w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących przechowywania i używania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w ruchu zakładu górniczego

w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących przechowywania i używania środków strzałowych Na podstawie art. 120 ust. 2 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. – Prawo geologiczne i górnicze (Dz. U. z 2016 r. poz. 1131

Załącznik

 SZCZEGÓŁOWE ZASADY PRZECHOWYWANIA ŚRODKÓW STRZAŁOWYCH I SPRZĘTU STRZAŁOWEGO W SKŁADACH MATERIAŁÓW WYBUCHOWYCH 1. Środki strzałowe przechowuje się w składach materiałów wybuchowych zlokalizowanych w miejscach zabezpieczonych przed zagrożeniami górniczymi i wyładowaniami atmosferycznymi; składy te lokalizuje się w takiej odległości od siebie, aby ewentualny wybuch środków strzałowych w jednym składzie nie mógł spowodować wybuchu w innym składzie. 2. Przechowywanie środków strzałowych i sprzętu strzałowego w naziemnych, ruchomych oraz wgłębnych składach materiałów wybuchowych. 2.1. Naziemne składy materiałów wybuchowych lokalizuje się w miejscach: suchych i nienarażonych na zalanie w trakcie powodzi; dostępnych dla transportu kołowego. 2.2. Naziemne składy materiałów wybuchowych ze względu na ich budowę dzieli się na: 1) składy materiałów wybuchowych - jako budynki wolno stojące; 2) składy materiałów wybuchowych - jako szafki pancerne lub opancerzone. 2.3. Naziemne składy materiałów wybuchowych, w zależności od maksymalnej pojemności, dzieli się na następujące klasy: 1) I - do 250 kg; 2) II - od 251 kg do 500 kg; 3) III - od 501 kg do 2000 kg; 4) IV - od 2001 kg do 5000 kg; 5) V - od 5001 kg do 10000 kg; 6) VI - od 10001 kg do 15000 kg; 7) VII - od 15001 kg do 20000 kg; 8) VIII - od 20001 kg do 50000 kg.  2.4. Naziemne, ruchome oraz wgłębne składy materiałów wybuchowych do głębokości 30 m lokalizuje się poza terenami zabudowanymi, przy czym najmniejsza odległość: 1) między składami, jak również najmniejsza ich odległość od magazynów materiałów niebezpiecznych pożarowo lub magazynów ropy naftowej i produktów naftowych o pojemności większej niż 2000 litrów paliwa, sieci gazowych, stacji radiowych, telewizyjnych i radarowych dla poszczególnych klas składów wynosi: a) I - 300 m, b) II - 500 m, c) III - 750 m, d) IV- 1000 m, e) V - 1300 m, f) VI - 1600 m, g) VII - 1900 m, h) VIII - 3700 m; 2) od osiedli, dróg publicznych i kolejowych, mostów, obiektów zakładów (fabryk), zbiorników i linii wysokiego napięcia, jak również między składami materiałów wybuchowych dla poszczególnych klas wynosi: a) I - 200 m, b) II - 250 m, c) III - 500 m, d) IV - 750 m, e) V - 900 m, f) VI - 1000 m, g) VII - 1100 m, h) VIII - 1800 m; 3) składów materiałów wybuchowych zaliczanych do danej klasy od budynków mieszkalnych, dróg o mniejszym natężeniu ruchu oraz dróg kolejowych o ruchu wyłącznie towarowym, składów materiałów niebezpiecznych pożarowo lub magazynów ropy naftowej i produktów naftowych o pojemności większej niż 1000 litrów, urządzeń specjalnych, odpornych na działanie fali detonacyjnej (np. żelazne i  żelbetowe mosty, stalowe i żelbetowe wieże, elewatory) oraz linii wysokiego napięcia zasilających wyłącznie obiekty zakładu górniczego wynosi: a) I - 100 m, b) II - 150 m, c) III - 300 m, d) IV - 400 m, e) V - 500 m, f) VI - 600 m, g) VII - 750 m, h) VIII - 1340 m. 2.5. W stosunku do naziemnych oraz wgłębnych składów materiałów wybuchowych o pojemności większej albo mniejszej o 25% od granicznych wartości ustalonych klas, najmniejsze odległości oblicza się według wzoru: L = K Q gdzie poszczególne symbole oznaczają: L - najmniejszą odległość wyrażoną w metrach, K - wynosi odpowiednio: 16 - dla pkt 2.4 ppkt 1, 8 - dla pkt 2.4 ppkt 2 i 6 - dla pkt 2.4 ppkt 3, Q - pojemność składu materiałów wybuchowych wyrażoną w kilogramach - z tym że przyjęta odległość nie może być mniejsza od odległości klasy niższej; maksymalna pojemność składu nie może być większa niż 50000 kg materiałów wybuchowych. 2.6. Odległości określone w pkt 2.4 mogą być zmniejszone o nie więcej niż połowę, z wyjątkiem przypadków określonych w pkt 2.7, gdy w pobliżu składów materiałów wybuchowych znajdują się naturalne zapory (las, wzgórza) albo chroniony obiekt znajduje się w kotlinie, poniżej poziomu terenu składu materiałów wybuchowych. 