Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa szczegółowe przeznaczenie, warunki i tryb udzielania pomocy publicznej i pomocy de minimis w ramach programu „Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021–2027”, zwanych dalej „pomocą finansową”, a także podmioty udzielające tej pomocy.
§ 2.
Pomoc finansowa może zostać udzielona przedsiębiorcom, w tym na realizację inwestycji ekologicznej mikro-, małemu lub średniemu przedsiębiorcy, małej spółce o średniej kapitalizacji i spółce o średniej kapitalizacji.
1. Wyróżnia się następujące rodzaje pomocy finansowej:
1) regionalną pomoc inwestycyjną;
2) pomoc na usługi doradcze dla mikro-, małego lub średniego przedsiębiorcy;
3) pomoc dla mikro-, małego lub średniego przedsiębiorcy na wspieranie innowacyjności;
4) pomoc inwestycyjną na środki wspierające efektywność energetyczną;
5) pomoc inwestycyjną na propagowanie energii ze źródeł odnawialnych;
6) pomoc inwestycyjną na efektywny energetycznie system ciepłowniczy i chłodniczy;
7) pomoc na finansowanie ryzyka;
8) pomoc dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność;
9) pomoc de minimis.
2. Pomoc finansowa, o której mowa w ust. 1:
1) pkt 1–8 – stanowi pomoc publiczną, do której mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu (Dz. Urz. UE L 187 z 26.06.2014, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 651/2014”;
2) pkt 9 – stanowi pomoc de minimis, do której mają zastosowanie przepisy rozporządzenia Komisji (UE) nr 1407/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis (Dz. Urz. UE L 352 z 24.12.2013, str. 1, z późn. zm.), zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1407/2013”.
3. Pomoc finansowa może zostać udzielona w ramach jednego albo kilku przeznaczeń pomocy objętych rozporządzeniem, w szczególności w formie premii ekologicznej i premii technologicznej przeznaczonych na częściową spłatę kredytu ekologicznego lub kredytu technologicznego.
§ 4.
Pomoc de minimis nie może zostać udzielona w przypadkach wskazanych w art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1407/2013.
1. Pomoc publiczna nie może zostać udzielona przedsiębiorcy znajdującemu się w trudnej sytuacji w rozumieniu art. 2 pkt 18 rozporządzenia nr 651/2014.
2. Pomoc publiczna nie może zostać udzielona:
1) na realizację inwestycji technologicznej oraz na realizację inwestycji ekologicznej w sytuacjach określonych w art. 1 ust. 2, ust. 3 lit. a–d, ust. 5 oraz art. 13 rozporządzenia nr 651/2014;
2) na finansowanie ryzyka oraz dla przedsiębiorców rozpoczynających działalność w przypadkach, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. c oraz d, ust. 3 lit. b–d oraz ust. 5 rozporządzenia nr 651/2014, z zastrzeżeniem że pomoc na finansowanie ryzyka może zostać udzielona przedsiębiorcy na umiędzynarodowienie jego działalności i ekspansję zagraniczną pod warunkiem, że taki rozwój jest uzasadniony i zgodny z biznesplanem dla inwestycji w tego przedsiębiorcę.
3. Pomoc finansowa nie może zostać udzielona na działalność gospodarczą:
1) w zakresie produkcji lub wprowadzania do obrotu napojów alkoholowych;
2) w zakresie produkcji lub wprowadzania do obrotu treści pornograficznych;
3) w zakresie obrotu materiałami wybuchowymi, bronią i amunicją;
4) w zakresie gier losowych, zakładów wzajemnych, gier na automatach i gier na automatach o niskich wygranych;
5) w zakresie produkcji lub wprowadzania do obrotu środków odurzających, substancji psychotropowych lub prekursorów oraz nowych substancji psychoaktywnych;
6) w przypadkach określonych w art. 7 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1058 w sprawie Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego i Funduszu Spójności (Dz. Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str. 60, z późn. zm.).
4. Jeżeli przedsiębiorca ubiegający się o pomoc finansową prowadzi działalność gospodarczą w sektorach, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. c i ust. 3 rozporządzenia nr 651/2014 oraz art. 1 ust. 1 rozporządzenia nr 1407/2013, w związku z którą nie może zostać udzielona taka pomoc, oraz inną działalność gospodarczą, pomoc finansowa może zostać mu udzielona pod warunkiem, że przedsiębiorca ten zobowiąże się do wyodrębnienia ewidencji w ramach prowadzonych ksiąg rachunkowych w ramach działalności gospodarczej z obu sektorów, w tym do przypisywania przychodów i kosztów na podstawie konsekwentnie stosowanych i mających uzasadnienie metod.
