 154a, 178j, 185b, 185c, 188g, 201sx, 204o, 205y, 215f, 216a, 217f, 218c, 219f, 221Ab, 221Ai, 226k, 227b, 227f, 228a, 228i, 228j, 230h, 230k, 233bx, 234k, 234m, 236d, 236h, 237c, 237g, 238a, 241h, 241i, 241l, 241m, 241p–241s, 241w, 242b, 242c, 242f, 242g, 242i, 243m, 244c, 246g, 246k, 247a, 247ix, 247fx, 247m, 247x, 247z, 251gz, 256g, 256j, 256l, 256p, 256x, 256xx, 256my, 257f, 257gx, 257sx, 257tx, 257wx, 257ay, 257by, 257y, 260cx, 261d, 261f, 261ox, 261tx, 261w, 263z, 308d, 308r, 310l, 312j, 313i, 313k, 313n, 313o–313r, 313t, 314i, 315i, 315m, 316g–316i, 316m, 318b, 318c, 319b, 319c, 320a, 320b, 321a, 321b, 322a, 322b, 323a, 323b, 324a, 324b, 325a, 326a–326d, 329c, 329f, 330b, 331c, 334c, 335a, 335b, 335f, 336a, 336b, 337a, 337b, 338a, 338b, 339a–339d, 340a, 340b, 342b–342g, 342m–342p, 342s, 342t, 342x, 342y, 342bx–342dx, 342fx, 343a–343c, 343f, 343g, 344a, 344g, 345m, 345dx, 2.2 Zachowanie właściwego stanu siedliska przyrodniczego 2.3 2.4 346m, 347a, 347f, 347w, 348a, 348b, 348f, 348j–348l, 349a–349c, 349g–349i, 350a–350d, 351b, 351g, 352a–352d, 352h, 352i, 353a, 353d, 353f, 353g–353j, 354a–354d, 354g, 355a, 355b, 355f–355j, 356a, 356b, 356i, 356j, 356k, 358a, 358j, 360a–360d, 361a–361d, 361m–361o, 364b, 364f–364k, 364m, 364n, 364p, 364r, 366m, 366o 1) utrzymanie właściwego poziomu wody 308d, 308r, 329c, około 0–20 cm powyżej poziomu gruntu, 330b, 340b, 340d, 341b, 341f, 341h, 2) piętrzenie wody w okresach jej 342b, 342c, 343a, niedostatku w siedlisku z wykorzystaniem 350a, 350c, 351b, istniejących urządzeń piętrzących 351g, 351i, 351j – w zbiorowiskach torfowisk nakredowych (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) oraz w zbiorowiskach torfowisk zasadowych (Caricetum davallianae) 1) usuwanie nalotu drzew i krzewów – 13h, 13j, 28f, 28s, karczowanie drzew i krzewów, 44d, 50rx, 50wx, 68a, powodujące odsłanianie gleby 68c, 90mx, 144kx, i odnowienie muraw, 158o, 159f, 159o, 2) wypas z obowiązkiem wykaszania 184cx, 184dx, 184fx, niedojadów 189i, 190b, 190g, 190h, 190j, 190s, – w zbiorowiskach muraw napiaskowych 205b, 222ax, 222rx, z klasy Koelerio glaucae-Corynephoretalia 222yx, 256ax, 333w, canescentis 334h, 345a, 345s, 346a, 357ix, 357ly, 357ny, 358dx, 360b, 360m, 360n, 370a–370c, 370j 1) usuwanie nalotu drzew i krzewów – 12n–12r, 34kx, 34sx, karczowanie drzew i krzewów, 352p, 352r–352w, 2) wypas z obowiązkiem wykaszania 352x, 353ax–353fx, niedojadów 353j, 353r, 353t, 353x–353z, 354b, – w zbiorowiskach z klasy Nardo-Callunetea 2.5 Zachowanie właściwego stanu siedliska 2.6 Zachowanie właściwego stanu siedliska 354g, 354n–354p, 354s, 354w–354y, 355f, 355h, 355k, 355n–355p, 363a, 363d, 363g, 363h, 363j, 363k–363m, 363o, 363s, 364a, 364b, 364f, 364g–364i, 366a, 366c, 366f, 366g–366j, 366l, 366m, 367a–367i, 368b 1) nieodwadnianie siedliska, poza 119g, 119j, 119k, ewentualnymi zabiegami wynikającymi 119n, 120d, 120r z potrzeby zabezpieczenia siedliska przed zalaniem na skutek działalności bobrów (Castor fiber) oraz nieczyszczenie, w tym nieodmulanie cieków wodnych, w szczególności rowów lub cieków naturalnych, w obrębie i w sąsiedztwie siedliska, 2) wycinanie odrośli drzew i krzewów, z pozostawieniem pojedynczych okazów sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris) o karłowatym, torfowiskowym pokroju wraz z zebraniem i wywiezieniem biomasy po zamarzniętym gruncie – w zbiorowiskach torfowisk wysokich z klasy Oxycocco-Sphagnetea 1) nieodwadnianie siedliska, poza 87w, 100j, 100k, ewentualnymi zabiegami wynikającymi 101i, 129h, 129k, z potrzeby zabezpieczenia siedliska przed 130h, 130i, 138a, zalaniem na skutek działalności bobrów 145j, 155a, 230b, europejskich (Castor fiber), oraz 230f–230h, nieczyszczenie, w tym nieodmulanie 230j–230m, 231a, cieków wodnych, w szczególności rowów 231b, 252i, 253h lub cieków naturalnych, w obrębie i w sąsiedztwie siedliska, 2) wycinanie odrośli drzew i krzewów, z pozostawieniem pojedynczych okazów sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris) o karłowatym, torfowiskowym pokroju, wraz z zebraniem i wywiezieniem biomasy po zamarzniętym gruncie, 3) usuwanie ekspansywnych gatunków rodzimych – wykaszanie powierzchni z trzciną lub innymi wysokimi bylinami, wraz z wynoszeniem pozyskanej biomasy – w zbiorowiskach torfowisk przejściowych z klasy Scheuchzerio-Caricetea nigrae 2.7 Utrzymanie tradycyjnej, ekstensywnej formy gospodarowania 1) wycinanie drzew i krzewów jesienią lub 8dx, 8fx, 8gx, 13m, w zimie, nie rzadziej niż co cztery lata na 13p, 13ix, 13gx, 13hx, danej powierzchni oraz zebranie 24o, 34kx, 34tx, 38b, i wywiezienie biomasy, 38j, 38o, 40d, 42f–42h, 42j, 43d, 45d, 54g–54i, 2) koszenie (raz lub dwa razy w roku) wraz 63f, 64d, 66b, 66d, z zebraniem skoszonej biomasy lub 66j, 66m, 67a, 74n, wypas, w obsadzie do 1 DJP/ha, 76g, 76o, 76r, 76s, z obowiązkiem wykaszania niedojadów; 77r, 79j, 93d, 94b, przy koszeniu pozostawienie do 20% 96i, 97g, 97l, 98b, powierzchni niekoszonej, w każdym roku 98g, 98i, 98k, 98l–98r, innej; koszenie corocznie w terminie od 15 czerwca do 31 października: 99b, 99d, 99h–99j, 109c, 110f, 110j, a) pierwszy pokos: czerwiec/lipiec, b) drugi pokos: wrzesień 110k, 110t, 129h, 129k, 134a, 134d, – w ekstensywnie użytkowanych niżowych 134g, 134i, 135a, łąkach świeżych (Arrhenatherion) 135b, 135g, 135i, 135j, 135l, 135m, 135p, 136a, 136d, 136g–136i, 136k, 137b, 137c, 137h, 137l, 137m, 147l, 147px, 147oy, 147py, 147ry, 147sy, 147ty, 147wy, 147xy, 147cz, 147dz, 148f, 204o, 205y, 215f, 216a, 217f, 218c, 219f, 222k, 241d, 261gx, 261rx, 261yx, 262dx, 262cy, 263w, 310c, 310i–310k, 311a, 311b, 311f–311h, 312f, 313j, 313o, 313p, 313s, 316g, 335fx, 339d, 342a, 342b, 342d, 342l, 342r, 342s–342w, 342x–342z, 342ax–342dx, 348j–348l, 349b–349f, 352a–352c, 354b, 354c, 355f, 355h–355j, 356j, 360b, 360j, 360l, 361b–361d, 361m–361o, 361w, 364b, 364f–364k, 364m, 364n, 364p, 364r, 366m, 366o, 366p, 370a 2.8 2.9 Utrzymanie tradycyjnej, ekstensywnej formy gospodarowania 2.10 2.11 1) późne koszenie łąk oraz zebranie 23j, 23o, 91ox, 98g, skoszonej biomasy w terminie 2 tygodni; 98i, 98j, 99d–99h, pozostawienie do 20% powierzchni 99j, 99k, 106i, niekoszonej, w każdym roku innej, 136a–136g, 200h, 2) dopuszczalne koszenie raz na 2 lata 361o, 371i – w zespole zmiennowilgotnych łąk trzęślicowych (Molinion) – zbiorowisko z trzęślicą modrą Koszenie (raz lub dwa razy w roku) wraz 21a, 37c, 37k, 37z, z zebraniem skoszonej biomasy w terminie 37ax, 39a, 46g, 46s, 2 tygodni lub wypas w obsadzie do 46cx, 46px, 46rx, 1 DJP/ha, z obowiązkiem wykaszania 46sx, 47g, 47w, 47z, niedojadów, w ekstensywnie użytkowanych 47bx, 47gx, 49f, 50n, niżowych łąkach świeżych ze związku 50z, 71a, 71g, 71ax, Arrhenatherion i rzędu Arrhenatheretalia 71cx, 71ix, 71kx, 72g, 75f, 76g, 77r, 91x, 203m, 262bz, 262cz, 311a–311d, 312c, 312f, 332m–332p, 340d, 341b, 341d, 341h, 341i, 342b, 342l–342n, 342p, 342w, 342x, 342z, 342ax, 342cx, 351f, 352a, 356j, 356k, 356n, 356p, 357ix, 358i, 360f, 361b, 361kx, 363g, 363s, 363t, 365f, 365n, 367h, 367m, 368c, 368d 1) wypas z obowiązkiem wykaszania 357f, 357g, 357hx, niedojadów, 357ix 2) dopuszczalne użytkowanie pastwiskowo- -kośne – w zespole życicy i grzebienicy pospolitej (Lolio-Cynosuretum) Koszenie (raz lub dwa razy w roku) wraz z zebraniem skoszonej biomasy w terminie 2 tygodni lub wypas w obsadzie do 1 DJP/ha, z obowiązkiem wykaszania niedojadów; zabieg wykonywany corocznie w terminie od 15 czerwca do 31 października: a) pierwszy pokos: czerwiec/lipiec, b) drugi pokos: wrzesień – w zbiorowiskach z kupkówką pospolitą (Dactylis glomerata) 2.12 1) koszenie (raz lub dwa razy w roku) wraz 21a, 37k, 39a, 39f, z zebraniem skoszonej biomasy w terminie 2 tygodni, 48j, 49f, 49t, 70g, 73a, 73h, 74b, 75f, 206f, 309 y, 309z, 2) stosowanie nawożenia mineralnego – według potrzeb 309cx, 309fx, 309hx, 309ix, 309jx, 309lx, – w łąkach wyczyńcowych (Alopecuretum pratensis) 2.13 332m–332o Koszenie (raz lub dwa razy w roku) wraz 8h, 8cx, 8ix, 8jx, z zebraniem skoszonej biomasy w terminie 13jx, 13lx 15h, 15ax, 2 tygodni; zabieg wykonywany corocznie w terminie od 15 czerwca do 31 października: 16f, 16j, 16l, 17d, 19m, 21a, 22h, 22k, 22r, 24j, 25cx, 25dx, 25kx, 25l, 25p, 25t, a) pierwszy pokos: czerwiec/lipiec, b) drugi pokos: wrzesień 25x, 25z, 26f, 26k, 26p, 26s, 26t, 26z, – w łąkach śmiałkowych – zbiorowiska 28b, 28f, 34kx, 34lx, z Deschampsia caespitosa, zbiorowiska 34sx, 34wx, 37k, łąkowe (klasa Molinio-Arrhenatheretea), zbiorowisko z Holcus lanatus 37sx, 37xx, 40d, 41d, 42f, 46j, 46m, 46kx, (zdegradowane), zbiorowisko (Poa pratensis-Festuca rubra) 46lx, 46nx, 46rx, 47g, 47p–47t, 47z, 47bx, 47gx, 48bx, 48gx, 49f, 49j, 50n, 50rx, 50xx, 52c, 52d, 52f, 52i, 54g, 66b, 70g, 70m, 70o, 71a, 71g, 72b, g, 73a, 73f, 73h, 73x, 74b, 74o–74r, 74hx–74lx, 74ox, 75f, 76b, 76g, 76l, 76p, 77r, 79j, 90gy, 90iy, 135g, 135l, 144n, 144s, 154g, 159f, 159k, 159l, 159o, 185p, 186n, 186o, 201h, 201o, 201p, 201fx, 202h, 202s, 202fx, 203f, 205y, 206f, 208j, 208k, 208t, 208gx, 208rx, 208yx, 208dy, 208gy, 208iy, 210i, 210m, 210s, 211j, 212b, 219f, 221b, 221c, 221f, 221g, 230b–230f, 230m, 231b, 231j, 231o, 246g, 246h, 246n, 247a, 247n, 247o, 247x–247z, 247hx, 247ix, 247ox, 2.14 2.15 2.16 2.17 2.18 247px, 251ly, 251fz, 251gz, 256 j, 256l, 256o, 256p, 256x, 256xx, 256yx, 256my, 256ny, 256ty, 257i, 257f, 257l, 257n, 257o, 257t, 257y, 257gx, 257sx, 257tx, 257wx, 257xx, 257yx, 257zx, 257ay, 257by, 257fy, 257my, 261rx, 263t, 263w, 265c, 265f, 265g, 310a–310f, 310h–310j, 311a, 311b, 311d, 312c–312f, 312h, 313n, 313r, 340d, 341b, 342a, 342b, 342j, 346k, 356b, 356f, 356j, 356k, 357ax, 357ry–357ty, 358a, 358b, 362c, 362h, 363a, 363bx, 363g, 363s, 363t, 363y, 363w, 363x, 365f, 365n Koszenie (raz w roku lub raz na 2 lata, we 24j, 34kx, 37k, 38b, wrześniu) wraz z zebraniem skoszonej 40d, 46gx, 46hx, 70g, biomasy w terminie 2 tygodni – 70m, 71g, 205y, 210s, 219f w naturalnych zbiorowiskach ziołoroślowych (Filipendulion) Koszenie (raz w roku, we wrześniu) wraz 52c, 52d z zebraniem skoszonej biomasy w terminie 2 tygodni – w zespole sitowia leśnego (Scirpetum silvatici) oraz zbiorowisku z Juncus effusus, Nardus stricta Koszenie (raz lub dwa razy w roku) wraz 39a, 219f, 230b, 230c z zebraniem skoszonej biomasy w terminie 2 tygodni – w zbiorowiskach z: Agrostis stolonifera, Carex nigra oraz Glyceria fluitans Koszenie (raz lub dwa razy w roku) wraz 371c, 371d z zebraniem skoszonej biomasy w terminie 2 tygodni – w zbiorowiskach z: Lysimachia i Filpendula Koszenie (raz lub dwa razy w roku) wraz 188ix z zebraniem skoszonej biomasy w terminie 2 tygodni – w zbiorowiskach ze związku Calthion 2.19 2.20 Przywrócenie właściwego stanu siedliska 2.21 2.22 Przywrócenie właściwego stanu siedliska 1) ekstensywne użytkowanie gruntów 34kx, 34lx, 48j, 48k, ornych, 50wx, 91dx, 91fx, 91gx, 91x, 135g, 2) wprowadzanie nasion rzadkich gatunków 135n, 135o, 159f, roślin segetalnych na wybranych 159k, 159p, 143o, powierzchniach obejmujących grunty 143r, 146hy, 147dz, będące w użytkowaniu wieczystym lub 147lx, 148h, 148p, będące własnością Parku 148z, 149cx, 149fx, – w zbiorowiskach segetalnych 150t, 150s, 202h, 221i, 221wx, 221yx, 221zx, 221Aby, 221An, 221Ap, 221Ar, 221As, 221At, 221Axx, 222ay–222cy, 233w, 241c, 241l, 261sx, 310g, 311a–311g, 312b, 312d, 312f, 312g, 328b, 332m, 332p, 332x, 335kx, 341b–341d, 341i, 342a, 342ax, 342b, 342bx, 342h, 342n, 342p, 342s, 342t, 342w, 342x, 342z, 345a, 346a, 357ix, 361w, 362m, 363a, 363bx, 363g, 363k, 363l, 363y, 364t, 365a, 365w, 365x, 365y, 366p, 366kx, 366sx, 366xx, 367x, 367y, 367cx, 367dx, 367gx, 367hx, 368bx Odtwarzanie starych sadów ze 2l, 2r, 365a, 365w, zbiorowiskami ruderalnymi 365x, 365y Koszenie (co 2 lata) wraz z zebraniem 256ax, 256p, 256x skoszonej biomasy w terminie 2 tygodni – w zbiorowiskach z Hieracium pilosella Koszenie (raz w roku) wraz z zebraniem 205s, 221nx, 221px, skoszonej biomasy w terminie 2 tygodni 221rx, 221tx, 221wx, lub wypas z obowiązkiem wykaszania 221xx, 221yx, 221zx, niedojadów – w zbiorowiskach łąkowych 221Ab, 221Ad, 221Ag, w układach mozaikowych 221Ai – 221At, 221Asx, 221Axx, 221Ayx, 221Azx, 221Aby – 221Ady, 222l, 222s, 222t, 222ax–222cx, 222fx–222ix, 2.23 Ograniczenie występowania trzcinnika piaskowego (Calamagrostis epigejos) 2.24 Odtworzenie zbiorowisk szuwarowych 2.25 Ograniczenie zarastania zbiorowisk łąkowych i szuwarowych 222rx–222tx, 222wx, 329g, 353p, 355h, 355i, 355f, 355m, 356n, 356o, 363g, 363h, 363o, 364a, 366z, 366jx, 366sx, 366ay, 367h, 367w, 367m, 367t, 367x, 367cx, 367dx, 367gx, 367jx–367lx, 368c Koszenie (raz lub dwa razy w roku) wraz 12o–12s, 13y, 13ax, z zebraniem skoszonej biomasy w terminie 23j, 24d, 24g, 24h, 2 tygodni lub wypas z obowiązkiem 24j, 34z, 34kx, 34sx, wykaszania niedojadów – w zespole 37k, 47bx, 54dx, Calamagrostietum epigei 54fx, 54hx, 72b, 72g, 76g Wycinanie krzewów, w szczególności 208dy, 218c, 233z, wierzb (Salix spp.) i podrostów drzew – 246g, 246n, 307bx, w zbiorowiskach zaroślowych z klasy 308d, 310l, 315f, Alnetea glutinosae (Salicetum pentandro- 316g, 318b, 318c, -cinereae i zbiorowiska: Alnus oraz Salix) – 319b, 319c, 320a, 320b, 321a, 321b, według potrzeb 328b, 328c, 328f, 330b, 331c, 334c, 335a, 335b, 336a, 336b, 337a, 337b, 338a, 338b, 339a, 358a, 360b, 360c, 361b, 361hx, 361l, 366p, 366mx, 366nx, 366px, 366yx, 367h, 367i, 367k, 367m, 368b–368d, 368j–368l, 368n, 368o Wycinanie krzewów i podrostu drzew 13h, 13j, 23n, 24c, zarastających zbiorowiska łąkowe 24g, 28n, 70m, 70o, i zbiorowiska szuwarowe – 71g, 71k-n, 134m, w zbiorowiskach w układach mozaikowych 134p, 135a, 135f, oraz w zbiorowiskach z: Cornus i Betula – 135n, 159a, 159c, według potrzeb 159f, 159h, 159k, 201sx, 209b, 209c, 313i, 313l, 313n, 316g–316i, 316m, 326a–326c, 327c, 327g, 328a–328c, 328f–328h, 328j, 330b, 331c–331h, 335fx, 335mx, 344a–344h, 345a, 2.26 Odtworzenie właściwego stanu siedliska 2.27 Ograniczenie występowania zbiorowisk synantropijnych 2.28 Ograniczanie występowania gatunków obcych: 1) klon jesionolistny (Acer negundo); 345b, 345g, 345f, 345k–345n, 345s, 345t, 345w, 345x, 345z, 345ax–345dx, 346a, 346g, 346i, 346k, 346l–346r, 348g, 351h, 354g, 354n, 355a, 355d, 356a–356c, 356f–356i, 357b, 358a, 361k, 361kx, 362c, 362d, 362f, 362o, 362p, 362x, 362ax, 362cx, 363y, 363ax, 363bx, 364b, 364c, 364l, 364y, 365f, 365g, 365i, 365k, 366f, 366g, 366l, 366p, 366r, 366t, 366x, 366z, 366ax, 366bx, 366gx–366ix, 366mx, 366yx, 366zx, 366ay 367h, 367l–367t, 367w, 367x, 367z, 367bx-dx, 367gx, 367jx, 367kx, 368r, 368x, 368z, 370a, 370d, 371b–371h, 371s, 371t Prowadzenie wypasu w zbiorowiskach 90px, 90iy 135g, z Agrostis capillaris – według potrzeb 135o, 135p, 136a, 159c, 159f, 352h, 352j–352l, 361b, 361kx, 366a, 366p–366t, 366z, 366fx, 366kx, 366lx, 366rx, 370a, 370b, 370g, 370h 1) usuwanie zakrzaczeń – co 5 lat, 222fy, 222gy, 354n, 366f, 366g, 366l, 2) koszenie – co 3 lata 366p, 366r, 366t, – w zbiorowiskach z Onopordon acanthium 366x, 366z, 366ax, 366bx, 366gx–366ix, 366mx, 367h, 367l, 367m, 367o–367s Zgodnie z podziałem 1) monitoring występowania gatunków w rozdziale 2 lp. 2 obcych – według potrzeb; 2) ręczne i mechaniczne usuwanie gatunków obcych – od maja do września 2) czeremcha amerykańska (Padus serotina); 3) sosna Banksa (Pinus banksiana); 4) dąb czerwony (Quercus rubra); 5) robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia) Ochrona zasobów i ekosystemów wodnych 3.1 Monitoring działań ochronnych 3.2 1. Spowolnienie lub zablokowanie odpływu wód. 2. Retencjonowanie wód miejscowych. 