Rozdział 4. Szkolenie instruktorów i wykładowców
Rozdział 4
Szkolenie instruktorów i wykładowców
§ 22.
Podmiot, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy, przyjmując kandydata na instruktora lub instruktora na kurs:
1) rejestruje go przed rozpoczęciem szkolenia teoretycznego odpowiednio:
a) w książce ewidencji osób szkolonych, o której mowa w § 6 ust. 2 pkt 3,
b) w dzienniku lekcyjnym kursu, wpisując:
imię i nazwisko kandydata na instruktora lub instruktora, wraz z kategoriami, w których zakresie jest szkolony, oraz numer PESEL albo datę urodzenia w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL,
rodzaj kursu,
wykaz zajęć teoretycznych,
imiona i nazwiska osób prowadzących zajęcia teoretyczne;
2) przed rozpoczęciem zajęć praktycznych wydaje mu kartę przeprowadzonych zajęć, stosowaną na kursie dla kandydatów na instruktorów, której wzór jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
1. Liczbę godzin zajęć teoretycznych i praktycznych dla uczestników kursu kandydatów na instruktorów lub kursu uzupełniającego dla instruktorów ustala organizator kursu, przy czym nie może być ona mniejsza niż określona w tabeli nr 1. Tabela nr 1 Poz. Nazwa przedmiotu Liczba godzin zajęć teoretycznych praktycznych Psychologia – Metodyka nauczania – Prawo o ruchu drogowym – Technika kierowania pojazdem i obsługa pojazdu – Bezpieczeństwo ruchu drogowego – Zasady prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców – Technika i taktyka jazdy* Praktyka instruktorska 50** Razem 55** * **
2. W zakresie przedmiotu określonego w tabeli nr 1:
1) w poz. 1 – powinny być ujęte tematy:
a) podstawowe wiadomości z psychologii ogólnej,
b) kandydat na kierowcę lub motorniczego i jego charakterystyka,
c) wybrane zagadnienia z psychologii ruchu drogowego, ze szczególnym uwzględnieniem wpływu na funkcje percepcyjne, podejmowane decyzje, czas reakcji lub zmianę zachowania kierującego pojazdem w szczególności:
alkoholu lub środka działającego podobnie do alkoholu,
wahań stanu emocjonalnego,
zmęczenia,
zagrożeń występujących w ruchu drogowym,
d) praktyczne wykorzystanie wiedzy z psychologii w szkoleniu kandydatów na kierowców lub motorniczych, ze szczególnym uwzględnieniem oceny predyspozycji kandydata na kierowcę lub motorniczego do kierowania pojazdem,
e) etyka zawodu instruktora i wykładowcy;
2) w poz. 2 – powinny być ujęte tematy:
a) proces nauczania,
b) szkolenie dorosłych – motywacja,
c) ocenianie kwalifikacji kandydata na kierowcę i ustalanie wymiaru czasu szkolenia niezbędnego do osiągnięcia celów określonych w programach szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych,
d) formy i metodyka prowadzenia zajęć teoretycznych i praktycznych ujętych w programie szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych, w szczególności:
podział tematyczny zajęć w poszczególnych kategoriach prawa jazdy lub pozwolenia,
podział wymiaru czasu szkolenia,
kolejność realizacji zajęć,
e) organizacja zajęć – środki dydaktyczne;
3) w poz. 3 – powinny być ujęte tematy:
a) wybrane problemy interpretacyjne przepisów ruchu drogowego, ze szczególnym uwzględnieniem:
zachowania ostrożności i właściwej postawy w stosunku do innych uczestników ruchu,
zachowania bezpiecznych prędkości i odstępów między pojazdami podczas jazdy w różnych warunkach atmosferycznych i po różnych nawierzchniach jezdni,
zagrożeń związanych z ruchem drogowym, w szczególności prowadzeniem pojazdu w różnych warunkach widoczności, niedoświadczeniem innych uczestników ruchu, podczas przewozu osób i rzeczy,
b) omówienie wybranych zagadnień:
których znajomość powinna być sprawdzana na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych,