2.7. Jeżeli poszczególne komory przeznaczone na 2000-5000 kg materiałów wybuchowych oraz na środki inicjujące w składach klas IV-VIII są obwałowane, mogą być budowane w odległości co najmniej 30 m od siebie (odległość między zewnętrznymi ścianami komór); w takim przypadku obowiązują odległości określone w pkt 2.4, ustalone dla składów klasy IV, przy czym zmniejszone odległości o połowę, o których mowa w pkt 2.6, nie mogą być stosowane.  2.8. W składach materiałów wybuchowych klasy IV-VIII typu zespołowego (komory obok siebie), jeżeli środki strzałowe wydaje się w puszkach (pojemnikach), napełnianie odbywa się w odrębnej obwałowanej komorze wydawczej składającej się z komory i przedsionka, zlokalizowanej na ogrodzonym terenie składu materiałów wybuchowych, w odległości co najmniej 30 m od pozostałych komór. 2.9. Naziemny oraz wgłębny skład materiałów wybuchowych otacza się obwałowaniem z ziemi, gliny lub piasku dla klasy: 1) I do III ‒ o wysokości 1,0 m powyżej szczytu dachu; 2) IV ‒ o wysokości 1,5 m powyżej szczytu dachu; 3) V do VIII ‒ o wysokości 2,0 m powyżej szczytu dachu. 2.10. Szerokość obwałowania w koronie wynosi dla składów materiałów wybuchowych klasy: 1) I-IV – nie mniej niż 1 m; 2) V-VIII – nie mniej niż 1,5 m. 2.11. Odległość ścian składu od podstawy wału wynosi od 1 m do 3 m. 2.12. Między podstawą wału a składem znajdują się rowy odwadniające lub instalacja kanalizacyjna, umożliwiające odprowadzenie wody poza obręb wału. Przestrzeń między podstawą wału a składem jest utrzymywana w czystości. Używanie tej przestrzeni do składowania próżnego opakowania lub do innych celów jest niedozwolone. Dojście przez obwałowanie prowadzi po linii łamanej lub jest chronione od zewnątrz odrębnym wałem (wał czołowy), zasłaniającym otwór wejściowy. Wał czołowy jest: 1) wykonany w odległości od 1 m do 3 m, licząc między podstawami wału; 2) dwa razy dłuższy od szerokości wejścia we właściwym obwałowaniu, mierzonym na wysokości korony. 2.13. Skład materiałów wybuchowych wraz z obwałowaniem jest ogrodzony. Odległość ogrodzenia od obwałowania wynosi co najmniej 30 m dla składów materiałów wybuchowych stałych, co najmniej 20 m dla składów materiałów wybuchowych tymczasowych oraz co najmniej 10 m dla składów podręcznych. Odległość ogrodzenia od składów materiałów wybuchowych ruchomych wynosi co najmniej 30 m. Wysokość ogrodzenia jest nie mniejsza niż 2,5 m przy składach stałych i tymczasowych oraz 1,8 m przy składach materiałów wybuchowych podręcznych i ruchomych.  2.14. W przypadku stosowania ogrodzenia z drutu kolczastego, druty poziome między słupami prowadzi się w odległości 0,15 m od siebie i wzmacnia drutem kolczastym, prowadzonym na krzyż między słupami. W ogrodzeniu wykonuje się drzwi wjazdowe i wejściowe zamykane na klucz. 2.15. Wokół składu materiałów wybuchowych ustala się strefę ochronną o szerokości co najmniej 10 m od ogrodzenia, oznaczoną tablicami ostrzegawczymi z napisem „Niepowołanym wstęp wzbroniony” lub „Nieupoważnionym wstęp wzbroniony”. Teren ogrodzony oraz strefa ochronna pozbawione są drzew i łatwo zapalnego poszycia. W strefie ochronnej wykonuje się bruzdę o szerokości co najmniej 3 m oczyszczoną do warstwy mineralnej; bruzdę może stanowić inna powierzchnia pozbawiona materiałów palnych. 2.16. Skład materiałów wybuchowych zabezpiecza się przed wyładowaniami atmosferycznymi urządzeniem odgromowym wykonanym zgodnie z Polskimi Normami dotyczącymi ochrony odgromowej obiektów budowlanych. Sprawność urządzenia sprawdza się nie rzadziej niż raz w roku przed dniem 1 kwietnia oraz po burzy z wyładowaniami atmosferycznymi. 2.17. Prowadzenie jakichkolwiek przewodów, w szczególności energetycznych, gazowych i wodnych, ponad oraz pod składem materiałów wybuchowych jest niedozwolone. 