3. Tworzenie i ochrona stref buforowych 3.3 Prowadzenie okresowego monitoringu 1. Zlewnia jezior: ilościowego i jakościowego wód: Moszne, Długie, Łukie, Karaśne. 1) wykonanie kartowania lub map stanu ilościowego i jakościowego wód 2. Zlewnie: podziemnych – raz na pięć lat; Torfowiska 2) stała rejestracja poziomu wód Orłowskiego, Łąk powierzchniowych i wód gruntowych, Zienkowskich, Łąk przy pomocy automatycznych Pociągi, Bagna Staw, rejestratorów; Bagna Bubnów, Durnego Bagna, cieku 3) kartowanie hydrograficzne Olszowo, Stawów i hydrochemiczne wód powierzchniowych – raz na pięć lat Pieszowolskich, Stawów Bruskich 1) remont i konserwacja istniejących 1. Zlewnia jezior: grobli, mnichów, przetamowań i innych Moszne i Karaśne. urządzeń poprawiających 2. Zlewnie: gospodarowanie wodą, Torfowiska 2) wykonanie nowych przetamowań Orłowskiego, Łąk i piętrzeń, z uwzględnieniem potrzeb Zienkowskich, Bagna zachowania ciągłości ekologicznej Staw, Bagna Bubnów, cieków wodnych, cieku Olszowo, Stawów 3) punktowe zasypanie rowów, działanie Pieszowolskich, stałe lub okresowe Stawów Bruskich – według potrzeb 1) remont i konserwacja istniejących Zlewnia Jeziora piętrzeń, mnichów, przetamowań Długie i innych urządzeń poprawiających gospodarowanie wodą, 2) wykonanie nowych przetamowań i piętrzeń, z uwzględnieniem potrzeb zachowania ciągłości ekologicznej cieków wodnych, 3) punktowe zasypanie rowów przy jeziorze – dawna ścieżka dydaktyczna – działanie stałe lub okresowe – według potrzeb 3.4 3.5 3.6 Przebudowa struktury gatunkowej ichtiofauny 3.7 Ochrona ichtiofauny przed niekorzystnymi warunkami abiotycznymi 1) remont i konserwacja istniejących Zlewnia Jeziora Łukie grobli, mnichów, przetamowań i innych urządzeń poprawiających gospodarowanie wodą, 2) wykonanie nowych przetamowań i piętrzeń, z uwzględnieniem potrzeb zachowania ciągłości ekologicznej cieków wodnych, 3) punktowe zasypanie rowów – w szczególności rowu Dobra Rzeka, utrzymanie wysokiego stanu wód w rzece Piwonii, działanie stałe lub okresowe – według potrzeb 1) remont i konserwacja istniejących Zlewnia Łąki Pociągi mnichów, przetamowań i innych urządzeń poprawiających gospodarowanie wodą, w tym na cieku Mietiułka, z uwzględnieniem potrzeb zachowania ciągłości ekologicznej cieków wodnych, 2) wykonanie nowych przetamowań i piętrzeń, 3) punktowe zasypanie rowów, 4) likwidacja obetonowania rowu melioracyjnego – według potrzeb 1) selektywne odłowy gatunków obcych: Jeziora: Łukie, karaś srebrzysty (Carassius gibelio), Długie, Moszne, sumik karłowaty (Ameiurus nebulosus) Stawy Pieszowolskie, i amur biały (Ctenopharyngodon idella) Stawy Bruskie – co 2 lata; 2) zarybianie szczupakiem (Esox lucius), karasiem pospolitym (Carassius carassius) i linem (Tinca tinca) – co 3–5 lat Wiercenie przerębli w okresie zimowym Jeziora: Łukie, w przypadku długo utrzymującej się pokrywy Długie, Moszne lodowej Ochrona gatunków roślin, zwierząt i grzybów 4.1 Zachowanie stanowisk wierzby lapońskiej (Salix lapponum) 1) usuwanie krzewów i podrostu gatunków 100k, 101i, 209b, drzew utrudniających wzrost wierzby 209c, 217f, 227b, lapońskiej (Salix lapponum) – zabieg 228a, 253h wykonywany raz na 2 lata; 2) wzbogacenie stanowisk – sadzenie na stanowiskach zrzezów lub okazów męskich wierzby lapońskiej (Salix lapponum) – według potrzeb 4.2 Zachowanie stanowisk wierzby borówkolistnej (Salix myrtilloides) 4.3 Zachowanie stanowisk zawilca wielkokwiatowego (Anemone sylvestris) 4.4 Zachowanie stanowisk listery jajowatej (Listera ovata) 4.5 Zachowanie stanowisk: 1) podkolana białego (Platanthera bifolia); 2) podkolana zielonawego (Platanhtera chlorantha); 3) pięciornika białego (Potentilla alba) 4.6 Zachowanie stanowisk lepnicy litewskiej (Silene lithuanica) 4.7 Utrzymanie stanowisk: 1) miodownika melisowatego (Melittis melisophyllum); 2) buławnika czerwonego (Cephalanthera rubra); 3) lilii złotogłów (Lilium martagon); 4) parzydła leśnego (Aruncus sylvestris); 1) usuwanie krzewów i podrostu gatunków 100k, 101i, 138a drzew utrudniających wzrost wierzby borówkolistnej (Salix myrtilloides) – raz na 2 lata; 2) wzbogacenie stanowisk – sadzenie na stanowiskach zrzezów lub okazów męskich wierzby borówkolistnej (Salix myrtilloides) – według potrzeb 1) usuwanie krzewów i podrostu drzew na 371f stanowisku w okresie późnojesiennym wraz z wywiezieniem biomasy w terminie 2 tygodni – zabieg wykonywany nie rzadziej niż co 4 lata; 2) pozyskiwanie nasion zawilca wielkokwiatowego (Anemone sylvestris) i ich wysiewanie na stanowisku – według potrzeb Koszenie wraz z zebraniem skoszonej 226m, 233ax, 236b, biomasy w terminie 2 tygodni – zabieg 334h, 362p, 371c wykonywany raz na 2 lata Usuwanie krzewów i podrostu drzew na 156f, 362p, 371f, stanowiskach występowania w okresie 255h, 371f, 156f późnojesiennym wraz z wywiezieniem biomasy w terminie 2 tygodni – zabieg wykonywany raz na 2 lata 1) usuwanie krzewów i podrostu drzew na 121g, 190h, 193n, stanowiskach występowania w okresie 194c, 200l późnojesiennym wraz z wywiezieniem biomasy w terminie 2 tygodni – zabieg wykonywany raz na 2 lata; 2) pozyskiwanie nasion lepnicy litewskiej (Silene lithuanica) i ich wysiewanie na stanowiskach – według potrzeb 195f, 226n, 236b, 1) przerzedzanie młodego pokolenia drzew i krzewów z usunięciem pozyskanej 362p, 371c, 371f, biomasy w terminie 2 tygodni – 371r, 56g, 57k, 109i, w okresie od grudnia do marca, przy 109l, 122h, 175k, grubej pokrywie śnieżnej; 232i, 236b, 237n, 237l, 243b, 243k, 2) powtarzanie zabiegu według potrzeb, nie 244a, 191j, 195f, rzadziej niż raz na 5 lat 196b, 359h, 195k, 195h, 195j, 195f, 370a, 91z, 169d, 204a, 206b, 207a, 220c, 232c 5) wawrzynka wilczełyko (Daphne mezereum); 6) naparstnicy zwyczajnej (Digitalis grandiflora); 7) paprotki zwyczajnej (Polypodium vulgare) Monitoring i usuwanie 4.8 obcych gatunków roślin, w szczególności takich jak: 1) dąb czerwony (Quercus rubra); 2) klon jesionolistny (Acer negundo); 3) niecierpek drobnokwiatowy (Impatiens parviflora); 4) niecierpek gruczołowaty (Impatiens glandulifera); 5) czeremcha amerykańska (Padus serotina); 6) rdestowiec (Reynourtia spp.); 7) róża pomarszczona (Rosa rugosa); 8) nawłocie (Solidago gigantea, Solidago canadensis); 9) robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia); 10) gatunki z rodzaju (Aster spp.); 11) przegorzan kulisty (Echinops sphaerocephalus); 12) rudbekia naga (Rudbeckia laciniata); 13) słonecznik bulwiasty (Helianthus tuberosus) 1) monitoring gatunków obcych – według Zgodnie z podziałem potrzeb; w rozdziale 2 lp. 2 2) ręczne i mechaniczne usuwanie pojedynczych egzemplarzy i stanowisk gatunków obcych 4.9 Zachowanie stanowisk gatunków: 1) chrobotek łagodny (Cladonia mitis); 2) chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina) 4.10 Zachowanie stanowisk włostki ciemniejszej (Bryoria subcana) 4.11 Zachowanie stanowisk płucnicy islandzkiej (Cetraria islandica) 4.12 Zachowanie stanowisk nibypłucnika wątpliwego (Cetrelia olivetorum) 4.13 Zachowanie stanowisk mąkli odmiennej (Evernia mesomorpha) 4.14 Zachowanie stanowisk przystrumycznika pustułkowego (Hypotrachyna revoluta) 1) usuwanie roślinności zielnej oraz drzew Zgodnie z podziałem ze szczególnym uwzględnieniem w rozdziale 2 lp. 2 gatunków inwazyjnych; 2) usuwanie neofitów wraz z bryłami korzeniowymi w maju lub czerwcu – według potrzeb; 3) niedopuszczenie do silnego zacienienia runa przez warstwę drzew i podszytu 1) usuwanie gatunków inwazyjnych, Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 2 2) przerzedzanie podszytu z postawianiem martwych gałęzi i drzew do rozkładu, 3) w przypadku braku martwych gałęzi lub drzew – dostarczenie ich do siedliska w ramach zapewnienia odpowiedniego substratu – raz w roku (wiosną lub jesienią) 1) usuwanie roślinności zielnej oraz drzew Zgodnie z podziałem ze szczególnym uwzględnieniem w rozdziale 2 lp. 2 gatunków inwazyjnych, 2) usuwanie neofitów wraz z bryłami korzeniowymi, 3) przywracanie zarośniętych, zdegradowanych siedlisk przez usuwanie nawłoci późnej (Solidago gigantea) oraz nawłoci kanadyjskiej (Solidago canadensis), w maju lub czerwcu, 4) niedopuszczanie do silnego zacienienia runa przez warstwę drzew i podszytu – według potrzeb 1) usuwanie roślin gatunków inwazyjnych, Zgodnie z podziałem ze stanowisk nibypłucnika wątpliwego w rozdziale 2 lp. 2 (Cetrelia olivetorum) – 2 razy w roku; 2) utrzymywanie optymalnych warunków hydrologicznych na terenie olsu ze stanowiskiem nibypłucnika wątpliwego (Cetrelia olivetorum) 1) usuwanie roślin gatunków inwazyjnych, Zgodnie z podziałem w szczególności trzciny pospolitej w rozdziale 2 lp. 2 (Phragmites australis) – raz w roku (wiosną lub jesienią); 2) utrzymanie optymalnych warunków hydrologicznych na terenie stanowisk mąkli odmiennej (Evernia mesomorpha) 1) usuwanie roślin gatunków inwazyjnych Zgodnie z podziałem na stanowisku przystrumycznika w rozdziale 2 lp. 2 pustułkowego (Hypotrachyna revoluta), w szczególności drzew obcych dla olsu porzeczkowego – 2 razy w roku; 4.15 Zachowanie stanowisk: 1) odnożycy kępkowej (Ramalina fastigiata); 2) odnożycy jesionowej (Ramalina fraxinea) 4.16 Zachowanie stanowisk brodaczki kępkowej (Usnea hirta) 4.17 Zachowanie stanowisk brodaczki kędzierzawej (Usnea subfloridana) 4.18 Zachowanie stanowisk złotorostu zwodniczego (Xanthoria fallax) 2) renaturyzacja terenów podmokłych w miejscach występowania przystrumycznika pustłkowego (Hypotrachyna revoluta) – według potrzeb 1) usuwanie roślin gatunków inwazyjnych; Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 2 2) monitorowanie stanu drzew zasiedlonych przez odnożycę jesionową (Ramalina fraxinea) – według potrzeb; 3) dosadzanie drzew gatunków rodzimych, które wraz ze wzrostem będą zastępowały drzewa zamierające – według potrzeb; 4) kontrole występowania roślin gatunków inwazyjnych – raz w roku w okresie wegetacyjnym (maj–sierpień); 5) kontrole stanu zdrowotnego drzew – raz na 5 lat 1) usuwanie roślin gatunków inwazyjnych – Zgodnie z podziałem według potrzeb; w rozdziale 2 lp. 2 2) monitorowanie stanu drzew zasiedlonych przez brodaczkę kępkową (Usnea hirta) – według potrzeb; 3) dosadzanie drzew gatunków rodzimych, które wraz ze wzrostem będą zastępowały drzewa zamierające – według potrzeb; 4) pozostawianie martwych i obumierających drzew – według potrzeb 1) usuwanie ze stanowisk roślin gatunków Zgodnie z podziałem inwazyjnych, w szczególności drzew w rozdziale 2 lp. 2 gatunków niewłaściwych dla siedliska olsu porzeczkowego – 2 razy w roku; 2) monitoring stanu zachowania siedliska; 3) renaturyzacja terenów podmokłych przyległych do siedliska; 4) zachowanie odpowiednich warunków hydrologicznych na obszarze stanowiska oraz w jego okolicy; 5) wykluczenie stanowiska z jakichkolwiek zabiegów gospodarczych, w tym usuwania martwych drzew 1) usuwanie roślin gatunków inwazyjnych; Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 2 2) monitorowanie stanu drzew zasiedlonych przez złotorost zwodniczy (Xanthoria fallax); 3) dosadzanie drzew gatunków rodzimych, które wraz ze wzrostem będą zastępowały drzewa zamierające; 4) dążenie do utrzymania luźnych alei drzew 4.19 Zachowanie stanowisk: 1) kurzawki bagiennej (Bovista paludosa); 2) czarki szkarłatnej (Sarcoscypha coccinea); 3) sromotnika smrodliwego (Phallus impudicus); 4) grzybówki fioletowobrązowej (Mycena purpureofusca); 5) podgrzybka czerwonawego (Xerocomellus rubellus); 6) ciżmówki płaskiej (Crepidotus applanatus); 7) wrośniaka miękkowłosego (Trametes pubescens); 8) żagwicy listkowatej (Grifola frondosa) 4.20 Zachowanie stanowisk purchawicy olbrzymiej (Langermannia gigantea) 4.21 Ochrona populacji: 1) puszczyka (Strix aluco); 2) uszatki (Asio otus); 3) puszczyka mszarnego (Strix nebulosa); 1) usuwanie roślin gatunków inwazyjnych, Zgodnie z podziałem w szczególności drzew niewłaściwych dla w rozdziale 2 lp. 2 siedlisk olsu porzeczkowego i boru bagiennego – według potrzeb; 2) monitoring stanu zachowania siedliska; 3) zachowanie odpowiednich warunków hydrologicznych; 4) utrzymanie warunków wysokiego uwilgotnienia gleb na stanowiskach – według potrzeb; 5) kontrola warunków hydrologicznych oraz zmian w siedlisku – raz do roku (w okresie suszy letniej) 1) usuwanie gatunków roślin inwazyjnych – Zgodnie z podziałem według potrzeb; w rozdziale 2 lp. 2 2) utrzymanie optymalnych warunków hydrologicznych na stanowisku purchawicy olbrzymiej (Langermannia gigantea); 3) zapobieganie osuszaniu siedliska; 4) kontrole występowania roślin gatunków inwazyjnych – raz w roku w okresie wegetacyjnym (maj – sierpień); 5) kontrola warunków hydrologicznych oraz zmian w siedlisku – raz w roku (w okresie suszy letniej) 1) odstrzał lub odłów drapieżników gatunków Zgodnie z podziałem inwazyjnych – według potrzeb; w rozdziale 2 lp. 2 2) budowa platform gniazdowych i budek lęgowych – według potrzeb 4) płomykówki (Tyto alba); 5) pójdźki (Athene noctua) 4.22 Ochrona populacji ptaków wróblowych (Passeriformes) 4.23 Ochrona populacji: 1) nocka Natterera (Myotis nattereri); 2) nocka Brandta (Myotis brandtii); 3) nocka wąsatka (Myotis mystacinus); 4) nocka rudego (Myotis daubentonii); 5) mroczka późnego (Eptesicus serotinus); 6) borowca wielkiego (Nyctalus noctula); 7) karlika większego (Pipistrellus nathusii); 8) karlika malutkiego (Pipistrellus pipistrellus); 9) karlika drobnego (Pipistrellus pygmaeus); 10) gacka brunatnego (Plecotus auritus) 4.24 Ochrona populacji łosia (Alces alces) 1) odstrzał lub odłów drapieżnych zwierząt Zgodnie z podziałem gatunków inwazyjnych, w rozdziale 2 lp. 2 2) wywieszanie budek lęgowych – według potrzeb Wywieszanie skrzynek lęgowych dla Zgodnie z podziałem nietoperzy – według potrzeb w rozdziale 2 lp. 