Załącznik

 SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA, JAKIM POWINIEN ODPOWIADAĆ PLAN MONITORINGU KOMPLEKSU PODZIEMNEGO SKŁADOWANIA DWUTLENKU WĘGLA 1. Plan monitoringu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla opracowuje się z uwzględnieniem: 1) warunków geologicznych, geograficznych i ochrony środowiska oraz uwarunkowań prawnych wpływających na ograniczenie możliwości eksploatacji podziemnego składowiska dwutlenku węgla lub jego części i na lokalizację obiektów zakładu górniczego; 2) charakterystyki i oceny kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla określonych w dokumentacji geo- logicznej; 3) oceny ryzyka podziemnego składowania dwutlenku węgla, w tym ryzyka jego wycieku i wydostania się poza kom- pleks podziemnego składowania dwutlenku węgla. 2. Plan monitoringu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla zawiera opis monitoringu kompleksu pod- ziemnego składowania dwutlenku węgla prowadzonego w etapie: 1) eksploatacji podziemnego składowiska dwutlenku węgla; 2) po zamknięciu podziemnego składowiska dwutlenku węgla do przekazania Krajowemu Administratorowi Podziem- nych Składowisk Dwutlenku Węgla odpowiedzialności za to składowisko; 3) po przekazaniu Krajowemu Administratorowi Podziemnych Składowisk Dwutlenku Węgla odpowiedzialności za zamknięte podziemne składowisko dwutlenku węgla. 3. Plan monitoringu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla dla wszystkich etapów zawiera: 1) opis monitorowanych parametrów oraz wskazanie technik i technologii ich pomiaru, wraz z uzasadnieniem; 2) opis znaczenia poszczególnych parametrów dla oceny procesu składowania dwutlenku węgla, w szczególności iden- tyfikacji i oceny ilościowej wycieku dwutlenku węgla lub nieprawidłowości, będących nieprawidłowościami w proce- sie zatłaczania lub składowania dwutlenku węgla albo w kompleksie podziemnego składowania dwutlenku węgla, które wiążą się z ryzykiem wystąpienia wycieku dwutlenku węgla lub powstaniem zagrożenia zdrowia i życia ludzi oraz środowiska; 3) opis otworów obserwacyjnych, punktów pomiarowych i punktów poboru próbek, wraz z przedstawieniem ich lokali- zacji na mapie w skali nie mniejszej niż 1:25 000, sporządzonej zgodnie z wymaganiami dotyczącymi map górni- czych, oraz z uzasadnieniem ich lokalizacji; 4) zakres badań laboratoryjnych; 5) określenie parametrów wskaźnikowych istotnych dla oceny procesu składowania dwutlenku węgla, w tym wartości ciśnienia granicznego w kompleksie podziemnego składowania dwutlenku węgla i ciśnienia progowego, przy którym następuje zagrożenie wyciekiem dwutlenku węgla, ich wartości alarmowych i granicznych, po przekroczeniu których niezbędne jest podjęcie działań naprawczych; 6) częstotliwość pomiarów i opróbowania wraz z uzasadnieniem i wskazaniem parametrów wymagających ciągłego i czasowego pomiaru lub opróbowania; 7) harmonogram prowadzenia badań i pomiarów; 8) opis zastosowanej technologii monitorowania i uzasadnienie jej wyboru, z uwzględnieniem najlepszych dostępnych technik, w szczególności opis odpowiednio: a) technologii umożliwiających wykrywanie obecności, lokalizacji, dróg migracji i wycieku dwutlenku węgla oraz jego wydostania się poza kompleks podziemnego składowania dwutlenku węgla, w tym na powierzchnię,  b) technologii zapewniających informacje o rozkładzie i zmianach ciśnienia w funkcji objętości, a także powierzch- niowym i pionowym rozkładzie chmury dwutlenku węgla, będącej rozpraszającą się objętością dwutlenku węgla w formacji geologicznej, umożliwiających przeprowadzenie cyfrowej trójwymiarowej symulacji w celu porów- nania zaobserwowanych rozkładów parametrów z trójwymiarowym modelem górotworu, opracowanym dla kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, c) technologii, które w przypadku nieprawidłowości, o których mowa w pkt 2, lub wycieku dwutlenku węgla mogą zapewnić uzyskanie informacji o szerokim zasięgu przestrzennym, o wszelkich wcześniej niewykrytych poten- cjalnych drogach jego wycieku lub wydostania się poza kompleks podziemnego składowania dwutlenku węgla; 9) sposób dokonania oceny i omówienie metod, które zostaną zastosowane w celu: a) porównania