5. Pomoc finansowa nie może zostać udzielona ani wypłacona przedsiębiorcy, na którym ciąży obowiązek zwrotu pomocy publicznej wynikający z decyzji Komisji Europejskiej uznającej pomoc przyznaną przez to samo państwo członkowskie za niezgodną z prawem oraz z rynkiem wewnętrznym.
6. Przepisów rozporządzenia nie stosuje się w przypadku pomocy finansowej udzielanej przedsiębiorcom objętym sankcjami przyjętymi na podstawie rozporządzenia Rady (UE) nr 269/2014 z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w odniesieniu do działań podważających integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażających (Dz. Urz. UE L 78 z 17.03.2014, str. 6, z późn. zm.), rozporządzenia Rady (UE) nr 833/2014 z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącego środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz. Urz. UE L 229 z 31.07.2014, str. 1, z późn. zm.), decyzji Rady 2014/145/WPZiB z dnia 17 marca 2014 r. w sprawie środków ograniczających w związku z działaniami podważającymi integralność terytorialną, suwerenność i niezależność Ukrainy lub im zagrażającymi (Dz. Urz. UE L 78 z 17.03.2014, str. 16, z poźn. zm.), decyzji Rady 2014/512/WPZiB z dnia 31 lipca 2014 r. dotyczącej środków ograniczających w związku z działaniami Rosji destabilizującymi sytuację na Ukrainie (Dz. Urz. UE L 229 z 31.07.2014, str. 13, z późn. zm.), w szczególności:
1) podmiotom wymienionym w aktach prawnych nakładających te sankcje;
2) przedsiębiorcom będącym własnością podmiotów, w które są wymierzone te sankcje, lub powiązanym z takimi podmiotami w sposób, o którym mowa w art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1407/2013;
3) przedsiębiorcom prowadzącym działalność w sektorach przemysłu, w które są wymierzone te sankcje, chyba że przedsiębiorca wykaże, że udzielenie mu pomocy nie będzie stać w sprzeczności z tymi sankcjami.
§ 6.
Użyte w rozporządzeniu pojęcia oznaczają:
1) asymetryczny podział zysku – zróżnicowane traktowanie inwestorów mające na celu ograniczenie ryzyka dla inwestorów prywatnych, które może zapewniać zabezpieczenie związane ze wzrostem (inwestor publiczny rezygnuje z części zysku) lub zabezpieczenie przed częścią strat (ograniczające straty dla inwestora prywatnego) albo połączenie obu tych rozwiązań;
2) asymetryczny podział straty – forma zróżnicowanego traktowania inwestorów, w której inwestor publiczny przejmuje na siebie część ryzyka inwestorów prywatnych i w efekcie inwestorzy prywatni otrzymują większą część wpływów do podziału niż powinni otrzymać proporcjonalnie do swojego wkładu;
3) bank kredytujący – bank udzielający kredytu technologicznego lub kredytu ekologicznego, a także kredytu inwestycyjnego objętego gwarancją w związku z umową zawartą z Bankiem Gospodarstwa Krajowego;
4) dopłata do kapitału – kwota przyznawana przedsiębiorcy przez Bank Gospodarstwa Krajowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu, na spłatę części kapitału kredytu inwestycyjnego objętego gwarancją w ramach programu „Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki na lata 2021–2027”;
5) duży przedsiębiorca – duże przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 pkt 24 rozporządzenia nr 651/2014;
6) intensywność pomocy – intensywność pomocy w rozumieniu art. 2 pkt 26 rozporządzenia nr 651/2014;
7) inwestor prywatny – niezależny inwestor prywatny w rozumieniu art. 2 pkt 72 rozporządzenia nr 651/2014;
8) inwestycja ekologiczna – inwestycja związana z energooszczędnością lub zmianą źródeł wykorzystywanej energii na bardziej ekologiczne;
9) inwestycja finansowana kredytem objętym gwarancją – inwestycja początkowa polegająca na wdrożeniu nowych lub ulepszonych rozwiązań produktowych, procesowych, organizacyjnych lub marketingowych identyfikowanych co najmniej na poziomie przedsiębiorcy, modeli biznesowych opartych na automatyzacji, robotyzacji lub cyfryzacji przedsiębiorstw lub rozwiązań efektywnych energetycznie związanych z energooszczędnością lub zmianą źródeł wykorzystywanej energii na bardziej ekologiczne;
10) inwestycja kapitałowa – inwestycja kapitałowa w rozumieniu art. 2 pkt 74 rozporządzenia nr 651/2014;
11) inwestycja kontynuacyjna – inwestycja kontynuacyjna w rozumieniu art. 2 pkt 77 rozporządzenia nr 651/2014;
12) inwestycja początkowa – inwestycja początkowa w rozumieniu art. 2 pkt 49 rozporządzenia nr 651/2014;
13) inwestycja początkowa na rzecz nowej działalności gospodarczej – inwestycja początkowa na rzecz nowej działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 pkt 51 rozporządzenia nr 651/2014;