2 1) utrzymanie siedlisk występowania; Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 2 2) ograniczanie populacji jelenia szlachetnego (Cervus elaphus) w przypadku stwierdzenia wzrosu jego liczebności negatywnie wpływającego na stan populacji łosia (Alces alces) – według potrzeb Ochrona dziedzictwa kulturowego 5.1 Zachowanie obiektów kulturowych 1) remonty krzyży i kapliczek 33, 49, 73, 93, 160, przydrożnych, 163, 170, 200, 222, 305, 330, 332 2) utrzymanie lub oznakowanie, z wykorzystaniem płyt pamiątkowych lub tablic informacyjnych, miejsc związanych z dziedzictwem kulturowym: a) miejsc bitew i miejsc pamięci narodowej, b) stanowisk archeologicznych, c) historycznych zespołów cmentarnych, 3) utrzymanie i zabezpieczenie grodziska „Wały” w Tarnowie, w uzgodnionieniu z Wojewódzkim Konserwatorem Zabytków przez: a) stopniowe porządkowanie terenu obiektu – sprzątanie przewróconych i złamanych drzew, b) opracowanie i realizację planu usunięcia usychających drzew – według potrzeb Działania dotyczące infrastruktury Parku 6.1 Utrzymanie infrastruktury turystycznej i edukacyjnej 6.2 Utrzymanie szlaków i tras turystycznych 6.3 Utrzymanie i bieżące remonty dróg 6.4 Utrzymanie punktów widokowych i osi widokowych Bieżące remonty i konserwacja, Zgodnie z podziałem w szczególności: w rozdziale 2 lp. 2 1) tablic informacyjnych, 2) miejsc odpoczynku, 3) zadaszeń, 4) kładek, 5) wież widokowych, 6) platform obserwacyjnych, 7) pomostów pływających, 8) wiat, 9) ławek, 10) miejsc ogniskowych, 11) miejsc postojowych, – według potrzeb 1) odnawianie oznakowania, bieżące remonty Zgodnie z podziałem ścieżek i dróg, w rozdziale 2 lp. 2 2) wykaszanie roślinności wzdłuż tras i szlaków, 3) minimalizacja skutków antropopresji – według potrzeb Remonty: Zgodnie z podziałem 1) nawierzchni dróg, w rozdziale 2 lp. 2 2) rowów przydrożnych, 3) przepustów drogowych – według potrzeb Działania skierowane na zapewnienie 1. Osie widokowe: widoczności na przedpolach punktów i osi 100k, 100l, 101i; widokowych: 2. Punkty widokowe: 10i–10k, 10t, 11d, 1) usuwanie drzew i krzewów, 11h–11l, 21a, 21d, 2) koszenie z usunięciem biomasy 23a–23g, 35g, 35p, – około 50 m wokół punktu lub wzdłuż osi 36r, 41a, 41b, 41d, widokowej, zasięg działania należy 71a, 71b, 71f–71i, dostosować do lokalnych warunków 6.5 Zapewnienie 72a, 72g, 72i, 76g, 76n, 77f, 77k, 77m, 100l, 101i, 101k, 122h, 137b, 138a–138c, 146iy, 147a, 147i, 175j, 175k, 182a, 183a–183c, 184a, 184j, 184w, 245a, 245b, 245p, 245r, 245w, 255j, k, 363b; 3. Wieże widokowe: 316g, 328f, 345a Zgodnie z podziałem Usuwanie drzew stwarzających zagrożenie bezpieczeństwa na w rozdziale 2 lp. 2 dla życia i zdrowia ludzkiego – według udostępnionych potrzeb ścieżkach, szlakach turystycznych i drogach 1) wykonanie nowych tablic informacyjnych, 6.6 Budowa nowych 2) budowa: obiektów infrastruktury a) miejsc odpoczynku, turystycznej b) zadaszeń, c) kładek, d) wież widokowych, Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 2 e) platform obserwacyjnych, f) pomostów pływających, g) wiat, h) ławek, i) miejsc ogniskowych, j) miejsc postojowych, k) ośrodków edukacyjnych – według potrzeb 1.3 Obszary objęte ochroną krajobrazową Lp. Rodzaj działania Zakres działania Utrzymanie Lokalizacja działania Remonty i konserwacje – według potrzeb budynków i budowli będących własnością Parku Bieżące remonty i konserwacja: Utrzymanie 1) tablic informacyjnych, infrastruktury 2) miejsc odpoczynku, turystycznej 3) zadaszeń i kładek, i edukacyjnej 4) wież widokowych, związanej Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 3 Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 3 5) platform obserwacyjnych, pomostów z udostępnianiem pływających, obszaru Parku 6) wiat, ławek, miejsc ogniskowych, 7) miejsc postojowych – według potrzeb Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 3 Wykup gruntów lub zawarcie z właścicielami gruntów umów określających warunki realizacji działań ochronnych – według potrzeb Ochrona cennych siedlisk przyrodniczych i gatunków na gruntach niebędących własnością Skarbu Państwa 1) promowanie tradycyjnej gospodarki rolnej – Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 3 Ochrona tradycyjnego sposobu gospodarowania i mozaikowego układu użytków rolnych, w tym zachowanie istniejących sadów ze starymi odmianami drzew utrzymanie obecnego stanu zagospodarowania użytków rolnych, 2) użytkowanie kośne, pastwiskowe lub kośno- -pastwiskowe, zgodnie z wymogami ochrony danego zbiorowiska roślinnego lub gatunków roślin, zwierząt lub grzybów, w sposób określony w porozumieniu zawartym między właścicielem lub posiadaczem nieruchomości a Parkiem, 3) wykonanie działań zgodnie z wymogami ochrony czynnej danego zbiorowiska roślinnego lub gatunków roślin, zwierząt lub grzybów, w sposób określony w porozumieniu zawartym między właścicielem lub posiadaczem nieruchomości a Parkiem – według potrzeb Prowadzenie rejestru obserwacji Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 3 Monitorowanie liczebności populacji roślin i zwierząt Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 3 Ograniczanie występowania gatunków obcych: 1) klon jesionolistny (Acer negundo); 2) czeremcha amerykańska (Padus serotina); 3) sosna Banksa (Pinus banksiana); Monitoring gatunków obcych Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 3 4) dąb czerwony (Quercus rubra); Usuwanie gatunków obcych, w sposób określony w porozumieniu zawartym między właścicielem lub posiadaczem nieruchomości a Parkiem 5) robinia akacjowa (Robinia pseudoacacia) Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 3 Wykonanie działań zgodnie z wymogami ochrony czynnej w sposób określony w porozumieniu zawartym między właścicielem lub posiadaczem nieruchomości a Parkiem Ochrona stanowisk występowania cennych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów 1) odnawianie oznakowania, bieżące remonty Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 3 Utrzymanie szlaków i tras turystycznych szlaków i tras turystycznych, 2) wykaszanie roślinności wzdłuż tras i kładek, 3) minimalizacja skutków antropopresji przez poprowadzenie ruchu turystycznego wytyczonymi trasami – według potrzeb Remonty: Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 3 Utrzymanie i bieżące remonty dróg 1) nawierzchni dróg, 2) rowów przydrożnych, 3) przepustów drogowych – według potrzeb Usuwanie drzew stwarzających zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego Zgodnie z podziałem w rozdziale 2 lp. 3 Zapewnienie bezpieczeństwa na ścieżkach, szlakach turystycznych i drogach 2. Działania ochronne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony w obszarze Natura 2000 Ostoja Poleska, obszarze Natura 2000 Polesie oraz obszarze Natura 2000 Bagno Bubnów, w częściach pokrywających się z obszarem Parku. Podmiotem odpowiedzialnym za realizację działań ochronnych jest Dyrektor Parku jako sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000 na gruntach będących w użytkowaniu wieczystym Parku lub będących jego własnością lub na podstawie porozumienia z władającym nieruchomością na gruntach niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku lub niebędących jego własnością. Lp. Przedmiot ochrony Działania ochronne Lokalizacja Jeziora: Łukie, Długie, Moszne, Karaśne 1) zachowanie siedliska przyrodniczego na całej powierzchni wszystkich jezior Parku; 3150 Starorzecza i naturalne eutroficzne zbiorniki wodne ze zbiorowiskami z Nympheion i Potamion 2) utrzymanie zespołów roślinności wodnej i szuwarowej 4030 Suche wrzosowiska Działania obligatoryjne: (Calluno-Genistion, Pohlio Callunion, Calluno- -Arctostaphylion) 68a, 68c, 317b, 363d, 363g, 352p, 352s, 352w, 352x, 353r, 363g, 363h, 364a 1) zachowanie siedliska przyrodniczego stanowiącego przedmiot ochrony, położonego na trwałych użytkach zielonych; 2) ekstensywne użytkowanie kośne, pastwiskowe lub kośno- -pastwiskowe trwałych użytków zielonych. 6120 Ciepłolubne śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae) 6230 Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie) Działania fakultatywne: 1) użytkowanie zgodne z wymogami odpowiedniego pakietu rolno- środowiskowo-klimatycznego w ramach obowiązującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, którego realizacja będzie zgodna z potrzebami ochrony siedliska; 2) wycinanie drzew i krzewów po 15 października oraz zebranie i wywiezienie biomasy w ciągu 2 tygodni – według potrzeb Działania obligatoryjne: 190h, 190l 1) zachowanie siedliska przyrodniczego stanowiącego przedmiot ochrony, położonego na trwałych użytkach zielonych; 2) ekstensywne użytkowanie kośne, pastwiskowe lub kośno- -pastwiskowe trwałych użytków zielonych. Działania fakultatywne: 1) użytkowanie zgodne z wymogami odpowiedniego pakietu rolno- środowiskowo-klimatycznego w ramach obowiązującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, którego realizacja będzie zgodna z potrzebami ochrony siedliska; 2) usuwanie drzew i krzewów, powodujące odsłanianie gleby i odnawianie się muraw; 3) wsiewanie (wrzesień, październik) rzadkich gatunków charakterystycznych dla muraw np. lepnicy litewskiej (Silene lithuanica) Działania obligatoryjne: 13cx, 13gx, 23j, 23n, 23o, 23s, 24c, 24g, 45d, 1) zachowanie siedliska 45i, 68a, 68c, 317b, przyrodniczego stanowiącego 317d, 317f, 352p, 352s, przedmiot ochrony, położonego na 352w, 352x, 353r, 355h, trwałych użytkach zielonych; 355p, 356n, 356o, 363d, 2) ekstensywne użytkowanie kośne, 363g, 363h, 364a, 367h, pastwiskowe lub kośno- 367i, 368a–368c -pastwiskowe trwałych użytków zielonych. Działania fakultatywne: Wycinanie drzew i krzewów (jesienią lub w zimie) oraz zebranie i wywiezienie biomasy w terminie 2 tygodni – w drugim roku obowiązywania Planu i następnie co 2 lata 23j, 23n, 23o, 23s, 24c, 24g, 355h, 355p, 356n, 356o, 367h, 367i, 368a–368c Działania obligatoryjne: 1) zachowanie siedliska przyrodniczego stanowiącego przedmiot ochrony, położonego na trwałych użytkach zielonych; 2) ekstensywne użytkowanie kośne, pastwiskowe lub kośno- -pastwiskowe trwałych użytków zielonych. Działania fakultatywne: Użytkowanie zgodne z wymogami odpowiedniego pakietu rolno- środowiskowo-klimatycznego w ramach obowiązującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, którego realizacja będzie zgodna z potrzebami ochrony siedliska 6410 Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) Działania obligatoryjne: 1) zachowanie siedliska przyrodniczego stanowiącego przedmiot ochrony, położonego na trwałych użytkach zielonych; 2) ekstensywne użytkowanie kośne, pastwiskowe lub kośno- -pastwiskowe trwałych użytków zielonych. Działania fakultatywne: Użytkowanie zgodne z wymogami odpowiedniego pakietu rolno- środowiskowo-klimatycznego w ramach obowiązującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, którego realizacja będzie zgodna z potrzebami ochrony siedliska 22m, 22r, 90gy, 100f, 226k, 227f, 227h, 228i, 228j, 236d, 236h, 237c, 237f, 237g, 237o, 310c, 310f, 310i, 310k, 310l, 312f, 312h, 312j, 313b, 313c, 313f, 313g, 313i, 313l, 313n, 313p–313t, 314i, 318c, 319c, 321b, 325a, 329c, 329f, 329k, 329l, 331c, 331d, 331f–331h, 332ax, 332dx, 335fx, 342b, 342bx, 342c, 342dx, 342fx, 342g, 342h, 342i, 342l, 342m, 342n, 342r, 342s, 342x, 342y, 344a, 344c, 344f, 344h, 345ax, 345b, 345f–345h, 345l, 345m, 345n, 345o, 345p, 345t, 345w, 345x, 348a, 348f, 348g, 348j–348l, 349a, 349d, 349f, 351b, 351f, 351g, 352b–352d, 352h, 352i, 352l, 352o, 6510 Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) 352p, 353a, 353ax, 353bx, 353h, 353j, 353p, 353r, 353z, 354a, 354b, 354g, 354h, 354p, 355a, 355f–355j, 355m, 355p, 356a, 356j, 357b, 358a, 358b, 360b, 360d, 360f, 360j, 361ax, 361b, 361bx, 361c, 361d, 361g, 361k–361n, 361s, 361t, 361w, 361y, 361z, 362a, 362ax, 362c, 362cx, 362g, 362m, 362p, 362s, 362x, 362y, 363d, 363g-h, 363n, 363r–363z, 364a–364m, 364x, 365f, 365h, 365l, 365m, 365n, 366a, 366m, 366p, 367cx, 367dx, 367x, 367y, 368d, 368r, 368t, 368x, 368z, 371a, 371c, 371g, 371h, 371s, 371t Działania obligatoryjne: 38b, 42f, 43d, 46c, 47z, 48ax, 48gx, 48ix, 48s, 1) zachowanie siedliska 48t, 48x, 48y, 48z, 49f, przyrodniczego stanowiącego 49t, 50rx, 71a, 71c, 71d, przedmiot ochrony, położonego 71g, 71n, 71o, 73a, 73p, na trwałych użytkach zielonych; 74b, 75f, 76g, 76h, 89k, 2) ekstensywne użytkowanie kośne, 89l, 89m, 90mx, 90px, pastwiskowe lub kośno- 90s, 90wx, 90xx, 90yx, -pastwiskowe trwałych użytków 90z, 93d, 94b, 94f, 94g, zielonych. 145cx, 145gx–145tx, Działania fakultatywne: 145xx, 145yx, 184dx, Użytkowanie zgodne z wymogami 184gy, 184zx, 189i, odpowiedniego pakietu rolno- 208d, 208f, 208j, 208k, środowiskowo-klimatycznego 208n, 208ox, 208rx, w ramach obowiązującego Programu 208tx, 222gy, 222ry, Rozwoju Obszarów Wiejskich, 222wx, 233g, 233h, którego realizacja będzie zgodna 233k–233n, 233p, 246g, z potrzebami ochrony siedliska 262ay, 262by, 262cy, 262my, 262sx, 262tx, 262wy, 263h, 263i, 312d–312j, 313a, 313b, 313f, 313n, 313r, 313s, 342b, 342h, 342i, 342m, 342s, 357jx, 357nx, 357px, 360b, 360j, 360l, 361b, 361m, 361o, 361s, 361w, 361x, 362c, 362m, 365f, 365l, 365n, 367cx, 367m, 367x, 368b, 368bx, 7110Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) 7140 Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio- -Caricetea) 7210 Torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) 368c, 368d, 368mx, 368nx, 368o, 368ox, 368p–368s, 368sx, 368t, 368tx, 368w, 368wx, 368x, 368xx, 368y, 368yx, 368z, 370a–370h, 371b Działania obligatoryjne: 112f, 112i, 122a, 122l, 130i, 138a, 146a, 146ax, Zachowanie siedliska przyrodniczego 146b, 146fx, 146g, stanowiącego przedmiot ochrony. 146gx, 146h, 146j, 146k, Działania fakultatywne: 146o, 146s, 146t, 146w, 1) usuwanie (po 15 października) 146x, 146y drzew i krzewów, z pozostawieniem pojedynczych sosen o karłowatym, torfowiskowym pokroju; usunięcie pozyskanej biomasy – według potrzeb; 2) utrzymanie wysokiego poziomu wód gruntowych, pozostawienie bez ingerencji istniejących rowów Działania obligatoryjne: 100k, 100l, 101i, 129k, 130i, 137b, 137g, 138a, Zachowanie siedliska przyrodniczego 152f, 153c, 155a, 209b, stanowiącego przedmiot ochrony. 209c, 217f, 227b, 228a, Działania fakultatywne: 253h 1) usuwanie drzew i krzewów, z pozostawieniem pojedynczych sosen o karłowatym pokroju wraz z uprzątnięciem pozyskanej biomasy – według potrzeb; 2) usuwanie ekspansywnych gatunków rodzimych – trzciny pospolitej (Phragmites australis); 3) wykaszanie powierzchni pokrytych trzciną pospolitą (Phragmites australis) lub innymi wysokimi bylinami wraz z usuwaniem pozyskanej biomasy; 4) utrzymanie wysokiego poziomu wód gruntowych wraz z pozostawieniem bez ingerencji istniejących rowów Działania obligatoryjne: 314i, 315m, 316m, 320b, 321b, 322b, 323a, 324b, Zachowanie siedliska przyrodniczego 325a, 326a, 326f, 327c, stanowiącego przedmiot ochrony. 