stanu środowiska z jego pierwotnym i modelowym stanem określonym w dokumentacji geologicz- nej, w szczególności porównania zachowania dwutlenku węgla w kompleksie podziemnego składowania dwu- tlenku węgla, a w uzasadnionych przypadkach – w otaczającym go środowisku, oraz zachowania wody w forma- cjach geologicznych, b) obserwacji migracji dwutlenku węgla, c) wykrycia jakościowych i ilościowych nieprawidłowości, o których mowa w pkt 2, d) wykrycia wycieku dwutlenku węgla lub jego wydostania się poza kompleks podziemnego składowania dwutlen- ku węgla, w szczególności wpływu na użytkowe poziomy wód podziemnych, a także na bezpieczeństwo zdrowia i życia ludzi oraz środowiska, e) dokonania oceny podjętych działań naprawczych, f) dokonania oceny stabilności oraz bezpieczeństwa kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla w krótkiej i długiej perspektywie (po dziesiątkach i tysiącach lat). 4. Plan monitoringu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla dla etapu eksploatacji podziemnego skła- dowiska dwutlenku węgla, a dla pozostałych etapów – w zależności od potrzeby, z uwzględnieniem uwarunkowań, o któ- rych mowa w ust. 1, oraz etapu, w którym jest prowadzony monitoring, zawiera opis planowanych ciągłych lub cyklicznych badań i kontroli: 1) składu chemicznego odbieranego i zatłaczanego strumienia dwutlenku węgla; 2) składu chemicznego zatłoczonej substancji; 3) przepływu objętościowego dwutlenku węgla przy głowicach odwiertów iniekcyjnych; 4) wydajności zatłaczania oraz ciśnienia i temperatury zatłaczanego strumienia dwutlenku węgla przy głowicach odwier- tów iniekcyjnych na potrzeby określenia masy zatłaczanego dwutlenku węgla oraz masowego natężenia przepływu; 5) temperatury i ciśnienia w kompleksie podziemnego składowania dwutlenku węgla, w tym w składowisku, na potrzeby dokonania oceny zachowania i stanu zatłoczonej substancji, w tym jej fazy; 6) jakości, ciśnienia i temperatury wód podziemnych w poziomach wodonośnych położonych powyżej formacji geo- logicznej uszczelniającej składowisko; 7) składu powietrza glebowego (w tym składu izotopowego dwutlenku węgla); 8) szczelności odwiertów iniekcyjnych i obserwacyjnych; 9) emisji dwutlenku węgla z kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla, w tym niezorganizowanych emisji dwutlenku węgla przy instalacjach zatłaczających, zakwaszenia gleby, jakości wód powierzchniowych i stanu środo- wiska związanych z oddziaływaniem podziemnego składowania dwutlenku węgla lub innych parametrów umożliwia- jących identyfikację i ocenę ilościową wycieku dwutlenku węgla. 5. Planowane badania i kontrola emisji dwutlenku węgla z kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla po- winny być zgodne z zasadami monitorowania emisji gazów cieplarnianych w odniesieniu do geologicznego składowania gazów cieplarnianych określonymi w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 601/2012 z dnia 21 czerwca 2012 r. w sprawie moni- torowania i raportowania w zakresie emisji gazów cieplarnianych zgodnie z dyrektywą 2003/87/WE Parlamentu Europej- skiego i Rady (Dz. Urz. UE L 181 z 12.07.2012, str. 30).  SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA, JAKIM POWINIEN ODPOWIADAĆ PLAN DZIAŁAŃ NAPRAWCZYCH 1. Plan działań naprawczych określa działania naprawcze mające na celu uniemożliwienie powstania zagrożenia zdrowia i życia ludzi oraz środowiska, w tym wód podziemnych. 2. Plan działań naprawczych określa: 1) charakterystykę nieprawidłowości, które mogą wystąpić, w tym nieprawidłowości, o których mowa w ust. 3 pkt 2 załącznika nr 1 do rozporządzenia, oraz wycieków dwutlenku węgla, rozmiarów tych nieprawidłowości i ich skutków dla zdrowia i życia ludzi oraz dla środowiska, a także szkód, które mogą wystąpić, sporządzoną w nawiązaniu do wy- ników oceny ryzyka podziemnego składowania dwutlenku węgla i obejmującą w szczególności opis: a) szczelności odwiertów iniekcyjnych i obserwacyjnych, b) instalacji innych niż wymienione w lit. a, które mogą powodować zagrożenie wystąpienia nieprawidłowości, c) obiektów i obszarów objętych zagrożeniem wystąpienia nieprawidłowości, wraz z przedstawieniem ich lokalizacji