występujących w pytaniach egzaminacyjnych stosowanych w części teoretycznej egzaminu państwowego;
4) w poz. 4 – powinny być ujęte tematy:
a) przygotowanie się do jazdy oraz zasady używania mechanizmów sterowania pojazdem,
b) bezpieczne prowadzenie pojazdu i wykonywanie manewrów na drodze,
c) zachowanie wobec innych uczestników ruchu,
d) przewidywanie rzeczywistych lub potencjalnych zagrożeń na drodze oraz skuteczne reagowanie na nie,
e) dynamika i kultura jazdy,
f) zasady wykonywania czynności kontrolno-obsługowych pojazdu z uwzględnieniem wymogów ochrony środowiska,
g) jazda energooszczędna;
5) w poz. 5 – powinny być ujęte tematy:
a) organy administracji publicznej zajmujące się problematyką ruchu drogowego i ich zadania,
b) akty prawne odnoszące się do kierujących pojazdami,
c) stan bezpieczeństwa ruchu drogowego w kraju i województwie,
d) kontrola ruchu drogowego, zatrzymywanie i cofanie uprawnień do kierowania pojazdami,
e) ubezpieczenia komunikacyjne oraz zawodowe;
6) w poz. 6 – powinny być ujęte tematy:
a) rozpoczęcie działalności ośrodka szkolenia kierowców,
b) rozpoczęcie pracy instruktora,
c) zarządzanie ośrodkiem szkolenia kierowców,
d) prowadzenie dokumentacji,
e) nadzór nad prowadzeniem szkolenia kandydatów na kierowców lub motorniczych;
7) w poz. 7 powinien być ujęty temat – technika i taktyka jazdy realizowane w ośrodku doskonalenia techniki jazdy, o którym mowa w art. 112 ust. 1 pkt 2 ustawy;
8) w poz. 8 – powinny być ujęte tematy:
a) organizacja zajęć,
b) pokaz przeprowadzenia 10 różnych tematycznie zajęć teoretycznych dla kandydatów na kierowców lub motorniczych – z uwzględnieniem różnych kategorii prawa jazdy, na które jest prowadzone szkolenie,
c) prezentacja przez każdego słuchacza kursu co najmniej 5 wybranych zajęć teoretycznych, o których mowa w lit. b – czas każdej prezentacji 45 minut,
d) udział w charakterze obserwatora w co najmniej 20 zajęciach teoretycznych prowadzonych w ośrodku szkolenia kierowców,
e) pokaz przeprowadzenia 5 godzin zajęć praktycznych dla kandydatów na kierowców w zakresie uprawnień objętych nauczaniem – pokaz przeprowadza się 2 godziny na placu manewrowym i 3 godziny w ruchu miejskim,
f) udział w charakterze obserwatora w zajęciach praktycznych prowadzonych w ruchu miejskim w ośrodku szkolenia kierowców w liczbie godzin określonej w tabeli nr 2: Tabela nr 2 Poz. Zakres objęty nauczaniem Liczba godzin zajęć Kat. A Kat. B, C, C1, D1, T, B+E, C1+E, D1+E, T lub pozwolenie Kat. C+E, D+E Kat. D
g) przeprowadzenie przez kandydata na instruktora lub instruktora na placu manewrowym ośrodka szkolenia kierowców z udziałem kandydata na kierowcę lub motorniczego co najmniej 10 zajęć praktycznych w zakresie każdej kategorii prawa jazdy lub pozwolenia, objętych szkoleniem,
h) przeprowadzenie przez kandydata na instruktora lub instruktora w ruchu drogowym z udziałem kandydata na instruktora co najmniej 4 godzin zajęć praktycznych w zakresie każdej kategorii prawa jazdy lub pozwolenia, objętych szkoleniem; realizując szkolenie, jedna osoba występuje w charakterze kandydata na kierowcę, a druga w charakterze instruktora nauki jazdy; zajęcia odbywają się pod nadzorem wykładowcy,
i) podsumowanie zajęć.
3. Zajęcia określone w ust. 2 pkt 8:
1) lit. a, b, e, i – prowadzi wykładowca;
2) lit. c, g – prowadzi indywidualnie każdy kandydat na instruktora lub instruktor pod nadzorem wykładowcy;
3) lit. d, f – prowadzi się w grupach 1–5 osób pod nadzorem wykładowcy.
4. Zajęcia z przedmiotu „Praktyka instruktorska” mogą być rozpoczęte po zakończeniu zajęć z przedmiotów określonych w poz. 1–4 tabeli nr 1.
§ 24.