2.18. Środki strzałowe mogą być przechowywane w składzie materiałów wybuchowych, jako budynku wolno stojącym, jeżeli spełnia on następujące wymagania: 1) posiada odpowiednią ilość komór, dostosowaną do ilości dopuszczalnych do przechowywania w tym składzie środków strzałowych; 2) jego zewnętrzne ściany wykonane są z materiałów niepalnych (mur, beton albo prefabrykaty) o grubości co najmniej 0,38 m; dach budynku jest lekki, o masie nie większej niż 75 kg/m rzutu poziomego, licząc bez elementów konstrukcji nośnej dachu, i wykonany z materiału niepalnego; 3) ściany komór wykonane są z takich materiałów, jak zewnętrzne ściany składów, a ich grubość wynosi co najmniej 0,25 m; 4) wysokość komór wynosi co najmniej 2,20 m; 5) ściany składu są od wewnątrz wybielone, a podłogi wykonane z betonu lub z cegły, pokryte zaprawą cementową; 6) każda komora posiada jedno bezpośrednie wejście z przedsionka łączącego poszczególne komory (przedsionek komór) przez drzwi otwierające się na zewnątrz  komory; szerokość przedsionka komór wynosi co najmniej 1,5 m; przedsionek komór posiada jedno bezpośrednie wejście z przedsionka składu i drzwi otwierające się na zewnątrz przedsionka komór; szerokość i długość przedsionka składu wynosi co najmniej po 1,5 m; 7) wszystkie drzwi znajdujące się wewnątrz składu są jednoskrzydłowe, żelazne, pełne, o szerokości nie mniej niż 1 m i wysokości co najmniej 2 m, otwierane na zewnątrz; drzwi wejściowe do składu są podwójne, wykonane z blachy stalowej o grubości co najmniej 5 mm, na ramie z kątowników stalowych, z poprzecznymi wzmocnieniami, a blacha jest spawana na wszystkich łączeniach dostępnych z zewnątrz; 8) przewietrzniki są wykonane w sposób uniemożliwiający dostęp do wnętrza składu (w kształcie litery „Z”) i zaopatrzone obustronnie w gęste siatki; wykonywanie przewietrzników z komór składowych na zewnątrz jest niedozwolone. 2.19. Drzwi w składzie materiałów wybuchowych: 1) osadza się na zawiasach, których uszkodzenie z zewnątrz jest niemożliwe; 2) zaopatruje się w dwa zamki (umocowane od wewnątrz), patentowe, dwuobrotowe i co najmniej 8-zapadkowe; 3) osadza się w zabetonowanych żelaznych ramach. 2.20. Środki strzałowe przechowuje się w składzie materiałów wybuchowych złożonym z szafek pancernych. Liczba szafek zapewnia oddzielne przechowywanie każdego środka strzałowego. 2.21. Szafki pancerne umieszcza się na warstwie betonowej o grubości co najmniej 0,10 m i otacza warstwą betonową, o grubości co najmniej 0,12 m; ponadto od góry, od tyłu i z boku każdą szafkę obsypuje się warstwą ziemi o grubości co najmniej 0,5 m. Wymagania te nie dotyczą wpuszczonych i utwierdzonych w skale szafek pancernych. Każda szafka pancerna jest uziemiona. 2.22. Jeżeli szafka pancerna służy jako skład do przechowywania środków strzałowych, w jednym miejscu przez okres nieprzekraczający 9 miesięcy, obetonowanie szafek pancernych nie jest wymagane. 2.23. Środki strzałowe mogą być przechowywane w składzie materiałów wybuchowych w postaci szafek opancerzonych drewnianych obitych blachą, który posiada odpowiednią, dostosowaną do ilości dopuszczalnych do przechowywania w tym składzie środków  strzałowych, liczbę szafek przeznaczonych do oddzielnego przechowywania środków strzałowych, przy czym szafki te: 1) ustawia się na podkładach niepalnych i okłada się papą z boków i od góry oraz przysypuje ziemią; 2) obwałowuje się na wysokości jednego metra ponad szczyt skrzyń, zaś obwałowanie posiada co najmniej jeden metr szerokości w koronie; szerokość dojścia do szafek wynosi co najmniej 1,5 m. 2.24. Dojście do szafek przez obwałowanie chroni się od zewnątrz wałem (wał czołowy) zasłaniającym otwór wejściowy; wał czołowy: 1) wznosi się w odległości co najmniej jednego metra, licząc między podstawami wału; 2) posiada dwa razy większą długość niż szerokość wejścia we właściwym obwałowaniu mierzonym na wysokości korony. 2.25. W przejściu obok szafek znajduje się kanalizacja umożliwiająca odprowadzenie wód poza obręb wału albo zastosowane są inne sposoby zabezpieczające skrzynie przed zalaniem wodą; wejście do wykopu, w którym znajdują się szafki, posiada schody. 3. Jeżeli występuje konieczność lokalizacji naziemnych, ruchomych lub wgłębnych składów materiałów wybuchowych, w odległościach mniejszych niż określone w pkt 2.4 lub na podstawie pkt 2.5, oraz zmniejszenia odległości ogrodzenia od składu, określonej w pkt 2.13, stosuje się dodatkowe środki bezpieczeństwa, określone przez rzeczoznawcę w jego opinii i zatwierdzone przez kierownika ruchu. 4. Przechowywanie środków strzałowych w podziemnych składach materiałów wybuchowych. 