327g, 328a, 330b, 340b, Dzialania fakultatywne: 340d, 341b, 341f, 341j, 1) utrzymanie właściwego poziomu 343a, 350a, 350c, 351a, wody – około 0–20 cm powyżej 351b, 351g, 351i, 360b, poziomu gruntu; 361b, 362c, 362f, 362l, 10 7230 Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o chrakterze młak, turzycowisk i mechowisk 11 9170 Grąd środkowoeuropejski i subkontynentalny (Galio- -Carpinetum, Tilio-Carpinetum) 362o, 362p 2) piętrzenie wody w okresach jej niedostatku w siedlisku, w miarę potrzeby w latach niedoboru wody; 3) użytkowanie zgodne z wymogami odpowiedniego pakietu rolno- środowiskowo-klimatycznego w ramach obowiązującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, którego realizacja będzie zgodna z potrzebami ochrony siedliska Działania obligatoryjne: 313c, 313g, 313i, 313r, 314i, 341b, 342b, 342c, Zachowanie siedliska przyrodniczego 342m, 342x, 344a, 344g, stanowiącego przedmiot ochrony. 345cx, 346g, 346n, Działania fakultatywne: 351b, 351g, 356b, 358a, 1) piętrzenie wody w okresach jej 360b, 361g, 361k, 362c, niedostatku w siedlisku – według 362f, 362g, 362p, 362s, potrzeb, w latach niedoboru wody; 362x, 362y, 371c, 371g, 2) usuwanie ekspansywnych gatunków 371s rodzimych – trzciny pospolitej (Phragmites australis) przez wykaszanie wraz z usunięciem biomasy – według potrzeb; 3) użytkowanie zgodne z wymogami odpowiedniego pakietu rolno- środowiskowo-klimatycznego w ramach obowiązującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, którego realizacja będzie zgodna z potrzebami ochrony siedliska Wykonanie działań z zakresu 1b, 1k–1m, 3c, 9r, 10a, przebudowy drzewostanów w ramach 11b, 11c, 11f, 11n, 17w, ochrony czynnej (stabilizującej, 17x, 18c–18f, 19b–19d, renaturyzacyjnej, rekonstrukcyjnej) 19j, 20f, 25gx, 25hx, przyspieszających proces odtwarzania 28g, 28h, 28k, 28gx, właściwego stanu ochrony siedliska 29a, 30n, 31h, 31n, 31o, przyrodniczego 32b, 32c, 32f, 32h, 32i, 32z, 33a, 37nx, 37ox, 46wx, 46xx, 47c, 49i, 50l, 52bx, 53k, 54a, 54b, 58f, 58n, 60d, 60k, 63m, 74o, 74fx, 74gx, 78g, 79d, 90l, 93h, 93n, 104a, 104c, 112f, 113m, 113n, 149n, 161m, 161n, 166f, 187w, 190ix, 191j, 195b, 195c, 195g, 195h, 195l, 195o, 221k, 221sx, 361cx, 371l, 371n 12 1516 aldrowanda pęcherzykowata (Aldrovanda vesiculosa) 13 1393sierpowiec błyszczący (Drepanocladus (Hamatocaulis) vernicosus) 14 1902 obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) 15 1903 lipiennik Loesela (Liparis loeselii) 16 1617 starodub łąkowy (Angelica palustris (=Ostericum palustre)) Działania obligatoryjne: 100k, 101i, 129l, 153c, Zachowanie siedlisk gatunku 245b, 253o stanowiącego przedmiot ochrony. Działania fakultatywne: 1) usuwanie części okazów osoki aloesowatej (Stratiotes aloides) i tworzenie małych enklaw z powierzchnią wody pozbawioną tego gatunku – według potrzeb; 2) przenoszenie części okazów aldrowandy pęcherzykowatej (Aldrovanda vesiculosa) w miejsca niezacienione, osłonięte przed falowaniem Działania obligatoryjne: 209c, 253f, 253h Zachowanie siedlisk gatunku stanowiącego przedmiot ochrony. Działania fakultatywne: 1) usuwanie nalotu drzew i krzewów z płatów siedliska – według potrzeb; 2) ręczne usuwanie trzciny (Phragmites australis) z siedliska – corocznie Działania obligatoryjne: Obszar Parku, wokół Zachowanie siedlisk gatunku stanowisk występowania stanowiącego przedmiot ochrony. Działania fakultatywne: 1) usuwanie krzewów i podrostu drzew – co 2 lata; 2) w przypadku pojawienia się na stanowiskach trzcinnika piaskowego (Calamagrostis epigejos) usuwanie pędów tej rośliny – według potrzeb Działania obligatoryjne: 101i, 253h, 362c, 364g Zachowanie siedlisk gatunku stanowiącego przedmiot ochrony. Działania fakultatywne: 1) usuwanie nalotu drzew i krzewów z płatów siedliska – raz na 2 lata; 2) ręczne usuwanie trzciny (Phragmites australis) z siedliska – raz na 3 lata Działania obligatoryjne: 255i, 342b, 342c, 349m, Zachowanie siedlisk gatunku 358a, 360b, 360j, 361g, stanowiącego przedmiot ochrony. 361k, 362a, 362c, 362y, Działania fakultatywne: 363g, 364b, 365f, 366a, Koszenie oraz zebranie skoszonej 366p, 371c, 371g biomasy w terminie 2 tygodni – raz na 2 lata 17 1042zalotka większa (Leucorrhinia pectoralis) 18 1065 przeplatka aurinia (Euphydryas (Eurodryas, Hypodryas) aurinia) 19 6169 przeplatka maturna (Hypodryas maturna) 8z, 34jx, 36r, 37k, 77a, Działania obligatoryjne: 102t, 122j, 138a, 153c, Zachowanie siedlisk gatunku 245b, 253h, 259Ac, stanowiącego przedmiot ochrony 314i, 317t, 328a, 341b Działania fakultatywne: 1) utrzymanie dotychczasowego poziomu wód w rzekach i jeziorach oraz obecnego stanu uwilgotnienia siedlisk hydrogenicznych przez sterowanie odpływem na ciekach i rowach melioracyjnych obszaru zlewni; 2) w przypadku braku możliwości spowolnienia odpływu – wykonanie ekspertyzy hydrologicznej określającej możliwości i potrzeby budowy urządzeń piętrzących; 3) wykonanie urządzeń piętrzących, zgodnie z ustaleniami ekspertyzy Działania obligatoryjne: 135g, 313i, 317b, 345l, Zachowanie siedlisk gatunku 360b, 364b, 371c stanowiącego przedmiot ochrony Działania fakultatywne: 1) utrzymanie dotychczasowego stanu uwilgotnienia siedlisk hydrogenicznych przez sterowanie odpływem na ciekach i rowach melioracyjnych obszaru zlewni; 2) w przypadku braku możliwości spowolnienia odpływu wykonanie ekspertyzy hydrologicznej określającej możliwości i potrzeby budowy urządzeń piętrzących; 3) wykonanie urządzeń piętrzących, zgodnie z ustaleniami ekspertyzy z uwzględnieniem potrzeb zachowania ciągłości ekologicznej cieków wodnych; 4) wycinanie odrostów drzew i krzewów Działania obligatoryjne: 313i, 345l, 364b Zachowanie siedlisk gatunku stanowiącego przedmiot ochrony Działania fakultatywne: Ograniczanie nadmiernego zacienienia stanowisk przez wycinanie odrostów drzew i krzewów na polanach wśród lasów łęgowych 20 1060 czerwończyk nieparek (Lycaena dispar) 21 4038 czerwończyk fioletek (Lycaena helle) 22 6177 modraszek telejus (Maculinea (Phengaris) teleius) Działania obligatoryjne: 313i, 317b, 345l, 364b, Zachowanie siedlisk gatunku 371c stanowiącego przedmiot ochrony. Działania fakultatywne: 1) utrzymanie dotychczasowego poziomu wód w rzekach i jeziorach oraz obecnego stanu uwilgotnienia siedlisk hydrogenicznych przez sterowanie odpływem na ciekach i rowach melioracyjnych obszaru zlewni; 2) w przypadku braku możliwości spowolnienia odpływu wykonanie ekspertyzy hydrologicznej określającej możliwości i potrzeby budowy urządzeń piętrzących; 3) wykonanie urządzeń piętrzących, zgodnie z ustaleniami ekspertyzy z uwzględnieniem potrzeb zachowania ciągłości ekologicznej cieków Działania obligatoryjne: 313i Zachowanie siedlisk gatunku stanowiącego przedmiot ochrony. Działania fakultatywne: 1) koszenie łąk z pozostawieniem płatów z rdestem wężownikiem (Polygonum bistorta) – w drugiej połowie sierpnia; 2) utrzymanie dotychczasowego stanu uwilgotnienia łąk przez sterowanie odpływem na ciekach i rowach melioracyjnych obszaru zlewni; 3) w przypadku braku możliwości spowolnienia odpływu – wykonanie ekspertyzy hydrologicznej określającej możliwości i potrzeby budowy urządzeń piętrzących; 4) wykonanie urządzeń piętrzących zgodnie z ustaleniami ekspertyzy Działania obligatoryjne: 135g, 313i, 317b, 345l, Zachowanie siedlisk gatunku 360b, 364b, 371c stanowiącego przedmiot ochrony. Działania fakultatywne: 1) koszenie łąk z pozostawieniem płatów z krwiściągiem lekarskim (Sanguisorba officinalis) dostosowane do biologii gatunku – zabieg wykonywany w drugiej połowie sierpnia; 23 6179 modraszek nausitous (Maculinea (Phengaris) nausithous) 24 1083 jelonek rogacz (Lucanus cervus) 25 1145 piskorz (Misgurnus fossilis) 26 6236 strzebla błotna (Phoxinus (=Eupallasella) percnurus) 27 5339 różanka (Rhodeus sericeus amarus) 1. 1166 traszka grzebieniasta (Triturus cristatus). 2. 1188 kumak nizinny (Bombina bombina) 2) zachowanie mrowisk gatunków: Myrmica scabrinodis, Myrmica rubra, Myrmica ruginodis i Myrmica rugulosa Działania obligatoryjne: 135g, 313i, 345l, 360b, Zachowanie siedlisk gatunku 364b, 371c stanowiącego przedmiot ochrony. Działania fakultatywne: 1) koszenie łąk z pozostawieniem płatów z krwiściągiem lekarskim (Sanguisorba officinalis) dostosowane do biologii gatunku – zabieg wykonywany w drugiej połowie sierpnia; 2) zachowanie mrowisk gatunków: Myrmica scabrinodis, Myrmica rubra, Myrmica ruginodis i Myrmica rugulosa 1) pozostawianie dębów (Quercus Grądy i skupiska starych spp.) i ich martwych pni w różnym dębów na obszarze Parku stadium rozkładu; 2) prowadzenie kontroli przez Służby Parku Narodowego mających na celu przeciwdziałanie kolekcjonerstwu 1) przebudowa struktury gatunkowej 1) Jezioro Łukie; ichtiofauny; 2) Stawy Pieszowolskie 2) ochrona ichtiofauny przed niekorzystnymi warunkami abiotycznymi 1) wytypowanie potencjalnych Torfianki na obszarze obiektów spełniających Parku wymagania siedliskowe dla gatunku; 2) reintrodukcja i monitoring stanu populacji 1) przebudowa struktury gatunkowej Jezioro Łukie ichtiofauny; 2) ochrona ichtiofauny przed niekorzystnymi warunkami abiotycznymi 1) odtwarzanie i utrzymanie miejsc Obszar Parku rozrodu; 2) budowa przepustów pod drogami; 3) rozstawianie lub budowa płotków ochronnych w sąsiedztwie dróg i przenoszenie wędrujących płazów poza pas drogowy; 29 1220 żółw błotny (Emys orbicularis) 1. A021 bąk (Botaurus stellaris). 2. A022 bączek (Ixobrychus minutus) 31 A027 czapla biała (Egretta alba) 32 A031 bocian biały (Ciconia ciconia) 33 A030 bocian czarny (Ciconia nigra) 4) wyszukiwanie stanowisk gatunków o zwiększonej śmiertelności spowodowanej rozjeżdżaniem przez pojazdy – w celu zastosowania procedur wymienionych w pkt 2 1) odtwarzanie i utrzymanie miejsc Obszar Parku rozrodu i regularnego bytowania przez: a) zachowanie ekstensywnego użytkowania muraw napiaskowych i innych piaszczystych miejsc – przez koszenie po 1 sierpnia lub ekstensywny wypas owiec (w liczbie nie większej niż 10 osobników/ha lub 1DJP) po 15 czerwca, b) usuwanie roślinności zielnej, krzewów i drzew; 2) zabezpieczanie lęgowisk przed drapieżnikami; 3) wyszukiwanie stanowisk i miejsc lęgowych; 4) wykupy gruntów 1) odłów lub odstrzał jenota Obszar Parku (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 2) przeprowadzanie inwentaryzacji w sezonie lęgowym – raz na 3 lata 1) odłów lub odstrzał jenota Obszar Parku (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 2) przeprowadzenie inwentaryzacji w sezonie lęgowym – raz na 3 lata 1) przenoszenie gniazd Obszar Parku zlokalizowanych na słupach energetycznych na platformy i ich zabezpieczanie, w szczególności przez usuwanie nadmiaru materiału gniazdowego; 2) przeprowadzenie inwentaryzacji w sezonie lęgowym 1) budowa platform gniazdowych Obszar Parku i zabezpieczanie gniazd; 2) kontrola zajętych gniazd; 3) wyznaczanie stref ochronnych 34 A060 podgorzałka (Aythya nyroca) 35 A072 trzmielojad (Pernis apivorus) 36 1. A081 błotniak stawowy (Circus aeruginosus). 2. A082 błotniak zbożowy (Circus cyaneus). 3. A084 błotniak łąkowy (Circus pygargus) 37 1. A089 orlik krzykliwy (Clanga pomarina). 2. A075 bielik (Haliaeetus albicilla) 38 1. A119 kropiatka (Porzana porzana). 2. A120 zielonka (Porzana parva). 3. A122 derkacz (Crex crex) 1) odłów lub odstrzał jenota 1) Stawy Bruskie; (Nyctereutes procyonoides), 2) Stawy Pieszowolskie; wizona amerykańskiego (Neovison 3) Jezioro Łukie; vison) i lisa (Vulpes vulpes); 4) Łąki Pociągi 2) ekstensywne użytkowanie stawów rybnych; 3) przeprowadzenie inwentaryzacji w sezonie lęgowym lub wykorzystanie danych z Monitoringu Ptaków Polski koordynowanego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Inwentaryzacja Obszar Parku w sezonie lęgowym – corocznie 1) odłów lub odstrzał jenota 1) Stawy Bruskie; (Nyctereutes procyonoides), 2) Stawy Pieszowolskie; wizona amerykańskiego 3) Jezioro Łukie; (Neovison vison) i lisa (Vulpes 4) Bagno Bubnów; vulpes); 5) Bagno Staw; 2) ekstensywne użytkowanie stawów 6) Łąki Pociągi rybnych; 3) inwentaryzacja w sezonie lęgowym, monitoring liczebności gatunku – co 3 lata; 4) zabezpieczanie gniazd; 5) zachowanie siedlisk gatunków stanowiących przedmiot ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych; 6) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych Inwentaryzacja Obszar Parku w sezonie lęgowym – corocznie Działania obligatoryjne: Obszar Parku 1) zachowanie siedlisk gatunków stanowiących przedmiot ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych; 2) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych. 39 A127 żuraw (Grus grus) 40 1. A156 rycyk (Limosa limosa). 2. A154 dubelt (Gallinago media) Działania fakultatywne: 1) odłów lub odstrzał jenota (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 2) inwentaryzacja w sezonie lęgowym; 3) użytkowanie zgodne z wymogami odpowiedniego pakietu rolno- środowiskowo-klimatycznego w ramach obowiązującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, którego realizacja będzie zgodna z potrzebami ochrony gatunku 1) odłów lub odstrzał jenota Obszar Parku (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 2) regulacja populacji dzika (Sus scrofa) na poziomie do 30% populacji – od 1 listopada do końca lutego; 3) inwentaryzacja w sezonie lęgowym lub wykorzystanie danych z Monitoringu Ptaków Polski koordynowanego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska – co 3–5 lat; 4) monitoring populacji nielęgowej – corocznie Działania obligatoryjne: Obszar Parku 1) zachowanie siedlisk gatunków stanowiących przedmiot ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych; 2) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych. Działania fakultatywne: 1) użytkowanie zgodne z wymogami odpowiedniego pakietu rolno- środowiskowo-klimatycznego w ramach obowiązującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, którego realizacja będzie zgodna z potrzebami ochrony gatunku; 41 1. A193 rybitwa rzeczna (Sterna hirundo). 2. A196 rybitwa białowąsa (Chlidonias hybridus). 3. A197 rybitwa czarna (Chlidonias niger). 4. A198 rybitwa białoskrzydła (Chlidonias leucopterus) 42 A215 puchacz (Bubo bubo) 43 A222 Uszatka błotna (Asio flammeus) 44 1. A104 jarząbek (Tetrastes bonasia). 