14) inwestycja podwyższonego ryzyka – finansowanie kapitałowe lub quasi-kapitałowe zapewniane przedsiębiorcom na początkowych etapach wzrostu (faza zalążkowa, rozruchu i ekspansji), które obejmują nieformalne inwestycje aniołów biznesu, kapitał podwyższonego ryzyka typu venture i alternatywne rynki papierów wartościowych specjalizujące się w mikro-, małych i średnich przedsiębiorcach i przedsiębiorcach odnotowujących szybkie tempo wzrostu;
15) inwestycja quasi-kapitałowa – inwestycja quasi-kapitałowa w rozumieniu art. 2 pkt 66 rozporządzenia nr 651/2014;
16) inwestycja technologiczna – inwestycja polegająca na zakupie nowej technologii, jej wdrożeniu oraz uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych produktów, procesów lub usług oraz zapewnieniu warunków dla prowadzenia produkcji tych produktów, procesów lub usług albo wdrożeniu własnej nowej technologii oraz uruchomieniu na jej podstawie wytwarzania nowych lub znacząco ulepszonych produktów, procesów lub usług oraz zapewnieniu warunków dla prowadzenia produkcji tych produktów, procesów lub usług;
17) kredyt ekologiczny – kredyt udzielany przedsiębiorcy przez bank kredytujący na realizację inwestycji ekologicznej, który jest częściowo spłacany w formie premii ekologicznej;
18) kredyt inwestycyjny objęty gwarancją – kredyt objęty gwarancją stanowiącą instrument finansowy na warunkach określonych w ramach programu „Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki 2021–2027” z przeznaczeniem na sfinansowanie inwestycji początkowej oraz inwestycji początkowej na rzecz nowej działalności gospodarczej;
19) kredyt technologiczny – kredyt udzielany przedsiębiorcy przez bank kredytujący na realizację inwestycji technologicznej, który jest częściowo spłacany w formie premii technologicznej;
20) mała spółka o średniej kapitalizacji – mała spółka o średniej kapitalizacji w rozumieniu art. 2 pkt 103e rozporządzenia nr 651/2014;
21) mikro-, mały lub średni przedsiębiorca – mikro-, małe lub średnie przedsiębiorstwo, spełniające warunki określone w art. 2 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014;
22) nowa technologia – technologia w formie prawa własności przemysłowej lub wyników prac rozwojowych, lub wyników badań przemysłowych, lub nieopatentowanej wiedzy technicznej, która umożliwia wytwarzanie nowych lub znacząco ulepszonych produktów, procesów lub usług;
23) odnawialne źródło energii – odnawialne źródło energii w rozumieniu art. 2 pkt 110 rozporządzenia nr 651/2014;
24) podmiot zarządzający – wewnętrzny organ zarządzający pośrednika finansowego, wspólników odpowiedzialnych za prowadzenie spraw pośrednika finansowego lub niezależnego zewnętrznego przedsiębiorcę, który formalnie lub faktycznie zarządza pośrednikiem finansowym;
25) pośrednik finansowy – pośrednik finansowy w rozumieniu art. 2 pkt 34 rozporządzenia nr 651/2014;
26) premia ekologiczna – kwota przyznawana przedsiębiorcy przez Bank Gospodarstwa Krajowego na spłatę części kapitału kredytu ekologicznego w ramach programu „Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki na lata 2021–2027”;
27) premia technologiczna – kwota przyznawana przedsiębiorcy przez Bank Gospodarstwa Krajowego na spłatę części kapitału kredytu technologicznego w ramach programu „Fundusze Europejskie dla Nowoczesnej Gospodarki na lata 2021–2027”;
28) przedsiębiorca – przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 1 załącznika I do rozporządzenia nr 651/2014;
29) przedsiębiorca innowacyjny – przedsiębiorstwo innowacyjne w rozumieniu art. 2 pkt 80 rozporządzenia nr 651/2014;
30) przedsiębiorca kwalifikowalny – przedsiębiorca uprawniony do otrzymania wsparcia w ramach pomocy publicznej w zakresie określonego przeznaczenia pomocy publicznej;
30) refinansowanie – refinansowanie w rozumieniu art. 2 pkt 78 rozporządzenia nr 651/2014;
31) rozpoczęcie prac – rozpoczęcie prac w rozumieniu art. 2 pkt 23 rozporządzenia nr 651/2014;
32) spółka o średniej kapitalizacji – spółka o średniej kapitalizacji w rozumieniu art. 2 pkt 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2015/1017 z dnia 25 czerwca 2015 r. w sprawie Europejskiego Funduszu na rzecz Inwestycji Strategicznych, Europejskiego Centrum Doradztwa Inwestycyjnego i Europejskiego Portalu Projektów Inwestycyjnych oraz zmieniającego rozporządzenia (UE) nr 1291/2013 i (UE) nr 1316/2013 – Europejski Fundusz na rzecz Inwestycji Strategicznych (Dz. Urz. UE L 169 z 01.07.2015, str. 1, z późn. zm.);
33) wyjście – wyjście w rozumieniu art. 2 pkt 69 rozporządzenia nr 651/2014.