4.1. W nowo budowanych podziemnych stałych składach materiałów wybuchowych środki strzałowe mogą być przechowywane w tych składach, które są zaprojektowane i wykonane zgodnie z wymaganiami określonymi w Polskiej Normie, dotyczącej projektowania i wykonania podziemnych stałych składów materiałów wybuchowych. 4.2. Wymagania określone w Polskiej Normie, dotyczącymi dotyczącej projektowania i wykonania podziemnych stałych składów materiałów wybuchowych stosuje się odpowiednio do nowo budowanych podziemnych tymczasowych i podręcznych składów materiałów wybuchowych.  4.3. W wyrobiskach zaliczonych do klasy B zagrożenia wybuchem pyłu węglowego, stanowiących dojście do składu materiałów wybuchowych, zabudowuje się zapory przeciwwybuchowe pyłowe lub wodne. 4.4. W podziemnych zakładach górniczych, wydobywających rudy metali dopuszcza się przechowywanie środków strzałowych w składach materiałów wybuchowych nie spełniających wymagań zawartych w Polskiej Normie, dotyczącej projektowania i wykonania podziemnych stałych składów materiałów wybuchowych, dla których rozwiązania techniczne zostały sprawdzone przez rzeczoznawcę i została wydana przez niego pozytywna opinia. 4.5. Wymagania dotyczące budowy i wyposażenia ruchomych podziemnych składów materiałów wybuchowych, przechowywania i przewożenia środków strzałowych i sprzętu strzałowego w tych składach oraz wydawania środków strzałowych i sprzętu strzałowego z tych składów są określone w dokumentacji techniczno‒ruchowej tych składów. 4.6. Miejsca postoju podziemnego ruchomego składu materiałów wybuchowych w wyrobisku górniczym, w trakcie wydawania środków strzałowych, zabezpiecza się przed najechaniem na skład innymi środkami transportu. 4.7. Miejsca postoju podziemnego ruchomego składu materiałów wybuchowych w wyrobisku górniczym, w trakcie przechowywania środków strzałowych, oddziela się od pozostałych wyrobisk zakładu górniczego metalowymi drzwiami lub kratami. 4.8. Dla podziemnych ruchomych składów materiałów wybuchowych dopuszcza się wprowadzenie przez kierownika ruchu zmian w zakresie przewietrzania składu materiałów wybuchowych, przez zastosowanie odrębnej wentylacji miejsca postoju podziemnego ruchomego składu materiałów wybuchowych według ustaleń kierownika działu wentylacji. 5. Przechowywanie środków strzałowych we wgłębnych składach materiałów wybuchowych. 5.1. Wgłębne składy materiałów wybuchowych wykonuje się w stoku górskim, pagórku, lokalizując je i budując, zgodnie z wymaganiami określonymi w Polskiej Normie, dotyczącej projektowania i wykonania podziemnych stałych składów materiałów wybuchowych; w przypadku urządzania komór składowych na głębokości mniejszej niż 30 m od powierzchni, wymagania określone w pkt 2.9, 2.12, 2.13 i 2.16 stosuje się z poniższymi zmianami: 1) wymagane jest wykonanie tylko wału czołowego o wysokości co najmniej jednego metra powyżej wejścia do składu materiałów wybuchowych;  2) odległość ogrodzenia we wszystkich kierunkach liczy się od podstawy wału czołowego w rzucie poziomym; 3) wejścia do składu oraz wylot szybika wentylacyjnego zabezpiecza się przed wyładowaniami atmosferycznymi. Wylot szybika wentylacyjnego zabezpiecza się także ogrodzeniem, w promieniu co najmniej 10 m. 6. Instalacje oświetlenia elektrycznego, instalacja grzewcza składów materiałów wybuchowych oraz urządzenia elektroniczne służące do odczytu kodów i ewidencji materiałów wybuchowych. 6.1. W składach materiałów wybuchowych, wyposażonych w stałe oświetlenie elektryczne, w których przechowywane są środki strzałowe, stosuje się oświetlenie zastępcze, w postaci zamkniętych lamp ręcznych akumulatorowych. 6.2. Instalację oświetleniową wykonuje się z zastosowaniem osprzętu i lamp budowy zamkniętej i opraw oświetleniowych, ze szklanym kloszem i metalowym koszem ochronnym. 6.3. W podziemnych składach materiałów wybuchowych instalację oświetleniową wykonuje się z zastosowaniem osprzętu i lamp, spełniających wymagania określone w przepisach dotyczących oceny zgodności. 