Załącznik

 PLAN OCHRONY DLA BABIOGÓRSKIEGO PARKU NARODOWEGO, OBSZARU MAJĄCEGO ZNACZENIE DLA WSPÓLNOTY OSTOJA BABIOGÓRSKA (KOD OBSZARU: PLH120001) ORAZ OBSZARU SPECJALNEJ OCHRONY PTAKÓW BABIA GÓRA (KOD OBSZARU: PLB120011) W CZĘŚCI POKRYWAJĄCEJ SIĘ Z OBSZAREM BABIOGÓRSKIEGO PARKU NARODOWEGO Rozdział 1 CELE OCHRONY PRZYRODY ORAZ WSKAZANIE PRZYRODNICZYCH I SPOŁECZNYCH UWARUNKOWAŃ ICH REALIZACJI 1. Cele ochrony przyrody Celem ochrony przyrody Babiogórskiego Parku Narodowego, zwanego dalej „Parkiem”, jest zachowanie unikatowych górskich ekosystemów z ich naturalną różnorodnością biologiczną, z kształtującymi je naturalnymi procesami przyrodniczymi oraz przywracanie właściwego stanu zniekształconym siedliskom przyrodniczym, siedliskom roślin, siedliskom zwierząt i siedliskom grzybów, zachowanie walorów krajobrazowych i kulturowych, a także kształtowanie właściwych postaw człowieka wobec przyrody. Priorytetem działań ochronnych Parku jest ochrona zwartego kompleksu silnie zróżnicowanych ekosystemów o bardzo wyraźnym strefowym układzie związanym z wysokością nad poziomem morza (n.p.m.) cechujących się wysokim stopniem naturalności oraz ciągłością przestrzenną i czasową zachodzących naturalnych procesów przyrodniczych. Celem ochrony jest również prowadzenie badań naukowych, inwentaryzacji przyrodniczej i monitoringu służących wzbogaceniu wiedzy i wypracowaniu skutecznych metod ochrony przyrody oraz właściwemu udostępnianiu obszaru Parku do celów naukowych, edukacyjnych, turystycznych, rekreacyjnych i sportowych na zasadach niewpływających negatywnie na jego przyrodę. 1.1. Celem ochrony przyrody nieożywionej jest: 1) zapewnienie naturalnego przebiegu procesów przyrodniczych warunkujących piętrowość rzeźby terenu, zróżnicowanie form terenu (formy osuwiskowe, peryglacjalne, niwalne i glacjalne) oraz unikatowe w Beskidach typy gleb i cechy hydrograficzne (piętra hydrograficzne, duża liczba źródeł i jeziorek osuwiskowych) na obszarze ochrony ścisłej; 2) ochrona przed erozją gleby pozbawionej roślinności na skutek działania czynników antropogenicznych; 3) ochrona gleby, wody i powietrza przed zanieczyszczeniami; 4) ochrona wód powierzchniowych (źródeł, potoków, jeziorek osuwiskowych i obszarów podmokłych) oraz wód podziemnych przed wpływami antropogenicznymi; 5) ochrona naturalnego charakteru źródlisk i pojedynczych źródeł. 1.2. Celem ochrony ekosystemów leśnych jest: 1) zapewnienie naturalnego przebiegu procesów przyrodniczych oraz utrzymanie naturalnej różnorodności biologicznej na obszarze ochrony ścisłej; 2) wspomaganie naturalnej regeneracji ekosystemów z uwzględnieniem potrzeb ochrony siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin, zwierząt i grzybów, oraz ich siedlisk na obszarze ochrony czynnej;  3) utrzymanie lub przywracanie do właściwego stanu ochrony zniekształconych ekosystemów, w tym siedlisk przyrodniczych: 9110 kwaśne buczyny (Luzulo-Fagetum), 9130 żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagenion, Galio odorati-Fagenion), 91D0 bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo- Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne, 91E0 łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae) i olsy źródliskowe, 9140 górskie jaworzyny ziołoroślowe (Aceri Fagetum), 9180 jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani), 9410 górskie bory świerkowe (Piceion abietis, część – zbiorowiska górskie) na obszarze ochrony czynnej. 1.3. Celem ochrony lądowych ekosystemów nieleśnych jest: 1) zapewnienie naturalnego przebiegu procesów przyrodniczych i kształtowania się różnorodności biologicznej na obszarze ochrony ścisłej, w tym siedlisk przyrodniczych: 4060 wysokogórskie borówczyska bażynowe (Empetro-Vaccinietum), 4070 zarośla kosodrzewiny (Pinetum mugo), 4080 subalpejskie zarośla wierzby lapońskiej lub śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacae), 6150 wysokogórskie murawy acydofilne (Juncion trifidi) i bezwapienne wyleżyska śnieżne (Salicion herbaceae), 6170 nawapienne murawy wysokogórskie (Seslerion tatrae) i wyleżyska śnieżne (Arabidion coeruleae), 6430 ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium), 8110 piargi i gołoborza krzemianowe, 8310 jaskinie nieudostępnione do zwiedzania; 2) odtwarzanie i utrzymanie półnaturalnych zbiorowisk łąkowych i zwiększanie ich różnorodności biologicznej, w tym właściwego stanu ochrony siedlisk przyrodniczych: 6520 górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion), 7230 górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk, 7140 torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea). 1.4. Celem ochrony ekosystemów wodnych jest: 1) zapewnienie naturalnego przebiegu procesów przyrodniczych w ekosystemach wodnych; 2) utrzymanie i poprawa retencji oraz czystości wód; 3) zachowanie siedlisk występowania organizmów wodnych oraz siedlisk wilgotnych i bagiennych związanych z ekosystemami wodnymi; 4) ochrona przed zanieczyszczeniami pochodzenia antropogenicznego; 5) ochrona źródeł mineralnych na orawskich podnóżach Babiej Góry. 1.5. Celem ochrony gatunków roślin, grzybów i ich siedlisk jest: 1) zachowanie lub przywrócenie naturalnego zróżnicowania genetycznego, gatunkowego oraz siedliskowego (w tym: mikrosiedlisk lasów naturalnych, siedlisk wodnych, podmokłych, ekotonowych); 2) zachowanie siedlisk półnaturalnych zbiorowisk nieleśnych i związanych z nimi zespołów roślinnych; 3) utrzymanie gatunków roślin rzadkich i zagrożonych oraz unikatowych lokalnych populacji gatunków o dużej randze florystycznej; 4) zapobieganie ekspansji gatunków obcych oraz ich wyeliminowanie lub maksymalne ograniczenie występowania na terenie Parku; 5) odtwarzanie i utrzymanie populacji gatunków i ich siedlisk, będących przedmiotami ochrony Natura 2000 we właściwym stanie ochrony, dotyczy to następujących gatunków: 1386 bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis), 4109 tojad morawski (Aconitum firmum moravicum), 4116 tocja karpacka (Tozzia carpathica).  1.6. Celem ochrony gatunków zwierząt i ich siedlisk jest: 1) zachowanie lub przywrócenie zróżnicowania genetycznego, gatunkowego i siedliskowego; 2) zachowanie zespołów zwierzęcych i związanych z nimi siedlisk (mikrosiedlisk), półnaturalnych zbiorowisk nieleśnych; 3) zapobieganie ekspansji gatunków obcych oraz ich wyeliminowanie lub maksymalne ograniczenie występowania na terenie Parku; 4) utrzymanie gatunków rzadkich i zagrożonych oraz unikatowych lokalnych populacji gatunków o dużej randze faunistycznej; 5) ograniczanie niekorzystnych zjawisk spowodowanych przegęszczeniem populacji niektórych gatunków; 6) utrzymanie lub odtwarzanie właściwego stanu ochrony gatunków będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000: 4014 biegacz urozmaicony (Carabus variolosus), 4024 sichrawa karpacka (Pseudogaurotina excellens), 1193 kumak górski (Bombina variegata), 2001 traszka karpacka (Triturus montandoni), 1352 wilk (Canis lupus), 1354 niedźwiedź brunatny (Ursus arctos); A108 głuszec (Tetrao urogallus), A217 sóweczka (Glaucidium passerinum), A223 włochatka (Aegolius funereus), A239 dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos), A241 dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus), A259 siwerniak (Anthus spinoletta), A267 płochacz halny (Prunella collaris), A282 drozd obrożny (Turdus torquatus); 7) utrzymanie właściwego stanu ochrony następujących gatunków będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000: 1361 ryś (Lynx lynx), A261 pliszka górska (Motacilla cinerea), A264 pluszcz (Cinclus cinclus); 8) rozpoznanie stanu zachowania gatunków i ich siedlisk: 4026 zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus), 2612 darniówka tatrzańska (Microtus tatricus), w przypadku stwierdzenia występowania osobników odtworzenie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony wymienionych gatunków. 1.7. Celem ochrony krajobrazu jest: 1) zachowanie walorów widokowych i estetycznych mających źródło w naturalnym przebiegu procesów przyrodniczych; 2) zachowanie istniejącej mozaiki lasów i obszarów nieleśnych; 3) kształtowanie i zachowanie lokalnego krajobrazu kulturowego. 1.8. Celem ochrony wartości kulturowych jest zachowanie, uwidocznienie i eksponowanie elementów dziedzictwa kulturowego wraz z ich otoczeniem, w szczególności: 1) zachowanie harmonii krajobrazu przyrodniczego i kulturowego; 2) kształtowanie i zachowanie elementów zagospodarowania terenu Parku w sposób harmonizujący z lokalnymi walorami przyrodniczymi, kulturowymi i widokowymi; 3) zachowanie istniejących na terenie Parku obiektów o znaczeniu historycznym; 4) kultywowanie i propagowanie zanikających wartości kulturowych, w szczególności języka, muzyki, obrzędów. 2. Przyrodnicze uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody 2.1. Budowa geologiczna Głównym elementem budowy masywu Babiej Góry jest synklina Babiej Góry, będąca szeroką strefą łęku wypełnionego przez piaskowce magurskie. Północne skrzydło synkliny ma budowę regularną, południowe skrzydło jest silnie zaburzone i obalone (odwrócenie warstw skalnych). Synklinie  Babiej Góry od północy i południa towarzyszą struktury fałdowe. Widoczna miąższość grzbietotwórczych piaskowców magurskich wypełniających synklinę Babiej Góry osiąga 700 m. Masyw Babiej Góry jest pocięty uskokami, wzdłuż których obszar został podniesiony wyżej aniżeli sąsiednie pasma górskie zbudowane z piaskowców magurskich. Zaznacza się różnica między rzeźbą osuwiskową północnego i południowego stoku Babiej Góry, polegająca między innymi na głębszym spękaniu podłoża na stoku północnym i większej miąższości koluwiów blokowych i rumoszowych na tym stoku. Stoki i podnóża Babiej Góry są pokryte grubą warstwą utworów wieku czwartorzędowego, do których zalicza się gołoborza, blokowe, rumoszowe lub gliniaste koluwia, żwiry rzeczne plejstoceńskie i holoceńskie. Lokalnie na spłaszczeniach lub w zagłębieniach stokowych (formy osuwiskowe) występują holoceńskie torfy i mułki torfowe. Pomimo zachowanych śladów podcięć glacjalnych w górnych partiach północnego stoku masywu trudno jednoznacznie zidentyfikować występowanie pozostałości po morenach, które uległy osunięciu prawdopodobnie jeszcze u schyłku ostatniego zlodowacenia. Cenne obiekty przyrody nieożywionej występujące na obszarze Parku Lp. Obiekt 1. Ostańce mrozowe (tumpy) 2. Terasy krioplanacyjne 3. Skałki rezydualne w formie ambon (piaskowiec magurski) 4. Teraski girlandowe 5. Struktury mrozowej segregacji gruntu 6. Gołoborza czynne z wstęgami i jęzorami gruzowymi (babiogórskie „morze głazów”), litosole i regosole 7. Strefa rozluźnienia tektonicznego (głębokie spękania masywu skalnego), rowy osuwiskowe, ścianki skalne, blokowiska, litosole, regosole 8. Zerwy i nisze osuwiskowe ze ściankami skalnymi, ściany skalne obrywowe (piaskowiec magurski), miąższe pokrywy blokowych koluwiów 9. Osuwiska ześlizgowe (nisze i wały koluwialne) 10. Żleby i towarzyszące stożki usypiskowe 11. Rynna korazyjna przemodelowana niwalnie i glacjalnie 12. Glacjalne podcięcia stoków (przemodelowane przez lodowce stokowe nisze osuwiskowe i rynny Liczba lub częstość Położenie obiektu w masywie występowania Babiej Góry obiektów Wierzchowina grzbietowa Wierzchowina grzbietowa, górna część stoków południowych W obrębie klifów mrozowych, Liczne głównie wzdłuż północnego obrzeżenia teras krioplanacyjnych Północne obrzeża najwyżej 4 obszary położonych teras krioplanacyjnych Najwyżej położone terasy 2 obszary krioplanacyjne Obszar podszczytowy 1 zwarty obszar Górna część stoków południowych – Co najmniej 5 „Kuchynia” i „Wolarnia” obszarów z rowami osuwiskowymi Górna część stoków północnych Liczne masywu Babiej Góry w sąsiedztwie wierzchowiny grzbietowej - Przełęcz Brona, Kościółki, rejon Kępy i Sokolicy Górna część stoków południowych Liczne Górna część stoków północnych, w tym Żleb Piarżysty, Żleb Poszukiwaczy Skarbów, żleby w rejonie Urwiska Urwiste, północne stoki pod Diablakiem - Szeroki Żleb Górna część północnych stoków w rejonie Diablaka - duży kocioł między Kościółkami i Diablakiem,  dolna część Szerokiego Żlebu, Urwisko korazyjne) i towarzyszące im moreny zsypiskowe (przemodelowane przez ruchy osuwiskowe oraz spływy gruzowe) 13. Najmłodsze osuwiska, w większości Stoki północne - Urwane, Cylowa pokrywowe, o ustalonym czasie Zerwa, osuwisko pod Diablakiem powstania (XIX-XX w.). Dobrze wykształcona sekwencja mikroform 14. Jeziorka osuwiskowe stałe Stoki północne i południowe – Mokry Stawek, Marków Stawek, Zimny Stawek, Orawski Duży Stawek 15. Jeziorka osuwiskowe okresowe Stoki północne i południowe - Suchy Stawek, Izdebczyski Stawek, Mułowy Stawek 2.2. Klimat O wyjątkowym charakterze klimatu masywu Babiej Góry świadczy kontrast stosunków cyrkulacyjnych, radiacyjnych, opadowych, termicznych i bioklimatycznych między stokami północnymi i południowymi. Stoki południowe Babiej Góry opadają w kierunku Kotliny Orawskiej posiadającej silnie zaznaczony kontynentalizm termiczny i pluwialny, z kolei stoki północne opadające do doliny Skawicy otwartej na napływ mas powietrza z północy cechują się bardziej oceanicznym klimatem. Znajduje to wyraz w piętrowym układzie stosunków klimatycznych i bioklimatycznych na obu stokach masywu i na jego przedpolu. Stoki północne i południowe Babiej Góry różnią się na tych samych wysokościach n.p.m. warunkami bioklimatycznymi. Południowe stoki masywu o korzystnych warunkach nasłonecznienia cechuje bioklimat silnie bodźcowy, natomiast stoki północne o mniej korzystnym układzie stosunków radiacyjnych cechują się już umiarkowanie bodźcowym bioklimatem. Znaczne deniwelacje na obszarze masywu Babiej Góry sprzyjają występowaniu na niewielkiej przestrzeni znacznych różnic w wartościach poszczególnych elementów klimatu. Na obszarze Parku wydzielono pięć pięter klimatycznych: 1) umiarkowanie ciepłe (średnia temperatura roczna od 6 do 8C); 2) umiarkowanie chłodne (średnia temperatura roczna od 4 do 6C); 3) chłodne (średnia temperatura roczna od 2 do 4C); 4) bardzo chłodne (średnia temperatura roczna od 0 do 2C); 5) umiarkowanie zimne (średnia temperatura roczna od -2 do 0C). Wydzielone piętra klimatyczne wyrażają zmienność wartości elementów klimatu w zależności od wysokości n.p.m. 2.3. Gleby Typy i podtypy gleb stwierdzone na obszarze Parku Lp. Typy i podtypy gleb Symbole typów i podtypów gleb 1. Inicjalne skaliste – litosole IS 2. Inicjalne rumoszowe – regosole IR 3. Rankery bielicowe RNb 4. Pararędziny właściwe PRw 5. Brunatne właściwe BRw  6. Szarobrunatne 7. Brunatne wyługowane 8. Brunatne kwaśne 9. Brunatne bielicowane 10. Bielice właściwe 11. Glejobielicowe właściwe 12. Bielicowe właściwe 13. Gruntowoglejowe właściwe 14. Gruntowoglejowe próchniczne 15. Gruntowoglejowe mułowe 16. Gruntowoglejowe murszowe 17. Gruntowoglejowe torfowe 18. Amfiglejowe 19. Torfowo-mułowe 20. Torfowe torfowisk niskich 21. Torfowo-murszowe 22. Mady rzeczne właściwe 23. Mady rzeczne próchniczne 2.4. Ekosystemy występujące na obszarze Parku: BRs BRwy BRk BRb BIw Bgw Bw Gw Gp Gmł Gm Gt OGam MŁt Tn Mt MDw MDp 1) ekosystemy leśne zajmują obszar 2 856,57 ha. Lasy Parku zostały zaliczone do III kategorii zagrożenia pożarowego (małe zagrożenie). Zbiorowiska roślinne leśne występujące na obszarze Parku oraz odpowiadające im kody siedlisk przyrodniczych Natura 2000 Lp. Zbiorowiska roślinne leśne 1. Dolnoreglowy las jodłowy (Galio-Abietetum) 2. Kwaśna buczyna górska (Luzulo luzuloidis-Fagetum) 3. Żyzna buczyna karpacka (Dentario glandulosae-Fagetum) 4. Jaworzyna ziołoroślowa (Aceri-Fagetum) 5. Las jaworowy (Lunario-Aceretum) 6. Jaworzyna karpacka (Sorbo-Aceretum) 7. Górska świerczyna na torfie (Bazzanio-Piceetum) 8. Olszyna karpacka (Alnetum incanae) 9. Olszyna bagienna (Caltho-Alnetum) 10. Jedlina bagienna (Doronico austriacii-Abietetum) Kod siedliska przyrodniczego odpowiadający leśnemu zbiorowisku roślinnemu 91D0 91E0 91E0 - 11. Górnoreglowa acydofilna świerczyna karpacka (Plagiothecio-Piceetum) 12. Dolnoreglowy bór jodłowo-świerkowy (Abieti-Piceetum) 13. Zarośla jarzębiny (Athyrio-Sorbetum) - 2) lądowe ekosystemy nieleśne Parku zajmują obszar 495,45 ha. Zbiorowiska roślinne nieleśne występujące na obszarze Parku oraz odpowiadające im kody siedlisk przyrodniczych Natura 2000  Lp. Zbiorowiska roślinne nieleśne Kod siedliska przyrodniczego odpowiadający zbiorowisku roślinnemu nieleśnemu 1. Wysokogórskie borówczyska bażynowe (Empetro-Vaccinietum) 2. Karpackie zarośla kosodrzewiny (Pinetum mughi carpaticum) 3. Zarośla wierzby śląskiej (Salicetum silesiacae) 4. Murawa wysokogórska z sitem skuciną Juncus trifidus (Junco-Festucetum supinae) 5. Zbiorowisko wyleżyskowe z panującą wierzbą zielną (Salicetum herbaceae) 6. Murawy kosmatki brunatnej (Luzuletum spadiceae) 7. Zespół kostrzewy pstrej (Saxifrago-Festucetum versicoloris) 8. Borówczyska murawowe w piętrze subalpejskim (Hieracio alpini- Nardetum) 9. Zbiorowisko z dominacją knieci błotnej górskiej i świerząbka orzęsionego (Caltha laeta-Chaerophyllum hirsutum) - 10. Ziołorośla z panującym lepiężnikiem białym (Petasitetum albi) 11. Ziołorośla z panującym lepiężnikiem wyłysiałym (Petasitetum kablikianii) 12. Ziołorośla z panującym tojadem mocnym (Aconitetum firmi) 13. Ziołorośla z panującą miłosną górską (Adenostyletum alliariae) 14. Ziołorośla z panującym szczawiem alpejskim (Rumicetum alpini) 15. Ziołorośla paprociowe (Athyrietum alpestris) 16. Łąki mietlicowe z rzędu Arrhenatheretalia 17. Młaki mezotroficzne (Carici-Agrostietum caninae) 18. Młaka turzycowo-kozłkowa (Valeriano-Caricetum flavae) - 19. Kompleks epilityczny z dominacją porostów (Epipetretea lichenosae) 20. Jaskinie nieudostępnione do zwiedzania 21. Psiary w piętrze subalpejskim (Hieracio alpini-Vaccinietum) 22. Zbiorowisko sukcesyjne z Salix silesiaca na osuwisku - - 23. Wysokogórskie borówczyska czernicowe (Vaccinietum myrtilli) 24. Zbiorowisko z miętą długolistną (Mentha longifolia) 25. Zbiorowisko z gwiazdnicą gajową (Stellaria nemorum) 26. Młaki z dominacją sitowia leśnego (Scirpetum silvatici) 27. Zbiorowiska źródlisk niewapiennych (Cardamino-Montion) - - - - - 28. Zbiorowisko z dominacją starca Fuchsa i niecierpka (Senecio fuchsii- Impatientetum) - 29. Borówczyska, zbiorowiska trawo- i ziołoroślowe na polanach reglowych 30. Łąki wilgotne 31. Zbiorowisko z kostrzewą niską (Festuca supina) 32. Kwaśne młaki niskoturzycowe (Caricetalia fuscae) - - - - 33. Zbiorowisko z dominacją śmiałka pogiętego (Deschampsia flexuosa) - 34. Zbiorowisko z dominacją jastrzębca alpejskiego i śmiałka pogiętego (Hieracium alpinum, Deschampsia flexuosa) - 35. Zbiorowiska epilityczne z dominacją porostów (Epipetretea lichenosae) 36. - Antropogeniczny kompleks zbiorowisk naskalnych, erozyjnych i dywanowych 37. Osuwisko - - 38. Traworośle z panującym trzcinnikiem owłosionym (Calamagrostietum villosae) - 39. Zbiorowisko ze śmiałkiem darniowym (Deschampsia caespitosa) -  40. Zbiorowisko z kostrzewą barwną i rdestem wężownikiem (Festuca picta, - Polygonum bistorta) - 41. Zbiorowisko z wiechliną wiotką (Poa laxa) - 42. Zbiorowisko z szarotą drobną (Gnaphalium supinum) - 43. Zarośla porzeczki skalnej (Oxalido-Ribetum petraeae) - 44. Zarośla z dominacją jałowca halnego (Juniperus nana) - 45. Zbiorowisko maliny i wierzbówki kiprzycy (Rubus idaeus, Chamaenerion angustifolium) 3) ekosystemy wodne Parku zajmują powierzchnię 10,02 ha: a) ekosystemy wodne tworzą: - jeziorka - 18 obiektów o łącznej powierzchni 0,45 ha, - cieki powierzchniowe (potoki) - o łącznej powierzchni 9,57 ha, b) obszar Parku należy do dwu zlewni: - Morza Bałtyckiego - wody spływające potokami po północnych stokach Babiej Góry, w szczególności: Potok Jałowiecki, Potok Jaworzyna, Potok Marków, Potok Rybny, Potok Norczak, Potok Dejakowy, - Morza Czarnego - wody spływające potokami po stokach południowych Babiej Góry, w szczególności: Potok Przywarówka, Krzywa Rzeka, Kiczora, Skalnica, Suchy Potok, Kiczerka. 2.5. Gatunki roślin i grzybów występujących na obszarze Parku: 1) stwierdzono występowanie 2 562 gatunków, w tym: a) śluzowce (Myxomycetes) - 92 gatunki, b) grzyby niedoskonałe (Deuteromycota) - 45 gatunków, c) grzyby zlichenizowane (porosty) (Lichenes) - 329 gatunków, d) workowce (Ascomycetes) - 282 gatunki, e) podstawczaki (Basidiomycetes) - 806 gatunków, f) wątrobowce (Marchantiphyta) - 102 gatunki, g) mchy (Bryophyta) - 280 gatunków, h) rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta ) - 626 gatunków; 2) stwierdzono występowanie 218 gatunków podlegających ochronie gatunkowej (ochronie ścisłej podlega 78 gatunków i 1 podgatunek, ochronie częściowej podlega 139 gatunków), w tym: a) grzyby zlichenizowane (porosty) (Lichenes) - 59 gatunków: brązowniczka brzozowa (Tuckermanopsis chlorophylla), brodaczka dziobata (Usnea scrobiculata), brodaczka marszczona (Usnea rugulosa), brodaczka nadobna (Usnea florida), brodaczka najdłuższa (Usnea longissima), brodaczka zwyczajna (Usnea dasopoga), chrobotek leśny (Cladonia arbuscula), chrobotek reniferowy (Cladonia rangiferina), chróścik drobny (Stereocaulon nanodes), chróścik obnażony (Stereocaulon vesuvianum), czasznik modrozielony (Icmadophila ericetorum), dołczanka torbiasta (Solorina saccata), galaretnica czarniawa (Collema nigrescens), granicznik płucnik (Lobaria pulmonaria), kobiernik orzęsiony (Parmotrema perlatum), mąkla rozłożysta (Evernia divaricata), muszlik nadobny (Normandina pulchella), nibypłucnik płucnicowy (Cetrelia cetrarioides), odnożyca jesionowa (Ramalina fraxinea), odnożyca kępkowa (Ramalina fastigiata), odnożyca mączysta (Ramalina farinacea), odnożyca rynienkowata (Ramalina calicaris), oskrzelka niwalna (Flavocetraria nivalis), pawężnica brodawkowata (Peltigera aphthosa), pawężnica Degena (Peltigera degenii), pawężnica Elżbiety (Peltigera elisabethae), pawężnica jabłkowata (Peltigera malacea), pawężnica łuseczkowata (Peltigera praetextata), pawężnica rozłożysta (Peltigera horizontalis), pawężnica żeberkowata (Peltigera venosa), pawężnica żyłkowana  (Peltigera leucophlebia), pawężniczka sorediowa (Nephroma parile), płaskotka reglowa (Parmeliopsis hyperopta), płucnica islandzka (Cetraria islandica), płucnica płotowa (Cetraria sepincola), podgranicznik leśny (Sticta sylvatica), popielak pylasty (Imshaugia aleurites), przylepka czarniawa (Melanelia hepatizon), przylepka żałobna (Melanelia stygia), puchlinka ząbkowata (Thelotrema lepadinum), pustułka brunatniejąca (Hypogymnia austerodes), pustułka oprószona (Hypogymnia farinacea), pustułka rozdęta (Hypogymnia vittata), pustułka rurkowata (Hypogymnia tubulosa), szarzynka skórzasta (Parmelina tiliacea), tarczownica ścienna (Parmelina omphalodes), tarczynka dziurkowana (Menegazzia terebrata), włostka brązowa (Bryoria fuscescens), włostka ciemniejsza (Bryoria subcana), włostka dwubarwna (Bryoria bicolor), włostka kędzierzawa (Bryoria crispa), włostka Motyki (Bryoria motykana), włostka Nádvornika (Bryoria nadvornikiana), włostka spleciona (Bryoria implexa), włostka Zofii (Bryoria sophiae), złociszek jaskrawy (Chrysothrix candelaris), złotlinka jaskrawa (Vulpicida pinastri), żółtlica chropowata (Flavoparmelia caperata), żyłecznik zwisający (Alectoria sarmentosa), b) grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) - gatunków: buławka obcięta (Clavariadelphus truncatus), buławka pałeczkowata (Clavariadelphus pistilaris), buławka spłaszczona (Clavariadelphus ligula), dzwonkówka (Entoloma sphagnorum), dzwonkówka bagienna (Entoloma cuspidiferum), mleczaj żółtofioletowy (Lactarius repraesentaneus), płomykowiec galaretowaty (Tremiscus helvelloides), smardz wyniosły (Morchella elata), soplówka bukowa (Hericium coralloides), soplówka jodłowa (Hericium flagellum), wilgotnica czapeczkowata (Hygrocybe calyptriformis), wilgotnica cytrynowozielona (Hygrocybe citrinovirens), wilgotnica sklepiona (Hygrocybe fornicata), c) wątrobowce (Marchantiphyta) - 20 gatunków: biczyca trójwrębna (Bazzania trilobata), buławniczka ząbkowana (Cephaloziella spinigera), czubek długozęby (Lophozia longidens), głowiak buławkowaty (Cephalozia pleniceps), głowiak łańcuszkowy (Cephalozia catenulata), jednoczepek Hookera (Haplomitrium hookeri), miedzik płaski (Frullania dilatata), nowellia krzywolistna (Nowellia curvifolia), parzoch pieprzowy (Porella arboris-vitae), parzoch sercowaty (Porella cordaeana), parzoch szerokolistny (Porella platyphylla), piórkowiec kutnerowaty (Trichocolea tomentella), płozikowiec tarczkowaty (Harpanthus scutatus), płożyk wonny (Geocalyx graveolens), rzęsiak pospolity (Ptilidium ciliare), skosatka zanokcicowata (Plagiochila asplenioides), widlicowiec omszony (Apometzgeria pubescens), widlik podwójny (Metzgeria conjugata), wieloklap Kunzego (Barbilophozia kunzeana), miedzik tamaryszkowy (Frullania tamarisci), d) mchy (Bryophyta) - 77 gatunków: bagniak darniowy (Philonotis caespitosa), bagniak spiralny (Philonotis seriata), bagniak wapienny (Philonotis calcarea), bagniak zdrojowy (Philonotis fontana), bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis), bielistka siwa (Leucobryum glaucum), błyszcze włosowate (Tomentypnum nitens), długoszyj piłkowany (Tayloria serrata), drabik drzewkowaty (Climacium dendroides), dzióbkowiec Zetterstedta (Eurhynchium angustirete), fałdownik nastroszony (Rhytidiadelphus squarrosus), fałdownik trzyrzędowy (Rhytidiadelphus triquetrus), fałdziec pomarszczony (Rhytidium rugosum), gajnik lśniący (Hylocomium splendens), gładysz paprociowaty (Homalia trichomanoides), grzebieniowiec piórkowaty (Ctenidium molluscum), haczykowiec (sierpowiec) błyszczący (Hamatocaulis (Drepanocladus) vernicosus), jeżolist zwyczajny (Antitrichia