2. A224 lelek (Caprimulgus europaeus) 2) odłów lub odstrzał, jenota Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 3) inwentaryzacja w sezonie lęgowym – corocznie lub wykorzystanie danych z Monitoringu Ptaków Polski koordynowanego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska 1) odłów lub odstrzał jenota 1) Jezioro Łukie; (Nyctereutes procyonoides), 2) Jezioro Moszne; wizona amerykańskiego 3) Jezioro Długie; (Neovison vison) i lisa (Vulpes 4) Jezioro Karaśne; vulpes); 5) Stawy Pieszowolskie; 2) budowa i utrzymanie platform 6) Stawy Bruskie; lęgowych; 7) Rozlewisko Bubnów; 3) inwentaryzacja w sezonie lęgowym – corocznie 8) Łąki Pociągi 1) odłów lub odstrzał jenota Obszar Parku (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 2) budowa i utrzymanie platform lęgowych; 3) inwentaryzacja w sezonie lęgowym 1) odłów lub odstrzał jenota Obszar Parku (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 2) inwentaryzacja w sezonie lęgowym; 3) zachowanie siedlisk gatunków stanowiących przedmiot ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych; 4) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych 1) odłów lub odstrzał jenota Obszar Parku (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 2) pozostawianie otwartych powierzchni w ubogich i suchych siedliskach borowych 45 A229 zimorodek (Alcedo atthis) 46 A236 dzięcioł czarny (Dryocopus martius) 47 1. A234 dzięcioł zielonosiwy (Picus canus). 2. A238 dzięcioł średni (Dendrocopos medius) 48 1. A239 dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos). 2. A320 muchołówka mała (Ficedula parva) 49 A246 lerka (Lullula arborea) 1) odłów lub odstrzał jenota Obszar Parku (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 2) odtworzenie i utrzymanie niezarośniętych skarp lęgowych wzdłuż cieków wodnych; 3) inwentaryzacja w sezonie lęgowym 1) utrzymanie (co najmniej na Obszar Parku obecnym poziomie) udziału starodrzewów drzewostanów liściastych i mieszanych z udziałem dębów w wieku powyżej 80 lat; 2) pozostawianie drzew martwych i zamierających; 3) inwentaryzacja w sezonie lęgowym 1) utrzymanie (co najmniej na Obszar Parku obecnym poziomie) udziału drzewostanów liściastych i mieszanych z udziałem dębów w wieku powyżej 80 lat; 2) pozostawianie drzew martwych i zamierających; 3) inwentaryzacja w sezonie lęgowym 1) utrzymanie (co najmniej na Obszar Parku obecnym poziomie) udziału starodrzewów drzewostanów liściastych i mieszanych z udziałem dębów w wieku powyżej 80 lat; 2) pozostawianie drzew martwych i zamierających, w szczególności w pobliżu brzegów lasów i cieków wodnych; 3) inwentaryzacja w sezonie lęgowym 1) odłów lub odstrzał jenota Obszar Parku (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 2) zachowanie polan śródleśnych i nieużytków w sąsiedztwie borów świeżych 50 A272 podróżniczek (Luscinia svecica) 51 A294 wodniczka (Acrocephalus paludicola) 52 1. A307 jarzębatka (Sylvia nisoria). 2. A338 gąsiorek (Lanius collurio) 53 A379 ortolan (Emberiza hortulana) 54 A409 cietrzew (Lyrurus tetrix) (podgatunek kontynentalny) 1) odłów lub odstrzał jenota Obszar Parku (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 2) pozostawianie zakrzewień w strefie pomiędzy lasem a podmokłymi łąkami i torfowiskami Działania obligatoryjne: Obszar Parku 1) zachowanie siedlisk gatunków stanowiących przedmiot ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych; 2) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych. Działania fakultatywne: 1) użytkowanie zgodne z wymogami odpowiedniego pakietu rolno- środowiskowo-klimatycznego w ramach obowiązującego Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich, którego realizacja będzie zgodna z potrzebami ochrony gatunku; 2) odłów lub odstrzał jenota (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 3) inwentaryzacja w sezonie lęgowym lub wykorzystanie danych z Monitoringu Ptaków Polski koordynowanego przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska Odłów lub odstrzał jenota Obszar Parku (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes) Odłów lub odstrzał jenota Obszar Parku (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes) 1) odłów lub odstrzał jenota Obszar Parku (Nyctereutes procyonoides), wizona amerykańskiego (Neovison vison) i lisa (Vulpes vulpes); 55 A255 świergotek polny (Anthus campestris) 56 1352 wilk (Canis lupus) 57 1337 bóbr europejski (Castor fiber) 58 1355 wydra europejska (Lutra lutra) 2) usuwanie drzew i krzewów na tokowiskach; 3) inwentaryzacja tokowisk; 4) czasowe ograniczenie ruchu turystycznego i prac leśnych w pobliżu czynnych tokowisk Działania obligatoryjne: Obszar Parku 1) zachowanie siedlisk gatunku stanowiącego przedmiot ochrony, położonych na trwałych użytkach zielonych; 2) ekstensywne użytkowanie kośne, kośno-pastwiskowe lub pastwiskowe trwałych użytków zielonych. Działania fakultatywne 1) utrzymanie nieporośniętych krzewami i drzewami muraw napiaskowych; 2) ekstensywne użytkowanie muraw napiaskowych – koszenie lub wypas owiec w liczbie nie większej niż 10 osobników/ha lub 1DJP 1) wyłączenie z prac w ekosystemach Obszar Parku leśnych obszaru w pobliżu stałego miejsca przebywania osobników; 2) nieprowadzenie odstrzałów redukcyjnych w rewirze; 3) określenie wielkości zajmowanego rewiru; 4) określenie biomasy potencjalnych ofiar 1) inwentaryzacja, monitoring Obszar Parku i ochrona stanowisk; 2) utrzymanie drzew i krzewów nad brzegami cieków, zbiorników i rozlewisk wody 1) rozpoznanie rozmieszczenia Obszar Parku i określenie trendu populacji; 2) kontrola czystości wód oraz stopnia skażenia środowisk wodnych przez substancje toksyczne i elementy wywołujące zakwaszenie i eutrofizację wód Rozdział 8 OKREŚLENIE SPOSOBÓW MONITORINGU REALIZACJI ZADAŃ OCHRONNYCH ORAZ ICH SKUTKÓW Lp. Rodzaj działania Skutek realizacji działania ochronnego ochronnego i przedmiot ochrony Przebudowa Osiągnięcie właściwego stanu ochrony drzewostanów na siedliska przyrodniczego: siedlisku 1) na 40 ha w ciągu 5 lat przyrodniczym 9170 obowiązywania Planu; Grąd 2) na 100 ha w ciągu 10 lat środkowoeuropejski obowiązywania Planu; i subkontynentalny 3) na 143,64 ha w ciągu 15 lat (Galio-Carpinetum, obowiązywania Planu Tilio-Carpinetum) Powiększenie Powiększenie powierzchni siedliska powierzchni przyrodniczego zachowanego we siedliska właściwym stanie ochrony przyrodniczego 4030 Suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, Pohlio Callunion, Calluno- -Arctostaphylion) przez usuwanie krzewów i podrostu drzew z pozostawieniem pojedynczych drzew sosny zwyczajnej (Pinus sylvestris) 1. Usuwanie 1) utrzymywanie siedliska bez drzew krzewów i podrostu i krzewów; drzew na siedlisku 2) zwiększenie liczebności lepnicy przyrodniczym litewskiej (Silene lithuanica) Ciepłolubne, śródlądowe murawy napiaskowe (Koelerion glaucae). 2. Wysiewanie na stanowisku nasion lepnicy litewskiej (Silene lithuanica) Sposób monitoringu źródło informacji częstotliwość zbierania informacji Wyniki zleconych Na bieżąco, prac po monitoringowych wykonaniu działań ochronnych Wyniki zleconych Co 4 lata prac monitoringowych Wyniki zleconych Co 4 lata prac monitoringowych Powiększenie 1) wzrost udziału bliźniczki psiej trawki Co 4 lata powierzchni siedliska (Nardus stricta); przyrodniczego 2) utrzymywanie siedliska 6230 Górskie przyrodniczego bez drzew i krzewów i niżowe murawy Wyniki zleconych prac monitoringowych oraz bez ekspansywnych roślin zielnych bliźniczkowe jak trzcinnik piaskowy (Calamagrostis (Nardion – płaty epigejos) bogate florystycznie), przez usuwanie krzewów i drzew oraz ekstensywny wypas owiec Koszenie siedliska Osiągnięcie 80% powierzchni siedliska przyrodniczego przyrodniczego we właściwym stanie ochrony Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe (Molinion) Wyniki zleconych Co 4 lata prac monitoringowych Koszenie siedliska Osiągnięcie 40% powierzchni siedliska Co 4 lata przyrodniczego przyrodniczego we właściwym stanie 6510 Niżowe Wyniki zleconych prac ochrony oraz brak siedlisk w złym stanie monitoringowych i górskie świeże łąki ochrony użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) Usuwanie odrośli Osiągnięcie 90% powierzchni siedliska drzew i krzewów przyrodniczego we właściwym stanie w obrębie siedliska ochrony przyrodniczego 7110 Torfowiska wysokie z roślinnością torfotwórczą (żywe) Usuwanie odrośli Osiągnięcie 90% powierzchni siedliska drzew i krzewów przyrodniczego we właściwym stanie oraz koszenie ochrony trzciny pospolitej (Phragmites australis) w obrębie siedliska przyrodniczego 7140 Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z klasy Scheuchzerio- -Caricetea) Wyniki zleconych Co 4 lata prac monitoringowych Wyniki zleconych Co 4 lata prac monitoringowych Usuwanie odrośli Osiągnięcie 90% powierzchni siedliska drzew i krzewów przyrodniczego we właściwym stanie oraz koszenie ochrony w obrębie siedliska przyrodniczego 7210 Torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Caricetum buxbaumii, Schoenetum nigricantis) 10 Usuwanie drzew Osiągnięcie 90% powierzchni siedliska i krzewów w obrębie przyrodniczego we właściwym stanie siedliska ochrony przyrodniczego 7230 Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk 11 Usuwanie krzewów Utrzymywanie siedliska gatunku bez i podrostu drzew drzew i krzewów oraz ekspansywnych gatunków roślin zielnych na stanowiskach występowania gatunku 1393 sierpowiec błyszczący (Drepanocladus (Hamatocaulis) vernicosus) 12 Usuwanie krzewów 1) utrzymywanie siedliska gatunku bez i podrostu drzew drzew i krzewów; oraz ekspansywnych 2) liczba osobników na poziomie co gatunków roślin najmniej 100 pędów, powyżej 30% zielnych na pędów generatywnych stanowiskach występowania gatunku 1902 obuwik pospolity (Cypripedium calceolus) 13 Usuwanie krzewów 1) utrzymywanie siedliska gatunku bez i podrostu drzew drzew i krzewów; oraz ekspansywnych 2) zachowanie co najmniej 4 stanowisk gatunków roślin Wyniki zleconych Co 5 lat prac monitoringowych Wyniki zleconych Co 5 lat prac monitoringowych Sprawozdanie Co 3 lata Służb Parku Narodowego Sprawozdanie Raz w roku Służb Parku Narodowego Sprawozdanie Raz w roku Służb Parku Narodowego gatunku oraz liczebności populacji na zielnych na poziomie 400–500 osobników stanowiskach występowania gatunku 1903 lipiennik Loesela (Liparis loeselii) 14 Koszenie lub wypas Liczba osobników gatunku na poziomie Raz w roku stanowisk gatunku około 1000 sztuk 1617 starodub łąkowy (Angelica palustris (=Ostericum palustre)) Sprawozdanie Służb Parku Narodowego 15 Poprawa warunków 1) stopień zarośnięcia stanowiska przez Raz na 3 lata rozwoju gatunku drzewa i krzewy poniżej 10%; 1065 przeplatka 2) dostępność bazy pokarmowej aurinia (Euphydryas gąsienic–zagęszczenie rośliny (Eurodryas, żywicielskiej czarcikęsu łąkowego Hypodryas) aurinia) (Succisa pratensis) minimum 40 osobników na 100 m 16 Poprawa warunków 1) dostępność bazy pokarmowej Wyniki zleconych prac monitoringowych Sprawozdanie Raz w roku rozwoju gatunku gąsienic – jesion wyniosły (Fraxinus 6169 przeplatka excelsior), mikrosiedlisk maturna o odpowiednim stopniu (Euphydryas uwilgotnienia oraz odpowiednie (Hypodryas) nasłonecznienie stanowiska; maturna) 2) liczba osobników motyli powyżej 5 sztuk na 100 m transektu Służb Parku Narodowego 17 Poprawa warunków 1) stopień zarośnięcia stanowiska przez Raz na 5 lat rozwoju gatunku drzewa i krzewy poniżej 10%; 1060 czerwończyk 2) dostępność bazy pokarmowej nieparek (Lycaena gąsienic – zagęszczenie rośliny dispar) Wyniki zleconych prac monitoringowych żywicielskiej szczawiu lancetowatego (Rumex hydrolapathum) powyżej 50 osobników na stanowisku 18 Poprawa warunków 1) stopień zarośnięcia stanowiska przez Raz w roku rozwoju gatunku drzewa i krzewy poniżej 10%; 4038 czerwończyk 2) dostępność bazy pokarmowej fioletek (Lycaena gąsienic – zagęszczenie rośliny helle) żywicielskiej rdestu wężownika (Polygonum bistorta) powyżej 50 osobników na stanowisku Sprawozdanie Służb Parku Narodowego 19 Poprawa warunków 1) stopień zarośnięcia stanowiska przez Raz w roku rozwoju gatunku drzewa i krzewy poniżej 25%; 6179 modraszek Sprawozdanie Służb Parku Narodowego 2) powierzchnia stanowisk powyżej 1 ha; nausitous 3) dostępność bazy pokarmowej (Maculinea gąsienic – pokrycie płatu siedliska (Phengaris) przez roślinę żywicielską krwiściąg nausithous) lekarski (Sanguisorba officinalis) minimum 20%; 4) dostępność gniazd mrówek gospodarzy 20 Poprawa warunków 1) stopień zarośnięcia stanowiska przez Raz w roku rozwoju gatunku drzewa i krzewy poniżej 25%; 6177 modraszek 2) powierzchnia stanowisk powyżej telejus (Maculinea 1 ha; (Phengaris) teleius) 3) dostępność bazy pokarmowej gąsienic – pokrycie płatu siedliska przez roślinę żywicielską krwiściąg lekarski (Sanguisorba officinalis) minimum 20%; 4) dostępność gniazd mrówek gospodarzy Sprawozdanie Służb Parku Narodowego 1. Sposoby monitoringu stanu ochrony siedlisk przyrodniczych będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska w części pokrywającej SPOSOBY MONITORINGU STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH LUB GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I ICH SIEDLISK, Monitoring na stałych Inspektoratu Ochrony zgodnie z metodyką Metoda i zakres monitoringu BĘDĄCYCH PRZEDMIOTAMI OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARU NATURA 2000 POLESIE powierzchniach ORAZ OBSZARU NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU Głównego Częstotliwość Raz na trzy lata kontroli lipiec–sierpień jednokrotnie w okresie Co 4 lata, Długie, Moszne, powierzchni Jeziora: Łukie, Rodzaj Ekosystemy nieleśne na Karaśne Inspektoratu Ochrony parametr/wskaźnik Zgodnie z metodyką Kontrolowany Rozdział 9 monitoringu Środowiska Głównego przyrodniczego Kod siedliska Pohlio Callunion, Calluno-Arctostaphylion) Suche wrzosowiska (Calluno-Genistion, zbiorniki wodne ze zbiorowiskami Starorzecza i naturalne eutroficzne Przedmiot ochrony z Nympheion i Potamion się z granicami Parku Lp. Środowiska wegetacyjnym wegetacyjnym wegetacyjnym wegetacyjnym wegetacyjnym jednokrotnie jednokrotnie jednokrotnie jednokrotnie w sezonie Co 4 lata, w sezonie Co 4 lata, w sezonie Co 4 lata, w sezonie Co 4 lata, w sezonie ubogich glebach ubogich glebach ubogich glebach piaszczystych piaszczystych piaszczystych Ekosystemy Ekosystemy Ekosystemy Ekosystemy nieleśne na nieleśne na nieleśne na siedliskach wilgotnych nieleśne na siedliskach świeżych Niżowe i górskie świeże łąki użytkowane ekstensywnie (Arrhenatherion elatioris) Górskie i niżowe murawy bliźniczkowe (Nardion – płaty bogate florystycznie) Ciepłolubne, śródlądowe murawy Zmiennowilgotne łąki trzęślicowe napiaskowe (Koelerion glaucae) (Molinion) wegetacyjnym wegetacyjnym wegetacyjnym wegetacyjnym