Przejdź do treści

Rozporządzenie

w sprawie usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania

Akt obowiązującyDz.U.2026.1067Uchwalono: Tekst ogłoszony

Tekst aktu: wydany przez Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Dziennik Ustaw z 2026 r. poz. 1067.Opracowanie: indeksy rzeczowe, interpretacje przepisów i powiązania z orzecznictwem - Kancelarium.

Spis treści (6)

Na podstawie art. 50b ust. 6 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2026 r. poz. 639, 974 i 986)

§ 1. Zakres regulacji dotyczącej usług opiekuńczych

Rozporządzenie określa:

1) standard świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania;
2) sposób świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania;
3) sposób monitorowania i oceny świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania.

§ 2. Standard świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania

Ustala się następujący standard świadczenia usług opiekuńczych w miejscu zamieszkania, zwanych dalej „usługami opiekuńczymi”, w poszczególnych obszarach:

1) w zakresie zaspokajania codziennych potrzeb życiowych zapewnia się pomoc w szczególności w:
a) podstawowych czynnościach związanych z samoobsługą, obejmujących:
 ubieranie się i zmianę odzieży i bielizny osobistej,
 przygotowanie prostych posiłków, w tym jednego gorącego, z uwzględnieniem zalecanej diety,
 spożywanie posiłku lub karmienie i pojenie,
 słanie łóżka i zmianę pościeli,
b) czynnościach związanych z prowadzeniem gospodarstwa domowego, obejmujących:
 porządkowanie i sprzątanie w niezbędnym zakresie, w tym czyszczenie urządzeń codziennego użytku i urządzeń sanitarnych, wynoszenie śmieci, przynoszenie wody i opału, ogrzewanie pomieszczeń za pomocą dostępnego urządzenia grzewczego, w tym palenie w piecu i wybieranie popiołu, z uwzględnieniem preferencji osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze, w zakresie temperatury,
 dokonywanie niezbędnych zakupów lub towarzyszenie podczas tych zakupów lub podczas korzystania z usług w sklepach, aptekach, punktach usługowych lub gastronomicznych położonych najbliżej miejsca zamieszkania osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze, a także dostarczanie pomocy rzeczowej,
 utrzymywanie w czystości i sprawności sprzętu ułatwiającego codzienne funkcjonowanie, takiego jak wózek, balkonik, podnośnik, kule,
 pranie odzieży i pościeli, niezbędne ich prasowanie, oddawanie do pralni i odbiór z pralni,
 towarzyszenie w załatwianiu spraw związanych z procesem leczenia lub rehabilitacji i profilaktyki zdrowotnej,
 towarzyszenie w załatwianiu spraw urzędowych i płaceniu rachunków,
c) innych czynnościach samoobsługowych, obejmujących w szczególności:
 zmianę pozycji ciała, w tym przesiadanie się z łóżka lub na łóżko, z krzesła lub na krzesło, ułożenie się w łóżku, usadzenie w wózku,
 korzystanie ze sprzętu rehabilitacyjnego, przedmiotów ortopedycznych, innych wyrobów medycznych lub środków pomocniczych niewymagające specjalistycznej wiedzy i kompetencji;
2) w zakresie opieki higienicznej zapewnia się pomoc w szczególności w:
a) toalecie porannej i wieczornej, w tym w goleniu maszynką do golenia, czesaniu, higienie jamy ustnej i uszu, przy czym w przypadku osób leżących toaleta jest wykonywana w łóżku,
b) kąpieli, w tym myciu głowy,
c) pielęgnacji niezmienionych chorobowo paznokci rąk i nóg,
d) korzystaniu z toalety oraz naczyń sanitarnych,
e) zmianie pieluchomajtek i wkładów higienicznych, z uwzględnieniem czynności zapobiegających powstawaniu odleżyn i odparzeń;
3) w zakresie zaleconej przez lekarza pielęgnacji zapewnia się pomoc niewymagającą specjalistycznej wiedzy i kompetencji, w szczególności w:
a) przygotowaniu i przyjmowaniu leków,
b) pielęgnacji miejsc zmienionych chorobowo – smarowaniu, wykonywaniu i zmianie drobnych opatrunków,
c) mierzeniu temperatury ciała, tętna, ciśnienia, glikemii, saturacji,
d) obserwacji stanu zdrowia oraz reagowaniu, adekwatnie do potrzeb, w sytuacji jego pogorszenia;
4) w zakresie zapewnienia kontaktów z otoczeniem zapewnia się w szczególności:
a) pomoc w umożliwieniu przebywania na świeżym powietrzu, w tym towarzyszenie podczas spacerów,
b) prowadzenie rozmów,
c) pomoc w nawiązywaniu, utrzymywaniu i rozwijaniu kontaktu z rodziną i społecznością lokalną, w tym z wykorzystaniem dostępnych środków komunikacji,
d) pomoc w czytaniu prasy, książek i ich wymianie w bibliotece,
e) towarzyszenie podczas drogi do instytucji kultury i rekreacji oraz w trakcie pobytu w nich.