curtipendula), jodłówka pospolita (Abietinella abietina), krótkosz namurnikowy (Brachthecium geheebii), krótkoząb skalny (Brachydontium trichodes), krzewik źródliskowy (Thamnobryum alopecurum), limprichtia pośrednia (Limprichtia cossonii), miechera kędzierzawa (Neckera crispa), miechera pierzasta (Neckera pennata), miechera spłaszczona (Neckera complanata), miechera wysmukła (Neckera pumila), mokradłoszka zaostrzona (Calliergonella cuspidata), naleźlina  skalna (Andreaea rupestris), nastrosz długoszypułkowy (Ulota coarctata), nastroszek Brucha (Ulota bruchii), nastroszek kędzierzawy (Ulota crispa), pędzliczek brodawkowaty (Syntrichia papillosa), piórosz pierzasty (Ptilium crista-castrensis), płaskolist lśniący (Hookeria lucens), płaszczeniec marszczony (Buckiella undulata), płonnik cienki (Polytrichum strictum), płonnik pospolity (Polytrichum commune), podsadnik kulisty (Splachnum sphaericum), prątnik zbiegający (Bryum weigelii), próchniczek błotny (Aulacomnium palustre), rokiet łąkowy (Hypnum pratense), rokietnik pospolity (Pleurozium schreberi), szurpek porosły (Orthotrichum lyellii), torfowiec błotny (Sphagnum palustre), torfowiec brodawkowaty (Sphagnum papillosum), torfowiec czerwonawy (Sphagnum rubellum), torfowiec frędzlowany (Sphagnum fimbriatum), torfowiec jednoboczny (Sphagnum subsecundum), torfowiec kończysty (Sphagnum fallax), torfowiec nastroszony (Sphagnum squarrosum), torfowiec obły (Sphagnum teres), torfowiec pogięty (Sphagnum flexuosum), torfowiec ostrolistny (Sphagnum capillifolium), torfowiec pięciorzędowy (Sphagnum quinquefarium), torfowiec Russowa (Sphagnum russowii), torfowiec spiczastolistny (Sphagnum cuspidatum), torfowiec szorstki (Sphagnum compactum), torfowiec środkowy (Sphagnum centrale), torfowiec Warnstorfa (Sphagnum warnstorfii), torfowiec wąskolistny (Sphagnum angustifolium), torfowiec ząbkowany (Sphagnum denticulatum), tujowiec delikatny (Thuidium delicatulum), tujowiec tamaryszkowaty (Thuidium tamariscinum), tujowiec włoskolistny (Thuidium philibertii), widłoząb błotny (Dicranum bonjeanii), widłoząb kędzierzawy (Dicranum polysetum), widłoząb miotłowy (Dicranum scoparium), wodnokrzywoszyj zanurzony (Hygroamblystegium tenax), zrostniczek skalny (Zygodon rupestris), zrostniczek ząbkowany (Zygodon dentatus), zwiślik długolistny (Anomodon longifolius), zwiślik krótkokończysty (Anomodon rugelii), zwiślik maczugowaty (Anomodon attenuatus), zwiślik wiciowy (Anomodon viticulosus), źródliskowiec tujowaty (Palustriella decipiens), źródliskowiec zmienny (Palustriella commutata), e) rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) - 62 gatunki: centuria pospolita (Centaurium erythraea), ciemiężyca zielona (Veratrum lobelianum), czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum), dziewięćsił bezłodygowy (Carilia acuulis), dzięgiel litwor (Angelica archangelica), gnidosz błotny (Pedicularis palustris), gnidosz Hacqueta (Pedicularis hacquetii), gnidosz rozesłany (Pedicularis sylvatica), gnieźnik leśny (Neottia nidus-avis), gołek biały (Leucorchis albida), goryczka kropkowana (Geniana punctata), goryczka trojeściowa (Gentiana asclepiadea), goryczuszka (goryczka) orzęsiona (Gentianella ciliata), goryczuszka (goryczka) wczesna (Gentianella lutescens), goździk okazały (Dianthus speciosus), gółka długoostrogowa (Gymnadenia conopsea), gruszyczka mniejsza (Pyrola minor), gruszyczka okrągłolistna (Pyrola rotundifolia), gruszyczka średnia (Pyrola media), gruszyczka zielonawa (Pyrola chlorantha), gruszycznik jednokwiatowy (Moneses uniflora), kruszczyk błotny (Epipactis palustris), kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine), kukułka (storczyk) Fuchsa (Dactylorhiza fuchsii), kukułka szerokolistna (Dactylorhiza majalis), lilia złotogłów (Lilium martagon), listera sercowata (Listera cordata), mieczyk dachówkowaty (Gladiolus imbricatus), naparstnica zwyczajna (Digitalis grandiflora), niebielistka trwała (Swertia perennis), orlik pospolity (Aquilegia vulgaris), paprotnik Brauna (Polystichum braunii), paprotnik kolczysty (Polystichum aculeatum), paprotnik ostry (Polystichum lonchitis), parzydło leśne (Aruncus sylvestris), podejźrzon księżycowy (Botrychium lunaria), podkolan biały (Platanthera bifolia), podrzeń żebrowiec (Blechnum spicant), rojnik górski (Sempervivum montanum), sasanka alpejska (Pulsatilla alba), skalnica gronkowa (Saxifraga paniculata), sosna kosa (kosodrzewina, kosodrzew) (Pinus mugo), storczyca kulista (Traunsteinera globosa), szafran spiski (Crocus scepusiensis), śnieżyczka przebiśnieg (Galanthus nivalis), tłustosz alpejski (Pinguicula alpina), tłustosz pospolity  (Pinguicula vulgaris), tocja alpejska (Tozzia alpina), tojad dzióbaty (Aconitum variegatum), tojad mocny (Aconitum firmum), tojad morawski (Aconitum firmum ssp. Moravicum), wawrzynek wilczełyko (Daphne mezereum), widlicz alpejski (Diphasiastrum alpinum), widlicz Isslera (Diphasiastrum issleri), widliczka ostrozębna (Selaginella selaginoides), widłak goździsty (Lycopodium clavatum), widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum), wroniec widlasty (Huperzia selago), zaraza żółta (Orobanche flava), zawilec narcyzowy (Anemone narcissifolia), zerwa kulista (Phyteuma orbiculare), zimoziół północny (Linnaea borealis); 3) stwierdzono występowanie gatunków roślin wymagających ochrony, w związku z tym wyznaczono obszar mający znaczenie dla Wspólnoty Ostoja Babiogórska PLH120001, zwany dalej „obszarem Natura 2000 Ostoja Babiogórska” - 3 gatunki; 4) stwierdzono występowanie 392 gatunków zagrożonych wyginięciem w skali kraju, w tym: a) grzyby zlichenizowane (porosty) (Lichenes) - 181 gatunków, b) grzyby wielkoowocnikowe (Macromycetes) - 163 gatunki, c) wątrobowce (Marchantiphyta) - 7 gatunków, d) mchy (Bryophyta) - 31 gatunków, e) rośliny naczyniowe (Pteridophyta i Spermatophyta) - 10 gatunków; 5) stwierdzono występowanie 3 gatunków i odmian endemicznych; 6) stwierdzono występowanie gatunków o szczególnym znaczeniu dla Parku, które zostały wskazane do monitorowania, ochrony ich biotopu lub siedliska, zwane dalej „gatunkami specjalnego zainteresowania”: a) wątrobowce - 10 gatunków: zgiętolist Michauxa (Anastrophyllum michauxii), buławniczka ząbkowana (Cephaloziella spinigera), Eremonotus myriocarpus, Gymnomitrion brevissimum, jednoczepek Hookera (Haplomitrium hookeri), miechrza (Marsupella sp.), Schljakovia kunzeana, miedzik tamaryszkowy (Frullania tamarisci), parzoch pieprzowy (Porella arboris-vitae), parzoch szerokolistny (Porella platyphylla), b) mchy - 10 gatunków: jeżolist zwyczajny (Antitrichia curtipendula), bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis), Ditrichum zonatum, płaskolist lśniący (Hookeria lucens), drąstewniczek zmienny (Lescuraea mutabilis), miechera pierzasta (Neckera pennata), nibybielistka Sautera (Paraleucobryum sauteri), borześlad zwisły (Pohlia nutans subsp. schimperi), podsadnik kulisty (Splachnum sphaericum), czterozębiec wąski (Tetraplodon angustatus), c) rośliny naczyniowe - 53 gatunki: widlicz alpejski (Diphasiastrum alpinum), widlicz Isslera (Diphasiastrum issleri), widłak goździsty (Lycopodium clavatum), widłak jałowcowaty (Lycopodium annotinum), skrzyp olbrzymi (Equisetum telmateia), paprotnik kolczysty (Polystichum aculeatum), paprotnik Brauna (Polystichum braunii), paprotnik ostry (Polystichum lonchitis), podejźrzon księżycowy (Botrychium lunaria), mieczyk dachówkowaty (Gladiolus imbricatus), szafran spiski (Crocus scepusiensis), śnieżyczka przebiśnieg (Ganathus nivalis), gołek białawy (Leucorchis albida), storczyca kulista (Traunsteinera globosa), listera jajowata (Listera ovata), listera sercowata (Listera cordata), ozorka zielona (Coeloglossum viride), kruszczyk błotny (Epipactis palustris), kruszczyk szerokolistny (Epipactis helleborine), gnieźnik leśny (Neottia nidus-avis), dziewięćsił bezłodygowy (Carlina acaulis), brzoza omszona (Betula pubescens), brzoza czarna (Betula obscura), żywokost sercowaty (Symphytum cordatus), miesiącznica trwała (Lunaria rediviva), zimoziół północny (Linnaea borealis), bagno zwyczajne (Ledum palustre), goryczuszka wczesna (Gentianella lutescens ssp. lutescens), goryczuszka orzęsiona (Gentianella ciliata), goryczka kropkowana (Gentiana punctata), goryczka żółta (Gentiana lutea), centuria pospolita (Centaurium erythraea ssp. erythraea), niebielistka trwała (Swertia  perennis), rogownica alpejska (Cerastium alpinum), rosiczka okrągłolistna (Drosera rotundifolia), tłustosz alpejski (Pinguicula alpina), tłustosz pospolity (Pinguicula vulgaris), tocja karpacka (Tozzia carpathica), tojad dzióbaty (Aconitum variegatum), tojad mocny (Aconitum firmum), tojad morawski (Aconitum firmum moravicum), gnidosz Hacqueta (Pedicularis hacquetii), gnidosz błotny (Pedicularis palustris), gnidosz rozesłany (Pedicularis sylvatica), wiąz górski (Ulmus glabra), okrzyn jeleni (Laserpitium archangelica), sasanka alpejska (Pulsatilla alba), goździk okazały (Dianthus speciosus), rożeniec górski (Rhodiola rosea), skalnica gronkowa (Saxifraga paniculata), sosna limba (Pinus cembra), przywrotnik babiogórski (Alchemilla babiogorensis), wiechlina babiogórska (Poa babiogorensis), d) porosty - 34 taksony: błończyk malutki (Absconditella delutula), wyprószek biały (Biatora veteranorum), włostka (Bryoria sp.), trzoneczniczka czarna (Chaenothecopsis nigra), epiglea większa (Epigloea soleiformis), bladek zgrubiały (Helocarpon crassipes), japewia złocista (Japewia subaurifera), misecznica plamista (Lecanora phaeostigma), misecznica pośledniejsza (Lecanora subintricata), pszeblaszek pośredni (Scytinium intermedium), krużynka Hedlunda (Micarea hedlundii), krużynka Nowaka (Micarea nowakii), sorenka gwoździkowa (Psilolechia clavulifera), pykniczka rozmyta (Pycnora praestabilis), tasiemnica szarkowa (Taeniolella trapeliopseos), szarek humusowy (Trapeliopsis glaucolepidea), oskrzelka niwalna (Flavocetraria nivalis), pustułka rozdęta (Hypogymnia vittata), krążniczka leprariowa (Lecidea leprarioides), rytek skalny (Lithographa tesserata), pawężniczka zachodnia (Nephroma laevigatum), tarczynka dziurkowana (Menegazzia terebrata), krużynka lisia (Micarea lynceola), brodaczka (Usnea sp.), podkielisznik łuseczkowaty (Lopadium disciforme), szarek zieleniejący (Trapeliopsis viridescens), krużynka czarniawa (Micarea melaena), plamica ponura (Arthonia vinosa), otwornica półkulista (Varicellaria hemisphaerica), bukwik zielonawy (Zwackhia viridis), krążniczka napęczniała (Lecidea turgidula), plamica biaława (Arthonia leucopellaea), oczarka jodłowa (Schismatomma pericleum), mąkla rozłożysta (Evernia divaricata), e) grzyby - 30 gatunków: soplówka jodłowa (Hericium coralloides), soplówka gałęzista (Hericium ramosum), wilgotnica czapeczkowata (Hygrocybe calyptaeformis), płomykówka galaretowata (Tremiscus helvelloides), sarniak dachówkowaty (Sarcodon imbricatus), buławka odcięta (Clavariadelphus truncatus), buławka pałeczkowata (Clavariadelphus pistillaris), buławka spłaszczona (Clavariadelphus ligula), smardz wyniosły (Morchella elata), monetka kleista (Oudemansiella mucida), stroczek leśny (Serpula himantioides), piestrzenica olbrzymia (Gyromitra gigas), klejek alpejski (Chroogomphus helveticus), Notopanus porrigens, grzybiec (Porphyrellus pseudoscaber), rycerzyk oliwkowożółty (Tricholomopsis decora), lejkówka (Clitocybe lignatilis), naziemek białawy (Albatrellus ovinus), łzawnik (Dacrymyces palmatus), Gerronema chrysophyllum, zasłonak (Cortinarius bataille), wodnica tarczowa (Hygrophorus discoideus), mokronóżka brązowoostrzowa (Hydropus marginellus), tarczówka (Lentinellus omphalodes), czubajka (Lepiota eriophora), fałdówka kędzierzawa (Plicatura crispa), grzybówka krwawiąca (Mycena crocata), purchawka jeżowata (Lycoperdon echinatum), klimaczek północny (Climacocystis borealis), skórnica fioletowawa (Columnocystis abietina). 2.6. Gatunki zwierząt występujące na obszarze Parku: 1. Stwierdzono występowanie 4 513 gatunków: 1) kręgowce (Vertebrata) - 186 gatunków, w tym: a) ssaki (Mammalia) - 48 gatunków, b) ptaki (Aves) - 124 gatunki,  c) gady (Reptilia) - 5 gatunków, d) płazy (Amphibia) - 7 gatunków, e) ryby (Pisces) - 2 gatunki; 2) bezkręgowce (Invertebrata) - 4327 gatunki, w tym: a) owady (Insecta) - 3900 gatunków, w tym: − pierwogonki (Protura) - 12 gatunków, − widłogonki (Diplura) - 1 gatunek, − skoczogonki (Collembola) - 4 gatunki, − jętki (Ephemeroptera) - 39 gatunków, − ważki (Odonata) - 7 gatunków, − widelnice (Plecoptera) - 59 gatunków, − prostoskrzydłe i pokrewne (Orthoptera, Dermaptera, Blattodea) - 24 gatunki, − gryzki (Copeognatha) - 4 gatunki, − wszy (Anoplura) - 4 gatunki, − różnoskrzydłe (Heteroptera) - 160 gatunków, − równoskrzydłe (Homoptera) - 161 gatunków, − siatkoskrzydłe i pokrewne (Megaloptera, Raphidioptera, Neuroptera) - 42 gatunki, − chrząszcze (Coleoptera) - 1595 gatunków, − błonkówki (Hymenoptera) - 231 gatunków, − chruściki (Trichoptera) - 95 gatunków, − motyle (Lepidoptera) - 666 gatunków, − wojsiłki (Mecoptera) - 2 gatunki, − muchówki (Diptera) - 781 gatunków, − pchły (Siphonaptera) - 13 gatunków, b) zwierzęta z innych gromad niż owady - 427 gatunków, w tym: − wrotki (Rotatoria) - 7 gatunków, − wirki (Turbellaria) - 2 gatunki, − nitkowce (Gordiacea) - 1 gatunek, − ślimaki (Gastropoda) - 89 gatunków, − małże (Bivalvia) - 4 gatunki, − skąposzczety (Oligocheta) -21 gatunków, − niesporczaki (Tardigrada) - 20 gatunków, − skorupiaki (Crustacea) - 10 gatunków, − pająki (Araneae) - 132 gatunki, − kosarze (Opiliones) - 21 gatunków, − zaleszczotki (Pseudoscorpionidea) - 10 gatunków, − roztocze (Acari) - 103 gatunki, − krocionogi (Diplopoda) - 7 gatunków. 2. Gatunki zwierząt o szczególnym znaczeniu występujące na obszarze Parku: 1) podlegające ochronie gatunkowej: a) ssaki (Mammalia) - 32 gatunki: borowiec wielki (Nyctalus noctula), darniówka tatrzańska (Microtus tatricus), gacek brunatny (Plecotus auritus), gronostaj (Mustela erminea), jeż wschodni (Erinaceus concolor), karczownik ziemnowodny (Arvicola amphibius), koszatka (Dryomys nitedula), kret (Talpa europaea), łasica (Mustela nivalis), mroczek posrebrzany (Vespertilio murinus), mroczek pozłocisty (Eptesicus nilssoni), mroczek późny (Eptesicus serotinus), mysz zaroślowa (Apodemus sylvaticus), niedźwiedź brunatny (Ursus arctos),  nocek duży (Myotis myotis), nocek Natterera (Myotis nattereri), nocek orzęsiony (Myotis emarginatus), nocek rudy (Myotis daubentoni), nocek wąsatek (Myotis mystacinus), orzesznica (Muscardinus avellanarius), popielica (Glis glis), ryjówka aksamitna (Sorex araneus), ryjówka górska (Sorex alpinus), ryjówka malutka (Sorex minutus), ryś (Lynx lynx), rzęsorek rzeczek (Neomys fodiens), smużka leśna (Sicista betulina), wiewiórka pospolita (Sciurus vulgaris), wilk (Canis lupus), wydra (Lutra lutra), zębiełek karliczek (Crocidura suaveolens), żołędnica (Eliomys quercinus), b) ptaki (Aves) - 101 gatunków: białorzytka (Oenanthe oenanthe), bocian czarny (Ciconia nigra), bogatka (Parus major), brodziec piskliwy (Actitis hypoleucos), cierniówka (Sylvia communis), czarnogłówka (Poecile montanus), czubatka (Lophophanes cristatus), czyż (Spinus spinus), derkacz (Crex crex), drozd obrożny (Turdus torquatus), droździk (Turdus iliacus), dymówka (Hirundo rustica), dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos), dzięcioł czarny (Dryocopus martius), dzięcioł duży (Dendrocopos major), dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus), dzięcioł zielonosiwy (Picus canus), dzięcioł zielony (Picus viridis), dzięciołek (Dendrocopos minor), dzwoniec (Chloris chloris), gajówka (Sylvia borin), gąsiorek (Lanius collurio), gil (Pyrrhula pyrrhula), głuszec (Tetrao urogallus), jarzębatka (Sylvia nisoria), jastrząb (Accipiter gentilis), jer (Fringilla montifringilla), jerzyk (Apus apus), kapturka (Sylvia atricapilla), kawka (Corvus monedula), kląskawka (Saxicola rubicola), kobuz (Falco subbuteo), kopciuszek (Phoenicurus ochruros), kos (Turdus merula), kowalik (Sitta europaea), krętogłów (Jynx torquilla), krogulec (Accipiter nisus), kruk (Corvus corax), krzyżodziób świerkowy (Loxia curvirostra), kukułka (Cuculus canorus), kulczyk (Serinus serinus), kwiczoł (Turdus pilaris), makolągwa (Carduelis cannabina), mazurek (Passer montanus), modraszka (Cyanistes caeruleus), muchołówka białoszyja (Ficedula albicollis), muchołówka mała (Ficedula parva), muchołówka szara (Muscicapa striata), muchołówka żałobna (Ficedula hypoleuca), mysikrólik (Regulus regulus), myszołów (Buteo buteo), oknówka (Delichon urbicum), orzechówka (Nucifraga caryocatactes), paszkot (Turdus viscivorus), pełzacz leśny (Certhia familiaris), pełzacz ogrodowy (Certhia brachydactyla), piecuszek (Phylloscopus trochilus), piegża (Sylvia curruca), pierwiosnek (Phylloscopus collybita), pleszka (Phoenicurus phoenicurus), pliszka górska (Motacilla cinerea), pliszka siwa (Motacilla alba), pluszcz (Cinclus cinclus), płochacz halny (Prunella collaris), pokląskwa (Saxicola rubetra), pokrzywnica (Prunella modularis), przepiórka (Coturnix coturnix), puchacz (Bubo bubo), pustułka (Falco tinnunculus), puszczyk (Strix aluco), puszczyk uralski (Strix uralensis), raniuszek (Aegithalos caudatus), rudzik (Erithacus rubecula), sierpówka (Streptopelia decaocto), sikora uboga (Poecile palustris), siniak (Columba oenas), siwerniak (Anthus spinoletta), skowronek (Alauda arvensis), sosnówka (Periparus ater), sójka (Garrulus glandarius), sóweczka (Glaucidium passerinum), sroka (Pica pica), srokosz (Lanius excubitor), strzyżyk (Troglodytes troglodytes), szczygieł (Carduelis carduelis), szpak (Sturnus vulgaris), śpiewak (Turdus philomelos), świergotek drzewny (Anthus trivialis), świergotek łąkowy (Anthus pratensis), świstunka leśna (Phylloscopus sibilatrix), trznadel (Emberiza citrinella), turkawka (Streptopelia turtur), uszatka (Asio otus), włochatka (Aegolius funereus), wójcik (Phylloscopus trochiloides), wrona siwa (Corvus cornix), wróbel (Passer domesticus), zaganiacz (Hippolais icterina), zięba (Fringilla coelebs), zimorodek (Alcedo atthis), zniczek (Regulus ignicapillus), c) gady (Reptilia) - 5 gatunków: jaszczurka zwinka (Lacerta agilis), jaszczurka żyworodna (Lacerta vivipara), padalec zwyczajny (Anguis fragilia), zaskroniec zwyczajny (Natrix natrix), żmija zygzakowata (Vipera berus), d) płazy (Amphibia) - 7 gatunków: kumak górski (Bombina variegata), ropucha szara (Bufo bufo), salamandra plamista (Salamandra salamandra), traszka górska (Ichthyosaura  alpestris), traszka karpacka (Lissotriton montandoni), traszka zwyczajna (Lissotriton vulgaris), żaba trawna (Rana temporaria), e) ryby (Pisces) – 1 gatunek: głowacz pręgopłetwy (Cottus poecilopus), f) owady (Insecta) - 35 gatunków: biegacz urozmaicony (Carabus variolosus), biegacz Fabrycjusza (Carabus fabricii), zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus), sichrawa karpacka (Pseudogaurotina excellens), biegacz zielonozłoty (Carabus auronitens), biegacz wypukły (Carabus convexus), biegacz skórzasty (Carabus coriaceus), biegacz gładki (Carabus glabratus), biegacz pomarszczony (Carabus intricatus), biegacz dołkowany (Carabus irregularis), biegacz szykowny (Carabus nitens), biegacz karpacki (Carabus obsoletus), biegacz leśny (Carabus sylvestris), biegacz Ulricha (Carabus ulrichii), wynurt (Ceruchus chrysomelinus), porobnica włochatka (Anthophora plumipes), trzmiel ozdobny (Bombus distinguendus), trzmiel ogrodowy (Bombus hortorum), trzmiel parkowy (Bombus hypnorum), trzmiel tajgowy (Bombus jonellus), trzmiel kamiennik (Bombus lapidarius), trzmiel gajowy (Bombus lucorum), trzmiel żółty (Bombus muscorum), trzmiel rudy (Bombus pascuorum), trzmiel leśny (Bombus pratorum), trzmiel rudonogi (Bombus ruderarius, trzmiel różnobarwny (Bombus soroeensis), trzmiel paskowany (Bombus subterraneus), trzmiel rudoszary (Bombus sylvarum), trzmiel ziemny (Bombus terrestris), trzmiel szary (Bombus veteranus), trzmiel wyżynny (Bombus elegans), trzmiel pirenejski (Bombus pyrenaeus), trzmiel sześciozębny (Bombus wurfleini), kryniczka wilgotka (Crunoetia irrorata), g) ślimaki (Gastropoda) - 2 gatunki: igliczek karpacki (Acicula parcelineata), ślimak winniczek (Helix pomatia). 2) gatunki specjalnego zainteresowania: a) ssaki - 22 gatunki: darniówka tatrzańska (Microtus tatricus), koszatka (Dryomys nitedula), popielica (Glis glis), orzesznica (Muscardinus avellanarius), ryjówka górska (Sorex alpinus), smużka (Sicista betulina), żołędnica (Eliomys quercinus), borowiec wielki (Nyctalus noctula), mroczek późny (Eptesicus serotinus), mroczek pozłocisty (Eptesicus nilssonii), nocek rudy (Myotis daubentonii), nocek wąsatek (Myotis mystacinus), nocek Natterera (Myotis nattereri), nocek orzęsiony (Myotis emarginatus), nocek Bechsteina (Myotis bechsteinii), nocek duży (Myotis myotis), gacek brunatny (Plecotus auritus), rzęsorek rzeczek (Neomys fodiens), wydra (Lutra lutra), ryś (Lynx lynx), wilk (Canis lupus), niedźwiedź brunatny (Ursus arctos), b) ptaki - 26 gatunków: drozd obrożny (Turdus torquatus), głuszec (Tetrao urogallus), zimorodek (Alcedo atthis), siwerniak (Anthus spinoletta), gąsiorek (Lanius collurio), pliszka górska (Motacilla cinerea), dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus), dzięcioł zielonosiwy (Picus canus), dzięcioł zielony (Picus viridis), płochacz halny (Prunella collaris), bocian czarny (Ciconia nigra), pluszcz (Cinclus cinclus), derkacz (Crex crex), dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos), dzięcioł duży (Dendrocopos major), dzięciołek (Dendrocopos minor), dzięcioł czarny (Dryocopus martius), muchołówka żałobna (Ficedula hypoleuca), muchołówka mała (Ficedula parva), sóweczka (Glaucidium passerinum), puszczyk zwyczajny (Strix aluco), puszczyk uralski (Strix uralensis), uszatka (Asio otus), włochatka (Aegolius funereus), jarząbek (Bonasa bonasia), słonka (Scolopax rusticola), c) płazy - 7 gatunków: kumak górski (Bombina variegata), ropucha szara (Bufo bufo), żaba trawna (Rana temporaria), salamandra plamista (Salamandra salamandra), traszka górska (Triturus alpestris), traszka karpacka (Triturus montandoni), traszka zwyczajna (Triturus vulgaris), d) owady (Insecta) - 41 gatunków: zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus), biegacz Fabrycjusza (Carabus fabricii), biegacz urozmaicony (Carabus variolosus), Pseudanophthalmus pilosellus stobieckii, Leistus montanus pawlowskii, Pterostichus tatricus, Gabrius tirolensis, Elophorus glacialis, Eucinetus hopffgarteni, wynurt  (Ceruchus chrysomelinus), Curimus decorus, Curimus erinaceus, kowalina łuskoskrzydła (Lacon lepidopterus), Rhizophagus brancsiki, Pytho abieticola, Phloiophilus edwardsii, Peltis grossa, Phryganophilus auritus, Mycetoma suturale, kwiatomir (Pachyta lamed), sichrawa karpacka (Pseudogaurotina excellens), Oreina plagiata, Phaedon segnis, Otiorhynchus obtusus, zrówieńka (Isophya camptoxypha), mirka alpejska (Miramella alpina), Rhithrogena carpatoalpina, Neumoura babiogorensis, Passaloecus borealis, Dryudella femoralis, Crabro lapponicus, Andrena lapponica, Andrena ruficrus, Andrena synadelpha, Megachile lapponica, trzmiel wyżynny (Bombus mesomelas), Bombus pyrenaeus, trzmiel sześciozębny (Bombus wurfleini), Brachypogon babiogorenis, Brachypogon carpaticus, Brachypogon zawoicus, e) pająki (Araneae) - 3 gatunki: Syedra myrmicarum, Koestneria torrentum, Euophrys monticol. 2.7. Charakterystyka przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Babiogórska 1) stan siedlisk przyrodniczych Lp. Nazwa typu siedliska przyrodniczego 1. Wysokogórskie borówczyska bażynowe (Empetro- Vaccinietum) 2. Zarośla kosodrzewiny (Pinetum mugo) 3. Subalpejskie zarośla wierzby lapońskiej lub śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacae) 4. Wysokogórskie murawy acydofilne (Juncion trifidi) i bezwapienne wyleżyska śnieżne (Salicion herbaceae) 5. Nawapienne murawy wysokogórskie (Seslerion tatrae) i wyleżyska śnieżne (Arabidion coeruleae) 6. Ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium) 7. Górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion) 8. Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio-Caricetea) 9. Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk 10. Piargi i gołoborza krzemianowe 11. Jaskinie nieudostępnione do zwiedzania 12. Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagetum) 13. Żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagenion, Galio odorati-Fagenion) 14. Górskie jaworzyny ziołoroślowe (Aceri Fagetum) 15. Jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) 16. Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo- Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo- sosnowe bagienne lasy borealne 17. Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae) i olsy źródliskowe Powierzchnia Kod siedliska (ha) lub liczba przyrodniczego obiektów (sztuk) 3,66 283,58 18,41 12,84 1,18 44,58 8,34 0,34 1,37 4,24 12 sztuk 210,38 1 276,87 20,13 19,81 91D0 5,40 91E0 38,87  18. Górskie bory świerkowe (Piceion abietis, część – zbiorowiska górskie) 2) ocena stanu ochrony siedlisk przyrodniczych Nazwa typu siedliska Lp. przyrodniczego 1. Wysokogórskie borówczyska bażynowe (Empetro-Vaccinietum) 2. Zarośla kosodrzewiny (Pinetum mugo) 3. Subalpejskie zarośla wierzby lapońskiej lub śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacae) 4. Wysokogórskie murawy acydofilne (Juncion trifidi) i bezwapienne wyleżyska śnieżne (Salicion herbaceae) 5. Nawapienne murawy wysokogórskie (Seslerion tatrae) i wyleżyska śnieżne (Arabidion coeruleae) 6. Ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium) 7. Górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion) 8. Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio- Caricetea) 9. Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk 10. Piargi i gołoborza krzemianowe 11. Jaskinie nieudostępnione do zwiedzania 12. Kwaśne buczyny (Luzulo- Fagetum) 13. Żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagenion, Galio odorati-Fagenion) 14. Górskie jaworzyny ziołoroślowe (Aceri Fagetum) 15. Jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) 16. Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi Betuletum pubescentis, 91D0 Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno 1 244,30 FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV U1 U1 FV U1 U1 U2 U1 U2 FV U1 FV U1 FV FV FV FV FV FV FV FV FV U1 FV U1 FV U1 FV U1 U1 U1 FV U1 FV FV FV FV U1 U2 U2 U2  girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne 17. Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae) i olsy źródliskowe 18. Górskie bory świerkowe (Piceion abietis, część – zbiorowiska górskie) 3) stan gatunków roślin Lp. Nazwa gatunku Bezlist okrywowy (Buxbaumia 1. viridis) Tojad morawski (Aconitum firmum 2. moravicum) 3. Tocja karpacka (Tozzia carpathica) 4) ocena stanu ochrony gatunków roślin Lp. Nazwy gatunków 1. Bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis) 2. Tojad morawski (Aconitum firmum moravicum) 3. Tocja karpacka (Tozzia carpathica) 5) stan gatunków zwierząt Lp. Nazwa gatunku Biegacz urozmaicony (Carabus 1. variolosus) Sichrawa karpacka (Pseudogaurotina 2. excellens) Zagłębek bruzdkowany (Rhysodes 3. sulcatus) 4. Kumak górski (Bombina variegata) 5. Traszka karpacka (Triturus montandoni) Darniówka tatrzańska (Microtus 6. tatricus) 7. Ryś (Lynx lynx) 8. Wilk (Canis lupus) 9. Niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) 91E0 FV U1 FV U1 FV U1 FV U1 Kod Występowanie na terenie Parku 3 stanowiska 14 stanowisk 2 stanowiska Parametry stanu ochrony Łączna Szanse Kod Populacja Siedlisko zachowania ocena gatunku FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV FV Kod Występowanie na terenie Parku nieliczny, regularnie występujący nieliczny, regularnie występujący skrajnie nieliczny (dane historyczne) nieliczny, regularnie występujący nieliczny, regularnie występujący skrajnie nieliczny (dane historyczne) od 2 do 3 osobników - obszar Parku jest częścią ich terytorium obszar jest częścią terytorium 2 watah od 1 do 2 osobników - gatunek przechodni  6) ocena stanu ochrony gatunków zwierząt Lp. Nazwa gatunku Kod 1. Biegacz urozmaicony (Carabus variolosus) 2. Sichrawa karpacka (Pseudogaurotina excellens) 3. Zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus) 4. Kumak górski (Bombina variegata) 5. Traszka karpacka (Triturus montandoni) 6. Darniówka tatrzańska (Microtus tatricus) 7. Ryś (Lynx lynx) 8. Wilk (Canis lupus) 9. Niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) U1 FV FV U1 U1 FV FV U1 XX FV XX XX U1 U1 FV U1 U1 U1 FV U1 XX FV XX XX FV FV FV FV U1 FV FV U1 U1 FV FV U1 2.8. Charakterystyka przedmiotów ochrony obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Babia Góra PLB120011 w części pokrywającej się z obszarem Parku, zwanego dalej „obszarem Natura 2000 Babia Góra” 1) oszacowanie liczebności gatunków ptaków Lp. Nazwa gatunku 1. Głuszec (Tetrao urogallus) 2. Sóweczka (Glaucidium passerinum) 3. Włochatka (Aegolius funereus) 4. Dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos) 5. Dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus) 6. Siwerniak (Anthus spinoletta) 7. Płochacz halny (Prunella collaris) 8. Pliszka górska (Motacilla cinerea) 9. Pluszcz (Cinclus cinclus) 10. Drozd obrożny (Turdus torquatus) 11. Cietrzew (Tetrao tetrix) – w trakcie usuwania gatunku jako przedmiotu ochrony 2) stan ochrony gatunków ptaków Lp. Nazwy gatunków Kod 1. Głuszec (Tetrao urogallus) A108 2. Sóweczka (Glaucidium A217 passerinum) 3. Włochatka (Aegolius funereus) A223 4. Dzięcioł białogrzbiety A239 (Dendrocopos leucotos) 5. Dzięcioł trójpalczasty (Picoides A241 tridactylus) 6. Siwerniak (Anthus spinoletta) A259 7. Pliszka górska (Motacilla cinerea) A261 Kod Liczebność A108 5-11 kogutów A217 10-15 par A223 6-9 par A239 6-11 par A241 9-15 par A259 20-30 par A267 1-3 pary A261 15-21 par A264 6-9 par A282 13-85 par A409 Parametry stanu ochrony Łączna Szanse Populacja Siedlisko ocena zachowania U1 U1 U1 U1 U1 U1 U1 U1 U1 FV U1 U1 U1 FV U1 U1 U1 FV U1 U1 U1 U1 FV U1 FV FV FV FV  8. Pluszcz (Cinclus cinclus) A264 FV FV FV FV 9. Płochacz halny (Prunella collaris) A267 U2 U1 U1 U2 10. Drozd obrożny (Turdus torquatus) A282 U1 FV FV U1 2.9. Krajobraz W Parku dominuje naturalny krajobraz górski i wysokogórski ukształtowany w okresie trzeciorzędu. Miejscami występuje krajobraz naturalno-kulturowy (Markowe Szczawiny, Hala Czarnego). Partie szczytowe Babiej Góry, powyżej górnej granicy lasu odznaczają się wybitnymi walorami widokowymi i estetycznymi. W krajobrazie Parku rozpatrywanym w aspekcie walorów estetyczno-widokowych można wyróżnić następujące piętra krajobrazowe: 1) piętro z dominacją wnętrz leśnych – labiryntowych w obrębie regla dolnego i górnego. Walory estetyczno-widokowe tych wnętrz zależą od stanu naturalności zbiorowisk roślinnych; 2) piętro z dominacją pierwszego planu widokowego obejmującego głównie masyw Babiej Góry – odpowiadające piętru kosodrzewiny. Zasadniczym, niepowtarzalnym w skali Beskidów akcentem estetyczno-widokowym tego piętra jest bogate urzeźbienie terenu, urozmaicone dodatkowo łanami kosodrzewiny; 3) piętro z rozległymi wieloplanowymi panoramami widokowymi obejmującymi zarówno najbliższe przedpole Parku jak i inne grupy górskie, w tym Pasmo Podhalańskie, Gorce, Pieniny, Tatry, Małą Fatrę, Pasmo Jałowieckie, Pilsko. 3. Społeczne uwarunkowania realizacji celów ochrony przyrody 3.1. Podstawy prawne funkcjonowania Park został utworzony 1 stycznia 1955 r. na podstawie rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 października 1954 r. w sprawie utworzenia Babiogórskiego Parku Narodowego (Dz. U. z 1955 r. poz. 25 oraz z 1997 r. poz. 608). Aktualną podstawą działalności Parku jest rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 8 sierpnia 1997 r. w sprawie Babiogórskiego Parku Narodowego (Dz. U. poz. 608). Powierzchnia Parku zgodnie z tym rozporządzeniem wynosi 3 391,55 ha. 3.2. Rezerwat Biosfery Babia Góra W roku 1976 Park otrzymał status Rezerwatu Biosfery Babia Góra i został włączony do projektu Man and Biosphere (MaB). W 2001 r. UNESCO-MaB zaakceptowało powiększenie Rezerwatu Biosfery Babia Góra i jego podział na strefy. Obecnie Rezerwat Biosfery Babia Góra obejmuje obszar 11829 ha, w tym 1062 ha stanowi strefę centralną (część obszaru ochrony ścisłej w Parku), 2330 ha strefę buforową (część obszaru ochrony ścisłej, obszar ochrony czynnej i krajobrazowej w Parku) i 8437 ha strefę przejściową (otulina Parku). Właściwe funkcjonowanie rezerwatu biosfery wynika ze współpracy Parku, samorządów terytorialnych, stowarzyszeń, jednostek działających na obszarze gmin Lipnica Wielka, Jabłonka, Zawoja i Jeleśnia oraz działań na arenie międzynarodowej na polu ochrony przyrody, promocji walorów kulturowych oraz trwałego i zrównoważonego rozwoju. 3.3. Społeczności lokalne Pasma górskie w otoczeniu masywu Babiej Góry tworzą naturalne granice regionów kulturowych, zamieszkałych przez różne grupy etniczne górali karpackich. Tereny na północ od Pasma Babiogórskiego w dolinie Skawicy zasiedlone zostały przez Babiogórców, tereny na południe od masywu przez Orawian. Na przestrzeni wieków górale zamieszkujący tereny wokół Babiej Góry wytworzyli swoisty folklor. Każda z grup etnicznych wykształciła typ kultury regionalnej, który przejawiał się między innymi w charakterze budownictwa, stroju, zdobnictwa, rzeźby, malarstwa, muzyki i obrzędów.  W regionie Babiej Góry na szczególną uwagę zasługuje współpraca transgraniczna jednostek w ramach dwóch struktur euroregionalnych: Euroregionu Tatry i Euroregionu Beskidy. Od południowej strony granicą Parku jest polsko-słowacka granica państwowa. Południowe stoki Babiej Góry po stronie słowackiej są objęte ochroną strefową Chránena Krajinna Oblast Horná Orava. Najwyższe partie Babiej Góry piętro halne, piętro kosodrzewiny i fragment regla górnego są objęte strefą 5 (Zóna 5 Babia hora), niżej położone ekosystemy leśne są w strefie 4 (Zóna 4 Babia hora) i 3 (Zóna 3 Oravské Beskydy).  Rozdział 2 OPIS GRANIC – OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA BABIOGÓRSKA ORAZ OBSZARU NATURA 2000 BABIA GÓRA W CZĘŚCI POKRYWAJĄCEJ SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. Opis granic obszaru Natura 2000 Ostoja Babiogórska Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 539306,41 194456,58 539331,17 194427,78 539351,67 194400,02 539354,58 194396,07 539391,50 194344,03 539398,00 194332,58 539422,35 194292,70 539444,00 194261,99 539465,84 194231,47 539500,65 194184,10 539512,68 194174,72 539515,28 194172,68 539533,49 194158,46 539543,87 194120,20 539559,10 194115,69 539576,19 194119,69 539617,01 194118,88 539645,60 194111,25 539652,69 194109,36 539699,43 194119,23 539781,32 194126,36 539811,98 194089,50 539826,50 194056,38 539843,28 194044,26 539844,04 194053,01 539847,60 194103,88 539893,76 194035,35 539901,64 194023,64 539935,70 194016,38 539956,42 194011,26 539979,06 194005,47 540011,10 193999,58 540043,34 194000,74 540053,56 193994,98 540082,64 193977,81 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 540105,81 193971,38 540138,85 193964,94 540142,91 193985,61 540156,93 193985,96 540172,07 193986,33 540187,45 193978,76 540213,62 193976,75 540228,81 193974,66 540244,95 193972,43 540247,78 193972,03 540262,09 193982,73 540265,93 193985,16 540271,38 193981,22 540264,71 193973,55 540265,38 193967,99 540282,83 193961,35 540290,23 193956,81 540299,95 193950,84 540304,87 193947,91 540309,25 193945,29 540321,32 193927,64 540336,65 193921,62 540334,51 193914,14 540328,75 193915,27 540353,52 193886,97 540379,98 193852,79 540391,35 193835,54 540410,75 193812,68 540418,34 193812,44 540419,84 193809,16 540426,19 193795,22 540421,14 193785,44 540430,29 193757,20 540434,84 193756,62 540434,24 193732,59  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 540430,30 193732,46 540429,86 193674,04 540431,74 193645,22 540438,60 193623,79 540438,85 193622,09 540440,03 193614,03 540442,06 193600,24 540456,97 193575,20 540476,36 193550,81 540485,41 193534,03 540487,39 193530,38 540490,14 193525,29 540492,33 193521,13 540508,50 193501,94 540516,91 193479,70 540534,60 193455,36 540547,89 193435,38 540571,00 193419,19 540599,29 193410,52 540617,75 193404,39 540628,43 193392,66 540641,78 193382,04 540654,42 193383,07 540674,15 193368,28 540689,86 193344,63 540706,84 193321,94 540717,17 193315,19 540728,06 193298,14 540739,54 193294,56 540748,68 193279,31 540741,64 193275,57 540743,67 193267,91 540747,98 193251,69 540764,11 193209,38 540772,21 193190,59 540781,25 193174,84 540793,66 193157,64 540808,20 193142,52 540822,25 193133,98 540839,41 193119,78 540859,45 193108,68 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 540880,39 193109,61 540888,14 193099,63 540886,50 193090,49 540901,30 193074,99 540921,28 193052,36 540956,25 193008,72 540976,46 192990,99 540992,04 192978,83 540996,92 192972,79 541005,18 192969,33 541016,19 192986,36 541017,30 192999,69 541038,55 193000,71 541046,54 193006,51 541073,06 193002,70 541112,31 193023,29 541114,31 193031,77 541149,73 193035,25 541190,24 193025,25 541203,95 193034,81 541223,33 193016,73 541244,48 193020,60 541254,34 193016,77 541259,23 193030,41 541285,47 193036,77 541312,23 193036,93 541358,60 193052,60 541523,34 193449,61 541820,49 193893,51 541847,33 193903,54 541878,52 193915,20 541923,92 193932,17 542002,52 193961,56 542008,29 193962,40 542044,52 193982,95 542087,27 193992,04 542108,09 193976,90 542147,26 193982,81 542245,90 193967,14 542445,33 193961,59 542463,00 193935,12  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 542490,83 193858,39 542496,70 193806,97 542531,84 193748,43 542544,98 193727,88 542625,96 193629,77 542648,64 193513,82 542654,19 193508,17 542723,91 193434,95 542758,96 193379,56 542785,26 193338,12 542843,22 193271,19 542848,71 193261,70 542899,82 193172,63 542920,73 193044,34 542981,36 192929,29 543020,58 192878,24 543025,81 192871,44 543027,54 192869,24 543030,97 192857,14 543049,31 192783,95 543060,75 192724,32 543061,96 192717,71 543055,83 192662,67 543046,78 192615,85 542994,59 192542,84 542991,14 192538,01 542980,09 192522,58 542910,30 192425,09 542903,75 192197,90 542896,37 192185,81 542803,61 192035,30 542778,87 191962,72 542778,47 191961,54 542778,11 191960,45 542778,02 191958,94 542776,85 191933,63 542775,47 191903,94 542771,42 191883,35 542671,23 191819,12 542625,76 191779,89 542610,61 191766,78 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 542543,91 191709,11 542519,81 191674,35 542490,45 191631,35 542438,56 191592,36 542418,10 191586,78 542376,90 191582,78 542314,88 191573,12 542298,45 191570,57 542277,76 191567,36 542247,76 191562,69 542235,12 191560,72 542125,26 191384,88 542103,42 191367,16 542087,71 191354,42 542052,81 191326,10 542039,02 191314,90 541969,07 191276,03 541849,24 191228,69 541896,38 191118,37 541902,86 191097,56 541932,03 190997,89 541947,71 190933,34 541959,83 190885,78 541992,80 190818,61 542022,95 190769,66 542056,36 190700,80 542070,04 190668,79 542097,68 190609,47 542152,97 190527,02 542217,39 190414,03 542221,62 190395,46 542236,21 190370,56 542262,54 190325,70 542263,97 190324,84 542384,34 190253,20 542453,31 190228,42 542517,13 190198,51 542600,32 190133,43 542604,00 190130,53 542616,78 190120,59 542681,66 190041,51  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 542722,30 190003,85 542765,80 189953,16 542842,09 189859,50 542851,10 189848,35 542911,04 189796,13 542969,14 189709,26 542988,77 189639,92 543020,16 189618,49 543024,23 189615,61 543097,78 189563,06 543211,24 189488,23 543215,72 189485,26 543245,33 189459,48 543262,65 189444,37 543287,66 189429,56 543345,19 189395,57 543348,74 189393,57 543357,07 189388,71 543363,68 189385,09 543370,68 189381,08 543403,39 189362,69 543473,37 189323,45 543591,47 189246,84 543641,16 189218,43 543679,12 189194,48 543759,88 189148,34 543811,21 189118,07 543841,69 189100,92 543760,55 189066,58 543748,86 189062,75 543712,50 189050,75 543635,74 189024,81 543551,86 188999,19 543549,29 188998,31 543494,28 188988,49 543491,89 188988,03 543397,95 188982,61 543383,98 188981,82 543310,29 188971,18 543308,10 188970,82 543259,41 188956,37 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 543219,45 188944,46 543214,80 188942,53 543133,37 188908,08 543054,58 188875,99 543010,42 188860,77 542993,19 188854,79 542906,99 188833,40 542802,90 188805,31 542798,53 188804,09 542728,17 188785,24 542704,74 188778,99 542647,88 188745,62 542630,86 188735,74 542601,84 188718,74 542563,78 188695,98 542513,82 188666,01 542435,00 188642,32 542410,90 188635,06 542359,64 188619,63 542357,36 188618,96 542340,11 188613,79 542262,31 188606,83 542252,54 188605,96 542249,25 188605,66 542215,45 188605,82 542202,67 188601,67 542157,77 188594,83 542128,16 188591,60 542108,82 188589,57 542048,89 188558,60 542002,75 188535,33 541936,89 188502,10 541880,68 188474,05 541805,50 188430,67 541805,34 188430,55 541805,20 188430,46 541789,48 188434,92 541789,28 188434,92 541787,40 188437,86 541781,99 188441,91 541777,64 188443,49  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 541771,38 188442,41 541765,81 188444,86 541760,96 188450,23 541759,24 188454,68 541756,97 188457,31 541751,76 188461,26 541751,21 188466,65 541751,18 188471,25 541736,11 188480,83 541726,53 188484,26 541716,41 188491,98 541709,70 188499,49 541709,29 188503,58 541708,58 188507,46 541705,50 188510,47 541698,75 188512,39 541694,44 188514,37 541690,14 188516,35 541675,51 188517,43 541663,07 188526,29 541654,74 188527,46 541642,72 188524,42 541639,80 188528,84 541621,00 188540,11 541616,57 188548,19 541611,81 188550,16 541598,32 188553,69 541590,84 188552,88 541581,77 188559,12 541573,49 188558,59 541564,40 188565,64 541563,68 188569,82 541563,23 188575,11 541562,10 188575,97 541556,08 188580,60 541550,82 188582,66 541550,01 188583,04 541544,79 188583,79 541540,52 188586,47 541531,28 188587,92 541523,37 188595,59 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 541517,81 188597,64 541516,66 188606,81 541506,11 188619,51 541505,34 188621,89 541506,42 188633,32 541503,45 188639,73 541502,49 188641,90 541488,19 188656,30 541485,25 188657,52 541484,14 188657,99 541481,66 188661,02 541475,85 188668,26 541474,04 188668,81 541465,48 188671,27 541453,66 188690,14 541451,19 188699,57 541446,83 188705,35 541446,43 188719,73 541437,18 188732,58 541435,00 188756,90 541426,44 188763,07 541425,24 188770,04 541429,39 188786,15 541428,12 188799,71 541427,45 188805,69 541424,98 188808,42 541421,16 188812,62 541420,65 188820,19 541406,86 188827,01 541402,98 188844,30 541395,98 188858,50 541382,55 188863,63 541382,94 188867,64 541379,27 188877,33 541381,19 188883,79 541373,23 188896,56 541366,89 188901,69 541363,32 188907,99 541348,36 188920,97 541345,35 188928,58 541337,89 188938,27  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 541330,69 188956,07 541322,27 188963,83 541319,04 188975,94 541320,37 188985,58 541320,79 188988,59 541316,25 189011,56 541309,54 189019,17 541304,99 189024,44 541296,80 189035,01 541301,33 189044,74 541301,52 189045,04 541302,11 189052,55 541296,16 189061,79 541294,03 189062,83 541283,19 189067,83 541271,34 189080,40 541264,93 189088,22 541263,36 189094,47 541262,92 189095,86 541258,52 189099,33 541257,09 189100,50 541243,72 189110,23 541236,33 189117,31 541229,77 189126,33 541217,14 189135,08 541216,53 189138,76 541212,86 189141,36 541208,96 189148,75 541206,81 189150,49 541204,25 189152,61 541203,25 189152,69 541196,65 189152,60 541187,38 189159,05 541184,84 189164,08 541182,93 189167,63 541174,80 189172,79 541170,08 189173,16 541163,37 189173,67 541161,13 189175,21 541153,39 189180,20 541147,93 189178,75 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 541136,01 189183,12 541126,57 189188,66 541115,22 189186,64 541110,37 189188,70 541107,13 189190,12 541083,22 189190,55 541069,79 189199,17 541053,61 189201,92 541044,21 189198,36 541040,45 189196,95 541028,20 189199,01 541022,95 189204,47 541016,15 189211,67 540989,88 189214,54 540984,98 189214,21 540978,89 189213,64 540975,27 189214,84 540973,15 189215,48 540971,05 189215,52 540961,15 189215,75 540949,28 189225,02 540947,34 189226,77 540939,15 189233,93 540924,86 189244,14 540910,83 189245,35 540904,52 189249,37 540896,82 189260,45 540889,95 189273,66 540889,95 189273,76 540881,93 189281,73 540875,47 189287,26 540867,63 189289,14 540858,42 189296,48 540851,60 189300,69 540843,24 189306,66 540838,84 189313,83 540833,89 189326,69 540830,99 189333,61 540825,90 189336,96 540824,84 189342,74 540822,13 189353,86  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 540816,28 189362,90 540806,15 189371,21 540802,92 189375,92 540797,23 189375,66 540793,72 189383,16 540786,87 189388,88 540781,24 189393,41 540776,47 189399,58 540771,52 189408,45 540767,04 189415,11 540758,50 189420,18 540746,33 189429,93 540732,11 189437,84 540731,40 189438,22 540731,09 189438,81 540729,69 189442,47 540726,66 189443,39 540724,74 189444,04 540719,26 189447,09 540712,77 189453,90 540700,07 189464,85 540698,05 189465,69 540693,91 189467,28 540648,12 189416,61 540547,74 189297,74 540528,05 189276,30 540503,83 189269,83 540394,65 189241,00 540332,94 189224,09 540269,53 189206,73 540156,77 189184,70 540100,09 189173,62 540060,71 189162,23 540012,61 189133,80 540011,70 189133,97 540010,10 189134,13 540008,94 189132,80 539991,91 189112,23 539933,68 189041,83 539897,83 188996,94 539853,87 188941,73 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 539798,25 188874,89 539745,04 188803,53 539718,67 188784,40 539705,64 188774,94 539653,05 188717,59 539571,33 188589,05 539570,19 188587,12 539555,74 188570,92 539499,43 188514,07 539233,32 188347,20 539231,65 188346,15 539131,04 188314,87 539069,87 188303,56 538965,82 188266,38 538936,47 188257,87 538632,72 188171,75 538581,76 188156,33 538497,28 188130,89 538441,68 188113,35 538345,69 188038,20 538338,84 188032,91 538282,45 187986,04 538272,87 187978,19 538255,16 187964,19 538191,53 187914,11 538188,53 187911,75 538186,40 187910,72 538183,18 187932,83 538171,36 188020,21 538167,30 188050,30 538158,71 188114,05 538144,81 188215,51 538135,03 188286,34 538131,21 188315,01 538129,52 188327,73 538173,11 188345,70 538175,06 188364,25 538184,79 188456,92 538192,37 188528,97 538204,14 188640,98 538207,59 188673,31  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 538208,71 188683,79 538210,95 188704,89 538217,70 188768,30 538223,28 188822,30 538225,72 188845,83 538233,89 188925,13 538244,31 189027,19 538245,62 189039,93 538255,00 189130,92 538264,03 189216,03 538264,24 189218,75 538264,44 189221,31 538269,28 189263,94 538272,23 189294,24 538280,68 189368,08 538268,01 189531,04 538263,42 189588,84 538260,47 189626,01 538258,97 189645,26 538101,02 189596,73 538006,68 189547,42 537856,64 189545,68 537730,39 189554,55 537689,41 189574,02 537582,82 189624,66 537455,44 189682,87 537382,02 189750,83 537317,25 189840,53 537267,27 189912,88 537211,36 190131,89 537093,64 190283,03 536962,29 190453,18 536870,33 190571,71 536781,90 190594,20 536631,36 190623,73 536444,01 190629,42 536245,27 190576,39 536108,32 190540,41 535932,55 190580,39 535833,77 190654,80 535717,71 190760,58 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 535592,66 190885,31 535408,32 190927,94 535234,44 190968,64 535108,83 190992,49 535019,93 191009,64 534880,25 191065,38 534725,29 191159,48 534567,63 191288,95 534500,99 191408,35 534420,61 191619,84 534390,14 191658,77 534362,95 191693,51 534294,37 191745,58 534215,50 191789,40 534198,31 191868,03 534171,78 191944,29 534070,15 192021,94 533981,20 192080,84 533890,15 192122,23 533841,40 192221,73 533852,86 192245,38 533894,15 192303,92 533934,62 192303,86 533996,42 192300,50 534016,10 192290,54 534038,98 192284,53 534086,46 192292,39 534111,56 192276,84 534138,77 192281,58 534222,02 192303,18 534288,05 192304,17 534355,17 192320,91 534411,85 192342,56 534440,86 192369,79 534465,39 192383,51 534484,43 192404,05 534539,21 192419,39 534580,67 192414,41 534652,72 192435,35 534699,96 192448,59 534765,96 192455,92  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 534785,03 192475,20 534820,74 192485,23 534827,71 192501,02 534845,22 192505,30 534860,58 192530,03 534860,55 192560,09 534898,67 192590,87 534910,62 192609,61 534952,65 192630,12 534985,70 192640,66 534997,33 192657,63 535019,13 192695,10 535019,90 192717,27 535034,30 192730,96 535018,39 192740,54 535015,36 192764,69 535028,46 192801,93 535050,69 192818,28 535064,95 192856,16 535066,83 192876,15 535075,38 192893,90 535073,95 192900,17 535072,30 192906,46 535076,98 192913,61 535121,40 192938,28 535133,20 192952,06 535139,04 193000,70 535150,85 193012,80 535168,37 193015,47 535174,72 193048,70 535161,93 193081,30 535185,21 193096,07 535200,40 193115,58 535206,71 193163,36 535226,84 193173,25 535240,35 193180,41 535259,23 193216,27 535294,50 193253,87 535336,25 193254,59 535379,62 193284,84 535404,03 193290,32 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 535422,71 193303,34 535447,61 193332,11 535459,00 193332,52 535475,90 193330,37 535482,12 193328,27 535497,70 193323,77 535509,07 193320,63 535532,68 193330,98 535537,92 193337,81 535549,15 193352,91 535617,43 193383,85 535643,62 193399,16 535664,94 193416,89 535680,24 193430,28 535709,24 193479,84 535731,96 193498,48 535750,67 193532,60 535821,98 193569,14 535857,10 193599,53 535884,86 193609,79 535885,56 193614,43 535891,45 193609,02 535935,25 193571,25 535952,89 193556,00 535986,00 193532,97 536005,73 193519,24 536019,74 193510,36 536039,17 193500,07 536046,34 193494,51 536050,74 193491,09 536105,16 193449,67 536170,68 193397,86 536179,66 193389,32 536198,59 193371,30 536205,16 193364,77 536253,18 193329,31 536258,07 193325,70 536265,22 193320,42 536300,89 193290,30 536353,96 193236,44 536393,18 193197,61  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 536395,82 193195,03 536431,94 193159,51 536458,93 193135,69 536487,44 193111,84 536505,13 193096,81 536506,55 193095,60 536534,59 193089,24 536622,99 193073,07 536662,27 193066,55 536705,06 193062,00 536743,81 193052,81 536746,35 193052,30 536746,53 193053,39 536767,95 193049,29 536828,54 193037,72 536880,47 193028,00 536935,77 193016,59 536949,40 193014,92 536974,60 193012,22 536980,74 193011,56 537003,64 193009,11 537012,27 193021,81 537014,34 193024,87 537026,70 193043,22 537031,85 193048,55 537049,29 193072,92 537103,42 193146,59 537106,90 193151,53 537116,52 193165,04 537119,98 193169,94 537140,71 193200,68 537141,44 193204,39 537139,99 193219,66 537138,44 193242,05 537135,86 193268,13 537133,78 193303,30 537137,33 193306,11 537133,42 193312,86 537132,47 193341,07 537155,30 193364,28 537173,77 193383,87 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 537177,20 193386,32 537182,05 193388,71 537196,43 193394,94 537218,51 193404,51 537225,81 193441,91 537233,22 193479,90 537234,81 193487,71 537242,78 193494,33 537258,05 193506,98 537259,70 193515,98 537263,71 193518,75 537265,52 193514,02 537278,93 193520,40 537311,23 193536,32 537330,18 193531,90 537366,66 193545,73 537401,25 193563,97 537410,68 193579,07 537415,09 193592,90 537428,29 193600,45 537436,47 193606,11 537441,64 193617,60 537446,47 193624,68 537456,42 