6.4. W komorach składowych i komorze wydawczej, oprawy oświetleniowe umieszcza się we wnękach przedniej lub tylnej ściany komory, wykonanych na wysokości powyżej poziomu składowania opakowań z środkami strzałowymi. Od strony chodnika składowego (przedsionka komór) wnękę zabezpiecza się przed możliwością dostępu do komory. W komorze wydawczej dodatkowo montuje się oprawę oświetleniową, we wnęce nad stołem wydawczym. 6.5. W chodnikach składowych podziemnych i wgłębnych składów materiałów wybuchowych oraz w przedsionkach komór naziemnych składów materiałów wybuchowych oprawy oświetleniowe montuje się pod stropem. 6.6. Instalację elektryczną wykonuje się w sposób zabezpieczający ją przed uszkodzeniami mechanicznymi oraz w sposób wykluczający możliwość powstania pożaru. 6.7. Jako środek ochronny przed rażeniem prądem elektrycznym stosuje się system uziemiających przewodów ochronnych. 6.8. Instalację elektryczną prowadzi się bezpośrednio pod stropem, z zastosowaniem kabli z żyłami miedzianymi.  6.9. W komorach składowych i w komorze wydawczej niedozwolone jest prowadzenie instalacji elektrycznych, stosowanie gniazd wtykowych oraz ręcznych lamp zasilanych z sieci elektrycznej, z wyjątkiem bezgniazdowych instalacji elektrycznych i teletechnicznych zasilających urządzenia elektroniczne służące do odczytu kodów i ewidencji materiałów wybuchowych, dla których kryteria stosowania oraz ich ocenę wydała jednostka notyfikowana w zakresie materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego. 6.10. Dla uniknięcia pozostawienia instalacji elektrycznej pod napięciem, przy opuszczaniu składu materiałów wybuchowych stosuje się blokadę wyłączającą instalację elektryczną składu, po zamknięciu głównych drzwi składowych; blokadę wykonuje się w sposób umożliwiający obsłudze korzystanie z oświetlenia elektrycznego, po zamknięciu się w składzie. 6.11. Zasilanie urządzeń elektrycznych, zainstalowanych w składzie materiałów wybuchowych, odbywa się z sieci, z izolowanym punktem neutralnym (układ IT), z oddzielnego transformatora separacyjnego, przeznaczonego wyłącznie do zasilania instalacji składu materiałów wybuchowych, poprzez aparaturę łączeniową umieszczoną poza składem materiałów wybuchowych. Sieć tę wyposaża się w zabezpieczenie upływowe centralne i blokujące, powodujące wyłączenie napięcia zasilania, w przypadku obniżenia się rezystancji izolacji poniżej wartości dozwolonej. 6.12. W rozdzielni znajduje się główny wyłącznik elektryczny z napisem „Główny wyłącznik składu materiałów wybuchowych”, odłączający zasilanie instalacji elektrycznego oświetlenia składu materiałów wybuchowych na wszystkich biegunach i zabezpieczony przed manipulowaniem przez osoby nieupoważnione. 6.13. Tory w składzie materiałów wybuchowych odizolowuje się elektrycznie od torów poza składem. Odizolowanie to wykonuje się wewnątrz składu, bezpośrednio za głównymi drzwiami składu, w taki sposób, aby wózek kopalniany nie naruszył izolacji. 6.14. W przypadku zasilania naziemnego i wgłębnego składu materiałów wybuchowych z elektrycznej linii napowietrznej, którą może być tylko linia niskiego napięcia, przyłącze wykonuje się kablem ziemnym, ze słupa ustawionego nie mniej niż 20 m od budynku składu materiałów wybuchowych albo wejścia do wgłębnego składu materiałów wybuchowych.  6.15. Części urządzeń wykonywanych z metalu, nienależących do obwodu elektrycznego, uziemia się przez przyłączenie ich do systemu uziemiających przewodów ochronnych w składzie materiałów wybuchowych. 6.16. W składzie materiałów wybuchowych przeprowadza się kontrolę instalacji elektrycznych nie rzadziej niż raz na kwartał, przez osobę dozoru ruchu elektrycznego, a wyniki kontroli wpisuje do książki kontroli składu materiałów wybuchowych. 6.17. Składy materiałów wybuchowych tymczasowych, podręcznych, ruchomych i w postaci szafek pancernych lub opancerzonych można oświetlać za pomocą ręcznych lamp górniczych, spełniających wymagania określone w przepisach dotyczących oceny zgodności. 6.18. Składy materiałów wybuchowych ogrzewa się wyłącznie gorącą wodą i ogrzewanym powietrzem. Temperatury medium grzejnego są tak dobierane, aby temperatura powierzchni zewnętrznej grzejników nie była wyższa niż 75°C. Grzejniki centralnego ogrzewania są gładkie i pomalowane farbą ochronną, instalowane są wyłącznie w chodnikach dojściowych lub w przedsionkach komór składowych. Odległość grzejników od ścian i wszelkich urządzeń wynosi nie mniej niż 0,15 m. Grzejniki utrzymuje się w stałej czystości, nie można na nich ani też nad nimi kłaść i zawieszać części odzieży, szmat oraz używać do podgrzewania jakichkolwiek substancji. 