jednokrotnie jednokrotnie jednokrotnie jednokrotnie Co 4 lata, w sezonie Co 4 lata, w sezonie Co 4 lata, w sezonie Co 4 lata, w sezonie Ekosystemy Ekosystemy Ekosystemy Ekosystemy nieleśne na bagiennych nieleśne na bagiennych nieleśne na bagiennych nieleśne na bagiennych siedliskach siedliskach siedliskach siedliskach (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio- z roślinnością ze związku Rhynchosporion Torfowiska wysokie zdegradowane, lecz zdolne do naturalnej lub stymulowanej Torfowiska przejściowe i trzęsawiska Torfowiska wysokie z roślinnością Obniżenia na podłożu torfowym torfotwórczą (żywe) -Caricetea) regeneracji wegetacyjnym wegetacyjnym jednokrotnie jednokrotnie w sezonie w sezonie Co 10 lat Co 5 lat, Co 5 lat, Co 6 lat Co 6 lat Ekosystemy leśne Ekosystemy leśne monitoringowe monitoringowe powierzchnie powierzchnie Obszar Parku Ekosystemy Ekosystemy nieleśne na bagiennych nieleśne na bagiennych siedliskach siedliskach – stałe – stałe 91D0 - Torfowiska nakredowe (Cladietum marisci, Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Górskie i nizinne torfowiska zasadowe i subkontynentalny (Galio-Carpinetum, Wszystkie siedliska przyrodnicze w tej girgensohnii-Piceetum) i brzozowo- Caricetum buxbaumii, Schoenetum -sosnowe bagienne lasy borealne o charakterze młak, turzycowisk Grąd środkowoeuropejski tabeli od lp. 1 do lp. 12 Tilio-Carpinetum) i mechowisk nigricantis) 2. Sposoby monitoringu stanu ochrony gatunków ptaków wymienionych w załączniku I do Dyrektywy Ptasiej oraz gatunków roślin i zwierząt wymienionych w załączniku II do Dyrektywy Siedliskowej i ich siedlisk, będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, obszaru Natura 2000 Polesie i obszaru Natura 2000 Metoda i zakres monitoringu 1) liczenie odzywających się 1) liczenie odzywających się samców oraz notowanie wszystkich stwierdzeń; samców oraz notowanie zbiorników wodnych 2) kontrole wszystkich i rozlewisk Terminy kontroli Od czerwca do 20 kwietnia – 20 maja lipca 3 (jedna kontrola Liczba kontroli 3–4 kontrole, Co najmniej wieczorna, 2 poranne) obowiązywania planu ochrony: Częstotliwość 2, 6, 10, 14 i 18 2, 6, 10, 14 i 18 kontroli (rok 1 – pierwszy, 2 – drugi) Siedlisko gatunku rozlewiska Zbiorniki Zbiorniki Bagno Bubnów, w częściach pokrywających się z obszarem Parku wodne, wodne, monitoringu odzywających odzywających Wskaźnik się samców Liczba Liczba gatunku Kod A021 A022 Bąk (Botaurus Przedmiot ochrony (Ixobrychus stellaris) Bączek Lp. 1) wyszukiwanie potencjalnych uzupełniony o informacje o ich miejsc lęgów i wyszukanie zbiorników wodnych oraz wszystkich stwierdzeń; Wyszukiwanie wszystkich 2) coroczne rejestrowanie stanie zasiedlenia i liczbie wszystkich stwierdzeń 2) kontrole wszystkich gniazd, cenzus gniazd zajętych gniazd; gniazdowania rozlewisk piskląt połowie czerwca wyszukiwania 1) 10 kwietnia – końca maja; kwietnia do 2) 1 – 20 lipca 1) od połowy 2) w drugiej 10 maja; w celu gniazd wysiadywania jaj, 2 kontrole (jedna wieczorne bądź druga w okresie wychowywania 3 – 4 kontrole (co 15 dni) w okresie młodych) poranne 2, 6, 10, 14 i 18 4, 8, 12, 16 i 20 Otwarte tereny Otwarte tereny z zabudową rozlewiska rozlewiska podmokłe zbiorniki i płytkie wiejską wodne się samców Liczba par Liczba par lęgowych lęgowych A027 A031 (Ciconia ciconia) (Egretta alba) Czapla biała Bocian biały minutus) 1) kontrola wszystkich terenów 2) możliwość wykorzystania Ptaków Polski Głównego 2) wyszukiwanie nowych zbiorników wodnych; metodyki Monitoringu 3) monitoring znanych 1) kontrola wszystkich lokalizacji gniazd; stanowisk leśnych; 2) 20 czerwca – 1) 25 kwietnia – 20 kwietnia; 1) 20 marca – 30 czerwca; 20 lipca 2) lipiec 2 kontrole (jedna gatunku – należy wychowywania a w przypadku przeprowadzić wysiadywania stwierdzenia 2 kontrole, w celu potwierdzenia zajęcia 3) obserwacja ptaków dorosłych 2) sprawdzanie gniazd znanych nieodnalezionych wcześniej 4) kontrola sukcesu lęgowego 1) potwierdzenie obecności ptaków w odpowiednim w rewirach z nieznanym gniazdem oraz kontrola Inspektoratu Ochrony oraz wyszukiwanie noszących pokarm któregoś z nich; gniazd zajętych; lokalizacjach, Środowiska środowisku; gniazd połowa czerwca; maja – pierwsza 2) trzecia dekada połowa lipca; 1) druga połowa druga dekada 4) pierwsza – czerwca; 3) pierwsza sierpnia kontrole od świtu do godziny 09.00 wykrycia samic w lipcu w celu z młodymi, 3 kontrole 4 kontrole w okresie jaj, druga w okresie młodych) Corocznie Corocznie Tereny leśne Zbiorniki wodne Liczba par Liczba par lęgowych lęgowych A030 A060 (Aythya nyroca) (Ciconia nigra) Bocian czarny Podgorzałka 3, 7, 11, 15 i 19 przylegające do Lasy liściaste i mieszane, otwartych terenów Liczba par lęgowych A072 (Pernis apivorus) Trzmielojad 1) ustalenie liczby rewirów równomiernie wszystkie 1) ustalenie liczby rewirów potencjalne siedliska (20 – 30 punktów na 2) liczenia z punktów gatunku (20 – 30 punktów gatunku (20 – 30 punktów równomiernie wszystkie 1) ustalenie liczby rewirów równomiernie wszystkie potencjalne siedliska potencjalne siedliska 2) liczenia z punktów pokrywających lęgowych; lęgowych; 100 km2) 1) kwiecień – maj: godziny 07.00 1) trzecia dekada 2 – 3 godziny 2 – 3 godziny dekada maja: kwietnia – obserwacji obserwacji z punktu; cały dzień pierwsza 2) lipiec, od 2 kontrole 2 kontrole 1, 5, 9, 13 i 17 Corocznie Trzcinowiska Trzcinowiska zbiorników z zaroślami zbiorników torfowiska wodnych, wokół wokół i łąki Liczba par Liczba par lęgowych lęgowych A081 A082 stawowy (Circus zbożowy (Circus aeruginosus) Błotniak Błotniak cyaneus) 2) liczenia z punktów pokrywających pokrywających na 100 km2) na 100 km2) lęgowych; lipca – połowa godziny 07.00 połowa lipca: 1) trzecia dekada dekada maja, 2 – 3 godziny 2) druga połowa 2) druga dekada sierpnia, od od godziny obserwacji 07.00 cały kwietnia – cały dzień z punktu; czerwca – z punktu; pierwsza pierwsza dzień 2 kontrole 1, 5, 9, 13 i 17 z roślinnością rzadziej pola z zaroślami, Łąki, bagna, szuwarową i zaroślową torfowiska torfowiska wodnych, uprawne i łąki Liczba par lęgowych A084 Błotniak łąkowy pygargus) (Circus 2) wyszukiwanie gniazd w celu 8 – 10 punktów na 100 km2 3 – 4 punkty na 100 km2; 1) określanie liczby zajętych określenia efektywności Liczenia odzywających się samców we wszystkich 2) liczenia z punktów, 1) liczenia z punktów, rewirów; lęgów 2) 10 – 30 czerwca 09.00 – 14.00; 09.00 – 12.00, 1) 20 kwietnia – 2 – 3 godziny 2) 15 – 31 lipca, w godzinach w godzinach Maj w odstępie obserwacji 1) 20 lutego – 20 marca; z punktu 10 – 15 dni 5 maja, 2 kontrole nocne zajętych gniazd po zachodzie 2 kontrole, dodatkowo 2 kontrole 2 kontrole cały dzień 1, 5, 9, 13 i 17 Corocznie Corocznie lasy, mieszane pól uprawnych, Stare, rozległe w sąsiedztwie łąk i pastwisk w sąsiedzwie zbiorników i liściaste, Stare lasy mieszane i liściaste wodnych Zbiorniki wodne, odzywających Liczba par Liczba par lęgowych lęgowych Liczba A089 A075 A119 Orlik krzykliwy (Haliaeetus pomarina) Kropiatka albicilla) (Porzana (Aquila Bielik stawów, zbiorników wodnych, odpowiednie siedliska gatunku 1) nasłuchy odzywających się cieków wodnych i rozlewisk z wyznaczonych punktów Liczenia odzywających się w szczególności w pobliżu Liczenia odzywających się równomiernie całość samców we wszystkich o siedliskach gatunku, siedliskach gatunku samców, wszystkie par prowadzone pokrywających obszaru Parku; Na przełomie maja W końcu czerwca wschodem słońca Maj w odstępie 20 kwietnia, od do 3 godzin po godziny przed 10 – 15 dni 25 marca – wschodzie i czerwca 2 kontrole nocne 2 kontrole nocne po zachodzie od 22.00 do 3 kontrole słońca słońca świtu 2, 6, 10, 14 i 18 1, 5, 9, 13 i 17 1, 5, 9, 13 i 17 (populacja wędrowna corocznie) Wilgotne tereny tereny otwarte tereny otwarte bagienne lasy, Podmokłe, torfowiska podmokłe Podmokłe otwarte odzywających odzywających się samców się samców się samców Liczba par Liczba Liczba A120 A122 A127 (Porzana parva) Derkacz (Crex Żuraw (Grus porzana) Zielonka crex) grus) 1) kontrola znanych tokowisk 1) coroczna ocena liczebności 3) możliwość wykorzystania Ptaków Polski Głównego i wyszukiwanie nowych, 2) liczenie ptaków powinno odbywać się na stałych, metodyki Monitoringu krajobrazowych, rzędu Inspektoratu Ochrony 2) liczenia wszystkich reprezentatywnych populacji lęgowej najliczniejszego powierzchniach w miejscach jej występowania; osobników na zlotowiskach; Środowiska kilku km oceny liczby par 1) koniec kwietnia 10 czerwca, dla 1) 20 kwietnia – z wyklutymi 2) 20 maja – pisklętami – początek 10 maja; godzinę przed 3 kontrole – 2 kontrole Corocznie Corocznie Podmokłe łąki, Podmokłe łąki, torfowiska bagna, bagna, Liczba par tokujących lęgowych Liczba A156 A154 Rycyk (Limosa (Gallinago limosa) Dubelt 2) możliwość wykorzystania Ptaków Polski Głównego metodyki Monitoringu Inspektoratu Ochrony Wyszukiwanie i liczenie wodnych i rozlewiskach Wyszukiwanie i liczenie wodnych i rozlewiskach wszystkich zbiornikach wszystkich zbiornikach wszystkie dogodne siedliska gatunku; czynnych gniazd na czynnych gniazd na Środowiska 2) połowa czerwca 1) trzecia dekada Od maja do lipca 3) koniec maja – 2) połowa maja; początek czerwca maja; maja; zachodem słońca 2 kontrole, cały 3 – 4 kontrole, lub o świcie cały dzień dzień 2, 6, 10, 14 i 18 2, 6, 10, 14 i 18 i rozlewiska i rozlewiska torfowiska Wszystkie Wszystkie zbiorniki zbiorniki wodne wodne Liczba par Liczba par lęgowych lęgowych samców A193 A196 Rybitwa rzeczna (Sterna hirundo) (Chlidonias białowąsa hybridus) Rybitwa media) 1) przeprowadzenie nasłuchów na całej powierzchni Parku, Coroczna ocena liczebności aktualnie zajęte stanowiska podstawie liczenia gniazd, z punktów (czas nasłuchu Wyszukiwanie i liczenie wodnych i rozlewiskach wszystkich zbiornikach lęgowe i wyszukiwanie obejmująca wszystkie populacji lęgowej na czynnych gniazd na nowych – wyszukiwanie 1) od końca lutego 1) maj – czerwiec liczenie gniazd Od maja do lipca 2) druga połowa całodniowe czerwca – przez cały kolonii; kontrole marzec; 1) kontrola nocna zachodzie słońca, 3 – 4 kontrole, – 2 godziny po 2 kontrole, cały dzień cały dzień 2, 6, 10, 14 i 18 2, 6, 10, 14 i 18 Corocznie Stare, rozległe lasy w pobliżu bagien i wód i rozlewiska i rozlewiska Wszystkie Wszystkie zbiorniki zbiorniki wodne wodne Liczba par Liczba par terytoriów lęgowych lęgowych Liczba A197 A198 A215 Rybitwa czarna Puchacz (Bubo białoskrzydła leucopterus) (Chlidonias (Chlidonias Rybitwa niger) bubo) 0,5 godziny lub na transektach 2) liczenia ptaków tokujących, samców na całej powierzchni; równomiernie pokrywających 400 – 500 m), na transektach, typowe siedliska gatunku (co i wykazujących zachowania 1) wyszukiwanie stanowisk 2) prowadzenie stymulacji lęgowych w optymalnych głosowych na transektach 1) liczenie terytorialnych 2) wyszukiwanie śladów nasłuchy w punktach co gatunku w optymalnych siedliskach (w czerwcu) siedliskach gatunku; nasłuchy 2 minuty, niepokojących się co 300–400 m); 400 –500 m lęgowe 1) trzecia dekada 2) trzecia dekada 1) 1–20 czerwca; 2) uzupełniająca w czerwcu – i kwiecień; i kwiecień; 2) 1–20 lipca cały dzień 3) czerwiec marca marca do godziny 23.00 przed wschodem 3 kontrole nocne 1,5 – 2 godziny 17.00 do 03.00 – od godziny 2) kontrola 2 kontrole całonocne słońca 3, 7, 11, 15 i 19 Corocznie Podmokłe łąki Bory sosnowe w sąsiedztwie i torfowiska otwartych terenów terytoriów terytoriów Liczba Liczba A222 A224 (Asio flammeus) Uszatka błotna (Caprimulgus europaeus) Lelek oddziałowymi, co 150 –200 m; 2) nasłuchy, na 5 – 10 minut, w odpowiedzi na stymulację jeziorach, stawach i ciekach jarząbka (Bonasa bonasia) 1) liczenie zajętych nor na 1) liczenie na transektach przebiegających drogami zachowań terytorialnych w celu zarejestrowania leśnymi, liniami głosową 3) okres zimowy październik; 2) wrzesień – kwiecień; 1) marzec – Maj głównie godziny Trzy kontrole – i popołudniowe 1 kontrola, cały poranne dzień 3, 7, 11, 15 i 19 2, 6, 10, 14 i 18 Lasy liściaste (Picea abies) z domieszką pospolitego i mieszane i zbiorniki świerka Cieki terytoriów Liczba par lęgowych Liczba A104 A229 Jarząbek (Bonasa (Alcedo atthis) Zimorodek bonasia) podczas poruszania się pieszo 2 – 4 km/godzinę, opływanie z wykorzystaniem stymulacji powierzchni leśnych, tempo zbiorników 4–6 km/godzinę oddziałowych i dróg; całość 4 – 5 km/godzinę, nasłuchy transektach wzdłuż cieków 1-minutowe na przemian ze 2) liczenie osobników na 2) notowanie osobników stymulacją 1-minutową; wzdłuż transektów, bez stosowania stymulacji 1) liczenia z punktów i punkty wzdłuż linii głosowej; transekty transekty co 500 m obserwacyjnych wodnych; głosowej; 2) 10 – 30 kwietnia 10 kwietnia; 1) 20 marca – 06.00 – 11.00 w godzinach 2 kontrole, 3, 7, 11, 15 i 19 wodne Parku Bory i lasy mieszane Liczba par lęgowych A236 Dzięcioł czarny (Dryocopus martius) równomiernie pokrywających wydzieleń leśnych lub innych stymulację należy prowadzić całość odpowiednich siedlisk brzegów starorzeczy, tempo oddziałowych, dróg, granic elementów krajobrazu, np. z punktów co 150–200 m Wytyczenie transektów kontroli 25 ha/godzinę; 1) liczenia z punktów gatunku, wzdłuż linii charakterystycznych obserwacyjnych, 2) pierwsza dekada 1) ostatnia dekada 3) druga dekada 10 kwietnia; 1) 20 marca – kwietnia; kwietnia marca; w godzinach 2 kontrole, 3 kontrole 3, 7, 11, 15 i 19 3, 7, 11, 15 i 19 Świetliste lasy Starsze lasy liściaste liściaste Liczba par Liczba par lęgowych lęgowych A238 A234 Dzięcioł średni (Dendrocopos zielonosiwy Dzięcioł medius) 1-minutową, transekty co 500 m stymulacji głosowej; transekty podczas poruszania się pieszo z wykorzystaniem stymulacji z wykorzystaniem stymulacji oddziałowych i dróg; tempo 1-minutowe na przemian ze oddziałowych i dróg; całość 4–5 km/godzinę, nasłuchy 2) notowanie osobników 2) notowanie osobników wzdłuż transektów, bez wzdłuż transektów, bez stosowania stymulacji powierzchni leśnych; 1) liczenia z punktów i punkty wzdłuż linii stymulacją głosową i punkty wzdłuż linii głosowej; transekty obserwacyjnych głosowej; głosowej; 2) 10 – 30 kwietnia Od drugiej połowy pierwszych dni marca do kwietnia 06.00 – 11.00 07.00 – 13.00 2–3 kontrole godziny 3, 7, 11, 15 i 19 i mieszane Luźne lasy liściaste Liczba par lęgowych A239 (Dendrocopos (Picus canus) białogrzbiety leucotos) Dzięcioł optymalnych siedlisk gatunku tempo poruszania się pieszo 5 km/1 – 1,5godziny, punkty co 300–600 m; transekty co reprezentatywnych dla całej powierzchniach próbnych 2) liczenia śpiewających 1) liczenia osobników powierzchni na dwóch Kontrola wszystkich w najbardziej 3 x 3 km; samców 500 m 2) początek maja, 5.00 – 11.00; 