193624,83 537485,33 193643,13 537512,16 193655,48 537532,58 193664,89 537537,98 193667,38 537558,68 193676,91 537695,87 193741,68 537703,48 193745,74 537715,55 193751,78 537757,27 193772,63 537763,27 193775,63 537769,54 193778,76 537786,05 193780,76 537810,88 193788,18 537865,60 193795,04 537868,67 193795,42 537903,67 193799,60 538007,84 193814,66  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 538029,05 193819,07 538107,32 193831,01 538114,20 193831,81 538160,00 193837,15 538232,87 193845,64 538261,53 193848,98 538264,60 193849,34 538319,57 193859,48 538349,81 193863,20 538397,45 193869,56 538428,49 193875,83 538435,67 193876,75 538441,22 193877,46 538442,74 193877,66 538444,17 193877,83 538461,58 193880,07 538490,48 193884,30 538567,97 193895,71 538570,64 193896,36 538597,54 193902,88 538601,75 193944,65 538609,94 194004,16 538612,60 194023,52 538623,40 194073,56 538618,89 194085,83 538626,80 194126,52 538632,73 194170,84 538637,29 194200,61 538643,72 194234,36 538647,32 194264,55 538647,58 194317,89 538647,27 194320,86 538637,85 194369,89 538644,88 194393,25 538644,33 194407,01 538633,98 194416,46 538648,57 194433,63 538648,16 194455,46 538670,73 194434,65 538677,94 194479,68 538695,80 194484,79 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 538711,79 194490,29 538748,37 194502,87 538797,08 194518,85 538813,80 194524,34 538848,87 194534,25 538877,09 194542,72 538913,08 194553,53 538945,24 194563,19 539001,43 194580,11 539003,67 194582,59 539028,76 194595,68 539037,75 194599,74 539045,24 194605,36 539048,93 194606,21 539049,84 194606,42 539105,60 194619,20 539108,87 194619,95 539141,94 194629,88 539147,05 194631,41 539164,97 194636,79 539176,32 194640,20 539182,59 194636,69 539183,16 194635,89 539231,72 194567,21 539268,53 194514,39 539290,04 194481,59 539301,07 194464,75 539306,41 194456,58 2. Opis granic enklaw wewnętrznych obszaru Natura 2000 Ostoja Babiogórska 1) enklawa Norczak Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 539594,50 193072,75 539657,35 192994,39 539681,61 192964,55 539714,06 192924,25 539774,25 192849,48 539797,84 192894,39  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 539831,09 192956,23 539821,79 192997,74 539815,57 193019,62 539799,25 193071,07 539763,64 193196,38 539754,23 193229,57 539744,48 193272,62 539733,60 193303,90 539722,00 193337,39 539700,79 193390,93 539693,44 193409,52 539658,65 193424,66 539518,74 193486,26 539506,76 193491,44 539503,06 193475,94 539476,82 193365,95 539477,53 193364,16 539499,10 193305,75 539509,80 193276,37 539584,86 193095,91 539594,50 193072,75 2) enklawa Stonów I Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 539374,67 192891,03 539357,03 192942,84 539338,70 192938,13 539334,68 192937,09 539313,90 192931,83 539297,25 192872,70 539302,88 192828,59 539305,49 192808,17 539308,99 192780,80 539298,85 192757,24 539303,44 192704,25 539353,29 192702,60 539433,50 192699,94 539446,35 192700,67 539438,49 192714,47 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 539436,15 192732,31 539433,78 192745,81 539430,84 192758,85 539427,57 192768,33 539420,74 192777,24 539410,53 192787,67 539406,41 192792,86 539406,01 192798,45 539399,48 192818,21 539379,89 192875,72 539374,67 192891,03 3) enklawa Stonów II Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 539295,15 192613,38 539266,78 192550,55 539264,84 192551,55 539263,73 192552,00 539263,45 192526,33 539327,25 192473,66 539342,27 192498,47 539339,92 192505,25 539333,07 192525,01 539324,38 192561,99 539321,55 192613,70 539301,03 192620,06 539295,15 192613,38 4) enklawa Sulowa Cyrhel Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 538925,77 192897,15 538880,71 192935,34 538868,85 192934,77 538818,94 192931,14 538803,51 192929,90 538764,53 192926,78 538744,67 192925,19  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 538733,28 192924,43 538705,57 192921,71 538635,88 192916,07 538632,66 192915,81 538624,24 192915,36 538616,27 192916,54 538598,21 192919,55 538599,39 192888,99 538594,57 192827,44 538595,09 192778,97 538595,24 192764,43 538601,56 192711,64 538612,91 192616,69 538617,86 192528,32 538664,33 192534,16 538692,27 192537,47 538720,30 192540,59 538737,87 192543,69 538747,59 192548,39 538767,29 192586,38 538782,97 192590,54 538804,00 192600,80 538807,78 192611,25 538836,86 192615,68 538871,59 192621,39 538893,51 192639,47 538896,17 192641,93 538911,94 192658,35 538912,65 192659,56 538916,73 192666,52 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 538922,21 192674,62 538932,64 192716,55 538935,48 192727,97 538936,12 192733,20 538939,65 192762,12 538941,54 192777,62 538939,73 192810,29 538935,32 192845,18 538928,44 192883,20 538925,77 192897,15 5) enklawa Czarna Cyrhel Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 535104,04 192398,39 535045,70 192221,63 535022,29 192184,10 535048,98 192173,84 535133,16 192159,09 535143,64 192157,25 535176,71 192238,69 535221,54 192358,21 535182,89 192393,40 535104,04 192398,39  3. Mapa obszaru Natura 2000 Ostoja Babiogórska 4. Opis granic obszaru Natura 2000 Babia Góra w części pokrywającej się z obszarem Parku 1) Kompleks główny Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 539306,41 194456,58 539331,17 194427,78 539351,67 194400,02 539354,58 194396,07 539391,50 194344,03 539398,00 194332,58 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 539422,35 194292,70 539444,00 194261,99 539465,84 194231,47 539500,65 194184,10 539512,68 194174,72 539515,28 194172,68 539533,49 194158,46 539543,87 194120,20  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 539559,10 194115,69 539576,19 194119,69 539617,01 194118,88 539645,60 194111,25 539652,69 194109,36 539699,43 194119,23 539781,32 194126,36 539811,98 194089,50 539826,50 194056,38 539843,28 194044,26 539844,04 194053,01 539847,60 194103,88 539893,76 194035,35 539901,64 194023,64 539935,70 194016,38 539956,42 194011,26 539979,06 194005,47 540011,10 193999,58 540043,34 194000,74 540053,56 193994,98 540082,64 193977,81 540105,81 193971,38 540138,85 193964,94 540142,91 193985,61 540156,93 193985,96 540172,07 193986,33 540187,45 193978,76 540213,62 193976,75 540228,81 193974,66 540244,95 193972,43 540247,78 193972,03 540262,09 193982,73 540265,93 193985,16 540271,38 193981,22 540264,71 193973,55 540265,38 193967,99 540282,83 193961,35 540290,23 193956,81 540299,95 193950,84 540304,87 193947,91 540309,25 193945,29 540321,32 193927,64 540336,65 193921,62 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 540334,51 193914,14 540328,75 193915,27 540353,52 193886,97 540379,98 193852,79 540391,35 193835,54 540410,75 193812,68 540418,34 193812,44 540419,84 193809,16 540426,19 193795,22 540421,14 193785,44 540430,29 193757,20 540434,84 193756,62 540434,24 193732,59 540430,30 193732,46 540429,86 193674,04 540431,74 193645,22 540438,60 193623,79 540438,85 193622,09 540440,03 193614,03 540442,06 193600,24 540456,97 193575,20 540476,36 193550,81 540485,41 193534,03 540487,39 193530,38 540490,14 193525,29 540492,33 193521,13 540508,50 193501,94 540516,91 193479,70 540534,60 193455,36 540547,89 193435,38 540571,00 193419,19 540599,29 193410,52 540617,75 193404,39 540628,43 193392,66 540641,78 193382,04 540654,42 193383,07 540674,15 193368,28 540689,86 193344,63 540706,84 193321,94 540717,17 193315,19 540728,06 193298,14 540739,54 193294,56 540748,68 193279,31  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 540741,64 193275,57 540743,67 193267,91 540747,98 193251,69 540764,11 193209,38 540772,21 193190,59 540781,25 193174,84 540793,66 193157,64 540808,20 193142,52 540822,25 193133,98 540839,41 193119,78 540859,45 193108,68 540880,39 193109,61 540888,14 193099,63 540886,50 193090,49 540901,30 193074,99 540921,28 193052,36 540956,25 193008,72 540976,46 192990,99 540992,04 192978,83 540996,92 192972,79 541005,18 192969,33 541016,19 192986,36 541017,30 192999,69 541038,55 193000,71 541046,54 193006,51 541073,06 193002,70 541112,31 193023,29 541114,31 193031,77 541149,73 193035,25 541190,24 193025,25 541203,95 193034,81 541223,33 193016,73 541244,48 193020,60 541254,34 193016,77 541259,23 193030,41 541285,47 193036,77 541312,23 193036,93 541358,60 193052,60 541523,34 193449,61 541820,49 193893,51 541847,33 193903,54 541878,52 193915,20 541923,92 193932,17 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 542002,52 193961,56 542008,29 193962,40 542051,72 193984,42 542094,44 193993,54 542108,09 193976,90 542147,26 193982,81 542245,90 193967,14 542445,33 193961,59 542463,00 193935,12 542490,83 193858,39 542496,70 193806,97 542531,84 193748,43 542544,98 193727,88 542625,96 193629,77 542648,64 193513,82 542654,19 193508,17 542723,91 193434,95 542758,96 193379,56 542785,26 193338,12 542843,22 193271,19 542848,71 193261,70 542899,82 193172,63 542920,73 193044,34 542981,36 192929,29 543020,58 192878,24 543025,81 192871,44 543027,54 192869,24 543030,97 192857,14 543049,31 192783,95 543060,75 192724,32 543061,96 192717,71 543055,83 192662,67 543046,78 192615,85 542994,59 192542,84 542991,14 192538,01 542980,09 192522,58 542910,30 192425,09 542903,75 192197,90 542896,37 192185,81 542803,61 192035,30 542778,87 191962,72 542778,47 191961,54 542778,11 191960,45  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 542778,02 191958,94 542776,85 191933,63 542775,47 191903,94 542771,42 191883,35 542671,23 191819,12 542625,76 191779,89 542610,61 191766,78 542543,91 191709,11 542519,81 191674,35 542490,45 191631,35 542438,56 191592,36 542418,10 191586,78 542376,90 191582,78 542314,88 191573,12 542298,45 191570,57 542277,76 191567,36 542247,76 191562,69 542235,12 191560,72 542125,26 191384,88 542103,42 191367,16 542087,71 191354,42 542052,81 191326,10 542039,02 191314,90 541969,07 191276,03 541849,24 191228,69 541896,38 191118,37 541902,86 191097,56 541932,03 190997,89 541947,71 190933,34 541959,83 190885,78 541992,80 190818,61 542022,95 190769,66 542056,36 190700,80 542070,04 190668,79 542097,68 190609,47 542152,97 190527,02 542217,39 190414,03 542221,62 190395,46 542236,21 190370,56 542262,54 190325,70 542263,97 190324,84 542384,34 190253,20 542453,31 190228,42 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 542517,13 190198,51 542600,32 190133,43 542604,00 190130,53 542616,78 190120,59 542681,66 190041,51 542722,30 190003,85 542765,80 189953,16 542842,09 189859,50 542851,10 189848,35 542911,04 189796,13 542969,14 189709,26 542988,77 189639,92 543020,16 189618,49 543024,23 189615,61 543097,78 189563,06 543211,24 189488,23 543215,72 189485,26 543245,33 189459,48 543262,65 189444,37 543287,66 189429,56 543345,19 189395,57 543348,74 189393,57 543357,07 189388,71 543363,68 189385,09 543370,68 189381,08 543403,39 189362,69 543473,37 189323,45 543591,47 189246,84 543641,16 189218,43 543679,12 189194,48 543759,88 189148,34 543811,21 189118,07 543843,82 189099,91 543841,69 189100,92 543760,55 189066,58 543748,86 189062,75 543712,50 189050,75 543635,74 189024,81 543551,86 188999,19 543549,29 188998,31 543494,28 188988,49 543491,89 188988,03 543397,95 188982,61  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 543383,98 188981,82 543310,29 188971,18 543308,10 188970,82 543259,41 188956,37 543219,45 188944,46 543214,80 188942,53 543133,37 188908,08 543054,58 188875,99 543010,42 188860,77 542993,19 188854,79 542906,99 188833,40 542802,90 188805,31 542798,53 188804,09 542728,17 188785,24 542704,74 188778,99 542647,88 188745,62 542630,86 188735,74 542601,84 188718,74 542563,78 188695,98 542513,82 188666,01 542435,00 188642,32 542410,90 188635,05 542359,64 188619,63 542357,36 188618,96 542340,11 188613,79 542262,31 188606,83 542252,54 188605,96 542249,25 188605,66 542215,45 188605,82 542202,67 188601,67 542157,77 188594,83 542128,16 188591,60 542108,82 188589,57 542048,89 188558,60 542002,75 188535,33 541936,89 188502,10 541880,68 188474,05 541805,50 188430,67 541805,34 188430,55 541805,20 188430,46 541789,48 188434,92 541789,28 188434,92 541787,40 188437,86 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 541781,99 188441,91 541777,64 188443,49 541771,38 188442,41 541765,81 188444,86 541760,96 188450,23 541759,24 188454,68 541756,97 188457,31 541751,76 188461,26 541751,21 188466,65 541751,18 188471,25 541736,11 188480,83 541726,53 188484,26 541716,41 188491,98 541709,70 188499,49 541709,29 188503,58 541708,58 188507,46 541705,50 188510,47 541698,75 188512,39 541694,44 188514,37 541690,14 188516,35 541675,51 188517,43 541663,07 188526,29 541654,74 188527,46 541642,72 188524,42 541639,80 188528,84 541621,00 188540,11 541616,57 188548,19 541611,81 188550,16 541598,32 188553,69 541590,84 188552,88 541581,77 188559,12 541573,49 188558,59 541564,40 188565,64 541563,68 188569,82 541563,23 188575,11 541562,10 188575,97 541556,08 188580,60 541550,82 188582,66 541550,01 188583,04 541544,79 188583,79 541540,52 188586,47 541531,28 188587,92 541523,37 188595,59  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 541517,81 188597,64 541516,66 188606,81 541506,11 188619,51 541505,34 188621,89 541506,42 188633,32 541503,45 188639,73 541502,49 188641,90 541488,19 188656,30 541485,25 188657,52 541484,14 188657,99 541481,66 188661,02 541475,85 188668,26 541474,04 188668,81 541465,48 188671,27 541453,66 188690,14 541451,19 188699,57 541446,83 188705,35 541446,43 188719,73 541437,18 188732,58 541435,00 188756,90 541426,44 188763,07 541425,24 188770,04 541429,39 188786,15 541428,12 188799,71 541427,45 188805,69 541424,98 188808,42 541421,16 188812,62 541420,65 188820,19 541406,86 188827,01 541402,98 188844,30 541395,98 188858,50 541382,55 188863,63 541382,94 188867,64 541379,27 188877,33 541381,19 188883,79 541373,23 188896,56 541366,89 188901,69 541363,32 188907,99 541348,36 188920,97 541345,35 188928,58 541337,89 188938,27 541330,69 188956,07 541322,27 188963,83 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 541319,04 188975,94 541320,37 188985,58 541320,79 188988,59 541316,25 189011,56 541309,54 189019,17 541304,99 189024,44 541296,80 189035,01 541301,33 189044,74 541301,52 189045,04 541302,11 189052,55 541296,16 189061,79 541294,03 189062,83 541283,19 189067,83 541271,34 189080,40 541264,93 189088,22 541263,36 189094,47 541262,92 189095,86 541258,52 189099,33 541257,09 189100,50 541243,72 189110,23 541236,33 189117,31 541229,77 189126,33 541217,14 189135,08 541216,53 189138,76 541212,86 189141,36 541208,96 189148,75 541206,81 189150,49 541204,25 189152,61 541203,25 189152,69 541196,65 189152,60 541187,38 189159,05 541184,84 189164,08 541182,93 189167,63 541174,80 189172,79 541170,08 189173,16 541163,37 189173,67 541161,13 189175,21 541153,39 189180,20 541147,93 189178,75 541136,01 189183,12 541126,57 189188,66 541115,22 189186,64 541110,37 189188,70  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 541107,13 189190,12 541083,22 189190,55 541069,79 189199,17 541053,61 189201,92 541044,21 189198,36 541040,45 189196,95 541028,20 189199,01 541022,95 189204,47 541016,15 189211,67 540989,88 189214,54 540984,98 189214,21 540978,89 189213,64 540975,27 189214,84 540973,15 189215,48 540971,05 189215,52 540961,15 189215,75 540949,28 189225,02 540947,34 189226,77 540939,15 189233,93 540924,86 189244,14 540910,83 189245,35 540904,52 189249,37 540896,82 189260,45 540889,95 189273,66 540889,95 189273,76 540881,93 189281,73 540875,47 189287,26 540867,63 189289,14 540858,42 189296,48 540851,60 189300,69 540843,24 189306,66 540838,84 189313,83 540833,89 189326,69 540830,99 189333,61 540825,90 189336,96 540824,84 189342,74 540822,13 189353,86 540816,28 189362,90 540806,15 189371,21 540802,92 189375,92 540797,23 189375,66 540793,72 189383,16 540786,87 189388,88 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 540781,24 189393,41 540776,47 189399,58 540771,52 189408,45 540767,04 189415,11 540758,50 189420,18 540746,33 189429,93 540732,11 189437,84 540731,40 189438,22 540731,09 189438,81 540729,69 189442,47 540726,66 189443,39 540724,74 189444,04 540719,26 189447,09 540712,77 189453,90 540700,07 189464,85 540698,05 189465,69 540693,91 189467,28 540648,12 189416,61 540547,74 189297,74 540528,05 189276,30 540503,83 189269,83 540394,65 189241,00 540332,94 189224,09 540269,53 189206,73 540156,77 189184,70 540100,09 189173,62 540060,71 189162,23 540012,61 189133,80 540011,70 189133,97 540010,10 189134,13 540008,94 189132,80 539991,91 189112,23 539933,68 189041,83 539897,83 188996,94 539853,87 188941,73 539798,25 188874,89 539745,04 188803,53 539718,67 188784,40 539705,64 188774,94 539653,05 188717,59 539571,33 188589,05 539570,19 188587,12 539555,74 188570,92  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 539499,43 188514,07 539233,32 188347,20 539231,65 188346,15 539131,04 188314,87 539069,87 188303,56 538965,82 188266,38 538936,47 188257,87 538632,72 188171,75 538581,76 188156,33 538497,28 188130,89 538441,68 188113,35 538345,69 188038,20 538338,84 188032,91 538282,45 187986,04 538272,87 187978,19 538255,16 187964,19 538186,40 187910,72 538183,18 187932,83 538167,30 188050,30 538164,58 188070,44 538158,71 188114,05 538144,81 188215,51 538135,03 188286,33 538129,52 188327,73 538173,11 188345,70 538175,06 188364,24 538192,36 188528,96 538196,96 188572,68 538204,13 188640,97 538208,71 188683,79 538217,69 188768,30 538225,72 188845,83 538233,89 188925,13 538244,31 189027,19 538254,99 189130,92 538264,03 189216,03 538264,44 189221,31 538269,28 189263,94 538272,23 189294,24 538280,67 189368,08 538268,01 189531,04 538260,47 189626,01 538258,97 189645,26 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 538101,02 189596,73 538006,68 189547,42 537856,64 189545,68 537730,39 189554,55 537689,41 189574,02 537582,82 189624,66 537455,44 189682,87 537382,02 189750,83 537317,25 189840,53 537267,27 189912,88 537211,36 190131,89 537093,64 190283,03 536962,29 190453,18 536870,33 190571,71 536781,90 190594,20 536631,36 190623,73 536444,01 190629,42 536245,27 190576,39 536108,32 190540,41 535932,55 190580,39 535833,77 190654,80 535717,71 190760,58 535592,66 190885,31 535408,32 190927,94 535234,44 190968,64 535108,83 190992,49 535019,93 191009,64 534880,25 191065,38 534725,29 191159,48 534567,63 191288,95 534500,99 191408,35 534420,61 191619,84 534390,14 191658,77 534362,95 191693,51 534294,37 191745,58 534215,50 191789,40 534198,31 191868,03 534171,78 191944,29 534070,15 192021,94 533981,20 192080,84 533890,15 192122,23 533841,40 192221,73 533852,86 192245,38  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 533894,15 192303,92 533934,62 192303,86 533996,42 192300,50 534016,10 192290,54 534038,98 192284,53 534086,46 192292,39 534111,56 192276,84 534138,77 192281,58 534222,02 192303,18 534288,05 192304,17 534355,17 192320,91 534411,85 192342,56 534440,86 192369,79 534465,39 192383,51 534484,43 192404,05 534539,21 192419,39 534580,67 192414,41 534652,72 192435,35 534699,96 192448,59 534765,96 192455,92 534785,03 192475,20 534820,74 192485,23 534827,71 192501,02 534845,22 192505,30 534860,58 192530,03 534860,55 192560,09 534898,67 192590,87 534910,62 192609,61 534952,65 192630,12 534985,70 192640,66 534997,33 192657,63 535019,13 192695,10 535019,90 192717,27 535034,30 192730,96 535018,39 192740,54 535015,36 192764,69 535028,46 192801,93 535050,69 192818,28 535064,95 192856,16 535066,83 192876,15 535075,38 192893,90 535073,95 192900,17 535072,30 192906,46 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 535076,98 192913,61 535121,40 192938,28 535133,20 192952,06 535139,04 193000,70 535150,85 193012,80 535168,37 193015,47 535174,72 193048,70 535161,93 193081,30 535185,21 193096,07 535200,40 193115,58 535206,71 193163,36 535226,84 193173,25 535240,35 193180,41 535259,23 193216,27 535294,50 193253,87 535336,25 193254,59 535379,62 193284,84 535404,03 193290,32 535422,71 193303,34 535447,61 193332,11 535459,00 193332,52 535475,90 193330,37 535482,12 193328,27 535497,70 193323,77 535509,07 193320,63 535532,68 193330,98 535537,92 193337,81 535549,15 193352,91 535617,43 193383,85 535643,62 193399,16 535664,94 193416,89 535680,24 193430,28 535709,24 193479,84 535731,96 193498,48 535750,67 193532,60 535821,98 193569,14 535857,10 193599,53 535884,86 193609,79 535885,56 193614,43 535891,45 193609,02 535935,25 193571,25 535952,89 193556,00 535986,00 193532,97  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 536005,73 193519,24 536019,74 193510,36 536039,17 193500,07 536046,34 193494,51 536050,74 193491,09 536105,16 193449,67 536170,68 193397,86 536179,66 193389,32 536198,59 193371,30 536205,16 193364,77 536253,18 193329,31 536258,07 193325,70 536265,22 193320,42 536300,89 193290,30 536353,96 193236,44 536393,18 193197,61 536395,82 193195,03 536431,94 193159,51 536458,93 193135,69 536487,44 193111,84 536505,13 193096,81 536506,55 193095,60 536534,59 193089,24 536622,99 193073,07 536662,27 193066,55 536705,06 193062,00 536743,81 193052,81 536746,35 193052,30 536746,53 193053,39 536767,95 193049,29 536828,54 193037,72 536880,47 193028,00 536935,77 193016,59 536949,40 193014,92 536974,60 193012,22 536980,74 193011,56 537003,64 193009,11 537012,27 193021,81 537014,34 193024,87 537026,70 193043,22 537031,85 193048,55 537049,29 193072,92 537103,42 193146,59 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 537106,90 193151,53 537116,52 193165,04 537119,98 193169,94 537140,71 193200,68 537141,44 193204,39 537139,99 193219,66 537138,44 193242,05 537135,86 193268,13 537133,78 193303,30 537137,33 193306,11 537133,42 193312,86 537132,47 193341,07 537155,30 193364,28 537173,77 193383,87 537177,20 193386,32 537182,05 193388,71 537196,43 193394,94 537218,51 193404,51 537225,81 193441,91 537233,22 193479,90 537234,81 193487,71 537242,78 193494,33 537258,05 193506,98 537259,70 193515,98 537263,71 193518,75 537265,52 193514,02 537278,93 193520,40 537311,23 193536,32 537330,18 193531,90 537366,66 193545,73 537401,25 193563,97 537410,68 193579,07 537415,09 193592,90 537428,29 193600,45 537436,47 193606,11 537441,64 193617,60 537446,47 193624,68 537456,42 193624,83 537485,33 193643,13 537512,16 193655,48 537532,58 193664,89 537537,98 193667,38 537558,68 193676,91  Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 537695,87 193741,68 537703,48 193745,74 537715,55 193751,78 537757,27 193772,63 537763,27 193775,63 537769,54 193778,76 537786,05 193780,76 537810,88 193788,18 537865,60 193795,04 537868,67 193795,42 537903,67 193799,60 538007,84 193814,66 538029,05 193819,07 538107,32 193831,01 538114,20 193831,81 538160,00 193837,15 538232,87 193845,64 538261,53 193848,98 538264,60 193849,34 538319,57 193859,48 538349,81 193863,20 538397,45 193869,56 538428,49 193875,83 538435,67 193876,75 538441,22 193877,46 538442,74 193877,66 538444,17 193877,83 538461,58 193880,07 538490,48 193884,30 538567,97 193895,71 538570,64 193896,36 538597,54 193902,88 538601,75 193944,65 538609,94 194004,16 538612,60 194023,52 538623,40 194073,56 538618,89 194085,83 538626,80 194126,52 538632,73 194170,84 538637,29 194200,61 538643,72 194234,36 538647,32 194264,55 538647,58 194317,89 Współrzędne punktów załamania granicy (PL-1992) X Y 538647,27 194320,86 538637,85 194369,89 538644,88 194393,25 538644,33 194407,01 538633,98 194416,46 538648,57 194433,63 538648,16 194455,46 538670,73 194434,65 538677,94 194479,68 538695,80 194484,79 538711,79 194490,29 538748,37 194502,87 538797,08 194518,85 538813,80 194524,34 538848,87 194534,25 538877,09 194542,72 538913,08 194553,53 538945,24 194563,19 539001,43 194580,11 539003,67 194582,59 539028,76 194595,68 539037,75 194599,74 539045,24 194605,36 539048,93 194606,21 539049,84 194606,42 539105,60 194619,20 539108,87 194619,95 539141,94 194629,88 539147,05 194631,41 539164,97 194636,79 539176,32 194640,20 539182,59 194636,69 539183,16 194635,89 539231,72 194567,21 539268,53 194514,39 539290,04 194481,59 539301,07 194464,75 539306,41 194456,58  2) kompleks Syhlec Współrzędne Numer punktów załamania punktu granicy (PL-1992) załamania granicy X Y 542777,70 190784,82 542727,53 190763,35 542676,23 190740,88 542652,69 190729,80 542621,69 190741,08 542619,47 190746,97 542614,90 190762,05 542609,34 190774,48 542596,91 190801,34 542591,07 190811,63 542580,38 190845,48 542578,02 190854,77 542568,50 190867,63 542549,39 190900,18 542543,53 190954,77 542529,40 190957,14 542515,26 190983,26 542550,57 190999,32 542591,48 191017,22 542624,89 191031,32 542646,62 191041,20 542702,37 191064,54 542802,51 191109,94 542875,69 191140,68 542923,52 191159,06 542942,38 191116,59 542965,27 191071,53 542988,14 191028,24 543010,94 190983,77 543023,14 190960,26 543051,49 190906,86 542990,81 190881,23 542863,50 190824,22 542804,01 190796,90 3) kompleks Przywarówka Współrzędne Numer punktów załamania punktu granicy (PL-1992) załamani a granicy X Y 539076,72 186581,07 539104,98 186531,23 539097,26 186518,27 539024,62 186463,41 539016,34 186473,77 539037,06 186488,01 539042,51 186515,50 539049,36 186537,13 539050,47 186553,31 539059,65 186558,23 539063,74 186567,66 5. Opis granic enklaw wewnętrznych Kompleksu głównego: 1) enklawa Norczak Numer Współrzędne punktu punktów załamania załamani granicy (PL-1992) a granicy X Y 539594,50 193072,75 539657,35 192994,39 539681,61 192964,55 539714,06 192924,25 539774,25 192849,48 539797,84 192894,39 539831,09 192956,23 539821,79 192997,74 539815,57 193019,62 539799,25 193071,07 539763,64 193196,38 539754,23 193229,57 539744,48 193272,62 539733,60 193303,90 539722,00 193337,39 539700,79 193390,93 539693,44 193409,52 539658,65 193424,66 539518,74 193486,26 539506,76 193491,44  Współrzędne Numer punktów załamania punktu załamani granicy (PL-1992) a granicy X Y 539503,06 