6.19. Nagrzewnice i wentylatory instalacji ogrzewania powietrzem umieszcza się poza pomieszczeniami składu materiałów wybuchowych. Ogrzewane powietrze jest doprowadzane wyłącznie do chodników dojściowych lub przedsionków komór składowych. 6.20. Instalację do ogrzewania tak się projektuje i wykonuje, aby wykluczyć możliwość wprowadzenia do składu materiałów wybuchowych prądów błądzących. 6.21. W składach materiałów wybuchowych mogą być zainstalowane urządzenia elektroniczne i telekomunikacyjne służące do odczytu kodów i ewidencji materiałów wybuchowych, dla których rozwiązania techniczne zostały sprawdzone pod względem bezpieczeństwa wobec środków strzałowych przez jednostkę notyfikowaną w zakresie materiałów wybuchowych przeznaczonych do użytku cywilnego. 7. Szczegółowe warunki przechowywania środków strzałowych i sprzętu strzałowego w składach materiałów wybuchowych.  7.1. W składzie materiałów wybuchowych mogą być przechowywane środki strzałowe, należące do innych przedsiębiorców, na warunkach ustalonych dla własnych środków strzałowych. 7.2. Dozwolone jest przechowywanie środków strzałowych w temperaturach podanych przez producenta środków strzałowych, określonych w procedurze oceny zgodności. 7.3. W przypadku przechowywania elektrycznego sprzętu strzałowego w składzie materiałów wybuchowych przestrzega się warunków ich przechowywania, określonych w jego instrukcji fabrycznej oraz w opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę w zakresie bezpiecznego stosowania tego sprzętu. 7.4. Każdą komorę składową materiałów wybuchowych zaopatruje się w sprawny termometr ze skalą Celsjusza, a komorę wydawczą dodatkowo w przyrząd do pomiaru wilgotności powietrza. 7.5. Ogólna ilość materiałów wybuchowych przechowywanych w jednej komorze składowej materiałów wybuchowych nie jest większa niż 5000 kg. 7.6. Przechowywanie materiałów wybuchowych w jednej komorze składowej lub jednej szafce, razem ze środkami inicjującymi i zapalającymi, jest niedozwolone. 7.7. Lonty detonujące i pobudzacze wybuchowe mogą być przechowywane razem z materiałami wybuchowymi, na odrębnych półkach. 7.8. Jeżeli w jednej komorze składowej są przechowywane różne materiały wybuchowe lub pobudzacze wybuchowe i lonty detonujące, oddziela się je od siebie przegrodą albo przechowuje na odrębnej półce. 7.9. Lonty prochowe i zapalniki proste oraz proch bezdymny mogą być przechowywane w magazynach materiałów na powierzchni, w oddziałach przeznaczonych do przechowywania materiałów łatwopalnych. 7.10. W naziemnych stałych i tymczasowych składach materiałów wybuchowych dozwolone jest przechowywanie następujących ilości materiałów wybuchowych: 1) w składach materiałów wybuchowych stałych, stanowiących jeden obiekt lub zespół budynków wolno stojących – do 50000 kg; 2) w składach materiałów wybuchowych stałych: a) w postaci szafek pancernych – od 100 kg do 250 kg materiałów wybuchowych, w zależności od rozmiarów szafki, b) w zespole szafek – do 500 kg;  3) w składach materiałów wybuchowych tymczasowych, w postaci szafek pancernych lub szafek opancerzonych (drewnianych obitych blachą) – do 500 kg materiałów wybuchowych. 7.11. W naziemnych ruchomych składach materiałów wybuchowych, ilość materiałów wybuchowych określa decyzja dopuszczająca typ ruchomego składu, wydana na podstawie art.113 ust. 2 ustawy. 7.12. W naziemnych składach materiałów wybuchowych spłonki oraz zapalniki umieszcza się w odrębnej komorze, z zachowaniem odległości od miejsca przechowywania materiałów wybuchowych, obliczonej według wzoru: I = 0,06 gdzie poszczególne symbole oznaczają: I - odległość wyrażoną w metrach, n - ilość zapalników lub spłonek. 7.13. W składach materiałów wybuchowych klasy IV-VIII typu zespołowego (komory obok siebie) środki inicjujące są przechowywane wyłącznie w oddzielnej obwałowanej komorze, w odległości co najmniej 30 m od komór składowych materiałów wybuchowych, licząc tę odległość od ścian zewnętrznych komór składowych dla materiałów wybuchowych do ścian komory na środki inicjujące. 