Szkolenie jest prowadzone przez właściwych specjalistów, w tym w szczególności w zakresie przedmiotów:
1) „Technika kierowania pojazdem i obsługa pojazdu” – posiadających uprawnienia instruktora, egzaminatora lub instruktora techniki jazdy oraz co najmniej 5 lat praktyki zawodowej w zakresie szkolenia lub egzaminowania kandydatów na kierowców w zakresie objętym szkoleniem lub doskonalenia techniki jazdy w zakresie objętym szkoleniem;
2) „Zasady prowadzenia ośrodka szkolenia kierowców” – posiadających uprawnienia instruktora w zakresie objętym szkoleniem oraz co najmniej 5-letnią praktykę w kierowaniu ośrodkiem szkolenia kierowców;
3) „Praktyka instruktorska” – posiadających uprawnienia instruktora w zakresie objętym szkoleniem i praktykę zawodową w zakresie prowadzenia szkolenia kandydatów na kierowców od co najmniej 5 lat.
§ 25.
Godziny zajęć teoretycznych równają się 45 minutom, a zajęć praktycznych – 60 minutom.
1. Kurs uzupełniający dla instruktorów obejmuje zajęcia z przedmiotów określonych w tabeli nr 1 w poz. 7 i 8 w zakresie właściwym dla uprawnień instruktora w danej kategorii prawa jazdy.
2. Kurs uzupełniający dla wykładowców obejmuje zajęcia z przedmiotów określonych w tabeli nr 1 w poz. 3–5 i 8 w zakresie właściwym dla uprawnień wykładowcy w danej kategorii prawa jazdy. Zajęcia z przedmiotu „Praktyka instruktorska” dla wykładowców prowadzi się wyłącznie w zakresie zajęć teoretycznych.
§ 27.
Po zakończeniu kursu wykładowcy odnotowują dla poszczególnych przedmiotów końcowy wynik szkolenia osoby, oznaczając wynik pozytywny literą „P”, a negatywny literą „N”:
1) w dzienniku lekcyjnym – jeżeli są to zajęcia teoretyczne;
2) na karcie przeprowadzonych zajęć stosowanej na kursie dla kandydatów na instruktorów – jeżeli są to zajęcia praktyczne.
§ 28.
W przypadku przerwania lub zakończenia szkolenia karta przeprowadzonych zajęć podlega zwrotowi do jednostki prowadzącej szkolenie, która ją wydała.
1. Zaświadczenie o ukończeniu kursu podstawowego dla kandydatów na instruktorów lub kursu uzupełniającego dla instruktorów podpisuje kierownik podmiotu prowadzącego szkolenie, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy.
2. Egzamin końcowy obejmuje sprawdzenie znajomości wybranych zagadnień z następujących przedmiotów: „Psychologia”, „Metodyka nauczania”, „Prawo o ruchu drogowym”, „Technika kierowania pojazdem i obsługa pojazdu”, „Technika i taktyka jazdy”, oraz prezentacje wybranych jednostek lekcyjnych realizowanych na kursie dla kandydatów na kierowców lub motorniczych.
3. Wyniki egzaminu końcowego wpisuje się w dzienniku lekcyjnym, oddzielnie dla każdej osoby i kategorii prawa jazdy lub pozwolenia, przez umieszczenie litery:
1) „P” – jeżeli wynik jest pozytywny;
2) „N” – jeżeli wynik jest negatywny;
3) „X” – jeżeli osoba nie przystąpiła do egzaminu.
4. Wzór zaświadczenia o ukończeniu kursu kwalifikacyjnego dla kandydatów na instruktorów lub wykładowców jest określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia.
1. Książka ewidencji osób szkolonych powinna być przechowywana przez jednostkę prowadzącą szkolenie przez okres 10 lat od dnia dokonania w niej ostatniego wpisu, a w przypadku rezygnacji z prowadzenia szkolenia – przekazana właściwemu organowi prowadzącemu nadzór, w celu archiwizacji.
2. W razie utraty książki ewidencji osób szkolonych lub zniszczenia w stopniu powodującym jej nieczytelność podlega ona każdorazowo odtworzeniu w zakresie kart przeprowadzonych zajęć posiadanych przez podmiot, o którym mowa w art. 35 ust. 1 ustawy.
3. Dzienniki lekcyjne i karty przeprowadzonych zajęć przechowuje się przez okres 10 lat.
§ 31.
Do kursów dla kandydatów na wykładowców i wykładowców stosuje się odpowiednio przepisy § 22–30.
Pełna treść aktu: w sprawie szkolenia osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, instruktorów i wykładowców.