193475,94 539476,82 193365,95 539477,53 193364,16 539499,10 193305,75 539509,80 193276,37 539584,86 193095,91 539594,50 193072,75 2) enklawa Stonów I Współrzędne Numer punktów załamania punktu załamani granicy (PL-1992) a granicy X Y 539374,67 192891,03 539357,03 192942,84 539338,70 192938,13 539334,68 192937,09 539313,90 192931,83 539297,25 192872,70 539302,88 192828,59 539305,49 192808,17 539308,99 192780,80 539298,85 192757,24 539303,44 192704,25 539353,29 192702,60 539433,50 192699,94 539446,35 192700,67 539438,49 192714,47 539436,15 192732,31 539433,78 192745,81 539430,84 192758,85 539427,57 192768,33 539420,74 192777,24 539410,53 192787,67 539406,41 192792,86 539406,01 192798,45 539399,48 192818,21 539379,89 192875,72 539374,67 192891,03 3) enklawa Stonów II Współrzędne Numer punktów załamania punktu załamania granicy (PL-1992) granicy X Y 539295,15 192613,38 539266,78 192550,55 539264,84 192551,55 539263,73 192552,00 539263,45 192526,33 539327,25 192473,66 539342,27 192498,47 539339,92 192505,25 539333,07 192525,01 539324,38 192561,99 539321,55 192613,70 539301,03 192620,06 539295,15 192613,38 4) enklawa Sulowa Cyrhel Współrzędne Numer punktów załamania punktu załamania granicy (PL-1992) granicy X Y 538925,77 192897,15 538880,71 192935,34 538868,85 192934,77 538818,94 192931,14 538803,51 192929,90 538764,53 192926,78 538744,67 192925,19 538733,28 192924,43 538705,57 192921,71 538635,88 192916,07 538632,66 192915,81 538624,24 192915,36 538616,27 192916,54 538598,21 192919,55 538599,39 192888,99 538594,57 192827,44 538595,09 192778,97 538595,24 192764,43 538601,56 192711,64 538612,91 192616,69  Współrzędne Numer punktów załamania punktu załamania granicy (PL-1992) granicy X Y 538617,86 192528,32 538664,33 192534,16 538692,27 192537,47 538720,30 192540,59 538737,87 192543,69 538747,59 192548,39 538767,29 192586,38 538782,97 192590,54 538804,00 192600,80 538807,78 192611,25 538836,86 192615,68 538871,59 192621,39 538893,51 192639,47 538896,17 192641,93 538911,94 192658,35 538912,65 192659,56 538916,73 192666,52 538922,21 192674,62 538932,64 192716,55 538935,48 192727,97 538936,12 192733,20 538939,65 192762,12 538941,54 192777,62 538939,73 192810,29 538935,32 192845,18 538928,44 192883,20 538925,77 192897,15 5) enklawa Czarna Cyrhel Współrzędne Numer punktów załamania punktu załamania granicy (PL-1992) granicy X Y 535104,04 192398,39 535045,70 192221,63 535022,29 192184,10 535048,98 192173,84 535133,16 192159,09 535143,64 192157,25 535176,71 192238,69 535221,54 192358,21 Współrzędne Numer punktów załamania punktu załamania granicy (PL-1992) granicy X Y 535182,89 192393,40 535104,04 192398,39  6. Mapa obszaru Natura 2000 Babia Góra  Rozdział 3 IDENTYFIKACJA ORAZ OKREŚLENIE SPOSOBÓW ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH ORAZ ICH SKUTKÓW DLA OBSZARU PARKU, W TYM IDENTYFIKACJA ISTNIEJĄCYCH I POTENCJALNYCH ZAGROŻEŃ DLA ZACHOWANIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH ORAZ GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I ICH SIEDLISK DLA OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA BABIOGÓRSKA I OBSZARU NATURA 2000 BABIA GÓRA W CZĘŚCI POKRYWAJĄCEJ SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. Zagrożenia wewnętrzne istniejące Lp. Identyfikacja zagrożenia Kod siedliska przyrodniczego lub gatunku, będących przedmiotami ochrony 1. Niezgodność składu Siedliska gatunkowego oraz struktury przyrodnicze: 9110, przestrzennej i wiekowej 9130, 9410 drzewostanów z siedliskiem: 1) dolnoreglowego lasu jodłowego (Galio- Abietetum); 2) kwaśnej buczyny górskiej (Luzulo luzuloidis- Fagetum); 3) żyznej buczyny karpackiej (Dentario glandulosae- Fagetum); 4) dolnoreglowego boru jodłowo-świerkowego (Abieti-Piceetum) 2. Gwałtowne zamieranie Siedliska drzewostanów świerkowych przyrodnicze: 9110, pochodzących z sadzenia lub 9130, 9410 siewu na siedliskach: 1) dolnoreglowego lasu jodłowego (Galio- Abietetum); 2) kwaśnej buczyny górskiej (Luzulo luzuloidis- Fagetum); 3) żyznej buczyny karpackiej (Dentario glandulosae- Fagetum); 4) dolnoreglowego boru jodłowo-świerkowego (Abieti-Piceetum); 5) drzewostanów świerkowych na siedliskach Sposób eliminacji lub ograniczenia zagrożenia oraz jego skutków 1. Regulacja składu gatunkowego i struktury drzewostanów w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z lokalnymi warunkami siedliskowymi. 2. Przebudowa drzewostanów świerkowych pochodzących z sadzenia lub siewu. 3. Zbiór szyszek i nasion z drzew. 4. Hodowla w szkółce leśnej sadzonek do odnowień drzewostanów. 5. Odnowienia drzewostanów – sadzenia i podsiewy gatunkami drzew odpowiednimi dla lokalnych warunków siedliskowych. 6. Wprowadzanie domieszkowych gatunków drzew – buk zwyczajny (Fagus sylvatica), wiąz górski (Ulmus glabra). 7. Pielęgnacja upraw i odnowień naturalnych. 8. Utrzymanie niezbędnej infrastruktury do realizacji zadań ochronnych i monitoringu. 9. Monitoring działań ochronnych 1. Wspomaganie procesu przebudowy oraz spowolnianie procesu rozpadu drzewostanów. 2. Ograniczenie czynników doprowadzających do wielkopowierzchniowego zamierania drzewostanów świerkowych przez stopniowe usuwanie posuszu czynnego. 3. Usuwanie części wiatrowałów i wiatrołomów świerkowych stanowiących bazę pokarmową kornika drukarza (Ips typographus) i rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus). 4. Ograniczenie liczebności kornika drukarza (Ips typographus) i rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus) przez odłowy owadów do pułapek feromonowych. 5. Monitorowanie występowania owadów zagrażających drzewostanom świerkowym,  górnoreglowej acydofilnej świerczyny karpackiej (Plagiothecio-Piceetum) 3. Uszkodzenia odnowień i Siedliska młodników przez jeleniowate przyrodnicze: 9110, 9130, 9410 4. Zniekształcenie ilościowej i 1. Siedliska jakościowej struktury zasobów przyrodnicze: 9110, martwego drewna oraz jego 9130, 9140, 9180, przestrzennego rozmieszczenia 91D0, 91E0, 9410. 2. Gatunki roślin: 1386. 3. Gatunki zwierząt: 4026, A217, A223, A239, A241 5. Sukcesja wtórna półnaturalnych Siedliska lądowych ekosystemów przyrodnicze: 6520, nieleśnych prowadząca do: 7140, 7230 1) zarastania i zmniejszania powierzchni siedlisk typowych dla polan reglowych; 2) zubożenia różnorodności biologicznej; 3) zaniku walorów widokowych w szczególności zasnui (Cephalcia sp.), kornika drukarza (Ips typographus), rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus), brudnicy mniszki (Lymantria monacha). 6. Monitorowanie występowania grzybów pasożytniczych – opieńki (Armillaria sp.) i korzeniowca wieloletniego (Heterobasidion annosum) 1. Zabezpieczanie sadzonek w uprawach i odnowieniach naturalnych indywidualnymi środkami mechanicznymi lub repelentami. 2. Budowa, utrzymanie i konserwacja ogrodzeń wybranych upraw i młodników poza terenem ostoi głuszca (Tetrao urogallus). 3. Monitoring liczebności populacji jeleniowatych i ich wpływu na odnowienia. 4. Ograniczenie liczebności jeleni (Cervus elaphus) 1. Wzbogacanie różnorodności biologicznej przez utrzymywanie i tworzenie powierzchni biocenotycznych z pozostawieniem do mineralizacji wiatrołomów, posuszu czynnego i drzew zamarłych. 2. Pozostawianie pni drzew znajdujących się w korytach potoków oraz drzew na brzegach potoków, których pnie mogą powalić się w ich koryta. 3. Pozostawienie do mineralizacji drzew martwych i co najmniej 10 % miąższości drzew zamierających. 4. Pozostawienie do zamierania i mineralizacji drzew z dziuplami lub przekraczających wiekiem bądź rozmiarami przeciętne drzewa w drzewostanie 1. Wykup gruntów stanowiących własność osób fizycznych, położonych wewnątrz obszaru Parku. 2. Prowadzenie w lądowych ekosystemach nieleśnych działań ochronnych polegających na: 1) usuwaniu drzew i krzewów; 2) wykaszaniu łąk i pastwisk, z usunięciem biomasy, lub wypasie; 3) nawożeniu organicznym lub mineralnym zubożałych łąk wskutek ich użytkowania. 3. Monitoring działań ochronnych. 4. Monitoring nieleśnych siedlisk przyrodniczych, w tym siedlisk przyrodniczych chronionych w ramach sieci obszarów Natura 2000  6. Presja drapieżników - lisa Gatunki zwierząt: (Vulpes vulpes) i kuny leśnej A108 (Martes martes) na populacje kuraków leśnych, w szczególności głuszca (Tetrao urogallus) 7. Degradacja terenów wilgotnych Siedliska przez obniżenie poziomu wód przyrodnicze: 91E0, gruntowych 91D0. Gatunki zwierząt: 1193, 2001, 4014 8. Zanikanie miejsc bytowania Gatunki zwierząt: płazów 1193, 2001 9. Niszczenie infrastruktury Wszystkie siedliska turystycznej i edukacyjnej na przyrodnicze oraz skutek działania czynników gatunki roślin i atmosferycznych, naturalne zwierząt zużycie lub niewłaściwe postępowanie zwiedzających Park 10. Nieprzestrzeganie przez Wszystkie siedliska zwiedzających Park zasad przyrodnicze oraz 1. Monitoring liczebności drapieżników – lisa (Vulpes vulpes)i kuny leśnej (Martes martes). 2. Współpraca z kołami łowieckimi w zakresie propagowania zwiększenia redukcji populacji lisa (Vulpes vulpes) na obszarach przyległych do granicy Parku. 3. Ograniczenie liczebności populacji kuny leśnej (Martes martes) i lisa (Vulpes vulpes) Przeciwdziałanie degradacji i odtwarzanie siedlisk przez: 1) stopniową likwidację starych rowów melioracyjnych i rynien erozyjnych; 2) monitoring wód gruntowych i wód w głównych ciekach wodnych; 3) rewitalizację odcinków potoków; 4) ograniczenie erozji dennej potoków przez pozostawianie pni drzew znajdujących się w korytach potoków oraz drzew na brzegach potoków, których pnie mogą powalić się w ich koryta; 5) monitoring działań ochronnych 1. Oczyszczenie z nadmiaru materii organicznej oczek wodnych. 2. Tworzenie dla płazów miejsc rozrodu (małych zbiorników wodnych), schronień, kryjówek i miejsc zimowania 1. Utrzymanie we właściwym stanie nawierzchni szlaków turystycznych (konserwacja, remonty, modernizacja, bieżące naprawy), lokalna korekta przebiegu szlaków. 2. Czyszczenie przepustów i sączków. 3. Utrzymanie drewnianych barierek wyznaczających obszar udostępniony w miejscach koncentracji ruchu turystycznego. 4. Bieżąca konserwacja, remonty, modernizacja oraz odtwarzanie infrastruktury turystycznej i edukacyjnej. 5. Budowa nowych obiektów małej infrastruktury turystycznej. 6. Utrzymanie, konserwacja, remonty i modernizacja punktów informacji turystycznej i przyrodniczej, w razie potrzeby budowa nowych. 7. Edukacja przyrodnicza społeczeństwa, utrzymanie Ogrodu Roślin Babiogórskich i Ogrodu Zmysłów. 8. Patrolowanie obszaru Parku przez Służby Parku. 9. Ocena stanu technicznego szlaków turystycznych i infrastruktury turystycznej 1. Podnoszenie świadomości ekologicznej zwiedzających z wykorzystaniem Wystawy  ochrony przyrody, w gatunki roślin i szczególności: zwierząt 1) zaśmiecanie i zanieczyszczanie terenu; 2) zakłócanie ciszy; 3) poruszanie się poza szlakami turystycznymi; 4) niszczenie siedlisk przyrodniczych przez układanie kamieni w stosy; 5) uszkadzanie lub niszczenie roślin oraz grzybów; 6) niepokojenie zwierząt 11. Koncentracja ruchu Wszystkie siedliska turystycznego na niektórych przyrodnicze oraz szlakach turystycznych: gatunki roślin i 1) czerwonym: Krowiarki – zwierząt Diablak – Przełęcz Brona – Markowe Szczawiny; 2) żółtym: Markowe Szczawiny – Diablak; 3) zielonym: Zawoja Markowa – Markowe Szczawiny 12. Wzrost presji antropogenicznej Wszystkie siedliska związanej z udostępnianiem przyrodnicze oraz turystycznym gatunki roślin i zwierząt 13. Zbyt mały obszar dla pełnej Gatunki zwierząt: ochrony dużych drapieżników 1352, 1354, 1361 wymagających dużych areałów osobniczych 14. Synantropizacja gatunków - zwierząt, w szczególności lisa Stałej, Ogrodu Roślin Babiogórskich, Ogrodu Zmysłów, ścieżek edukacyjnych oraz Punktów Informacji Turystycznej i Przyrodniczej. 2. Szkolenia dla przewodników górskich oprowadzających turystów po Parku. 3. Rozwój bazy edukacyjnej Parku. 4. Ustawianie i konserwacja tablic informujących o zasadach zwiedzania Parku. 5. Likwidacja stosów kamiennych wznoszonych przez zwiedzających. 6. Wprowadzanie elementów ograniczających zbaczanie ze szlaków i tworzenie skrótów. 7. Usuwanie odpadów z obszaru Parku oraz systematyczne opróżnianie koszy na odpady. 8. Ustawianie i bieżąca obsługa kabin sanitarnych. 9. Patrolowanie terenu przez Służbę Parku Narodowego 1. Utrzymanie we właściwym stanie nawierzchni szlaków turystycznych. 2. Egzekwowanie opłat za wstęp do Parku. 3. Edukacja ekologiczna turystów przy Punktach Informacji Turystycznej i Przyrodniczej i w innych miejscach przebywania turystów. 4. Stosowanie nowoczesnych alternatywnych form udostępniania Parku służących zmniejszeniu presji turystycznej 1. Monitoring liczby osób korzystających z obszaru Parku. 2. Monitoring wpływu presji antropogenicznej na przedmioty ochrony. 3. Edukacja przyrodnicza. 4. Propagowanie i merytoryczne wspieranie tworzenia atrakcji turystycznych i obiektów edukacyjnych poza obszarem Parku w porozumieniu z zarządcami terenu, w celu zminimalizowania i rozłożenia w czasie obciążeń wynikających z nadmiernej presji turystycznej 1. Inicjowanie i wspieranie działań mających na celu zapewnienie właściwych warunków środowiskowych dla rozrodu i bytowania populacji gatunków na obszarze Parku. 2. Utrzymanie drożności istniejących korytarzy ekologicznych na poziomie lokalnym i ponadlokalnym. 3. Edukacja ekologiczna 1. Zbieranie odpadów w celu uniknięcia zjawiska synantropizacji.  (Vulpes vulpes) i kruka (Corvus corax) 15. Niedostateczny zakres wiedzy Wszystkie siedliska dotyczący ochrony zasobów, przyrodnicze oraz tworów i składników przyrody gatunki roślin i oraz procesów ekologicznych zwierząt 16. Zanieczyszczenia wód i gleby Wszystkie siedliska ściekami oraz powstawanie przyrodnicze oraz zjawiska mętnienia wód gatunki roślin i zwierząt 17. Obniżenie poziomu wód Wszystkie siedliska gruntowych przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 18. Obciążenie lasów Parku Siedliska położonych na terenie gminy przyrodnicze: 9110, Zawoja prawem poboru drewna 9130, 9140, 9180, opałowego przez osoby 91D0, 91E0, 9410 uprawnione do serwitutu opałowego na obszarze ochrony czynnej i krajobrazowej 19. Negatywny wpływ sieci Siedliska szlaków zrywkowych na przyrodnicze: 9130, obszarze ochrony ścisłej, niezbędnych do gospodarczego użytkowania lasów niebędących własnością Skarbu Państwa, położonych w Parku 20. Występowanie przy szlakach Siedliska turystycznych obumarłych, przyrodnicze: 9110, pochylonych drzew 9130, 9140, 9180, zagrażających bezpieczeństwu 91D0, 91E0, 9410 zwiedzających 21. Zanieczyszczenie powierzchni Wszystkie siedliska ziemi i wód odpadami stałymi przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 22. Pojawienie się gatunków Wszystkie siedliska obcych zagrażających przyrodnicze oraz rodzimym gatunkom i gatunki roślin i ekosystemom na obszarze Parku zwierząt 2. Odstrzał bądź odłów osobników zsynantropizowanych. 3. Edukacja ekologiczna 1. Inwentaryzacja zasobów przyrodniczych. 2. Monitoring środowiska przyrodniczego, gatunków roślin, zwierząt i grzybów. 3. Badania naukowe środowiska przyrodniczego oraz relacji między człowiekiem a przyrodą 1. Utrzymanie i kontrola prawidłowego funkcjonowania oczyszczalni ścieków przy obiektach na obszarze Parku. 2. Prowadzenie działań w sposób niepowodujący mętnienia wód 1. Monitoring wód gruntowych i powierzchniowych. 2. Rewitalizacja potoków, w szczególności z wykorzystaniem drzew leżących w korycie potoku. 3. Spowolnienie odpływu wód opadowych przez tworzenie przegród drewnianych. 4. Pozostawianie pni drzew znajdujących się w korytach potoków oraz drzew na brzegach potoków, których pnie mogą powalić się w ich koryta Wykup lub wymiana uprawnienia do serwitutu opałowego 1. Prowadzenie w imieniu starosty nadzoru nad gospodarką leśną na gruntach niestanowiących własności Skarbu Państwa. 2. Wykup lub zamiana gruntów Obalanie drzew zagrażających bezpieczeństwu zwiedzających 1. Edukacja społeczeństwa. 2. Usuwanie odpadów 1. Usuwanie gatunków obcych. 2. Monitoring występowania obcych gatunków zwierząt, roślin lub grzybów wraz z oceną skuteczności prowadzonych działań ochronnych  23. Brak integralności (spójności Wszystkie siedliska przestrzennej) obszaru Parku przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 2. Zagrożenia wewnętrzne potencjalne Lp. Identyfikacja zagrożenia Kod siedliska Działania na rzecz powiększenia obszaru Parku o enklawy wewnętrzne i tereny znajdujące się w pobliżu Parku Sposób eliminacji lub ograniczenia przyrodnieczego zagrożenia oraz jego skutków lub gatunku, będących przedmiotami ochrony 1. Występowanie pożarów Wszystkie siedliska 1. Utrzymanie dróg pożarowych zapewniających możliwość dojazdu przyrodnicze oraz pojazdów gaśniczych. gatunki roślin i zwierząt 2. Ulewne deszcze, powodzie - 3. Uszkadzanie infrastruktury Parku - przez czynniki abiotyczne lub biotyczne o silnym natężeniu, w szczególności: 1) wiatr; 2) śnieg; 3) pożar; 4) skrajne temperatury; 5) osuwiska; 6) masowe pojawianie się owadów lub grzybów 4. Zanikanie populacji rzadkich, Gatunki roślin: zagrożonych i objętych ochroną 2. Utrzymanie zbiorników pożarowych i punktów poboru wody. 3. Utrzymanie baz sprzętu przeciwpożarowego. 4. Edukacja zwiedzających 1. Utrzymanie we właściwym stanie infrastruktury technicznej odprowadzającej wodę ze szlaków turystycznych i dróg leśnych, zapobiegającej powstawaniu zjawisk erozyjnych. 2. Odbudowa zniszczonych przez powodzie elementów infrastruktury technicznej. 3. Ograniczenie erozji na nieużytkowanych drogach leśnych i szlakach zrywkowych 1. Usuwanie drzew zagrażających infrastrukturze oraz powalonych drzew w celu zapewnienia właściwego funkcjonowania infrastruktury technicznej. 2. Usuwanie uszkodzeń infrastruktury technicznej spowodowanych przez czynniki abiotyczne 1. Ochrona siedlisk (w tym na gruntach 1386, 4109, 4116 niebędących własnością Skarbu Państwa gatunków roślin, w szczególności: 1) tocji karpackiej (Tozzia carpathica); 2) tojadu morawskiego (Aconitum firmum moravicum); 3) bezlistu okrywowego (Buxbaumia viridis); 4) rogownicy alpejskiej (Cerastium alpinum); lub Parku, w porozumieniu z właścicielami tych gruntów). 2. Wykup gruntów stanowiących własność prywatną. 3. Hodowla zachowawcza gatunków  5) okrzynu jeleniego (Laserpitium archangelica); 6) mieczyka dachówkowatego (Gladiolus imbricatus) 3. Zagrożenia zewnętrzne istniejące Siedliska przyrodnicze lub Lp. Identyfikacja zagrożenia gatunki, będące przedmiotami ochrony 1. Nielegalne korzystanie z Wszystkie dróg leśnych, naruszenie siedliska granicy Parku przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 2. Negatywny odbiór Wszystkie utworzenia i siedliska funkcjonowania przyrodnicze oraz obszarów Natura 2000 gatunki roślin i zwierząt 3. Niska wrażliwość Wszystkie ekologiczna siedliska społeczeństwa na przyrodnicze oraz problematykę dotyczącą gatunki roślin i ochrony przyrody i roli zwierząt Parku w systemie ochrony przyrody 4. Utrudnienia w edukacji - ekologicznej spowodowane brakiem warunków lokalowych na prowadzenie działalności edukacyjnej Parku 5. Utrata walorów - krajobrazowych i wartości kulturowych związanych z nowym zagospodarowaniem przestrzeni i zanikiem tradycyjnej Sposób eliminacji lub ograniczenia zagrożenia oraz jego skutków 1. Konserwacja lub ustawianie nowych tablic urzędowych i informacyjnych. 2. Utrzymanie lub montaż nowych rogatek na drogach leśnych. 3. Kontrola i utrwalenie punktów granicznych. 4. Patrole terenowe Dążenie do zmiany nastawienia społeczeństwa przez: 1) organizację warsztatów i seminariów dotyczących uwarunkowań rozwoju społeczno-gospodarczego na obszarze Natura 2000 z zachowaniem zasad zrównoważonego rozwoju; 2) popularyzację wiedzy (wydawnictwa, filmy, zajęcia edukacyjne i konkursy) dotyczącej przedmiotów ochrony w obszarach Natura 2000 w rejonie Babiej Góry oraz w jej sąsiedztwie wraz z problematyką funkcjonowania korytarzy ekologicznych 1. Edukacja przyrodnicza i podnoszenie świadomości ekologicznej społeczeństwa w zakresie potrzeby: 1) realizacji działań czynnej ochrony przyrody w Parku; 2) ochrony naturalnych procesów przyrodniczych; 3) ochrony siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt. 2. Szkolenia dla przewodników górskich oprowadzających po Parku 1. Budowa nowego ośrodka dokumentacyjno- edukacyjnego. 2. Rozbudowa istniejącej bazy edukacyjnej 1. Organizowanie zajęć edukacyjnych dla lokalnych społeczności oraz szkoleń i konferencji dla nauczycieli, w szczególności ze szkół regionu Babiej Góry, w zakresie ochrony walorów krajobrazowych i wartości kulturowych krajobrazu. 2. Dążenie do wprowadzenia w studiach uwarunkowań i kierunków zagospodarowania  ekstensywnej gospodarki rolnej 4. Zagrożenia zewnętrzne potencjalne Kod siedliska przyrodniczego lub gatunku, Lp. Identyfikacja zagrożenia będących przedmiotami ochrony 1. Wzrost Wszystkie zanieczyszczenia siedliska powietrza przyrodnicze oraz gatunki roślin i zwierząt 2. Wzrost ruchu Gatunki zwierząt: samochodowego na 1193, 1361, 1352, drodze wojewódzkiej nr 1354, 2001, 4014, 957 oraz kolizje 4024, A108, zwierząt z pojazdami A217, A223, mechanicznymi A239, A241, A261, A264, A282 3. Pojawianie się Wszystkie gatunków obcych siedliska zagrażających przyrodnicze oraz rodzimym gatunkom i gatunki roślin i ekosystemom na zwierząt obszarze Parku przestrzennego gmin oraz planach zagospodarowania przestrzennego wskazań dotyczących ochrony walorów krajobrazowych i wartości kulturowych Sposób eliminacji lub ograniczenia zagrożenia oraz jego skutków Propagowanie: 1) stosowania odnawialnych źródeł energii; 2) działań ograniczających emisję zanieczyszczeń powietrza 1. Działania edukacyjne na rzecz minimalizacji kolizji zwierząt z pojazdami mechanicznymi. 2. Działania na rzecz wprowadzenia rozwiązań minimalizujących ryzyko kolizji zwierząt z pojazdami mechanicznymi, zmierzające do ograniczenia prędkości pojazdów oraz oznakowania miejsc najczęstszych kolizji znakami ostrzegawczymi. 3. Monitoring miejsc przechodzenia zwierząt przez drogę wojewódzką nr 957 oraz rejestracja przypadków kolizji zwierząt z pojazdami 1. Edukacja społeczności lokalnych dotyczących wpływu obcych gatunków na rodzime ekosystemy i gatunki. 2. Eliminacja osobników gatunków obcych  Rozdział 4 OKREŚLENIE WARUNKÓW UTRZYMANIA LUB ODTWORZENIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY PRZEDMIOTÓW OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA BABIOGÓRSKA I OBSZARU NATURA 2000 BABIA GÓRA W CZĘŚCI POKRYWAJĄCEJ SIĘ Z OBSZAREM PARKU, ZACHOWANIA INTEGRALNOŚCI TYCH OBSZARÓW ORAZ SPÓJNOŚCI SIECI OBSZARÓW NATURA 2000 1. Warunkiem utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony na obszarach Natura 2000 w odniesieniu do form ochrony i prowadzonej gospodarki leśnej i rolnej jest: 1) na obszarze ochrony ścisłej Parku: utrzymanie właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony przez ochronę naturalnych procesów przyrodniczych; 2) na obszarze ochrony czynnej i krajobrazowej Parku: odtwarzanie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony przez: a) realizację działań ochronnych na gruntach Skarbu Państwa będących w użytkowaniu wieczystym Parku oraz na gruntach stanowiących własność Parku, b) prowadzenie gospodarki leśnej zgodnie z uproszonym planem urządzania lasu oraz sprawowanie nadzoru przez Park nad wykonaniem planu - na gruntach niebędących własnością Skarbu Państwa, c) prowadzenie gospodarki rolnej w zakresie utrzymania ekstensywnego użytkowania łąk i pastwisk na polanach - na gruntach niebędących własnością Skarbu Państwa oraz dążenie do wykupu gruntów przez Park celem utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony. 2. Określa się warunki utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony dla następujących przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Babiogórska: 1) dla siedlisk przyrodniczych: a) 4060 wysokogórskie borówczyska bażynowe (Empetro-Vaccinietum) – ochrona ścisła zapewniająca naturalny rozwój siedliska oraz ochrona przed wydeptywaniem i erozją, b) 4070 zarośla kosodrzewiny (Pinetum mugo) – ochrona ścisła zapewniająca naturalny rozwój siedliska, c) 4080 subalpejskie zarośla wierzby lapońskiej lub śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacae) – ochrona ścisła zapewniająca naturalny rozwój siedliska, d) 6170 nawapienne murawy wysokogórskie (Seslerion tatrae) i wyleżyska śnieżne (Arabidion coeruleae) – ochrona ścisła zapewniająca naturalny rozwój siedliska oraz ochrona przed wydeptywaniem i erozją, e) 6520 górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion) – ochrona czynna, polegająca na zapobieganiu sukcesji wtórnej, utrzymaniu ekstensywnego użytkowania przez usuwanie drzew i krzewów, wykaszanie lub wypas, nawożenie organiczne lub mineralne zubożałych łąk, f) 7140 torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio- Caricetea) – ochrona czynna, polegająca na zapobieganiu sukcesji wtórnej utrzymaniu siedliska przez wykaszanie, odtwarzanie stosunków wodnych właściwych dla siedlisk bagiennych, g) 7230 górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk – ochrona czynna, polegająca na zapobieganiu sukcesji wtórnej, utrzymaniu ekstensywnego użytkowania łąkarskiego przez wykaszanie,  h) 8110 piargi i gołoborza krzemianowe – ochrona ścisła zapewniająca naturalny rozwój siedliska, i) 8310 jaskinie nieudostępnione do zwiedzania – zapewnienie naturalnego przebiegu procesów przyrodniczych, j) 9110 kwaśne buczyny (Luzulo-Fagetum) – na obszarze ochrony ścisłej – zapewnienie naturalnego rozwoju siedliska przyrodniczego, na obszarze ochrony czynnej i krajobrazowej – prowadzenie działań ochronnych spowalniających wydzielanie się świerka (ochrona przed kambiofagami) oraz ochrona odnowień przed uszkodzeniami powodowanymi przez ssaki roślinożerne, k) 9130 żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagenion, Galio odorati-Fagenion) – na obszarze ochrony ścisłej – zapewnienie naturalnego rozwoju siedliska, na obszarze ochrony czynnej i krajobrazowej – prowadzenie działań ochronnych spowalniających wydzielanie się świerka (ochrona przed kambiofagami) oraz ochrona odnowień przed uszkodzeniami powodowanymi przez ssaki roślinożerne, l) 9140 górskie jaworzyny ziołoroślowe (Aceri Fagetum) – zapewnienie naturalnego rozwoju siedliska, m) 9180 jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) – zapewnienie naturalnego rozwoju siedliska, n) 91D0 bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi-Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne – zapewnienie naturalnego rozwoju siedliska, ochrona czynna siedliska– przeciwdziałanie degradacji i odtwarzanie stosunków wodnych właściwych dla siedlisk bagiennych, o) 91E0 łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae) i olsy źródliskowe – zapewnienie naturalnego rozwoju siedliska, zachowanie i odtwarzanie stosunków wodnych właściwych dla siedlisk łęgowych; p) 9410 górskie bory świerkowe (Piceion abietis, część – zbiorowiska górskie) – na obszarze ochrony ścisłej – zapewnienie naturalnego rozwoju siedliska, na obszarze ochrony czynnej i krajobrazowej, prowadzenie działań ochronnych spowalniających zamieranie świerczyn (ochrona przed kambiofagami) oraz ochrona odnowień przed uszkodzeniami powodowanymi przez ssaki roślinożerne; 2) dla gatunków roślin: a) 1386 bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis) – zachowanie istniejących stanowisk, tworzenie i utrzymanie powierzchni biocenotycznych, pozostawienie drewna do mineralizacji, b) 4109 tojad morawski (Aconitum firmum moravicum) – zachowanie istniejących stanowisk, c) 4116 tocja karpacka (Tozzia carpathica) - zachowanie istniejących stanowisk; 3) dla gatunków zwierząt: a) 1193 kumak górski (Bombina variegata) – tworzenie lub utrzymanie miejsc rozrodu i zimowania osobników, b) 1361 ryś (Lynx lynx) – utrzymanie lub poprawa warunków bytowania osobników, wspieranie działań mających na celu utrzymanie istniejących korytarzy ekologicznych na poziomie lokalnym i ponadlokalnym, c) 1352 wilk (Canis lupus) – utrzymanie lub poprawa warunków bytowania osobników, wspieranie działań mających na celu utrzymanie istniejących korytarzy ekologicznych na poziomie lokalnym i ponadlokalnym, d) 1354 niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) – utrzymanie lub poprawa warunków bytowania osobników, wspieranie działań mających na celu utrzymanie istniejących korytarzy ekologicznych na poziomie lokalnym i ponadlokalnym,  e) 2001 traszka karpacka (Triturus montandoni) – tworzenie lub utrzymanie miejsc rozrodu i zimowania osobników, f) 2612 darniówka tatrzańska (Microtus tatricus) – rozeznanie stanu zachowania populacji i siedliska gatunku, g) 4014 biegacz urozmaicony (Carabus variolosus) – zachowanie siedlisk wilgotnych i bagiennych, h) 4024 sichrawa karpacka (Pseudogaurotina excellens) – zachowanie istniejących stanowisk, i) 4026 zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus) – rozeznanie stanu zachowania populacji i siedliska gatunku. 