na mapie w skali nie mniejszej niż 1:25 000, sporządzonej zgodnie z wymaganiami dotyczącymi map górniczych, d) kosztów powstania i usunięcia nieprawidłowości; 2) zestawienie wartości alarmowych i granicznych z uwzględnieniem parametrów wskaźnikowych istotnych dla oceny procesu podziemnego składowania dwutlenku węgla, z przyporządkowaniem ich do konkretnych nieprawidłowości i niezbędnych działań naprawczych; 3) opis środków niezbędnych do przeprowadzenia działań naprawczych w przypadku wystąpienia nieprawidłowości, w szczególności przy odwiertach iniekcyjnych i obserwacyjnych, w tym działań oraz badań i pomiarów wykonywa- nych w celu usunięcia oraz zapobiegania powstaniu dalszych nieprawidłowości, wraz z opisem sposobu i terminu ewentualnej likwidacji otworów i instalacji oraz rekultywacji terenu; 4) opis działań zapobiegawczych i działań naprawczych w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o za- pobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie (Dz. U. z 2014 r. poz. 210); 5) sposób i termin rozliczenia emisji dwutlenku węgla; 6) wykaz właściwych organów i innych jednostek organizacyjnych powiadamianych w przypadku wystąpienia niepra- widłowości lub współdziałających w działaniach naprawczych, wykaz ich zadań oraz kolejność i sposób ich powiada- miania; 7) sposób przekazania właściwym organom i innym jednostkom organizacyjnym oraz właścicielom i użytkownikom nieruchomości informacji o podjętych działaniach naprawczych i ich skuteczności.  SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA, JAKIM POWINIEN ODPOWIADAĆ TYMCZASOWY PLAN DZIAŁAŃ PO ZAMKNIĘCIU PODZIEMNEGO SKŁADOWISKA DWUTLENKU WĘGLA 1. Tymczasowy plan działań po zamknięciu podziemnego składowiska dwutlenku węgla określa: 1) warunki umożliwiające zamknięcie podziemnego składowiska dwutlenku węgla i konieczne do jego zamknięcia oraz przewidywany termin zamknięcia odwiertów iniekcyjnych; 2) charakterystykę szczelności zamykanego podziemnego składowiska dwutlenku węgla i likwidowanej instalacji zatła- czającej oraz instalacji służącej do prowadzenia monitoringu kompleksu podziemnego składowania dwutlenku węgla wraz z warunkami izolacji składowiska i oceną ryzyka związanego z bezpieczeństwem długoterminowego składowa- nia dwutlenku węgla; 3) przewidywane skutki likwidacji zakładu górniczego dla środowiska, z uwzględnieniem skutków dla wód podziem- nych i powierzchniowych, wraz z oceną ryzyka wystąpienia zagrożeń; 4) harmonogram i opis przewidywanych przedsięwzięć, które zostaną podjęte po zamknięciu podziemnego składowiska dwutlenku węgla, w tym: a) niezbędnych prac zapewniających szczelność składowiska, b) projektowanych robót budowlanych w obiektach budowlanych zakładu górniczego, c) zakresu i sposobu likwidacji odwiertów, d) przedsięwzięć zapobiegających przewidywanym skutkom likwidacji zakładu górniczego dla środowiska lub ograniczających te skutki, e) przedsięwzięć zapewniających warunki korzystania ze środowiska, ze szczególnym uwzględnieniem przewidy- wanego kierunku, sposobu oraz terminu rozpoczęcia i zakończenia rekultywacji gruntów przekształconych w wyniku prowadzenia ruchu zakładu górniczego; 5) przewidywane środki, w tym organizacyjne i techniczne, niezbędne do zapewnienia bezpieczeństwa pracy i bezpie- czeństwa powszechnego oraz ochrony wód podziemnych i innych elementów środowiska; 6) wykaz, charakterystykę, przeznaczenie i sposób zabezpieczenia obiektów nieobjętych likwidacją zakładu górniczego, w tym odwiertów i obiektów budowlanych zakładu górniczego; 7) opis działań wykonywanych po likwidacji zakładu górniczego, niezbędnych do przekazania Krajowemu Administra- torowi Podziemnych Składowisk Dwutlenku Węgla odpowiedzialności za zamknięte podziemne składowisko dwu- tlenku węgla. 2. Tymczasowy plan działań po zamknięciu podziemnego składowiska dwutlenku węgla zawiera mapę sytuacyjno- -wysokościową powierzchni w granicach terenu górniczego, w skali nie mniejszej niż 1:25 000, sporządzoną zgodnie z wy- maganiami dotyczącymi map górniczych, z zaznaczeniem lokalizacji odwiertów, niecek bezodpływowych i kategorii przy- datności terenu do zabudowy po zakończeniu działalności górniczej.