3) połowa maja, 4.30 – 10.30; 4.00 – 10.00; w godzinach w godzinach w godzinach w godzinach 4.00 – 10.00 Od 20 maja do 4) koniec maja kwietnia, 10 czerwca, 1) połowa 4 kontrole 2 kontrole 4, 8, 12, 16 i 20 1, 5, 9, 13 i 17 prześwietlonyc Podmokłe łąki i torfowiska sosnowych Obrzeża h borów śpiewających śpiewających samców Liczba Liczba A246 A272 Lerka (Lullula Podróżniczek (Luscinia arborea) w zespołach 5–7 osobowych 2 godziny, liczenia obejmują powierzchni Bagna Bubnów zbiorników wodnych, strefy na powierzchniach, które 10 ha/1,5 godzinę), brzegi ekotonu pomiędzy łąkami i lasami, torfowiska i łąki można policzyć w około połączona ze stymulacją głosową (tempo kontroli 1) liczenia śpiewających i Bagna Staw; liczenia i lasami, torfowiskami należy prowadzić całą wytypowaną samców na całej z krzewami 2) 20 czerwca – ewentualnie do godziny 11.00 03.00 – 06.00, 10 czerwca; i w godzinach 19.00 – 21.00 w godzinach 1) 20 maja – 10 lipca i zakończenie do przed zachodem do 1,5 godziny kontroli od 1 1 godziny po rozpoczęcie 2 kontrole, zachodzie słońca Corocznie Bagno Bubnów i Bagno Staw śpiewających samców samców Liczba A294 (Acrocephalus Wodniczka paludicola) svecica) 1) kontrole na powierzchniach powierzchnię, obserwatorzy próbnych 1 x 1 km połączone przemieszczają się tyralierą 2) możliwość wykorzystania Liczenia na powierzchniach w odległości 50–70 m od Ptaków Polski Głównego 200 m, tempo przemarszu 10 powierzchni próbnych metodyki Monitoringu ze stymulacją co 200 m, Inspektoratu Ochrony siedlisk; w powierzchni wyznaczyć transekty co obejmujących mozaikę 1 km2/1–3 godzinę próbnych 1 km2; Środowiska siebie; Od drugiej dekady z odstępem 15–20 maja do 1 dekady 1) druga dekada czerwca, maja; dni świtu do godziny wschodu słońca 2 kontrole – od 4 kontrole – od 10.00 4, 8, 12, 16 i 20 3, 7, 11, 15 i 19 Tereny otwarte typowe dla Siedliska śpiewających śpiewających samców Liczba Liczba A307 A320 (Sylvia nisoria) mała (Ficedula Muchołówka Jarzębatka mniejszym niż 1km2/2 godziny trasy transektów wzdłuż ścian mniejszych; należy w całości obszaru; należy wyznaczyć Liczenia na 1 powierzchni powierzchniach próbnych Kontrola obejmuje całość równoległych liniach co lasów, alej śródpolnych, próbnej 5 km2 lub kilku powierzchni z tempem 2) piesze kontrole po 3) liczenia na pięciu kontrolować obszar 250 m; 2) trzecia dekada 4) trzecia dekada Pierwsza i druga 3) druga dekada koniec czerwca Połowa maja – dekada maja czerwca; czerwca maja; świtu do godziny 3 kontrole – od od godziny po godziny 11.00 2 kontrole – do południa świcie do 10.00 4, 8, 12, 16 i 20 4, 8, 12, 16 i 20 Podmokłe łąki i torfowiska siedliska gatunku Typowe gatunku Śpiewające Liczba par lęgowych samców samce A338 A379 Gąsiorek (Lanius (Emberiza hortulana) collurio) Ortolan parva) z pojedynczymi drzewami czy Liczenie grających wczesnym rankiem kogutów – nasłuchy obrzeży sadów, nieużytków i obserwacje bezpośrednie zadrzewień śródpolnych; Mapowanie terytoriów samców na podstawie 1 km/0,5 – 1 godzinę tempo przemarszu lokalizacji śpiewu w pobliżu upraw 2) 5 – 15 czerwca dekada kwietnia 1) 10 – 20 maja; Druga i trzecia w godzinach od godzina przed godziny 8.00 4 kontrole – 4.00 – 11.00 2 kontrole – wschodem słońca do 4, 8, 12, 16 i 20 Corocznie Podmokłe łąki i torfowiska polno-leśne Siedliska tokujących Liczba par lęgowych samców Liczba A409 A255 Świergotek polny (Lyrurus tetrix) campestris) Cietrzew (Anthus rozrodu, ofiar wilków, tropów, wyodrębnionych kompleksów typach siedlisk gatunku: rzeki, ponowie na obszarze dobrze rowy melioracyjne, zbiorniki wodne; liczenia powinny być wszelkich śladów obecności Monitoringiem należy objąć zlokalizowanych w różnych odcinkach po 1 km z każdej odchodów, a także słyszane szerokość 200 m od brzegu strony; zbiorniki wodne – 1) całoroczne obserwacje 10% znanych stanowisk i młodocianych, miejsc 2) tropienia wilków po wilków – obserwacje osobników dorosłych prowadzone na 2 km wycie wilków; leśnych Od listopada do końca marca Cały rok 1 kontrola Cały rok Corocznie Co 3 lata Cały obszar Cały obszar Parku Parku i opuszczonych, i opuszczonych, – obecności nor i liczba watah Zagęszczenie bobrowe na stwierdzeń: podstawie czynnych czynnych Rodziny – żeremi Bóbr europejski (Castor fiber) Wilk (Canis lupus) Na każdym zbiorniku wodnym o długości co najmniej 600 m wodnych transekt co 2 km, transekcie przerywa się po w głąb lądu; rzeki i rowy melioracyjne – po 100 m 1 transekt; na ciekach do 1000 m badania na odnalezieniu śladów z każdej strony 2 tygodniach 2) powtórzenie zimowym; kontroli po 1) w okresie 2 kontrole Co 3 lata wodne Parku i zbiorniki Cieki gatunków drzew – występowania – występowania ścinanych przez powodowanych pokarmowych, występowania – liczby tam, magazynów przez bobry i krzewów i wielkości Względna rozlewisk (rodziny) częstość bobry, europejska (Lutra Wydra lutra) 1) odłowy przy pomocy siatki zbiorników wodnych oraz 2) poszukiwanie jaj; Kontrola wszystkich herpetologicznej; i zastoisk wodnch rozlewisk, oczek 3) obserwacje Kwiecień – lipiec Kwiecień – lipiec 1 kontrola nocna 1 – 3 kontrole 3 – 4 kontrole, przynajmniej Co 3 lata Co 3 lata melioracyjnych, oczka, zastoiska rybnych, jezior, rzek i strumieni z wyłączeniem kałuż i kolein, stałych oczek podtopionych łąk, stawów wybranych rozlewiska wodnych, Zbiorniki 20 – 40 wodne, rowów Liczba miejsc Liczba miejsc rozrodu rozrodu Kumak nizinny grzebieniasta cristatus) (Bombina bombina) (Triturus Traszka 1) liczenie samic składających lęgowisk i miejsc bytowania jaja w miejscach lęgowych; Państwowego Monitoringu Państwowego Monitoringu 2) wyszukiwanie nowych Środowiska Głównego Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Zgodnie z metodyką Zgodnie z metodyką Środowiska 2) od kwietnia do maj – czerwiec; składania jaj: 1) w okresie Okres letni Okres letni września żółwia błotnego 1) codziennie składania jaj; orbicularis) aktywności 1 kontrola 1 kontrola w okresie w okresie 2) 5 razy (Emys Corocznie Co 3 lata Co 2 lata Cały obszar Torfianki Zbiorniki wodne Parku struktura płci Liczebność, liczebność, Względna z ustaloną metodyką struktura wiekowa Zgodnie i wieku Strzebla błotna Żółw błotny orbicularis) (Misgurnus percnurus) (Phoxinus Piskorz fossilis) (Emys Państwowego Monitoringu Państwowego Monitoringu Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Środowiska Głównego Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Inspektoratu Ochrony Inspektoratu Ochrony Inspektoratu Ochrony Zgodnie z metodyką Zgodnie z metodyką Zgodnie z metodyką Środowiska Środowiska Środowiska Środowiska 5 czerwca (liczenie Od trzeciej dekady (liczenie wylinek maja do połowy 1) 18 – 27 maja na transektach); 2) 20 maja – Okres letni dorosłych samców) lipca 1 kontrola 2 kontrole 1 kontrola Raz na 3 lata Raz na 5 lat Co 3 lata zbiorników Zbiorniki wodnych torfowisk Okolice Obrzeża niskich wodne Liczebność Liczebność z ustaloną metodyką populacji populacji Zgodnie sericeus amarus) Zalotka większa (Leucorrhinia (Euphydryas pectoralis) Przeplatka (Rhodeus Różanka aurinia) aurinia Państwowego Monitoringu Państwowego Monitoringu Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Środowiska Głównego Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Inspektoratu Ochrony Inspektoratu Ochrony Zgodnie z metodyką Zgodnie z metodyką Zgodnie z metodyką Zgodnie z metodyką Środowiska Środowiska Środowiska początku czerwca; Od końca maja do Od drugiej dekady pierwszej dekady początku sierpnia Od połowy lipca maja do trzeciej dekady sierpnia 1) od maja do 2) od lipca do lipca 2 kontrole 1 kontrola 2 kontrole 1 kontrola Raz na 3 lata Raz na 5 lat Raz w roku Raz w roku Wilgotne łąki Wilgotne łąki, wilgotnych i mokradła torfowisk Obrzeża obrzeża lasów Na Liczebność Liczebność Liczebność Liczebność populacji populacji populacji (Lycaena dispar) fioletek (Lycaena Czerwończyk Czerwończyk (Euphydryas (Hypodryas) Modraszek Przeplatka maturna) nieparek maturna helle) Państwowego Monitoringu Państwowego Monitoringu Państwowego Monitoringu Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Środowiska Głównego Środowiska Głównego Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Inspektoratu Ochrony Inspektoratu Ochrony Inspektoratu Ochrony Zgodnie z metodyką Zgodnie z metodyką Zgodnie z metodyką Środowiska Środowiska Środowiska Środowiska do końca sierpnia, Od końca maja do Lipiec – sierpień połowy lipca Lipiec 1 kontrola 1 kontrola 1 kontrola Raz w roku Raz na 5 lat Co 3 lata występowania występowania występowania stanowiskach stanowiskach stanowiskach Zbiorniki gatunku gatunku gatunku wodne Na Na w metodyce Liczebność Liczebność Wskaźniki stosowane Głównego populacji populacji populacji populacji (Lucanus cervus) pęcherzykowata Jelonek rogacz Aldrowanda (Aldrovanda (Phengaris) nausithous) (Phengaris) (Maculinea (Maculinea vesiculosa) Modraszek nausitous teleius) telejus Państwowego Monitoringu Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Inspektoratu Ochrony Zgodnie z metodyką Zgodnie z metodyką Środowiska Środowiska Czerwiec – Sierpień sierpień 1 kontrola 2 kontrole Co dwa lata Co dwa lata występowania stanowiskach Torfowiska gatunku Na rozmnażaniu się ogółem i liczba przez gatunek liczba pędów Inspektoratu powierzchni Środowiska zajmowanej stanowisk, służących Ochrony Liczba pędów Ocena Starodub łąkowy (Drepanocladus (Hamatocaulis) (=Ostericum vernicosus) Sierpowiec błyszczący palustre)) (Angelica palustris Państwowego Monitoringu Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Inspektoratu Ochrony Zgodnie z metodyką Zgodnie z metodyką Środowiska Środowiska Lipiec Maj 1 kontrola 1 kontrola Raz do roku Raz do roku występowania stanowiskach Torfowiska gatunku Na generatywnych) rozmnażaniu się generatywnych) rozmnażaniu się generatywnych) ogółem i liczba ogółem i liczba roślin (pędów roślin (pędów roślin (pędów liczba pędów liczba pędów stanowisk, stanowisk, służących służących Liczba pędów Liczba pędów Loesela (Liparis (Cypripedium calceolus) Lipiennik pospolity loeselii) Obuwik Zgodnie z metodyką Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska Zgodnie z metodyką Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska Co 10 lat Zgodnie z metodyką Państwowego Monitoringu Środowiska Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska Na stanowiskach występowania gatunków - Wskaźniki stanu siedliska zajmowanego przez przedmioty ochrony Wszystkie gatunki będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Poleska, obszaru Natura 2000 Polesie i obszaru Natura 2000 Bagno Bubnów Rozdział 10 OBSZARY I MIEJSCA UDOSTĘPNIANE DLA CELÓW NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH, TURYSTYCZNYCH, REKREACYJNYCH, AMATORSKIEGO POŁOWU RYB ORAZ OKREŚLENIE SPOSOBÓW ICH UDOSTĘPNIANIA 1. Obszary i miejsca udostępnione dla celów naukowych Obszary i miejsca udostępniane Cały teren Parku z wyłączeniem Sposoby udostępniania Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu Udostępnianie Parku pracownikom uczelni stref ochronnych, ostoi, miejsc i instytutów badawczych po uzyskaniu rozrodu lub regularnego aprobaty Rady Naukowej Parku dla danego przebywania rzadkich tematu badawczego i chronionych gatunków zwierząt 2. Obszary i miejsca udostępniane dla celów edukacyjnych Lp. Obszary i miejsca udostępniane Ośrodek Dydaktyczno- -Administracyjny w Urszulinie (266d) Ośrodek Dydaktyczno-Muzealny w Starym Załuczu (264a) Plac z wieżą widokową przy Bagnie Staw w Wojciechowie (345a) Plac z wieżą widokową przy Bagnie Bubnów w Zastawiu (328f) Plac z zadaszeniem nad Jeziorem Łukie (255k) Plac z zadaszeniem w Łowiszowie (144p) Sposoby udostępniania Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu Obiekt oraz teren przyległy – ogólnie dostępny Obiekt oraz teren przyległy – ogólnie dostępny Obiekt oraz teren przyległy – ogólnie dostępny Obiekt oraz teren przyległy – ogólnie dostępny Obiekt oraz teren przyległy – ogólnie dostępny Obiekt oraz teren przyległy – ogólnie dostępny 3. Obszary i miejsca udostępniane dla celów turystycznych i rekreacyjnych Lp. Obszary i miejsca udostępniane Sposoby Maksymalna liczba udostępniania osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu Ośrodek Dydaktyczno-Administracyjny w Urszulinie ( 266d) Obszar ogólnie dostępny Ośrodek Dydaktyczno-Muzealny w Starym Załuczu (264a) Obszar ogólnie dostępny Pola wypoczynkowe: Babsk, Łomnica, Łowiszów, Pieszowola (200o, 161r, 144p, 10n) Obszar ogólnie dostępny Plac z wieżą widokową przy Bagnie Staw w Wojciechowie (345a) Obszar ogólnie dostępny Plac z wieżą widokową przy Bagnie Bubnów w Zastawiu (328f) Plac z zadaszeniem nad Jeziorem Łukie (255k) Miejsca postoju pojazdów przy polach wypoczynkowych: Babsk i Łomnica (200o, 161r) oraz przy wieżach widokowych przy Bagnie Staw w Wojciechowie i Bagnie Bubnów w Zastawiu (345a, 328f) Miejsca postoju pojazdów przy polach wypoczynkowych: Łowiszów i Pieszowola (144p, 10n) Parking przy Ośrodku Dydaktyczno-Muzealnym w Starym Załuczu (264a) 4. Obszary i miejsca udostępniane dla celów amatorskiego połowu ryb Lp. Obszary i miejsca udostępniane Obszar ogólnie dostępny Obszar ogólnie dostępny Miejsca postojowe dla samochodów osobowych Miejsca postojowe dla samochodów osobowych i autobusów Miejsca postojowe dla samochodów osobowych i autobusów Sposoby udostępniania Stawy w pobliżu miejscowości Maksymalna liczba osób mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu 1. Połów ryb wędką z brzegu po uzyskaniu zezwolenia dyrektora Parku. Pieszowola (8s, 8z, 8dx, 10f, 11h, 11l, 11m, 12n, 13r) 2. Połów ryb bez zanęcania Stawy w pobliżu miejscowości Stary 1. Połów ryb wędką z brzegu po uzyskaniu zezwolenia dyrektora Parku. Brus (35b-d, 35f, 35k, 35l, 35m, 35p, 35s, 36p-t) 2. Połów ryb bez zanęcania Rozdział 11 WSKAZANIE MIEJSC, W KTÓRYCH MOŻE BYĆ PROWADZONA DZIAŁALNOŚĆ WYTWÓRCZA, HANDLOWA I ROLNICZA 1. Wykaz miejsc, w których może być prowadzona działalność wytwórcza i handlowa Lp. Miejsce udostępniane Ośrodek Dydaktyczno-Administracyjny w Urszulinie 266d Ośrodek Dydaktyczno-Muzealny w Starym Załuczu 264a Lokalizacja Pola wypoczynkowe: Babsk, Łomnica, Łowiszów, 200o, 161r, 144p, 10n Pieszowola Plac z wieżą widokową przy Bagnie Staw w Wojciechowie 345a Plac z wieżą widokową przy Bagnie Bubnów w Zastawiu 328f Plac z zadaszeniem nad Jeziorem Łukie 255k 2. Wykaz miejsc, w których może być prowadzona działalność rolnicza Lp. Miejsce udostępniane Grunty rolne: łąki trwałe, pastwiska, grunty orne, sady w obszarze ochrony czynnej na terenie całego Parku – ekstensywne użytkowanie gruntów rolnych Łąki bagienne na torfowiskach obwodu ochronnego Bubnów w