3. Określa się warunki utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony dla gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Babia Góra w części pokrywającej się z obszarem Parku: 1) A108 głuszec (Tetrao urogallus) – na obszarze ochrony ścisłej – zachowanie naturalnego rozwoju populacji, ochrona tokowisk i miejsc regularnego przebywania, na obszarze ochrony czynnej i krajobrazowej - eliminacja drapieżników, w szczególności lisa (Vulpes vulpes), ochrona przed presją turystyczną, okresowe wyłączenie z zabiegów ochronnych fragmentów leśnych, w których stwierdzono kurę z młodymi lub gniazdo; 2) A217 sóweczka (Glaucidium passerinum) – na obszarze ochrony ścisłej – zachowanie naturalnego rozwoju populacji, na obszarze ochrony czynnej i krajobrazowej – utrzymanie lub tworzenie powierzchni biocenotycznych, pozostawienie do mineralizacji drzew obumierających i obumarłych oraz pozostawianie drzew z dziuplami; 3) A223 włochatka (Aegolius funereus) – na obszarze ochrony ścisłej – zachowanie naturalnego rozwoju populacji, na obszarze ochrony czynnej i krajobrazowej – utrzymanie lub tworzenie powierzchni biocenotycznych, pozostawienie do mineralizacji drzew obumierających i obumarłych oraz pozostawianie drzew z dziuplami; 4) A239 dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos) – na obszarze ochrony ścisłej – zachowanie naturalnego rozwoju populacji, na obszarze ochrony czynnej i krajobrazowej – utrzymanie lub tworzenie powierzchni biocenotycznych, pozostawienie do mineralizacji drzew obumierających i obumarłych oraz pozostawianie drzew z dziuplami; 5) A241 dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus) – na obszarze ochrony ścisłej - zachowanie naturalnego rozwoju populacji, na obszarze ochrony czynnej i krajobrazowej – utrzymanie lub tworzenie powierzchni biocenotycznych, pozostawienie do mineralizacji drzew obumierających i obumarłych oraz pozostawianie drzew z dziuplami; 6) A259 siwerniak (Anthus spinoletta) – na obszarze ochrony ścisłej - zachowanie naturalnego rozwoju populacji, ograniczenie przebywania osób poza szlakami turystycznymi w piętrze kosodrzewiny i alpejskim; 7) A261 pliszka górska (Motacilla cineream) – zachowanie cieków wodnych o naturalnym charakterze; 8) A264 pluszcz (Cinclus cinclus) - zachowanie cieków wodnych o naturalnym charakterze, dążenie do nie zmniejszania przepływu przez dodatkowy pobór wody; 9) A267 płochacz halny (Prunella collaris) – zachowanie naturalnego rozwoju populacji, ograniczenie nieuprawnionego przebywania osób poza szlakami turystycznymi w piętrze kosodrzewiny i alpejskim; 10) A282 drozd obrożny (Turdus torquatus) – na obszarze ochrony ścisłej – zachowanie naturalnego rozwoju populacji, na obszarze ochrony czynnej i krajobrazowej – utrzymanie lub tworzenie powierzchni biocenotycznych.  4. Warunki zachowania integralności obszaru Natura 2000 Ostoja Babiogórska i obszaru Natura 2000 Babia Góra oraz spójności sieci obszarów Natura 2000: 1) dążenie do utrzymania we właściwym stanie ochrony na obszarze Parku siedlisk przyrodniczych i gatunków priorytetowych; 2) dążenie do uwzględnienia uwarunkowań przestrzennych i warunków zachowania właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony w dokumentach planistycznych; 3) popularyzowanie wiedzy o siedliskach przyrodniczych oraz gatunkach będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 i kluczowych dla nich siedliskach; 4) utrzymanie korytarzy ekologicznych umożliwiających migrację gatunków z obszaru Natura 2000 Ostoja Babiogórska i obszaru Natura 2000 Babia Góra do innych obszarów Natura 2000 w Polsce: Na Policy PLH120012, Pasmo Policy PLB120006, Torfowiska Orawsko- Nowotarskie PLH120016, Ostoja Gorczańska PLH120018, Beskid Mały PLH240023, Beskid Żywiecki PLH240006 oraz w Słowacji – obszar Natura 2000 Babia hora.  Rozdział 5 WSKAŹNIKI WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY SIEDLISK PRZYRODNICZYCH LUB GATUNKÓW ROŚLIN I ZWIERZĄT I ICH SIEDLISK, BĘDĄCYCH PRZEDMIOTAMI OCHRONY OBSZARU NATURA 2000 OSTOJA BABIOGÓRSKA I OBSZARU NATURA 2000 BABIA GÓRA W CZĘŚCI POKRYWAJĄCEJ SIĘ Z OBSZAREM PARKU 1. Wskaźniki właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Babiogórska 1) dla siedlisk przyrodniczych Lp. Nazwa siedliska przyrodniczego 1. Wysokogórskie borówczyska bażynowe (Empetro-Vaccinietum) 2. Zarośla kosodrzewiny (Pinetum mugo) 3. Subalpejskie zarośla wierzby lapońskiej lub śląskiej (Salicetum lapponum i Salicetum silesiacae) 4. Wysokogórskie murawy acydofilne (Juncion trifidi) i bezwapienne wyleżyska śnieżne (Salicion herbaceae) 5. Nawapienne murawy wysokogórskie (Seslerion tatrae) i wyleżyska śnieżne (Arabidion coeruleae) 6. Ziołorośla górskie (Adenostylion alliariae) i ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium) 7. Górskie łąki konietlicowe użytkowane ekstensywnie (Polygono-Trisetion) 8. Torfowiska przejściowe i trzęsawiska (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio- Caricetea ) 9. Górskie i nizinne torfowiska zasadowe o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk 10. Piargi i gołoborza krzemianowe 11. Jaskinie nieudostępnione do zwiedzania 12. Kwaśne buczyny (Luzulo-Fagetum) 13. Żyzne buczyny (Dentario glandulosae Fagenion, Galio odorati-Fagenion) 14. Górskie jaworzyny ziołoroślowe (Aceri Fagetum) Kod siedliska Wskaźnik właściwego stanu ochrony przyrodniczego siedliska przyrodniczego Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 3 ha Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 250 ha Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 15 ha Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 11 ha Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 1 ha Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 40 ha Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 7,50 ha Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 0,34 ha Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 1,20 ha Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 3,60 ha Zachowanie siedliska przyrodniczego 12 obiektów Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 200 ha Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 1150 ha Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 18 ha  15. Jaworzyny i lasy klonowo-lipowe na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis- Acerion pseudoplatani) Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 18 ha 16. Bory i lasy bagienne (Vaccinio uliginosi 91D0 Odtworzenie siedliska Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii-Piceetum) i przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 3 ha brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne 17. Łęgi wierzbowe, topolowe, olszowe i jesionowe (Salicetum albo-fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso- incanae) i olsy źródliskowe 91E0 Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 35 ha 18. Górskie bory świerkowe (Piceion abietis, część –zbiorowiska górskie) 2) dla gatunków roślin Lp. Nazwa gatunku 1. Bezlist okrywowy (Buxbaumia viridis) 2. Tojad morawski (Aconitum firmum moravicum) 3. Tocja karpacka (Tozzia carpathica) 3) dla gatunków zwierząt Lp. Nazwa gatunku 1. Biegacz urozmaicony (Carabus variolosus) 2. Sichrawa karpacka (Pseudogaurotina excellens) 3. Zagłębek bruzdkowany (Rhysodes sulcatus) 4. Kumak górski (Bombina variegata) 5. Traszka karpacka (Triturus montandoni) 6. Darniówka tatrzańska (Microtus tatricus) 7. Ryś (Lynx lynx) 8. Wilk (Canis lupus) 9. Niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) Zachowanie siedliska przyrodniczego na powierzchni nie mniejszej niż 1150 ha Kod Wskaźnik właściwego stanu ochrony gatunku gatunku Co najmniej 3 stanowiska Co najmniej 14 stanowisk Co najmniej 2 stanowiska Kod Wskaźnik właściwego stanu ochrony gatunku gatunku Co najmniej 2 stanowiska Co najmniej 10 stanowisk Potwierdzenie występowania na co najmniej 1 stanowisku Co najmniej 3 stanowiska rozrodcze Co najmniej 7 stanowisk rozrodczych Potwierdzenie występowania na co najmniej 1 stanowisku Występowanie co najmniej 2 osobników Występowanie co najmniej 1 watahy Występowanie co najmniej 1 osobnika 2. Wskaźniki właściwego stanu ochrony gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Babia Góra w części pokrywającej się z obszarem Parku Lp. Nazwa gatunku 1. Głuszec (Tetrao urogallus) Kod Wskaźnik właściwego stanu ochrony gatunku gatunku A108 Co najmniej 5 kogutów 2. Sóweczka (Glaucidium passerinum) 3. Włochatka (Aegolius funereus) A217 Co najmniej 10 par A223 Co najmniej 6 par  4. Dzięcioł białogrzbiety (Dendrocopos leucotos) 5. Dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus) 6. Siwerniak (Anthus spinoletta) 7. Pliszka górska (Motacilla cinerea) 8. Pluszcz (Cinclus cinclus) 9. Płochacz halny (Prunella collaris) 10. Drozd obrożny (Turdus torquatus) A239 Co najmniej 6 par A241 Co najmniej 9 par A259 Co najmniej 20 par A261 Co najmniej 15 par A264 Co najmniej 6 par A267 Co najmniej 1 para A282 Co najmniej 13 par  Rozdział 6 OBSZARY OCHRONY ŚCISŁEJ, CZYNNEJ I KRAJOBRAZOWEJ Lp. Rodzaj ochrony Lokalizacja 1. Ochrona ścisła 6d, 7, 9d, 10f, 10g, 11c, 12d, 12f, 12g, 12h, 14c, 15, 16, 17b, 17c, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 46d, 46f, 46g, 52, 56d, 56g, 73, 74, 89b, 89c 2. Ochrona czynna 2, 3, 4, 5, 6a, 6b, 6c, 6f, 8, 9a, 9b, 9c, 10a, 10b, 10c, 10d, 11a, 11b, 11d, 11f, 11g, 12a, 12b, 12c, 13, 14a, 14b, 17a, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37a, 38a, 39a, 39b, 39c, 40, 41, 42a, 42b, 43, 44a, 44c, 44d, 44f, 45, 46a, 46b, 46c, 47, 48, 49, 50a, 50b, 50c, 51, 53a, 53b, 53c, 53d, 54a, 54b, 54c, 54d, 55a, 55b, 55c, 55d, 56a, 56b, 56c,56d, 56f, 57a, 57c, 57f, 58a, 59, 60, 61, 62a, 62b, 62c, 63a, 63b, 64, 65, 66, 67, 68, 69a, 69c, 69f, 69g, 69h, 70, 71, 72a, 72c, 72h, 72j, 72l, 75, 76a, 76b, 76d, 76f, 77, 78, 79a, 79b, 79c, 79f, 80, 81, 82a, 82b, 82d, 89a, 90c, 90d, 90f, 90g, 90h, 91, 92, 93, 94, 95, 96b, 96d, 96f, 96g, 96i, 96j, 97, 98, 99a, 99b, 99h, 99i, 100,101a, 101b, 101c, 101d 3. Ochrona krajobrazowa 1a-1g, 1i-1o, 37b, 38b, 39d, 42c, 44b, 53f, 53g, 54f, 55f, 57b, 57d, 58b, 63c, 69b, 69d, 72b, 72d, 72f, 72g, 72i, 72k, 76c, 79d, 82c, 88, 90a, 90b, 96a, 96c, 96h, 99c, 99d, 99f, 99g, 99j, 101f, 101g, 101h, 8A, 9A, 11A, 21A, 24A, 43A, 72A, 88A, 97A, 99A  Rozdział 7 WSKAZANIE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH NA OBSZARACH OCHRONY ŚCISŁEJ, CZYNNEJ I KRAJOBRAZOWEJ, Z PODANIEM RODZAJU, ZAKRESU I LOKALIZACJI TYCH DZIAŁAŃ ORAZ OKREŚLENIE DZIAŁAŃ OCHRONNYCH DLA UTRZYMANIA LUB ODTWORZENIA WŁAŚCIWEGO STANU OCHRONY PRZEDMIOTÓW OCHRONY NA OBSZARZE NATURA 2000 OSTOJA BABIOGÓRSKA I OBSZARZE NATURA 2000 BABIA GÓRA W CZĘŚCI POKRYWAJĄCEJ SIĘ Z OBSZAREM PARKU ZE WSKAZANIEM PODMIOTÓW ODPOWIEDZIALNYCH ZA ICH REALIZACJĘ 1. Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej, czynnej i krajobrazowej 1.1. Działania ochronne na obszarach ochrony ścisłej obejmują: 1) ochronę naturalnych procesów przyrodniczych; 2) wykluczenie celowych lub przypadkowych zakłóceń stosunków ekologicznych spowodowanych przez zbiór roślin, obecność ludzi lub pojazdów; 3) udostępnienie terenu do prowadzenia badań naukowych; 4) ochronę przed nielegalnym przebywaniem ludzi; 5) zbiór nasion drzew leśnych; 6) monitoring procesów przyrodniczych i składników przyrody; 7) monitoring wybranych gatunków zwierząt, roślin i grzybów; 8) monitoring ruchu turystycznego i jego wpływu na przyrodę Parku; 9) ochronę przeciwpożarową (akcja ratownicza w razie wystąpienia pożaru); 10) utrzymanie i wprowadzenie infrastruktury do prowadzenia monitoringu przyrodniczego; 11) udostępnienie dla celów edukacyjnych, turystycznych i w ograniczonym zakresie rekreacyjnych oraz sportowych; 12) bieżącą konserwację, remonty, odtwarzanie infrastruktury turystycznej i edukacyjnej, szlaków turystycznych, punktów widokowych, utrzymanie drożności szlaków turystycznych; 13) utrzymanie oraz remonty ścieżek i dróg leśnych w zakresie niezbędnym dla ochrony przyrody Parku; 14) usuwanie odpadów. 1.2. Działania ochronne na obszarach ochrony czynnej obejmują: 1) w ekosystemach leśnych: a) wspomaganie naturalnej regeneracji ekosystemów z uwzględnieniem potrzeb ochrony siedlisk przyrodniczych, gatunków roślin, grzybów i zwierząt oraz ich siedlisk, b) przywracanie właściwego składu gatunkowego i struktury drzewostanów zgodnie z warunkami siedliskowymi (przebudowa drzewostanów), Docelowe składy gatunkowe drzewostanów, na których jest planowana przebudowa i regulacja składu gatunkowego drzewostanów Lp. Zbiorowiska leśne Kod siedliska przyrodniczego, w którym występuje zbiorowisko Gatunki drzew główne (udział co najmniej 50%) domieszkowe stałe (udział do 20% każdego gatunku) leśne 1. Żyzna buczyna karpacka (Dentario glandulosae-Fagetum) Buk (Fagus sylvatica) Jodła (Abies alba), świerk (Picea abies)  2. Żyzna buczyna karpacka podzespół paprociowy (Dentario glandulosae-Fagetum athyrietosum) 3. Żyzna buczyna karpacka podzespół z kostrzewą leśną Dentario glandulosae-Fagetum festucetosum 4. Dolnoreglowy las jodłowy (Galio-Abietetum) 5. Dolnoreglowy las jodłowy podzespół bukowy (Galio- Abietetum fagetosum) 6. Dolnoreglowy las jodłowy podzespół z podbiałkiem alpejskim (Galio-Abietetum homogynetosum) 7. Kwaśna buczyna górska (Luzulo luzuloidis-Fagetum) 8. Dolnoreglowy bór jodłowo- świerkowy (Abieti-Piceetum) 9. Górnoreglowa acydofilna świerczyna karpacka (Plagiothecio-Piceetum) Buk (Fagus Jawor (Acer sylvatica), świerk psudoplatanus), jodła (Picea abies) (Abies alba) Buk (Fagus Jodła (Abies alba) sylvatica), świerk (Picea abies) Jodła (Abies alba) Świerk (Picea abies), jarząb pospolity (Sorbus aucuparia) Jodła (Abies alba) Buk (Fagus sylvatica), świerk (Picea abies), jawor (Acer psudoplatanus) Jodła (Abies alba) Świerk (Picea abies), jarząb pospolity (Sorbus aucuparia) Buk (Fagus Świerk (Picea abies), sylvatica) jodła (Abies alba) Świerk (Picea Buk (Fagus sylvatica), abies), jodła jarząb pospolity (Sorbus (Abies alba) aucuparia) Świerk (Picea Jarząb pospolity (Sorbus abies) aucuparia) c) diagnozowanie zagrożenia czynnikami biotycznymi, abiotycznymi i antropogenicznymi, d) ochronę przed szkodami powodowanymi przez zwierzęta, e) wykonywanie zabiegów kształtujących strukturę i żywotność młodego pokolenia lasu, f) spowolnienie rozpadu drzewostanów świerkowych pochodzących z sadzenia lub siewu, zagrożonych nagłym rozpadem, g) pozostawienie obumarłych i obumierających drzew celem wzbogacenia biocenozy, h) ochronę przed szkodami powodowanymi przez ruch turystyczny, i) odtwarzanie stosunków wodnych w Bazzanio-Piceetum i Caltho-Alnetum, j) zwiększenie retencji wód; 2) w lądowych ekosystemach nieleśnych: a) usuwanie drzew i krzewów z łąk i pastwisk, b) wykaszanie lub wypas łąk i pastwisk, c) wprowadzanie diaspor gatunków łąkowych, d) zabezpieczanie przed szkodami antropogenicznymi, e) kształtowanie strefy ekotonowej na granicy z ekosystemami leśnymi; 3) w ekosystemach wodnych: a) zachowanie naturalności koryt i brzegów potoków oraz zachowanie naturalnych procesów morfologicznych zachodzących w dolinach potoków, b) uregulowanie gospodarki wodno-ściekowej, c) regulacje dotyczące lokalizacji ujęć wody pitnej na obszarze Parku i w sąsiedztwie jego granic, d) rewitalizacja potoków, e) ograniczenie erozji dennej; 4) w stosunku do dziko występujących roślin i grzybów:  a) utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej przez ochronę ich siedlisk, b) ochronę gatunków specjalnego zainteresowania, w tym będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000, oraz ich siedlisk, c) usuwanie gatunków obcych, d) hodowla zachowawcza gatunków roślin; 5) w stosunku do dziko występujących zwierząt: a) utrzymanie lub przywracanie różnorodności biologicznej gatunków zwierząt przez ochronę ich siedlisk, b) ochronę ostoi i gatunków zwierząt specjalnego zainteresowania, w tym będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000, oraz ich siedlisk, c) usuwanie gatunków obcych, d) ograniczanie nadmiernej antropopresji oraz jej skutków, w tym szczególnie synantropizacji, e) inicjowanie wyłapywania bezdomnych zwierząt przez właściwe podmioty, f) odstrzał sanitarny osobników rannych bądź chorych, które nie mają szans na przeżycie, g) przeciwdziałanie kłusownictwu; 6) w stosunku do przyrody nieożywionej i gleb: a) zachowanie i utrzymanie właściwego stanu zasobów, tworów i składników przyrody nieożywionej i gleb, b) działania ochronne eliminujące lub ograniczające negatywne skutki działalności człowieka, c) regenerację terenów zdegradowanych przez działalność człowieka; 7) w stosunku do walorów krajobrazowych: a) zachowanie, przywracanie lub kształtowanie wartości estetycznych krajobrazu, b) utrzymanie mozaiki lasów i obszarów nieleśnych. 1.3. Działania ochronne na obszarach ochrony krajobrazowej obejmują: 1) prowadzenie zrównoważonego użytkowania lasów i polan będących własnością osób fizycznych; 2) utrzymanie, przy zachowaniu walorów krajobrazowych i kulturowych, istniejących funkcji terenu: a) administracyjnych – utrzymanie infrastruktury Parku, w szczególności dyrekcji Parku, osad służbowych, dróg wewnętrznych Parku, b) udostępnienia do zwiedzania – utrzymanie infrastruktury turystycznej i edukacyjnej, w szczególności szlaków turystycznych, ścieżek edukacyjnych, tablic informacyjnych, schronów, ogrodu roślin babiogórskich; 3) utrzymanie mozaiki powierzchni otwartych i lasów. 1.4. Program działań ochronnych na obszarach ochrony czynnej i krajobrazowej obejmuje: 1) wprowadzanie i utrzymanie infrastruktury do prowadzenia monitoringu środowiska przyrodniczego; 2) udostępnianie terenu do prowadzenia badań naukowych; 3) bieżącą konserwację, remonty, odtwarzanie infrastruktury turystycznej i edukacyjnej, szlaków turystycznych, punktów widokowych; 4) udostępnianie dla edukacji, ruchu turystycznego i w ograniczonym zakresie rekreacyjnego oraz sportowego; 5) utrzymywanie drożności szlaków turystycznych; 6) utrzymywanie, konserwację, remonty, budowę dróg wewnętrznych Parku niezbędnych dla ochrony jego przyrody; 7) ochronę przed wchodzeniem ludzi na tereny nieudostępnione;  8) ochronę przeciwpożarową; 9) usuwanie odpadów; 10) monitoring procesów przyrodniczych i składników przyrody; 11) monitoring działań ochronnych; 12) monitoring wybranych gatunków roślin, zwierząt, grzybów i siedlisk przyrodniczych; 13) monitoring ruchu turystycznego i jego wpływu na przyrodę Parku. 2. Działania ochronne na obszarach objętych wszystkimi rodzajami ochrony Lp. Rodzaj działań ochronnych Sposób Lokalizacja wykonania i zakres 1. 1. Patrole inwentaryzacyjno-ochronne w okresie godowym Według potrzeb Obszar głuszca (Tetrao urogallus) i wodzenia młodych. Parku 2. Okresowe zamykanie szlaków turystycznych lub zmiana ich przebiegu w celu ograniczenia niepokojenia i płoszenia głuszca (Tetrao urogallus) 2. Patrolowanie otoczenia jaskiń w celu przeciwdziałania nielegalnej ich penetracji 3. Utrzymanie i konserwacja oznaczenia powierzchni i punktów służących do monitoringu przyrodniczego, w szczególności podział powierzchniowy, powierzchnie biocenotyczne, utrwalone w terenie punkty siatki geobotanicznej Atlas of Poland (ATPOL) 4. Utrzymanie właściwego stanu infrastruktury, obiektów i urządzeń turystycznych i edukacyjnych, w razie potrzeby budowa nowych 5. Usuwanie odpadów ze szlaków turystycznych i ich sąsiedztwa 6. Utrzymanie drożności letnich i zimowych szlaków turystycznych, ścieżek edukacyjnych, w szczególności: 1) przycinanie gałęzi kosodrzewiny (Pinus mugo); 2) przecinanie i usuwanie powalonych drzew; 3) usuwanie rumoszu i innych przeszkód; 4) wprowadzanie barier ograniczających zbaczanie ze szlaków i tworzenie skrótów 7. Obalanie drzew znajdujących się w sąsiedztwie szlaków turystycznych zagrażających bezpieczeństwu zwiedzających 8. Likwidacja stosów kamiennych wznoszonych przez zwiedzających 9. 1. Utrwalenie i kontrola punktów granicznych Parku. 2. Utrzymanie, konserwacja, a w razie potrzeby montaż nowych rogatek, tablic urzędowych i informacyjnych 10. 1. Patrolowanie terenu. 2. Edukacja zwiedzających 11. Monitorowanie procesów przyrodniczych i składników przyrody 12. Monitorowanie wybranych gatunków roślin, zwierząt, grzybów i siedlisk przyrodniczych 13. Monitorowanie ruchu turystycznego i jego wpływu na przyrodę Parku 14. Monitoring działań ochronnych  3. Działania ochronne na obszarach objętych ochroną ścisłą Lp. Rodzaj działań ochronnych 1. Zbiór szyszek jodły (Abies alba), świerka (Picea abies), nasion buka (Fagus sylvatica) 2. Monitorowanie liczebności wybranych gatunków owadów, w szczególności zasnui (Cephalcia sp.), kornika drukarza (Ips typographus) i rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus) w celu prowadzenia analizy czynników prowadzących do zamierania drzewostanów świerkowych 3. Monitorowanie występowania obcych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów, w szczególności w pobliżu dróg i szlaków turystycznych oraz ich eliminacja w przypadku stwierdzenia ich występowania 4. Ograniczanie wydeptywania porostów i muraw w piętrze kosodrzewiny i alpejskim przez odpowiednie utrzymanie szlaków turystycznych i stosowanie przeszkód utrudniających wydeptywanie otoczenia szlaku oraz w razie potrzeby lokalną zmianę przebiegu szlaku 5. Bieżąca konserwacja, atestacja, ewentualna wymiana łańcuchów i klamr na Perci Akademików 6. Udostępnianie obszaru Parku do zwiedzania 7. Utrzymywanie, konserwacja obiektów kulturowych: 1) Kapliczka Matki Bożej; 2) Tablica pamiątkowa pod Diablakiem; 3) Obelisk na Diablaku; 4) Krzyż Czterech Narciarzy; 5) Ślady po schronisku pod Diablakiem na południowym stoku; 6) Tablica pamiątkowa Legionów Józefa Piłsudskiego Sposób wykonania i Lokalizacja zakres Zbiór niezbędnej 16a, 23a, 24a ilości szyszek lub nasion - według potrzeb 1. Wykładanie Zgodnie z pułapek podziałem w feromonowych. rozdziale 6 w 2. Kontrola tabeli w lp. 1 występowania owadów – według potrzeb 1. Monitoring występowania. 