7.14. Materiały wybuchowe przechowywane w szafkach pancernych lub opancerzonych mogą być przeładowywane do puszek przed składem materiałów wybuchowych tylko poza obwałowaniem, w miejscu osłoniętym daszkiem wykonanym z materiału niepalnego w celu ochrony przed deszczem lub śniegiem bądź w oddzielnym, przystosowanym do tego celu pomieszczeniu, urządzonym na terenie ogrodzonym tego składu. 7.15. Odległość szafki na środki inicjujące od szafki na materiały wybuchowe oblicza się w sposób określony odpowiednio w pkt 7.12 i 7.13. 7.16. W pomieszczeniach składowych składu materiałów wybuchowych środki strzałowe przechowuje się w opakowaniach fabrycznych. 7.17. Opakowania ze środkami strzałowymi umieszcza się na półkach, których wysokość jest nie większa niż 1,8 m, w taki sposób, aby wolna przestrzeń o szerokości co najmniej 0,1 m znajdowała się między opakowaniami, nad nimi, od podłogi i od strony ścian składu; w komorach składowych przejście wzdłuż stelaży wynosi nie mniej niż 1,2 m.  7.18. Pomieszczenie składowe oznacza się tablicą z czytelnym napisem, określającym rodzaje składowanego środka strzałowego, najwyższą dopuszczoną ilość środka do składowania oraz bieżącą rzeczywistą ilość środków, znajdującą się w danym pomieszczeniu. 7.19. W składach materiałów wybuchowych przeznaczonych do przechowywania prochu górniczego lub innych materiałów wybuchowych, równie czułych na ogień, konstrukcję drzwi, zamków i podłóg wykonuje się w taki sposób, aby nie powstała iskra na skutek tarcia lub uderzenia. 7.20. W składach materiałów wybuchowych niedozwolone jest używanie narzędzi i przedmiotów, których użycie może spowodować iskrzenie. W zakładach górniczych wydobywających sól kamienną półki wykonuje się z drewna, przymocowuje wkrętami, których główki wpuszcza się w drewno, i wypełnia kitem. 7.21. W składach materiałów wybuchowych: 1) niedozwolone jest pozostawianie pustych opakowań, drewna i papieru; 2) zachowuje się porządek i czystość. 7.22. W przypadku dokonywania napraw w składzie materiałów wybuchowych, środki strzałowe usuwa się z miejsca naprawy do odpowiednio zabezpieczonego miejsca. 7.23. W trakcie wykonywania robót spawalniczych w składzie materiałów wybuchowych znajdujące się tam środki strzałowe usuwa się ze składu na okres wykonywania tych robót. 7.24. W składzie materiałów wybuchowych umieszcza się środki gaśnicze w przypadku: 1) podziemnych zakładów górniczych – zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 120 ust. 1 ustawy; 2) odkrywkowych zakładów górniczych i zakładów górniczych wydobywających kopaliny otworami wiertniczymi – zgodnie z przepisami dotyczącymi ochrony przeciwpożarowej. 7.25. Wydawca środków strzałowych odbiera i oddaje klucze od składu materiałów wybuchowych: naziemnego, wgłębnego, i ich komór oraz klucze od bram w ogrodzeniu, w miejscu i w sposób ustalony w uzgodnieniu z właściwymi organami Policji. 7.26. Kierownik ruchu przechowuje rezerwowe klucze w opieczętowanej kopercie w kasie pancernej. 7.27. Strzałowy lub wydawca środków strzałowych, wyznaczony na każdej zmianie przez kierownika ruchu, przechowuje klucze od podręcznych składów materiałów wybuchowych. 7.28. Kierownik ruchu ustala sposób zabezpieczenia kluczy od składu materiałów wybuchowych, gdy skład jest nieobłożony.  7.29. Drzwi składów materiałów wybuchowych, z wyjątkiem podręcznych składów, zaopatruje się w plombę na czas zamknięcia. 7.30. Składy materiałów wybuchowych zaopatruje się w tablice ostrzegawcze z napisem o zakazie wstępu osobom nieupoważnionym do składu, a w przypadku składów materiałów wybuchowych naziemnych, wgłębnych i ruchomych na powierzchni - dodatkowo z napisem o zakazie palenia tytoniu oraz zbliżania się z otwartym ogniem. 