oddziałach 308 – 316, 318 – 325, 329 – 331, 334 – 339, 342 – 345, 347 – 350, 352 – 358, 362, 371 – ekstensywne użytkowanie łąk bagiennych Obszar ochrony czynnej – wszystkie oddziały – pasieki o wielkości do 50 uli, ustawione w odległości nie mniejszej niż 2 km w linii prostej od siebie, łącznie do 500 uli na obszarze ochrony czynnej Parku Rozdział 12 USTALENIA DO STUDIÓW UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMIN, MIEJSCOWYCH PLANÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO, PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA LUBELSKIEGO, DOTYCZĄCE ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH NA OBSZARZE PARKU ORAZ NIEZBĘDNYCH DLA UTRZYMANIA LUB ODTWORZENIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH ORAZ GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT NA OBSZARZE NATURA 2000 OSTOJA POLESKA, OBSZARZE NATURA 2000 POLESIE I OBSZARZE NATURA 2000 BAGNO BUBNÓW, W CZĘŚCIACH POKRYWAJĄCYCH SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. Określa się następujące ustalenia do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego gmin Hańsk, Ludwin, Sawin, Sosnowica, Stary Brus, Urszulin, Wierzbica oraz do planu zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego dotyczące eliminacji lub ograniczania zagrożeń wewnętrznych i zewnętrznych dla obszarów położonych na obszarze Parku oraz jego otuliny: 1) w zakresie kształtowania struktury przestrzennej osadnictwa: a) dążenie do wyłączenia z zabudowy terenów w granicach Parku, z wyjątkiem: – wsi, przysiółków i kolonii: Karczunek, Kolonia Wola Wereszczyńska, Lejno (dawne Państwowe Gospodarstwo Rolne), Lipniak, Mietiułka (sołectwo Stary Brus), Nowiny, Olszowo, Stare Załucze (osiedle letniskowe), Wola Wereszczyńska oraz Wujek (sołectwo Zawadówka), dla których należy dopuścić modernizację i przebudowę budynków oraz wznoszenie nowych obiektów wyłącznie w obrębie już zabudowanych działek siedliskowych z przywróceniem lub zachowaniem cech architektury nawiązujących do wzorców regionalnych, – terenów zwartej zabudowy przysiółka Łowiszów (sołectwo Wytyczno), części dawnego Państwowego Gospodarstwa Rolnego Lejno oraz wsi Zbójno (nie dotyczy dwóch gospodarstw w południowo-wschodniej części wsi – w sąsiedztwie łąk „Ławki”), dla których należy dopuścić uzupełnianie zabudowy wyłącznie w oparciu o miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego sporządzony dla całej miejscowości (przysiółka), b) w otulinie Parku – dążenie do wyłączenia z zabudowy terenów północnej części wsi Karczunek w obszarze wzniesienia rozdzielającego dwie części Parku (Bagno Bubnów i Bagno Staw), z dopuszczeniem modernizacji i przebudowy budynków, z przywróceniem lub zachowaniem cech architektury regionalnej, c) w gminie Sosnowica – ograniczenie w granicach Parku i jego otuliny rozwoju zabudowy letniskowej wyłącznie do terenów z opracowanym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a jednocześnie odstąpienie od tworzenia planu miejscowego z przeznaczeniem pod zabudowę letniskową w miejscowości Lejno, pomiędzy wsią a granicą Parku od strony północnej, d) w zapisach miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego wszystkich gmin na obszarach położonych w granicach Parku i otuliny – dążenie do zalecania wznoszenia nowych obiektów i urządzeń w sposób i w formie zapewniającej spójne i harmonijne zagospodarowanie wsi, z uwzględnieniem wzorów regionalnych form budownictwa; szczególny nacisk na zachowanie i kontynuację tradycyjnych cech architektury należy położyć w następujących wsiach: w gminie Urszulin: Stare Załucze, Wereszczyn, Wincencin, Wola Wereszczyńska, Zawadówka; w gminie Sosnowica: Lejno, Pieszowola, Nowy Orzechów, Zbójno; w gminie Stary Brus: Wołoskowola, Stary Brus; w gminie Hańsk: Wojciechów; jako instrument niezbędny do realizacji tego zapisu wskazuje się opracowanie przez Park wzornika architektury regionalnej i ogrodów przydomowych Polesia Zachodniego w okresie do 31 grudnia 2022 r.; jako instrumenty wspomagające wskazuje się działania promocyjne i edukacyjne, e) dążenie do koncentracji zabudowy przez kontynuację i uzupełnianie istniejących historycznych układów osadniczych, f) dążenie do ograniczenia rozpraszania zabudowy na terenach otwartych i wzdłuż dróg, oraz do nielokalizowania na tych terenach nowej zabudowy siedliskowej i letniskowej; dotyczy to, w szczególności obszaru sołectw Babsk, Michałów, Michałowska Grobelka, Kolonia Wytyczno, Zbójno, Komarówka, Zamłyniec, Wołoskowola, Dominiczyn (wzdłuż drogi krajowej DK82), Kulczyn, Kolonia Kulczyn, Jagodno; szczegółowy układ terenów zabudowanych w tych sołectwach powinien być określony w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, g) dążenie do ukształtowania wyraźnego centrum wsi, przez koncentrację usług i utworzenie atrakcyjnych przestrzeni publicznych we wsiach Urszulin, Wola Wereszczyńska, Sosnowica, Nowy Orzechów, Stary Brus, Wołoskowola i Kulczyn, h) określenie wsi priorytetowych dla rozwoju turystyki, wraz ze wskazaniem stref rozwoju zabudowy i infrastruktury turystycznej; jako wsie priorytetowe w zakresie rozwoju funkcji turystycznej proponuje się w gminie Urszulin: Wolę Wereszczyńską, Zawadówkę, Babsk, Urszulin, Stare Załucze, Łomnicę, Wereszczyn, Wytyczno, Wólkę Wytycką; w gminie Sosnowica: Sosnowicę, Lejno, Nowy Orzechów, Stary Orzechów, Pieszowolę; w gminie Stary Brus: Stary Brus, Wołoskowolę; w gminie Hańsk: Kulczyn; w gminie Wierzbica: Tarnów; jednocześnie postuluje się we wskazanych wsiach rozwój funkcji turystycznej w oparciu o istniejący układ wsi (uzupełnianie i kontynuacja) oraz ograniczenie rozwoju osiedli letniskowych niezgodnych z tym układem przestrzennym (obecnie rozwijających się we wsiach Wytyczno, Stare Załucze, Lejno, Nowy Orzechów, Stary Orzechów); 2) w zakresie ochrony i kształtowania sieci powiązań przyrodniczych: a) wyznaczenie w nowoopracowywanych i poddawanych zmianie studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego, miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego oraz w planie zagospodarowania przestrzennego województwa lubelskiego dokładnego przebiegu i zasięgu korytarzy ekologicznych łączących poszczególne części Parku, a także Park z obszarami o szczególnym znaczeniu przyrodniczym, b) dążenie do wyłączenia z zabudowy korytarzy i ciągów ekologicznych łączących poszczególne części Parku, a także Park z jego przyrodniczym i krajobrazowym otoczeniem, w szczególności ze względu na wymóg zachowania spójności sieci obszarów Natura 2000, c) dążenie do wyłączenia obszaru korytarzy i ciągów ekologicznych oraz terenów w odległości 100 m od brzegów jezior i rzek (nie dotyczy terenów zabudowanych) ze stosowania ogrodzeń, d) zalecenie projektowania nowych oraz remontowania istniejących obiektów infrastruktury komunikacyjnej umożliwiających migrację zwierząt, w tym zwłaszcza płazów; zalecenie to dotyczy, w szczególności drogi krajowej DK82 (odcinek Urszulin – Kołacze), drogi wojewódzkiej nr 819 (odcinek Pieszowola – Wołoskowola), drogi powiatowej nr 1624L (odcinek Sosnowica – Urszulin), e) zalecenie projektowania i prowadzenia zalesień i zadrzewień śródpolnych rodzimymi gatunkami drzew i krzewów odpowiednimi do siedliska, wzdłuż korytarzy i ciągów ekologicznych; 3) w zakresie ochrony walorów krajobrazowych: a) nieprzesłanianie punktów i otwarć widokowych oraz bram krajobrazowych, b) utrzymanie obecnych form użytkowania najcenniejszych wnętrz architektoniczno-krajobrazowych, c) wyłączenie zwartego układu przestrzennego Parku, składającego się z funkcjonalnie powiązanych terenów, charakteryzujących się wspólnymi uwarunkowaniami i jednolitymi celami rozwoju (obszaru funkcjonalny Parku) z budowy elektrowni wiatrowych, d) wprowadzenie regulacji dotyczących rozwoju instalacji fotowoltaicznych przez:  wyłączenie terenu Parku oraz eksponowanych widokowo obszarów otuliny z lokalizacji naziemnych farm fotowoltaicznych o mocy powyżej 40kW,  wyłączenie pozostałego obszaru otuliny z lokalizacji farm fotowoltaicznych o mocy powyżej 200kW,  nakaz stosowania zieleni izolacyjnej przy zakładaniu farm fotowoltaicznych o powierzchni powyżej 0,5 ha,  promocja rozwoju indywidualnych instalacji do pozyskiwania energii ze źródeł odnawialnych w obrębie poszczególnych gospodarstw, e) prowadzenie sukcesywnej wymiany istniejących w granicach Parku napowietrznych sieci elektroenergetycznych i telekomunikacyjnych na sieci podziemne, f) zalecenie stosowania zadrzewień i zakrzewień w formie osłonowej i kompozycyjnej – w przypadku zabudowy zarówno istniejącej, jak i planowanej (zwłaszcza dysharmonijnej), z zastosowaniem gatunków rodzimych; zieleń izolacyjna łagodząca oddziaływania obiektów dysharmonijnych postulowana jest głównie we wsiach: Dębowiec, Pasieka, Górki, Zienki, Kolonia Kulczyn, a w mniejszym zakresie również Urszulin, Michałów, Wiązowiec (otoczenie jeziora Płotycze), Wola Wereszczyńska, Wereszczyn, Nowe Załucze, Pieszowola, Lipniak, Zbójno, Sosnowica (ze szczególnym uwzględnieniem wjazdów do wsi), Wołoskowola, a także w sąsiedztwie osiedli rekreacyjnych w Starym Załuczu, Jagodnie, Kolonii Kochanowskie, Zamłyńcu, Orzechowie Nowym i Lejnie, g) zalecenie wprowadzania szpalerów i alei drzew przy lokalnych drogach na terenie Parku i w jego otulinie; do takiego zagospodarowania wskazuje się odcinki dróg między wsiami Lipniak i Zbójno, Wola Wereszczyńska i Olszowo, Zawadówka i Stare Załucze, a także dla głównej drogi we wsi Nowiny; 4) w zakresie gospodarki rolnej i leśnej: a) zalecenie zachowania utrwalonego historycznie rozłogu pól i przyjaznego środowisku przyrodniczemu rolnictwa, b) zalecenie zmian obowiązujących dokumentów planistycznych w zakresie terenów przeznaczonych pod zalesienia:  ograniczenie zasięgu terenów przeznaczonych pod zalesienia, wyłączenie z zalesień obszarów, o wysokich walorach przyrodniczych i krajobrazowych na terenie Parku i jego otuliny (otoczenie zabudowy wsi: Stare Załucze, Wólka Wytycka, Wereszczyn, Wola Wereszczyńska, eksponowane wzniesienia we wsiach Wołoskowola, Serniawy),  zmiana zapisu w miejscowym planie zagospodarowania gminy Ludwin dopuszczającego zalesianie na wszystkich terenach łąk i pastwisk oraz terenów narażonych na podtopienie,  zalecenie ponownego wyznaczenia w planie zagospodarowania przestrzennego gminy Ludwin terenów przeznaczonych pod zalesienia w obszarze Parku i otuliny (część wsi Jagodno) mającego na celu ochronę cennych przyrodniczo fragmentów ekosystemów nieleśnych (głównie podtapianych łąk),  zalecenie projektowania i wprowadzania zalesień i zadrzewień o funkcji izolacyjnej, w celu przysłonięcia obiektów i obszarów dysharmonijnych na terenie Parku i jego otuliny we wsiach Dębowiec, Pasieka, Górki, Zienki, Kolonia Kulczyn; 5) w zakresie ochrony wód i gleb – zaleca się ograniczanie negatywnych oddziaływań związanych z lokalizacją w otoczeniu Parku inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko przez: a) wyłączenie terenu Parku oraz zlewni powiązanych z obszarem Parku z budowy kopalni węgla kamiennego, gazu łupkowego i torfu, b) wyłączenie terenu Parku oraz zlewni powiązanych z obszarem Parku z budowy dużych ferm hodowlanych powyżej 50 DJP, z wyłączeniem modernizacji i rozbudowy istniejących gospodarstw w granicach działek już zagospodarowanych jako fermy hodowlane, c) wyłączenie terenu Parku wraz ze strefą buforową o szerokości 10 km od granic Parku z zakładania i prowadzenia hodowli zwierząt futerkowych, d) niewprowadzanie do powierzchniowych wód gruntowych na obszarze Parku i otuliny Parku wód i ścieków oczyszczonych poniżej II klasy czystości, e) sukcesywne wyposażanie wszystkich jednostek osadniczych w infrastrukturę ochrony środowiska, a w szczególności w zbiorcze sieci kanalizacji sanitarnej; jako wsie wskazane w pierwszej kolejności do wyposażenia w sieć kanalizacji sanitarnej wskazuje się: w gminie Urszulin: Jamniki, Michałów i Michałowska Grobelka, Wereszczyn, Wola Wereszczyńska, Wólka Wytycka, Wytyczno (w tym Kolonia Wytyczno i Kolonia Kochanowskie), Zawadówka; w gminie Sosnowica: Górki, Lejno, Nowy Orzechów, Stary Orzechów, Pieszowola; w gminie Stary Brus: Dominiczyn, Wołoskowola; w gminie Ludwin: Jagodno; w gminie Hańsk: Kulczyn, w gminie Wierzbica: Karczunek, Tarnów, w gminie Sawin: Serniawy. 2. Wskazuje się następujące wsie jako obszary, dla których postuluje się sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego: w gminie Urszulin: Michałów i Michałowska Grobelka, Urszulin, Wytyczno, Wola Wereszczyńska; w gminie Sosnowica: Sosnowica, Nowy Orzechów, Lejno (fragment obejmujący Zamłyniec wraz z jeziorem Zagłębocze i otoczeniem wsi), Zbójno, Zienki; w gminie Stary Brus: Stary Brus, Wołoskowola; w gminie Hańsk: Kulczyn, Kolonia Kulczyn. Objaśnienia: Kody siedlisk przyrodniczych, nazwy siedlisk przyrodniczych oraz gatunków zwierząt lub roślin podano zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1713). Siedlisko przyrodnicze lub gatunek o znaczeniu priorytetowym. Kody gatunków ptaków zostały zaczerpnięte z portalu Eionet http:/bd.eionet.europa.eu/activities/ Natura_2000/reference_portal, będącego oficjalnym partnerem Europejskiej Agencji Środowiska (EEA). Parametry stanu ochrony: FV – właściwy, U1 – niezadowalający, U2 – zły, XX – nieznany. Parametry stanu ochrony zostały określone na podstawie rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 17 lutego 2010 r. w sprawie sporządzania projektu planu zadań ochronnych dla obszaru Natura 2000 (Dz. U. poz. 186, z późn. zm.). Obszar Parku jest podzielony na oddziały oznaczone liczbami lub liczbami i wielkimi literami oraz pododdziały oznaczone małymi literami, zgodnie z mapą przeglądową Parku. Liczba bądź liczba i wielka litera bez małych liter oznaczają cały oddział. Współrzędne punktów granicznych obszarów Natura 2000 zostały opracowane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych PL-1992, który jest jednym z układów tworzących państwowy system odniesień przestrzennych, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2020 r. poz. 276, 284, 782 i 1086), na podstawie danych z zasobów geodezyjnych Starostwa Włodawskiego, Starostwa Chełmskiego, Starostwa Parczewskiego i Starostwa Łęczyńskiego oraz z zasobów Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Gatunek posiada wyłącznie nazwę łacińską. Możliwość wprowadzania psów prowadzonych w kagańcu i na smyczy.

w sprawie ustanowienia planu ochrony dla Poleskiego Parku Narodowego

§ 1. Ustanowienie planu ochrony Poleskiego Parku Narodowego

§ 2. Niestosowanie ustaleń dotyczących eliminacji zagrożeń

§ 3. Termin wejścia w życie rozporządzenia

Załącznik