2. Usuwanie mechaniczne Według potrzeb Według potrzeb 22b Uporządkowanie i 28b utrzymanie punktu widokowego na Diablaku - 1 punkt widokowy Uporządkowanie 28g terenu po schronisku pod Diablakiem na południowym stoku i utworzenie punktu widokowego - 1 punkt widokowy Według potrzeb Zgodnie z podziałem w rozdziale 6 w tabeli w lp. 1 4. Działania ochronne na obszarach objętych ochroną czynną i krajobrazową Lp. Rodzaj działań ochronnych Sposób wykonania i zakres Lokalizacja  1. Wspomaganie procesu przebudowy drzewostanów przez ograniczenie czynników mogących doprowadzić do gwałtownego rozpadu drzewostanów świerkowych pochodzących z sadzenia lub siewu 2. Spowolnienie procesu rozpadu drzewostanów świerkowych w sytuacji zagrożenia gwałtownym rozpadem drzewostanów świerkowych sąsiadujących z obszarem Parku 3. Regulacja składu gatunkowego oraz struktury przestrzennej i wiekowej drzewostanów (cięcia regulujące o charakterze trzebieży) 4. Cięcia wspomagające proces przebudowy drzewostanów 5. Odnowienia luk i przerzedzeń w drzewostanach 6. Hodowla materiału sadzeniowego 7. Pielęgnowanie upraw i odnowień naturalnych 8. Regulacja składu gatunkowego oraz zagęszczenia drzew w uprawach, odnowieniach naturalnych i młodnikach Usuwanie posuszu czynnego Zgodnie z podziałem w i wiatrowałów w sytuacji rozdziale 6 w tabeli w zagrożenia gwałtownym lp. 2 i 3 rozpadem drzewostanu - według potrzeb Usuwanie posuszu czynnego 92b, 93c i 94c i wiatrowałów - po zasięgnięciu opinii Rady Naukowej Parku Cięcia pielęgnacyjne i Zgodnie z podziałem w regulujące skład gatunkowy rozdziale 6 w tabeli w – na powierzchni lp. 2 i 3 nieprzekraczającej 600 ha/20 lat Cięcia pielęgnacyjno- ochronne różnicujące strukturę wiekową i przestrzenną drzewostanów, inicjujące odnowienia o składzie gatunkowym zgodnym z siedliskiem oraz pielęgnujące powstałe odnowienia – na powierzchni nieprzekraczającej 273 ha/20 lat Sadzenie lub siew w Zgodnie z podziałem w szczególności jodły (Abies rozdziale 6 w tabeli w alba) i buka (Fagus lp. 2 i 3 sylvatica) do 50 ha/20 lat Prowadzenie szkółki leśnej o 69d powierzchni do 0,50 ha 1. Usuwanie roślin Zgodnie z podziałem w przeszkadzających w rozdziale 6 w tabeli w rozwoju upraw i odnowień lp. 2 i 3 naturalnych na powierzchni nieprzekraczającej 30 ha rocznie. 2. Ewidencja odnowień naturalnych z określeniem stopnia zgodności z siedliskiem Wykonywanie zabiegów o charakterze czyszczeń wczesnych i późnych w celu regulacji składu gatunkowego – na powierzchni nieprzekraczającej 450 ha/20 lat  9. Zabezpieczanie przed zgryzaniem przez zwierzęta upraw i odnowień naturalnych 10. Utrzymywanie i tworzenie powierzchni biocenotycznych 11. Ograniczenie szkód w uprawach, odnowieniach naturalnych i młodnikach wyrządzanych przez jelenie (Cervus elaphus) 12. Ochrona przed fitofagami, w szczególności kornikiem drukarzem (Ips typographus) i rytownikiem pospolitym (Pityogenes chalcographus) 13. Monitorowanie liczebności brudnicy mniszki (Lymantria monacha) 14. Kontrolne poszukiwanie zasnui (Cephalcia sp.) i innych owadów – według potrzeb 15. Usuwanie obcych gatunków roślin, zwierząt lub grzybów, w szczególności niecierpka gruczołowatego (Impatiens glandulifera) i rdestowca ostrokończystego (Reynoutria japonica), mogących zagrozić rodzimym siedliskom przyrodniczym lub gatunkom 16. Utrzymanie nieleśnych ekosystemów lądowych 1. Budowa nowych i naprawa starych ogrodzeń – według potrzeb. 2. Zabezpieczenia chemiczne, mechaniczne upraw i odnowień naturalnych – według potrzeb Pozostawianie do mineralizacji posuszu czynnego i wiatrowałów w celu wzbogacenia biocenozy na powierzchni do 100 ha/20 lat Utrzymanie liczebności populacji jeleni (Cervus elaphus) na poziomie niezagrażającym odnowieniu lasu 1. Wykładanie pułapek feromonowych - do 200 sztuk/rocznie. 2. Kontrola występowania owadów – według potrzeb stwierdzonych na podstawie wyników monitoringu Wykładanie pułapek feromonowych - według potrzeb Jesienne poszukiwania w ściółce i glebie - według potrzeb Usuwanie osobników Zgodnie z podziałem w gatunków obcych - według rozdziale 6 w tabeli w potrzeb lp. 2 i 3 1. Wypas lub wykaszanie 43b, 43c, 53d, 57c, 72d, łąk i pastwisk z 72h, 90c, 99b, 99d, 99i, usunięciem biomasy z 101d ekosystemu nie rzadziej niż co 2 lata, w terminie od połowy lipca do końca sierpnia na powierzchni 14,43 ha/2 lata. 2. Odkrzaczanie i usuwanie drzew – według potrzeb. 3. Nawożenie organiczne łąk zubożałych wskutek ekstensywnego  17. Utrzymanie śródleśnych polan 18. Ochrona dróg i infrastruktury technicznej z nimi związanej przed zniszczeniem 19. Usuwanie odpadów z potoków i ich bezpośredniego sąsiedztwa 20. Rewitalizacja potoków w ich dolnych odcinkach, w miejscach znacznego obniżenia koryta 21. Utrzymanie rekonstrukcji pnia „Grubej Jodły” 22. Ochrona obiektów kultury materialnej 23. Zapobieganie zanieczyszczaniu obszaru Parku 24. Korekta przebiegu szlaku żółtego w rejonie rekonstrukcji pnia „Grubej Jodły” użytkowania – według potrzeb 1. Wypas lub wykaszanie z 11f, 57c usunięciem biomasy z ekosystemu nie rzadziej niż co 2 lata w terminie od połowy lipca do końca sierpnia na powierzchni do 3,45 ha/2 lata. 2. Wprowadzanie diaspor gatunków łąkowych – według potrzeb. 3. Nawożenie organiczne – według potrzeb. 4. Wprowadzanie darni z gatunkami łąkowymi – według potrzeb. 5. Usuwanie pojawiających się gatunków drzewiastych i krzewiastych – według potrzeb 1. Zabezpieczanie oraz Zgodnie z podziałem w naprawa dróg i rozdziale 6 w tabeli w infrastruktury technicznej lp. 2 z nimi związanej przed erozją, powodzią i innymi czynnikami z zachowaniem zaleceń doboru materiałów i technologii – według potrzeb. 2. Likwidacja zbędnych dróg leśnych Sprzątanie koryt i dolin Zgodnie z podziałem w potoków - według potrzeb rozdziale 6 w tabeli w Pozostawianie pni drzew lp. 2 i 3 znajdujących się w korytach potoków oraz drzew na brzegach potoków, których pnie mogą powalić się w ich koryta Zabiegi renowacyjne obiektu 82f - według potrzeb Remont i konserwacja 3c obiektów kultury materialnej - według potrzeb Usuwanie odpadów z koszy Zgodnie z podziałem w na odpady i kabin WC – rozdziale 6 w tabeli w według potrzeb lp. 2 i 3 Wyznaczenie nowej trasy 82f przebiegu szlaku - 500 m  25. Ochrona dróg i infrastruktury technicznej z nimi związanej oraz pozostałej infrastruktury przed zniszczeniem 26. Ochrona przeciwpożarowa 27. Zapobieganie lub eliminacja zagrożeń związanych z przebiegiem linii energetycznych przez obszar Parku 28. Zapobieganie i eliminacja zagrożeń w drzewostanach, w tym związanych z bezpieczeństwem ludzi 29. Nadzór nad lasami niestanowiącymi własności Skarbu Państwa w granicach Parku, 30. Zabezpieczanie przed zgryzaniem przez zwierzęta upraw i odnowień naturalnych 31. Ograniczenie negatywnego wpływu sieci szlaków zrywkowych na obszarze ochrony ścisłej wykorzystywanych do prowadzenia gospodarki leśnej lasów niebędących Zabezpieczanie oraz naprawa Zgodnie z podziałem w dróg z zachowaniem zaleceń rozdziale 6 w tabeli w doboru materiałów i lp. 2 technologii – według potrzeb 1. Utrzymanie lub 3a, 44a, 60a, 63a, 69a, odtwarzanie punktów 72a, 90h poboru wody do celów przeciwpożarowych - 7 punktów. 2. Utrzymanie dwóch 69d, 99d zbiorników przeciwpożarowych. 3. Bieżąca konserwacja, 1j, 11Ac, 3c, 57d, 99f naprawa i okresowa wymiana sprzętu w bazach przeciwpożarowych – 5 baz Usuwanie drzew wzdłuż i Zgodnie z podziałem w pod liniami energetycznymi - rozdziale 6 w tabeli w według potrzeb lp. 2 i 3 1. Usuwanie drzew Zgodnie z podziałem w martwych w stopniu rozdziale 6 w tabeli w koniecznym do lp. 2 i 3 bezpiecznego prowadzenia innych, planowanych zabiegów ochronnych. 2. Usuwanie drzew lub ich części zagrażających bezpieczeństwu ludzi, w tym na obszarach udostępnionych użytkowników ścieżek, szlaków i dróg oraz mienia Parku Wydawanie decyzji 8A, 21A, 9A, 11A, 24A dotyczących gospodarki leśnej zgodnie uproszczonym planem urządzenia lasu lub z oceną stanu lasu w przypadku braku uproszczonego planu urządzania lasu - 109 ha 1. Budowa nowych i naprawa Zgodnie z podziałem w starych ogrodzeń – według rozdziale 6 w tabeli w potrzeb. lp. 3 2. Zabezpieczenia mechaniczne, chemiczne upraw i odnowień naturalnych – według potrzeb Wykup lub wymiana 8A, 9A, 11A, 21A, 24A gruntów leśnych i nieleśnych od osób fizycznych i wspólnoty grutnowo-leśnej  własnością Skarbu Państwa położonych w Parku 32. Utrzymanie nieleśnych ekosystemów lądowych, zapobieganie wtórnej sukcesji zbiorowisk leśnych oraz pojawianiu się gatunków roślin obcych i niepożądanych 33. Utrzymanie infrastruktury technicznej 34. Budowa nowego kompleksu obiektów na potrzeby prowadzenia działalności dokumentacyjno-badawczej, ochronnej Parku, monitoringu przyrodniczego, działalności edukacyjnej oraz zaplecza technicznego 35. Ochrona ostoi oraz miejsc gniazdowania i żerowania kuraków 36. Ochrona ostoi oraz miejsc bytowania derkacza (Crex crex) 37. Poprawa warunków siedliskowych sów (Strigiformes) i dzięciołowych (Piciformes) 38. Poprawa warunków bytowania sichrawy karpackiej (Pseudogaurotina excellens) 39. Poprawa warunków bytowania owadów leśnych, w tym saproksylicznych położonych na obszarze Parku - do 118 ha 1. Wykaszanie z usunięciem 1b, 1c biomasy z ekosystemu lub wypasanie łąk - do 8,22 ha/nie rzadziej niż co 2 lata. 2. Odkrzaczanie – według potrzeb Konserwacje i remonty Zgodnie z podziałem w (według potrzeb): rozdziale 6 w tabeli w 1) punktu lp. 2 i 3 meteorologicznego przy siedzibie Dyrekcji Parku; 2) punktów Infrastruktury Turystycznej i Przyrodniczej, będących własnością Parku; 3) Ogrodu Roślin Babiogórskich i Ogrodu Zmysłów; 4) budynków i infrastruktury technicznej będącej własnością Parku 1 kompleks obiektów i 1a-1d - obszar ochrony infrastruktury towarzyszącej krajobrazowej - Morgi lub inna lokalizacja Odstrzał redukcyjny lub Zgodnie z podziałem w odłów kuny leśnej (Martes rozdziale 6 w tabeli w martes) i lisa (Vulpes vulpes) lp. 2 i 3 - według potrzeb Koszenie łąk w okresie od 43b, 43c, 53d, 72d, 72h, połowy lipca do końca 99b, 99d, 99i, 101d sierpnia Pozostawienie do Zgodnie z podziałem w mineralizacji drzew rozdziale 6 w tabeli w martwych i co najmniej 10 % lp. 2 i 3 miąższości drzew zamierających oraz drzew z dziuplami Utrzymywania i odsłanianie Zgodnie z podziałem w wiciokrzewu czarnego rozdziale 6 w tabeli w zasiedlonego przez sichrawę lp. 2 karpacką (Pseudogaurotina excellens) - według potrzeb Pozostawienie do Zgodnie z podziałem w mineralizacji drzew rozdziale 6 w tabeli w martwych oraz co najmniej lp. 2 10 % miąższości drzew zamierających  40. Ochrona siedlisk oraz miejsc stałego występowania i rozrodu zwierząt 41. Ochrona ryb przed kłusownictwem: 1) głowacz pręgopłetwy (Cottus poecilopus); 2) pstrąg potokowy (Salmo trutta m. fario) 42. Przeciwdziałanie synantropizacji zwierząt 43. Przywracanie do właściwego stanu siedlisk: 1) mszaków związanych z siedliskami podmokłymi; 2) porostów i mszaków epiksylicznych 44. Zachowanie puli genowej roślin przez ochronę ex situ Utrzymanie lub odtwarzanie Zgodnie z podziałem w miejsc stałego występowania rozdziale 6 w tabeli w zwierząt, przez ochronę lp. 2 bierną, odpowiednie zabiegi lub stworzenie zastępczych miejsc rozrodu, w zależności od potrzeb wynikających z diagnozy stanu zachowania gatunków: 1) tworzenie stref ochronnych; 2) tworzenie miejsc rozrodczych (oczka wodne, usypisk z kamieni, karp korzeniowych, platform gniazdowych); 3) prowadzenie stałego monitoringu przy użyciu fotopułapek lub innych środków technicznych i metod teledetekcyjnych; 4) utrzymanie miejsc hibernacji nietoperzy (Chiroptera) (piwnic); 5) likwidacja kolein na drogach oraz rynien erozyjnych; 6) ochrona szlaków migracji i korytarzy ekologicznych Patrole Służb Parku Zgodnie z podziałem w Narodowego w okresie tarła rozdziale 6 w tabeli w ryb lp. 2 i 3 1. Zabezpieczanie miejsc Zgodnie z podziałem w gromadzenia odpadów rozdziale 6 w tabeli w przed zwierzętami. lp. 2 i 3 2. Usuwanie odpadów z obszaru Parku. 3. Eliminacja osobników zsynantropizowanych 1. Stopniowa likwidacja Zgodnie z podziałem w starych rowów rozdziale 6 w tabeli w melioracyjnych. lp. 2 i 3 2. Pozostawianie posuszu, w tym świerkowego oraz martwego drewna do mineralizacji 1. Współpraca z bankami Zgodnie z podziałem w nasion. rozdziale 6 w tabeli w 2. Zbiór nasion i hodowla ex lp. 2 i 3 situ gatunków roślin, w zależności od potrzeb wynikających z diagnozy  45. Zmniejszenie obciążenia lasów Parku wynikającego z uprawnienia do serwitutu opałowego 46. Utrzymanie nieleśnych ekosystemów lądowych, zapobieganie wtórnej sukcesji zbiorowisk leśnych oraz pojawianiu się gatunków roślin obcych i niepożądanych stanu zachowania gatunków: 1) tojad morawski (Aconitum firmum moravicum); 2) rogownica alpejska (Cerastium alpinum); 3) okrzyn jeleni (Laserpitium archangelica), 4) mieczyk dachówkowaty (Gladiolus imbricatus) Wykup lub wymiana Zgodnie z podziałem w uprawnienia do serwitutu rozdziale 6 w tabeli w opałowego 707 osad lp. 2 i 3 położonych w Zawoi 1. Wykaszanie z usunięciem 11Ab, 24Af, 24Ag, biomasy z ekosystemu lub 24Ah, 24Ai wypasanie łąk - do 7,08 ha - nie rzadziej niż co 2 lata. 2. Odkrzaczanie – według potrzeb. 3. Usunięcie drzew – według potrzeb 5. Działania ochronne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu ochrony przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Babiogórska Podmiotem odpowiedzialnym za realizację działań ochronnych jest Dyrektor Parku jako sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000 na gruntach będących w użytkowaniu wieczystym Parku lub na podstawie porozumienia z władającym nieruchomością na gruntach niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku. 1) dla siedlisk przyrodniczych Lp. Przedmiot i cele Działania ochronne, sposób ich wykonania i rozmiar działań ochronnych Lokalizacja obligatoryjne fakultatywne 1. Utrzymanie Utrzymanie ochrony ścisłej właściwego stanu Stosowanie barier Obszar gwarantujące naturalny rozwój ochrony siedliska uniemożliwiających Parku siedlisk przyrodniczych: lub utrudniających przyrodniczego: 1) utrzymanie szlaków turystycznych 1) 4060 w dobrym stanie; wysokogórskich niszczenie siedliska przyrodniczego 2) korekta przebiegu szlaku w celu borówczysk zmniejszenia presji na chronione bażynowych siedliska (Empetro- Vaccinietum); 2) 6150 wysokogórskich muraw acydofilnych (Juncion trifidi) i bezwapiennych wyleżysk śnieżnych  (Salicion herbaceae); 3) 6170 nawapiennych muraw wysokogórskich (Seslerion tatrae) i wyleżysk śnieżnych (Arabidion coeruleae); 4) 6430 ziołorośli górskich (Adenostylion alliariae) i ziołorośli nadrzecznych (Convolvuletalia speium); 5) 8110 piargów i gołoborzy krzemianowych 2. Utrzymanie Utrzymanie ochrony ścisłej właściwego stanu gwarantujące naturalny rozwój ochrony siedliska: siedlisk przyrodniczych: 1) 4070 zarośli 1) utrzymanie szlaków kosodrzewiny turystycznych w dobrym stanie; (Pinetum mugo); 2) korekta przebiegu szlaku w celu 2) 4080 subalpejskich zmniejszenia presji na chronione zarośli wierzby siedliska lapońskiej lub śląskiej (Salicetum lapponum, Salicetum silesiacae) 3. Odtwarzanie Utrzymanie siedliska przyrodniczego właściwego stanu na powierzchni do 8,34 ha: ochrony siedliska 1) wykaszanie nie rzadziej niż raz na 6520 górskich łąk 2 lata w terminie od połowy lipca konietlicowych do końca sierpnia z zebraniem i użytkowanych wywiezieniem pozyskanej ekstensywnie biomasy lub wypas; (Polygono-Trisetion) 2) usuwanie krzewów i drzew 4. Odtwarzanie Ręczne koszenie młak nie rzadziej właściwego stanu niż raz na 2 lata na powierzchni do ochrony siedliska 1,34 ha 7230 górskich i nizinnych torfowisk zasadowych o charakterze młak, turzycowisk i mechowisk 5. Odtwarzanie 1. Ręczne koszenie trzęsawisk raz na właściwego stanu 5 lat na powierzchni do 0,34 ha. - Obszar Parku Nawożenie Obszar organiczne Parku zubożałych siedlisk – według potrzeb - Zgodnie z podziałem w rozdziale 6 w tabeli w lp. 2 i 3 - Zgodnie z podziałem w  ochrony siedliska 2. Likwidacja kolein i rynien 7140 torfowisk erozyjnych przejściowych i trzęsawisk (przeważnie z roślinnością z Scheuchzerio- Caricetea) 6. Utrzymanie - właściwego stanu ochrony siedliska 8310 jaskiń nieudostępnionych do zwiedzania 7. Odtwarzanie Regulacja składu gatunkowego (I – właściwego stanu III klasa wieku drzewostanu) w ochrony siedliska płatach siedliska o zaburzonej 9110 kwaśnych strukturze buczyn (Luzulo- Fagetum) 8. Odtwarzanie lub Zapewnienie naturalnego przebiegu utrzymanie procesów właściwego stanu ochrony siedliska 9130 żyznych buczyn (Dentario 1. Płaty siedliska o składzie glandulosae gatunkowym częściowo zgodnym Fagenion, Galio z siedliskiem (w których odorati-Fagenion) zachodzące procesy naturalne gwarantują utrzymanie lub poprawę stanu płatu siedliska): 1) w warunkach sprzyjających powstawaniu odnowienia naturalnego jego popieranie, w szczególności odnowienia jodłowego; 2) pielęgnacja odnowień; 3) popieranie gatunków domieszkowych: a) jawor (Acer pseudoplatanus), b) jesion (Fraxinus excelsior), rozdziale 6 w tabeli w lp. 2 i 3 Patrolowanie Obszar otoczenia jaskiń Parku W ramach Zgodnie z prowadzonego podziałem w procesu przebudowy rozdziale 6 sztucznych w tabeli w świerczyn: lp. 2 1) prowadzenie cięć odsłaniających podrosty bukowe; 2) odnowienie sztuczne przez sadzenie jodły (Abies alba) na silnie przekształconych powierzchniach; 3) zabezpieczanie upraw przed zgryzaniem przez jeleniowate - Zgodnie z podziałem w rozdziale 6 w tabeli w lp. 1 1. Dopuszczalne są Zgodnie z zabiegi w podziałem w warstwie drzew rozdziale 6 mające na celu w tabeli w poprawę lp. 2 warunków wzrostu odnowienia jodłowego. 2. W warstwie drzew - w miarę możliwości utrzymywanie zwarcia dostosowanego do potrzeb odnowienia, w  c) wiąz górski (Ulmus glabra), d) klon zwyczajny (Acer platanoides), e) czereśnia ptasia (Cerasus avium); 4) wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych sprzyjających docelowemu składowi gatunkowemu drzewostanu. 2. Płaty siedliska o składzie gatunkowym niezgodnym z siedliskiem (sztuczne świerczyny na siedliskach buczyn): 1) w warunkach sprzyjających powstawaniu odnowienia naturalnego jego popieranie; 2) wprowadzanie jodły; 3) popieranie gatunków domieszkowych: a) jawor (Acer pseudoplatanus), b) jesion (Fraxinus excelsior), c) wiąz górski (Ulmus glabra), d) klon zwyczajny (Acer platanoides), e) czereśnia ptasia (Cerasus avium); 4) wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych sprzyjających docelowemu składowi gatunkowemu drzewostanu. 3. Zabezpieczanie upraw przed zgryzaniem przez jeleniowate 9. Odtwarzanie Zapewnienie naturalnego rozwoju właściwego stanu siedliska ochrony siedliska 9140 górskich jaworzyn ziołoroślowych (Aceri Fagetum) 10. Odtwarzanie Zapewnienie naturalnego rozwoju właściwego stanu siedliska ochrony siedliska 9180 jaworzyn i lasów klonowo- lipowych na stokach i zboczach (Tilio plathyphyllis-Acerion pseudoplatani) 11. Odtwarzanie Odtwarzanie stosunków wodnych właściwego stanu właściwych dla siedlisk bagiennych ochrony siedliska przez likwidację rowów 91D0 borów i lasów odwadniających siedlisko, bagiennych wspieranie udziału świerka (Picea (Vaccinio uliginosi abies) tym również prowadzenie zabiegów mających na celu spowalnianie zamierania świerka przez usuwanie drzew zasiedlonych i wiatrowałów. 3. W razie potrzeby redukcja jeleniowatych - Obszar Parku - Obszar Parku - Zgodnie z podziałem w rozdziale 6 w tabeli w lp. 2 i 3  Betuletum pubescentis, Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo- Sphagnetum, Sphagno girgensohnii- Piceetum) i brzozowo-sosnowych bagiennych lasów borealnych 12. Odtwarzanie 1. Odtwarzanie stosunków właściwego stanu wodnych właściwych dla ochrony siedliska siedlisk łęgowych i olsu 91E0 łęg źródliskowego (zbiorowiska wierzbowych, Caltho-Alnetum) przez topolowych, likwidację rowów olszowych i odwadniających siedlisko. jesionowych 2. Zapewnienie naturalnego (Salicetum albo- rozwoju siedliska we fragilis, Populetum właściwym stanie ochrony albae, Alnenion glutinoso-incanae) i ols źródliskowych 13. Odtwarzanie Zapewnienie naturalnego rozwoju właściwego stanu siedliska dotyczy płatów we ochrony siedliska właściwym stanie zachowania 9410 górskich borów świerkowych (Piceion abietis, Spowolnienie procesu rozpadu część – zbiorowiska drzewostanów świerkowych przez górskie) usuwanie posuszu czynnego i wiatrowałów w sytuacji zagrożenia gwałtownym rozpadem drzewostanów świerkowych - po zasięgnięciu opinii Rady Naukowej Parku 1. Płaty siedliska o składzie gatunkowym częściowo zgodnym z siedliskiem, w których zachodzące procesy naturalne gwarantują utrzymanie lub poprawę stanu płatu siedliska: 1) w warunkach sprzyjających powstawaniu odnowienia naturalnego jego popieranie, szczególnie odnowienia jodłowego; 2) pielęgnacja odnowień, wprowadzanie jodły (Abies alba); wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych sprzyjających docelowemu składowi gatunkowemu drzewostanu. - Zgodnie z podziałem w rozdziale 6 w tabeli w lp. 2 i 3 - Zgodnie z podziałem w rozdziale 6 w tabeli w lp. 1 - 92b, 93c i 94c Dopuszczalne są Zgodnie z zabiegi w warstwie podziałem w drzew mające na celu rozdziale 6 poprawę warunków w tabeli w wzrostu odnowienia lp. 2 jodłowego  2. Płaty siedliska o składzie gatunkowym niezgodnym z siedliskiem - w warunkach sprzyjających powstawaniu odnowienia naturalnego jego popieranie, wykonywanie zabiegów pielęgnacyjnych sprzyjających docelowemu składowi gatunkowemu drzewostanu. 3. W warstwie drzew, w miarę możliwości utrzymywanie zwarcia dostosowanego do potrzeb odnowienia, w tym również zabiegi mające na celu spowalnianie zamierania świerka (Picea abies) przez usuwanie drzew trocinkowych. 4. Ograniczenie presji jeleniowatych na odnowienia jodłowe przez: 1) ochronę indywidualną drzewek; 2) odstrzały redukcyjne; 3) grodzenie upraw. 5. Pozostawienie martwego drewna w ilości około 30 m/ha. 6. Przeciwdziałanie szybkiemu zamieraniu drzewostanów świerkowych przez usuwanie: 1) drzew opanowanych przez kornika drukarza (Ips typographus) i rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus); 2) wiatrowałów stanowiących bazę pokarmową kambiofagów; 3) odłowy do pułapek feromonowych kornika drukarza (Ips typographus) i rytownika pospolitego (Pityogenes chalcographus) 2) dla gatunków roślin Lp. Przedmiot i cele działań Działania ochronne, sposób ich wykonania i rozmiar ochronnych obligatoryjne 1. 1386 bezlist okrywowy Zapewnienie naturalnego (Buxbaumia viridis) – rozwoju osobników utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunku 2. 4109 tojad morawski Zapewnienie naturalnego rozwoju (Aconitum firmum osobników moravicum) – utrzymanie właściwego stanu ochrony gatunku Lokalizacja fakultatywne - Obszar Parku Uzgodnienie z Obszar właścicielami gruntu Parku niebędącego w użytkowaniu wieczystym Parku lub niebędącym jego własnością,  3. 4116 tocja karpacka Ustawienie drewnianej barierki (Tozzia carpathica) – ograniczającej schodzenie utrzymanie właściwego turystów: stanu ochrony gatunku 1) w przypadku pojawienia się (utrzymanie znanych nalotu drzew i krzewów na stanowisk) młace – usuwanie nalotu (termin – późna jesień, wczesna wiosna); 2) wykaszanie 3) dla gatunków zwierząt Przedmiot i cele działań możliwości wykonania wykaszania ziołorośli (raz na 3-5 lat, w okresie późnojesiennym, ze zbiorem biomasy) Uzgodnienie z Obszar właścicielami gruntu Parku niebędącego w użytkowaniu wieczystym Parku, lub niebędącym jego własnością, możliwości wykonania wykaszania ziołorośli (raz na 3-5 lat, w okresie późnojesiennym, ze zbiorem biomasy) Lp. Działania ochronne, sposób ich wykonania i rozmiar ochronnych obligatoryjne 1. 1. 1193 kumak górski Zapewnienie naturalnego rozwoju (Bombina variegata) - osobników odtwarzanie 1. Utrzymanie i tworzenie właściwego stanu nowych „oczek wodnych”. ochrony gatunku. 2. Układanie stosów kamieni, 2. 2001 traszka karpacka gałęzi i pozostawianie (Triturus montandoni) powalonych, nieokrzesanych - odtwarzanie drzew w sąsiedztwie właściwego stanu zbiorników wodnych i ochrony gatunku terenów podmokłych jako schronień oraz hibernakulum 2. 4014 biegacz Pozostawienie we właściwym urozmaicony Carabus stanie środowisk występowania variolosus) - odtwarzanie gatunku, w szczególności właściwego stanu pozostawianie leżących pni drzew ochrony gatunku w otoczeniu potoków 3. 4024 sichrawa karpacka Odsłanianie wybranych płatów (Pseudogaurotina wiciokrzewu czarnego excellens) - odtwarzanie zasiedlonego przez sichrawę właściwego stanu karpacką (Pseudogaurotina ochrony gatunku excellens) - w razie potrzeb 4. 4026 zagłębek Prowadzenie okresowej kontroli bruzdkowany (Rhysodes w miejscach potencjalnego sulcatus) - rozpoznanie występowania gatunku stanu populacji i stanu siedliska gatunku 5. 2612 darniówka Prowadzenie okresowej kontroli tatrzańska (Microtus w miejscach potencjalnego tatricus) – rozpoznanie występowania gatunku Lokalizacja fakultatywne - Obszar Parku - Zgodnie z podziałem w rozdziale 6 w tabeli w lp. 2 i 3 - Obszar Parku - Zgodnie z podziałem w rozdziale 6 w tabeli w lp. 2 - Zgodnie z podziałem w rozdziale 6 w tabeli w lp. 1 - Zgodnie z podziałem w rozdziale 6  stanu zachowania populacji i siedliska gatunku 6. 1352 wilk (Canis Zapewnienie naturalnego rozwoju lupus) - utrzymanie osobników, ustalenie stref właściwego stanu ochrony wokół miejsc rozrodu ochrony gatunku 7. 1354 niedźwiedź Zapewnienie naturalnego rozwoju brunatny (Ursus arctos) - osobników, ustalenie stref utrzymanie właściwego ochrony wokół miejsc rozrodu stanu ochrony gatunku 8. 