§ 7.
Pomoc finansowa może zostać udzielona w sposób konkurencyjny lub niekonkurencyjny, o których mowa w art. 44 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021–2027.
1. W przypadku pomocy publicznej do obliczenia intensywności oraz wartości pomocy i kosztów kwalifikowalnych stosuje się art. 7 ust. 1–3 rozporządzenia nr 651/2014.
2. W przypadku pomocy de minimis wartość dopuszczalnej pomocy udzielanej jednemu przedsiębiorcy w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1407/2013 ustala się zgodnie z art. 3 ust. 2–9 rozporządzenia nr 1407/2013.
3. Kosztami kwalifikowalnymi są koszty poniesione w sposób przejrzysty, racjonalny, efektywny i adekwatny do zaplanowanych przez wnioskodawcę działań i celów projektu oraz celów określonych dla priorytetu, bezpośrednio związane z projektem, oraz poniesione, z wyłączeniem kosztów, o których mowa w § 35, po dniu złożenia wniosku o udzielenie danej pomocy finansowej do dnia wskazanego w umowie o udzielenie danej pomocy finansowej.
§ 9.
Podmiotem udzielającym pomocy finansowej jest:
1) Bank Gospodarstwa Krajowego, w tym jako fundusz powierniczy w rozumieniu art. 2 pkt 20 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str. 159, z późn. zm.);
2) podmiot, któremu powierzono zadanie w rozumieniu art. 2 pkt 79 rozporządzenia nr 651/2014 – w przypadku pomocy na finansowanie ryzyka.
§ 10.
Pomoc publiczna jest udzielana:
1) zgodnie z art. 5 ust. 1 rozporządzenia nr 651/2014;
2) w formach, o których mowa w art. 5 ust. 2 lit. a rozporządzenia nr 651/2014.
§ 11.
Pomoc publiczna podlega indywidualnej notyfikacji Komisji Europejskiej, jeżeli jej wartość przekroczy progi określone w art. 4 rozporządzenia nr 651/2014.
1. Pomoc publiczna wywołuje efekt zachęty, co oznacza, że jest udzielana przedsiębiorcy pod warunkiem złożenia wniosku o jej udzielenie przed rozpoczęciem prac nad projektem.
2. W przypadku pomocy publicznej, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 7 i 8, nie obowiązuje wymóg wywoływania efektu zachęty.
§ 13.
Podmiot ubiegający się o pomoc de minimis jest obowiązany do przedstawienia podmiotowi udzielającemu tej pomocy, wraz z wnioskiem o udzielenie tej pomocy:
1) wszystkich zaświadczeń o pomocy de minimis oraz pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie, jakie otrzymał w roku, w którym ubiega się o pomoc de minimis, oraz w ciągu dwóch poprzedzających go lat podatkowych, albo oświadczenia o wielkości tej pomocy otrzymanej w tym okresie, albo oświadczenia o nieotrzymaniu takiej pomocy w tym okresie;
2) informacji niezbędnych do udzielenia pomocy de minimis, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz. U. z 2021 r. poz. 743 oraz z 2022 r. poz. 807), zwanej dalej „ustawą o pomocy publicznej”.
1. Pomoc publiczna podlega kumulacji na zasadach określonych w art. 8 rozporządzenia nr 651/2014.
2. Pomoc de minimis podlega kumulacji na zasadach określonych w art. 5 rozporządzenia nr 1407/2013.
3. Do celów ustalenia dopuszczalnego pułapu pomocy de minimis przez jednego przedsiębiorcę rozumie się jedno przedsiębiorstwo w rozumieniu art. 2 ust. 2 rozporządzenia nr 1407/2013.