§ 3. Zastępstwo oraz zasady i czas świadczenia usług opiekuńczych

1. W razie nieobecności osoby wykonującej usługi opiekuńcze zastępstwo pełni osoba spełniająca wymagania, o których mowa w art. 50 ust. 4a ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
2. Usługi, o których mowa w § 2 pkt 1 lit. a tiret drugie i trzecie, lit. c tiret pierwsze, pkt 2 lit. a, d, e oraz pkt 3 lit. a, mogą być świadczone na rzecz osób ich wymagających w różnych porach dnia i adekwatnie do występujących potrzeb przez 7 dni w tygodniu w godzinach od 6.00 do 21.00 z wyłączeniem dni świątecznych.
3. W przypadkach uzasadnionych koniecznością nieprzerwanego świadczenia usług opiekuńczych usługi te mogą być świadczone również w dni świąteczne.
4. W przypadkach, o których mowa w § 2 pkt 1 lit. c tiret pierwsze oraz pkt 2 lit. b, usługi opiekuńcze mogą być świadczone na rzecz osób ich wymagających jednocześnie przez dwie osoby w tym samym czasie.

§ 4. Zasady świadczenia usług opiekuńczych i potwierdzania czynności

Usługi opiekuńcze świadczy się w sposób zapewniający:

1) kierowanie się zasadą dobra osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze;
2) poszanowanie intymności i godności osobistej osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze, i respektowanie jej prawa do autonomii w podejmowaniu decyzji i samostanowienia;
3) dbałość o bezpieczeństwo świadczonych usług opiekuńczych przez przestrzeganie zasad higieny;
4) potwierdzanie wykonanych czynności przez osobę, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze, w sposób ustalony przez ośrodek pomocy społecznej lub centrum usług społecznych.

§ 5. Monitorowanie i ocena świadczenia usług opiekuńczych

1. W zakresie monitorowania świadczenia usług opiekuńczych podejmowane są działania polegające na zbieraniu i analizowaniu informacji na temat świadczonych usług opiekuńczych, w szczególności przez:
1) wizyty w miejscu zamieszkania osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze, potwierdzające faktyczne realizowanie tych usług, przeprowadzane zgodnie z potrzebami, nierzadziej jednak niż raz na pół roku;
2) pozyskiwanie, nierzadziej jednak niż raz na pół roku, opinii dotyczących prawidłowości realizacji usług opiekuńczych od osoby, na rzecz której świadczone są te usługi, o ile stan zdrowia tej osoby pozwala na wyrażenie opinii;
3) pozyskiwanie opinii dotyczących prawidłowości realizacji usług opiekuńczych również od członków rodziny osoby, na rzecz której świadczone są te usługi, posiadających wiedzę na temat ich realizacji;
4) bieżącą analizę informacji, w tym w postaci elektronicznej, potwierdzających sposób i zakres realizowanych usług opiekuńczych, w tym liczbę niezrealizowanych godzin usług opiekuńczych, zmiany osób wykonujących usługi opiekuńcze, liczbę skarg, zgłoszeń, w tym anonimowych, o nieprawidłowym świadczeniu usług opiekuńczych.
2. Przy ocenie świadczenia usług opiekuńczych, w tym w zakresie bezpieczeństwa, celowości i skuteczności, bierze się pod uwagę w szczególności:
1) zakres i wymiar faktycznie realizowanych usług opiekuńczych zgodnie z decyzją administracyjną o przyznaniu świadczenia, w tym terminowość i rzetelność realizacji takich usług;
2) adekwatność świadczonego wsparcia do potrzeb osoby, na rzecz której są świadczone usługi opiekuńcze;
3) zapewnienie realizacji usług opiekuńczych w sposób, o którym mowa w § 4;
4) wnioski z monitorowania, o którym mowa w ust. 1.