1361 ryś (Lynx lynx) - Zapewnienie naturalnego rozwoju utrzymanie właściwego osobników, ustalenie stref stanu ochrony gatunku ochrony wokół miejsc rozrodu w tabeli w lp. 1 Inicjowanie i Obszar wspieranie działań Parku mających na celu utrzymanie istniejących korytarzy ekologicznych na poziomie lokalnym, ponadlokalnym Wspieranie działań Obszar mających na celu Parku utrzymanie istniejących korytarzy ekologicznych na poziomie lokalnym, ponadlokalnym Wspieranie działań Obszar mających na celu Parku utrzymanie istniejących korytarzy ekologicznych na poziomie lokalnym i ponadlokalnym 6. Działania ochronne dla utrzymania lub odtworzenia właściwego stanu gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Babia Góra w części pokrywającej się z obszarem Parku Podmiotem odpowiedzialnym za realizację działań ochronnych jest Dyrektor Parku jako sprawujący nadzór nad obszarem Natura 2000 na gruntach będących w użytkowaniu wieczystym Parku lub na podstawie porozumienia z władającym nieruchomością na gruntach niebędących w użytkowaniu wieczystym Parku. Lp. Przedmiot i cele Działania ochronne, sposób ich wykonania i rozmiar działań ochronnych obligatoryjne 1. A108 głuszec (Tetrao Zachowanie naturalnego rozwoju urogallus) - utrzymanie populacji oraz odtwarzanie właściwego stanu ochrony gatunku 1. Okresowe wyłączanie z zabiegów ochronnych fragmentów leśnych, w których stwierdzono kurę z młodymi lub gniazdo. 2. Zaniechanie grodzenia upraw w ostojach głuszca (Tetrao urogallus). 3. Tworzenie i utrzymywanie powierzchni biocenotycznych. Lokalizacja fakultatywne - Zgodnie z podziałem w rozdziale 6 w tabeli w lp. 1 W zakładanych Zgodnie z uprawach oraz w podziałem w odnowieniach rozdziale 6 naturalnych w tabeli w kształtowanie lp. 2 i 3 formy biogrupowej, zapewniającej lepszą możliwość rozwoju borówki  4. Wykonywanie prac pielęgnacyjnych młodników i drzewostanów po okresie lęgowym. 5. Ograniczenie do niezbędnego minimum prac w ekosystemach leśnych, w okresie lęgowym (między innymi dopuszcza się prowadzenie prac odnowieniowych, pielęgnacji upraw oraz usuwanie posuszu czarnej (Vaccinium myrtillus) czynnego i wiatrowałów w sytuacji zagrożenia gwałtownym rozpadem drzewostanów świerkowych). 6. Eliminacja drapieżników – lisa (Vulpes vulpes) i kuny leśnej (Martes martes). 7. Ochrona przed presją turystyczną 2. Odtwarzanie 1. Wyznaczanie stref ochronnych. właściwego stanu 2. Tworzenie i utrzymywanie ochrony gatunków: powierzchni biocenotycznych. 1) A217 sóweczka 3. Pozostawienie do mineralizacji (Glaucidium części drzew obumierających i passerinum ); drzew obumarłych. 2) A223 włochatka 4. Pozostawianie drzew z dziuplami (Aegolius funereus) 3. Odtwarzanie Zachowanie naturalnego rozwoju właściwego stanu populacji ochrony gatunków: 1) A241 dzięcioł trójpalczasty (Picoides tridactylus), 1. Tworzenie i utrzymywanie 2) A239 dzięcioł powierzchni biocenotycznych. białogrzbiety 2. Pozostawienie do mineralizacji (Dendrocopos leucotos) części drzew obumierających i drzew obumarłych. 3. Pozostawianie wszystkich drzew dziuplastych. 4. Wyłączenie do końca lipca usuwania posuszu czynnego i wiatrowałów do 50 m wokół zajętych gniazd (dziupli) 4. Odtwarzanie 1. Patrolowanie obszaru Parku właściwego stanu zabezpieczające przed ochrony gatunku: wchodzeniem turystów poza 1) A259 siwerniak wyznaczone szlaki. (Anthus spinoletta); 2. Zbiór i wywóz odpadów z terenu 2) A267 płochacz halny Parku. (Prunella collaris) 3. Uporządkowanie ruchu turystycznego w rejonie Diablaka Utrzymanie właściwego - Obszar Parku - Zgodnie z podziałem w rozdziale 6 w tabeli w lp. 1 - Zgodnie z podziałem w rozdziale 6 w tabeli w lp. 2 i 3 - Obszar Parku 5. Wykonywanie prac pielęgnacyjnych w stanu ochrony młodnikach i drzewostanach starszych gatunków: - po okresie lęgowym ptaków Ograniczenie Obszar działań Parku ochronnych w  1) A261 pliszka górska (Motacilla cinerea); 2) A264 pluszcz (Cinclus cinclus) 6. A282 drozd obrożny 1. Tworzenie i utrzymywanie (Turdus torquatus) – powierzchni biocenotycznych. odtwarzanie 2. Prace pielęgnacyjne w młodnikach właściwego stanu i drzewostanach starszych - po ochrony gatunku okresie lęgowym bezpośrednim sąsiedztwie cieków wodnych - Obszar Parku  Rozdział 8 OKREŚLENIE SPOSOBÓW MONITORINGU REALIZACJI ZADAŃ OCHRONNYCH ORAZ ICH SKUTKÓW 1. Sposoby monitoringu w odniesieniu do przedmiotów ochrony obszaru Natura 2000 Ostoja Babiogórska 1) siedlisk przyrodniczych Lp. Monitoring stanu przedmiotu ochrony oraz realizacji celów działań Kod i typ siedliska ochronnych przyrodniczego Parametry 1. 4060 - 1. Powierzchnia siedliska wysokogórskie przyrodniczego. borówczyska 2. Struktura i funkcja. bażynowe 3. Perspektywy ochrony (Empetro - Vaccinietum) 2. 4070 - zarośla 1. Powierzchnia siedliska kosodrzewiny przyrodniczego. (Pinetum mugo) 2. Struktura i funkcja. 3. Perspektywy ochrony 3. 4080 - subalpejskie 1. Powierzchnia siedliska zarośla wierzby przyrodniczego. lapońskiej lub 2. Struktura i funkcja. śląskiej (Salicetum 3. Perspektywy ochrony lapponum, Salicetum silesiacae) 4. 6150 - 1. Powierzchnia siedliska wysokogórskie przyrodniczego. murawy acydofilne 2. Struktura i funkcja. (Juncion trifidi) i 3. Perspektywy ochrony bezwapienne wyleżyska śnieżne (Salicion herbaceae) 5. 6170 - nawapienne 1. Powierzchnia siedliska murawy przyrodniczego. wysokogórskie 2. Struktura i funkcja. (Seslerion tatrae) i 3. Perspektywy ochrony wyleżyska śnieżne (Arabidion coeruleae), ziołorośla nadrzeczne (Convolvuletalia sepium) Lokalizacja Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku  6. 6430 - ziołorośla 1. Powierzchnia siedliska górskie przyrodniczego. (Adenostylion 2. Struktura i funkcja. alliariae) 3. Perspektywy ochrony 7. 6520 - górskie łąki 1. Powierzchnia siedliska konietlicowe przyrodniczego. użytkowane 2. Struktura i funkcja. ekstensywnie 3. Perspektywy ochrony (Polygono- Trisetion) 8. 7140 - torfowiska 1. Powierzchnia siedliska przejściowe i przyrodniczego. trzęsawiska 2. Struktura i funkcja. (przeważnie z 3. Perspektywy ochrony roślinnością z Scheuchzerio- Caricetea) 9. 7230 - górskie i 1. Powierzchnia siedliska nizinne torfowiska przyrodniczego. zasadowe o 2. Struktura i funkcja. charakterze młak, 3. Perspektywy ochrony turzycowisk i mechowisk 10. 8110 - piargi i 1. Powierzchnia siedliska gołoborza przyrodniczego. krzemianowe 2. Struktura i funkcja. 3. Perspektywy zachowania 11. 8310 - jaskinie 1. Powierzchnia siedliska nieudostępnione do przyrodniczego. zwiedzania 2. Struktura i funkcja. 3. Perspektywy zachowania 12. 9110 - kwaśne 1. Powierzchnia siedliska buczyny (Luzulo- przyrodniczego. Fagetum) 2. Struktura i funkcja. 3. Perspektywy zachowania 13. 9130 - żyzne 1. Powierzchnia siedliska buczyny (Dentario przyrodniczego. glandulosae- 2. Struktura i funkcja. Fagenion, Galio 3. Perspektywy odorati-Fagenion) zachowania 14. 9140 -górskie 1. Powierzchnia siedliska jaworzyny przyrodniczego. ziołoroślowe 2. Struktura i funkcja. (Aceri-Fagetum) 3. Perspektywy ochrony 15. 9180 - jaworzyny i 1. Powierzchnia siedliska lasy klonowo- przyrodniczego. Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku  lipowe na stokach i 2. Struktura i funkcja. zboczach (Tilio 3. Perspektywy ochrony plathyphylis- Acerion pseudoplatani) 16. 91D0 - bory i lasy 1. Powierzchnia siedliska bagienne (Vaccinio przyrodniczego. uliginosi Betuletum 2. Struktura i funkcja. pubescentis, 3. Perspektywy ochrony Vaccinio uliginosi Pinetum, Pino mugo-Sphagnetum, Sphagno girgensohnii- Piceetum) i brzozowo-sosnowe bagienne lasy borealne 17. 91E0 - łęgi 1. Powierzchnia siedliska wierzbowe, przyrodniczego. topolowe olszowe i 2. Struktura i funkcja. jesionowe 3. Perspektywy ochrony (Salicetum albo- fragilis, Populetum albae, Alnenion glutinoso-incanae) i olsy źródliskowe 18. 9410 - górskie bory 1. Powierzchnia siedliska świerkowe przyrodniczego. (Piceion abietis, 2. Struktura i funkcja. część – 3. Perspektywy ochrony zbiorowiska górskie) 2) gatunków roślin Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Co 6 lat Obszar Parku Monitoring stanu przedmiotu ochrony oraz realizacji celów działań ochronnych Lp. Przedmiot ochrony Parametry 1. 1386 - bezlist 1. Stan populacji. okrywowy 2. Stan siedliska roślin. (Buxbaumia viridis) 3. Perspektywy ochrony gatunku 2. 4109 - tojad morawski (Aconitum firmum moravicum) 3. 4116 - tocja karpacka (Tozzia carpathica) Lokalizacja Co 6 lat Obszar Parku Obszar Parku Obszar Parku  3) gatunków zwierząt Lp. Monitoring stanu przedmiotu ochrony oraz realizacji celów działań Przedmioty ochrony ochronnych Parametry Częstotliwość 1. 1361 - ryś (Lynx lynx) Stan populacji 2. 1352 - wilk (Canis lupus) 3. 1354 - niedźwiedź brunatny (Ursus arctos) 4. 2612 - darniówka Lokalizacja Corocznie Obszar Parku 1. Stan populacji. tatrzańska (Microtus Co 6 lat 2. Stan siedliska tatricus) zwierząt. 3. Perspektywy 5. 1193 - kumak górski Co 3 lata zachowania (Bombina variegata) 6. 2001 - traszka karpacka (Triturus montandoni) 7. 4014 - biegacz urozmaicony (Carabus variolosus) 8. 4024 - sichrawa Stan populacji karpacka Co 3 lata Co 6 lat Obszar Parku Co 3 lata Obszar Parku (Pseudogaurotina 1. Stan siedliska zwierząt. excellens) 2. Perspektywy zachowania 9. 4026 - zagłębek Co 6 lat 1. Stan populacji. bruzdkowany Co 6 lat Obszar Parku 2. Stan siedliska (Rhysodes sulcatus) zwierząt. 3. Perspektywy zachowania 2. Sposoby monitoringu gatunków ptaków będących przedmiotami ochrony obszaru Natura 2000 Babia Góra w części pokrywającej się z obszarem Parku Lp. Przedmiot ochrony Kod 1. Głuszec (Tetrao A108 urogallus) Zakres prac Termin/Częstotliwość monitoringowych Monitoring liczebności 1. Marzec-maj: ciągły ptaków na tokowiskach monitoring tokowisk przy (kontrole terenowe, pomocy fotopułapek. monitoring przy 2. W ciągu całego roku - pomocy fotopułapek, zbiór materiału badania genetyczne genetycznego przez cały populacji) okres. Badania genetyczne zebranego materiału co 2 lata Monitoring siedliska Co 6 lat metodą Habitat  2. Sóweczka (Glaucidium A217 passerinum), włochatka A223 (Aegolius funereus) 3. Dzięcioł białogrzbiety A239 (Dendrocopos leucotos), dzięcioł trójpalczasty A241 (Picoides tridactylus) 4. Pliszka górska A261 (Motacilla cinerea), pluszcz (Cinclus A264 cinclus) 5. Drozd obrożny (Turdus A282 torquatus) 6. Siwerniak (Anthus A259 spinoletta), płochacz halny A267 (Prunella collaris) Suitability Index – Indeks Przydatności Siedliska (HSI) 1. Monitoring 3 kontrole w okresie styczeń- liczebności. kwiecień, co 3 lata 2. Nasłuchy nocne z prowokacją głosową na transektach rozmieszczonych na terenie całego Parku Monitoring liczebności 4 kontrole w okresie gatunków na istniejącej kwiecień-maj, co 5 lat siatce stałych powierzchni monitoringowych Monitoring liczebności 3 kontrole w okresie marzec- na wybranych kwiecień, co 3 lata odcinkach potoków na terenie Parku Monitoring liczebności 4 kontrole w okresie gatunku na istniejącej kwiecień-maj, co 5 lat siatce stałych powierzchni monitoringowych Monitoring liczebności Co 3 lata na wybranych powierzchniach próbnych  Rozdział 9 OBSZARY I MIEJSCA UDOSTĘPNIANE DLA CELÓW NAUKOWYCH, EDUKACYJNYCH I TURYSTYCZNYCH ORAZ OKREŚLENIE SPOSOBÓW ICH UDOSTĘPNIANIA 1. Obszary udostępniane dla celów naukowych Obszary Maksymalna liczba osób mogących przebywać Sposoby udostępniania udostępniania Obszar Parku Prowadzenie badań naukowych jednocześnie w danym miejscu Na obszarze Parku może przebywać jednocześnie: 1) nie więcej niż 30 osób wykonujących badania naukowe, w grupach nie większych niż 10 osób w jednym miejscu; 2) nie więcej niż 100 osób odbywających zajęcia terenowe lub specjalistyczne wycieczki terenowe z instytucji i stowarzyszeń naukowych oraz uczelni, w grupach nie większych niż 40 osób w jednym miejscu 2. Obszary lub miejsca udostępniane dla celów edukacyjnych Lp. Obszary lub miejsca udostępniania 1. Wystawa Stała 2. Ogród Roślin Babiogórskich i Ogród Zmysłów 3. Punkt Informacji Turystycznej i Przyrodniczej na Przywarówce 4. Punkt Informacji Turystycznej i Przyrodniczej na Krowiarkach 5. Punkt Informacji Turystycznej i Przyrodniczej na Markowej 6. Krąg edukacyjny przy drodze na Sulową Cyrhel 7. Krąg edukacyjny w Zawoi Markowej 8. Krąg edukacyjny Markowe Rówienki 9. Krąg edukacyjny przy Hali Śmietanowej 10. Krąg edukacyjny na Gubernasówce 11. Krąg edukacyjny na Przywarówce 12. Kapliczka Matki Bożej pod Diablakiem, tablica pamiątkowa 13. Obelisk na Diablaku 14. Tablica pamiątkowa Legionów Józefa Piłsudskiego 15. Krzyż Czterech Narciarzy na południowym stoku Babiej Góry 16. Ślady po schronisku pod Diablakiem, na południowym stoku Maksymalna liczba osób Sposoby udostępniania mogących przebywać jednocześnie w danym miejscu Zwiedzanie, spotkania edukacyjne Zwiedzanie, spotkania 2 grupy po 30 osób edukacyjne 1. Spotkania edukacyjne. Bez limitu 2. Sprzedaż pozycji wydawniczych Spotkania edukacyjne Obszar ogólnie dostępny Bez limitu  17. Muzeum Turystyki Górskiej Polskiego Towarzystwa Turystyczno- Krajoznawczego 18. Krzyż przy schronisku na Markowych Szczawinach 19. Symboliczna płyta nagrobna poświęcona pamięci prof. Z. Klemensiewicza - Polana Krowiarki 3. Obszary udostępniane dla celów turystycznych Obszary udostępniania Teren przy schronisku turystycznym górskim Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego im. Hugona Zapałowicza na Markowych Szczawinach Maksymalna liczba osób mogących Sposoby przebywać udostępniania jednocześnie w danym miejscu Obszar ogólnie Bez limitu dostępny  Rozdział 10 WSKAZANIE MIEJSC, W KTÓRYCH MOŻE BYĆ PROWADZONA DZIAŁALNOŚĆ WYTWÓRCZA, HANDLOWA I ROLNICZA 1. Miejscami, w których może być prowadzona działalność wytwórcza lub handlowa, są: 1) siedziba Dyrekcji Parku; 2) punkt informacji turystycznej i przyrodniczej na: Krowiarkach (3c), Przywarówce (101h) oraz w Zawoi Markowej (72g); 3) parking (72b, 72g, 72f); 4) Hala Czarnego (24Af, 24Ag, 24Ah, 24Ai); 5) Gubernasówka (101d); 6) pokoje gościnne Parku: Rybna –(53f), Markowa –(72f), Stonów –(57d), Śmietanowa –(90b); 7) Schronisko Turystyczne Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego Markowe Szczawiny (11 Aa, 11 Ad). 2. Działalność rolnicza jest dopuszczona na: 1) Morgach (1b, 1c); 2) Policznem (43b, 43c); 3) Polanie Rybna (53d); 4) Polanie Stonów (57c) 5) Markowej (72d, 72h); 6) Lniarce (99b); 7) Gubernasówce (99i, 101d); 8) Dejakowych Szczawinach (11f); 9) Markowych Szczawinach (oddział 11Ab); 10) Hali Czarnego (24Af, 24Ag, 24Ah, 24Ai).  Rozdział 11 USTALENIA DO STUDIÓW UWARUNKOWAŃ I KIERUNKÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO GMIN, MIEJSCOWYCH PLANÓW ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO, PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA MAŁOPOLSKIEGO I PLANU ZAGOSPODAROWANIA PRZESTRZENNEGO WOJEWÓDZTWA ŚLĄSKIEGO DOTYCZĄCE ELIMINACJI LUB OGRANICZANIA ZAGROŻEŃ WEWNĘTRZNYCH I ZEWNĘTRZNYCH 1. Ustalenia do Planu zagospodarowania przestrzennego województwa małopolskiego: 1) proponuje się uwzględnienie zasięgów i celów form ochrony przyrody i obszarów związanych z ochroną przyrody: a) Parku, b) otuliny Parku, c) obszarów Natura 2000: − Babia Góra, − Ostoja Babiogórska, d) Rezerwatu Biosfery „Babia Góra”, e) sąsiedztwa słowackich obszarów chronionych; 2) proponuje się utrzymanie korytarzy ekologicznych: a) między Babią Górą a Tatrami, prowadzących przez obszar torfowisk Orawsko- Nowotarskich; wskazane jest utrzymanie dotychczasowych terenów rolnych i leśnych, b) między Babią Górą a Gorcami – przez Pasmo Policy, Pasmo Podhalańskie; wskazane jest utrzymanie dotychczasowych terenów rolnych i leśnych, w przypadku rozbudowy drogi krajowej nr 7, dążenie do budowy przejścia dla zwierząt w rejonie Przełęczy Spytkowickiej, c) między Babią Górą, Grupą Pilska a Beskidem Śląskim; główna oś tego korytarza wiedzie przygranicznymi grzbietami Beskidu Żywieckiego i grzbietami Beskidu Śląskiego, d) wzdłuż rzeki Skawicy, e) wzdłuż rzeki Czarna Orawa; 3) proponuje się dokonanie zmiany układu komunikacyjnego na rzecz częściowego odciążenia drogi nr 957 biegnącej przez Park, od ruchu tranzytowego Śląsk – Podhale; 4) proponuje się uznanie jako priorytetu dla gmin w rejonie Babiej Góry ochronę wód i powietrza przed zanieczyszczeniami przez doprowadzenie sieci gazowej do poszczególnych gmin i stosowanie ekologicznych źródeł energii. 2. Ustalenia do Planu zagospodarowania przestrzennego województwa śląskiego: 1) proponuje się uwzględnienie zasięgów i celów działalności form ochrony przyrody i obszarów związanych z ochroną przyrody: a) otuliny Parku, b) Rezerwatu Biosfery „Babia Góra” (strefa przejściowa), c) sąsiedztwa słowackich przyrodniczych obszarów chronionych; 2) proponuje się utrzymanie korytarza ekologicznego: Babia Góra – Grupa Pilska - Beskid Śląski, w tym utrzymanie dotychczasowych terenów rolnych i leśnych. 3. Proponuje się ustalenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w gminie Zawoja:  1) uwzględnienie zasięgów i celów działalności form ochrony przyrody i obszarów związanych z ochroną przyrody: a) Parku, b) otuliny Parku, c) Rezerwatu Biosfery „Babia Góra”, d) Obszarów Natura 2000: − Babia Góra, − Ostoja Babiogórska, e) sąsiedztwa słowackich przyrodniczych obszarów chronionych; 2) dążenie do uwzględnienia ustaleń szczegółowych: a) dla 5 enklaw w gminie Zawoja, otoczonych obszarem Parku (enklawy - Sulowa Cyrhla, Norczak, Czarna Cyrhla, Stonów I, Stonów II) proponuje się: - zachowanie terenów otwartych, zielonych w formie pól uprawnych, łąk, pastwisk, - uniemożliwienie realizacji nowej zabudowy, - dopuszczenie modernizacji oraz wymiany kubatury istniejących obiektów budowlanych w ramach zabudowy o charakterze zagrodowym przy zachowaniu dotychczasowych parametrów (wysokości i powierzchni obiektu), b) ze względów krajobrazowo-widokowych i bezpieczeństwa proponuje się zamianę napowietrznych linii energetycznych prowadzących do polan Norczak, Stonów oraz do przysiółka Markowa, na podziemne linie energetyczne, c) dążenie do wykluczenia lokalizowania obiektów uciążliwych i szkodliwych dla obszarów Natura 2000, oraz objęcie wszelkich inwestycji oceną w ramach prognoz oddziaływania ustaleń planu na środowisko sporządzaną do studiów uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, d) podejmowanie działań zmierzających do opracowania kompleksowej koncepcji zaopatrzenia południowej części Zawoi w wodę, z wykorzystaniem nowych ujęć wody, budowanych na potokach poniżej granic Parku; w przypadku niskiego stanu wody jej pobór nie może naruszać wielkości przepływu nienaruszalnego, ustalonego dla większych potoków babiogórskich, e) kontynuację działań na rzecz ograniczenia zanieczyszczenia wód przez budowę i utrzymywanie lokalnych lub zbiorczych sieci kanalizacji sanitarnej, f) kontynuację działań na rzecz ograniczenia niskiej emisji gazów i pyłów szkodliwych dla Parku przez zmianę źródeł energii w gospodarstwach domowych oraz w innych budynkach, g) podejmowanie działań na rzecz ochrony obiektów i zespołów zabytkowych oraz ich otoczenia, tak by nie dopuścić do degradacji ich wartości historycznych, estetycznych i architektonicznych, h) utrzymanie lokalizacji Ośrodka Edukacyjnego Babiogórskiego Parku Narodowego na Polanie Morgi; 3) utrzymanie korytarzy ekologicznych: a) między Babią Górą a Gorcami – przez Pasmo Policy, b) między Babią Górą a Pilskiem – przez przygraniczne grzbiety Beskidu Żywieckiego, c) wzdłuż rzeki Skawicy wraz z dopływami Jaworzynki i Potoku Jałowieckiego. 4. Proponuje się ustalenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w gminie Lipnica Wielka: 1) uwzględnienie zasięgów i celów form ochrony przyrody i obszarów związanych z ochroną  przyrody: a) Parku i jego otuliny, b) Rezerwatu Biosfery „Babia Góra”, c) Obszarów Natura 2000: - Babia Góra, - Ostoja Babiogórska, d) sąsiedztwa słowackich obszarów przyrodniczych - Chranena krajinna oblast' Horna Orava; 2) uwzględnienie ustaleń szczegółowych: a) usprawnienia ruchu samochodowego o przebiegu równoleżnikowym i odciążenia drogi „Rajsztag” - proponuje się rozwinięcie dawnego połączenia drogowego w kierunku wschodnim z Lipnicy Wielkiej (Za Wodą) do Lipnicy Małej (Szlamczykówka), a następnie do Zubrzycy Dolnej (Rysiówka) i połączenie z Podwilkiem; natomiast w kierunku zachodnim istniałaby możliwość przedłużenia tej drogi z Lipnicy Wielkiej do Rabčic (Słowacja), b) wobec potrzeby uporządkowania samochodowego ruchu turystycznego proponuje się urządzenie parkingu na Przywarówce wyposażonego w odpowiednią infrastrukturę; parking mógłby być połączony z punktem Informacji Turystycznej, c) ze względu na bezpieczeństwo i ochronę walorów krajobrazowo – widokowych proponuje się likwidację napowietrznej linii energetycznej z Lipnicy Małej do leśniczówki obwodu Orawa i zastąpienie jej kablem podziemnym, d) proponuje się zachowanie struktur przestrzennych wsi Lipnica Wielka i Kiczory i ochronę krajobrazu charakterystycznego dla Orawy, przez unikanie rozpraszania zabudowy, zwłaszcza letniskowej, oraz zachowanie tradycyjnych gabarytów budynków i nawiązywanie do orawskich form architektonicznych; szczególnej ochronie krajobrazowej i konserwatorskiej powinno podlegać centrum wsi Lipnica Wielka z kościołem i jego otoczeniem, e) ze względu na położenie gminy Lipnica Wielka w zlewni Orawy spływającej na Słowację, proponuje się kontynuowanie działań zmierzających do uporządkowania gospodarki wodno-ściekowej na obszarze gminy, f) dla realizacji celów strefy przejściowej Rezerwatu Biosfery „Babia Góra” należy dążyć do rozwoju funkcji turystycznych gminy Lipnica Wielka; 3) ochronę i wzmocnienie drożności korytarzy ekologicznych: a) terenów przy granicy ze Słowacją, b) doliny potoków Syhlec, Lipnica i dolny odcinek rzeki Czarna Orawa. 5. Proponuje się ustalenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w gminie Jabłonka: 1) uwzględnienie zasięgów i celów działalności form ochrony przyrody i obszarów związanych z ochroną przyrody: a) sąsiedztwa Parku, b) enklawy Parku objętej ochroną krajobrazową, c) otuliny Parku, d) części strefy przejściowej Rezerwatu Biosfery „Babia Góra”, e) części obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Babia Góra; 2) uwzględnienie ustaleń szczegółowych: a) zachowanie obecnego sposobu użytkowania części obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 Babia Góra,  b) zachowanie obecnego sposobu użytkowania ziemi oraz niewprowadzanie źródeł zagrożeń dla chronionych elementów przyrody na obszarach gminy sąsiadujących z obszarem specjalnej ochrony ptaków Babia Góra i z obszarem Natura 2000 Ostoja Babiogórska, c) zachowanie struktur przestrzennych wsi w gminie Jabłonka i ochrona krajobrazu charakterystycznego dla Orawy przez unikanie rozpraszania zabudowy (zwłaszcza letniskowej) oraz zachowywanie tradycyjnych gabarytów budynków i nawiązywanie do orawskich form architektonicznych, d) zachowanie dotychczasowych rozmiarów parkingu przy Polanie Krowiarki wraz z utworzeniem nowych parkingów przy drodze wojewódzkiej nr 957, poza strefą lasu, e) rozwinięcie dawnego połączenia drogowego o przebiegu równoleżnikowym z Lipnicy Wielkiej (Za Wodą) do Lipnicy Małej (Szlamczykówka), a następnie do Zubrzycy Dolnej (Rysiówka) i połączenie z Podwilkiem, f) na odcinku drogi wojewódzkiej nr 957 między Przełęczą Lipnicką a Ochlipowem urządzenie punktów widokowych na Kotlinę Orawską i Tatry, połączonych z miejscami postojowymi dla samochodów, g) podejmowanie działań na rzecz ochrony obiektów i zespołów zabytkowych oraz ich otoczenia, tak by nie można dopuścić do degradacji ich wartości historycznych, estetycznych i architektonicznych. 6. Proponuje się ustalenia do studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w gminie Jeleśnia: 1) uwzględnienie zasięgów i celów działalności form ochrony przyrody i obszarów związanych z ochroną przyrody: a) otuliny Parku, b) Rezerwatu Biosfery „Babia Góra”, c) sąsiedztwa słowackich chronionych obszarów przyrodniczych - Chranena krajinna oblast' Horna Orava; 2) dążenie do utrzymania korytarza ekologicznego: Babia Góra-Grupa Pilska-Beskid Śląski; wskazane jest utrzymanie dotychczasowych terenów rolnych i leśnych.  Objaśnienia: Kody siedlisk przyrodniczych, nazwy siedlisk przyrodniczych oraz gatunków zwierząt lub roślin podano zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 13 kwietnia 2010 r. w sprawie siedlisk przyrodniczych oraz gatunków będących przedmiotem zainteresowania Wspólnoty, a także kryteriów wyboru obszarów kwalifikujących się do uznania lub wyznaczenia jako obszary Natura 2000 (Dz. U. z 2014 r. poz. 1713). Siedlisko przyrodnicze lub gatunek o znaczeniu priorytetowym. Kody gatunków ptaków zostały zaczerpnięte z portalu Eionet ttp:/bd.eionet.europa.eu/activities/Natura_2000/reference_portal, będącego oficjalnym partnerem Europejskiej Agencji Środowiska (EEA). Gatunek posiada wyłącznie nazwę łacińską. Parametry stanu ochrony: FV – właściwy, U1 – niezadowalający, U2 – zły, XX – nieznany. Z obszaru Natura 2000 Ostoja Babiogórska wyłączonych jest 5 enklaw wewnętrznych Norczak, Stonów I, Stonów II, Sulowa Cyrhel, Czarna Cyrhel, opisanych współrzędnymi punktów załamania granicy. Współrzędne punktów granicznych obszarów Natura 2000 zostały opracowane w układzie współrzędnych płaskich prostokątnych PL-1992, który jest jednym z układów tworzących państwowy system odniesień przestrzennych, o którym mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 3 ust. 5 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz.U.z2019r.poz.725,730i1309),napodstawiedanychzzasobówgeodezyjnychStarostwa Suskiego, Starostwa Nowotarskiego, zasobów Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska. Z obszaru Natura 2000 Babia Góra w części pokrywającej się z obszarem Parku z kompleksu głównego wyłączonych jest 5 enklaw wewnętrznych Norczak, Stonów I, Stonów II, Sulowa Cyrhel, Czarna Cyrhel, opisanych przez współrzędne punktów załamania granicy. Obszar Parku jest podzielony na oddziały oznaczone liczbami lub liczbami i wielkimi literami oraz pododdziały oznaczone małymi literami, zgodnie z mapą przeglądową Parku. Zgodnie z metodyką monitoringu opracowaną przez Główny Inspektorat Ochrony Środowiska.