7.31. W odniesieniu do składów materiałów wybuchowych naziemnych, przeznaczonych do przechowywania do 100 kg materiałów wybuchowych i odpowiedniej ilości środków inicjujących i zapalających, oraz do składów podręcznych o pojemności do 500 kg, dopuszcza się stosowanie innych wymagań, niż określone w: 1) pkt 2.5, w zakresie najmniejszej odległości od obiektów chronionych, stosując wzór: L = 5 gdzie poszczególne symbole oznaczają: L - najmniejszą odległość wyrażoną w metrach, Q - maksymalną dopuszczalną do przechowywania w składzie ilość materiałów wybuchowych wyrażoną w kg; 2) pkt 2.9, w zakresie wysokości, i pkt 2.10, w zakresie szerokości w koronie wału, pod warunkiem zastosowania obwałowania do wysokości szczytu dachu składu i do szerokości w koronie 0,5 m; 3) pkt 2.13, w zakresie odległości ogrodzenia od obwałowania, pod warunkiem wykonania ogrodzenia w odległości 10 m od podstawy wału; 4) pkt 2.15, w zakresie strefy ochronnej, w postaci zezwolenia na umieszczenie tablicy ostrzegawczej wyłącznie na wszystkich bokach ogrodzenia. 7.32. Dla podziemnych składów materiałów wybuchowych oraz wgłębnych składów materiałów wybuchowych, w wymaganiach określonych w niniejszym załączniku dozwolone jest niestosowanie wymagań określonych w Polskiej Normie, dotyczącej projektowania i wykonania podziemnych stałych składów materiałów wybuchowych, i wprowadzenie innych wymagań w zakresie: 1) szczegółowych zasad zachowania kąta prostego załamania wyrobisk składowych, przez usytuowanie osi komór składowych pod kątem nie mniejszym niż 60°, w stosunku do osi chodnika składowego;  2) sposobu przechowywania materiałów wybuchowych w komorach składowych, pod warunkiem przechowywania materiałów wybuchowych w wozach przeznaczonych do transportu materiałów wybuchowych, oraz w kontenerach lub na paletach przy kontenerowym systemie transportu i składowania środków strzałowych. 7.33. Zmiany, o których mowa w pkt 7.32, są wprowadzane przez kierownika ruchu na podstawie opinii rzeczoznawcy. 7.34. Dla tymczasowych, podręcznych i wgłębnych składów materiałów wybuchowych dozwolone jest niestosowanie wymagań określonych w Polskiej Normie, dotyczącej projektowania i wykonania podziemnych stałych składów materiałów wybuchowych, i wprowadzenie innych wymagań w zakresie: 1) głębokości składów materiałów wybuchowych wgłębnych, przez zastosowanie mniejszej głębokości dla komór składowych o pojemności mniejszej niż 5000 kg, na podstawie opinii rzeczoznawcy; 2) komory wydawczej, wydawania środków strzałowych w przedsionku tej komory oraz dwóch chodników dojściowych, przez zastosowanie jednego chodnika przedzielonego siatką do wysokości 1,5 m; 3) dwukrotnego załamania chodnika dojściowego, przez zastosowanie pojedynczego załamania. 7.35. Zmiany, o których mowa w pkt 7.34, są wprowadzane przez kierownika ruchu.  WZORY DOKUMENTÓW EWIDENCJI ORAZ SPOSÓB ICH WYPEŁNIANIA Wzór 1 str. 1 Nazwa zakładu górniczego .............................. Skład materiałów wybuchowych (MW) ...................................... (nazwa składu MW) w........................................................ (miejscowość, w której znajduje się zakład górniczy) KSIĄŻKA nr................. obrotu środkami strzałowymi składu materiałów wybuchowych (MW) Kierownik Imię i nazwisko działu techniki strzałowej i jego zastępcy Wydawcy środków strzałowych Liczba kart dostaw .................................... Liczba kart obrotu ............................ Data rozpoczęcia prowadzenia książki........................... Data zatwierdzenia książki ................................. Własnoręczny Nazwy i symbole środków strzałowych podpis Nazwa Symbol Zatwierdzam ................................................ (data, pieczątka i podpis kierownika ruchu zakładu górniczego) ................................. (data i pieczęć)  Wzór 1 str. 2 KARTA DOSTAW ŚRODKÓW STRZAŁOWYCH - książka obrotu środkami strzałowymi składu materiałów wybuchowych (MW) Karta nr .............. Nazwisko i imię osoby odbierającej w składzie MW Data i znak awiza wysyłkowego lub wydruku Dostawy Symbol środka strzałowego Ilość środków strzałowych Liczba sztuk opakowań Inne cechy dostawy Nazwa wytwórni lub w przodku (kg, szt., m) Data, godz. (dostawcy) Numer i ilości Data dostarczonych środków strzałowych Numer karty zaprzychodowania zakończenia rozpoczęcia zauważone przy transporcie zauważone podczas wydawania przechowywania Sposób dostawy środka strzałowego pochodzące go z danej dostawy  KARTA OBROTU ŚRODKAMI STRZAŁOWYMI - książka obrotu środkami strzałowymi. Nr karty ...................  Sposób wypełniania książki obrotu środkami strzałowymi: 1. Przed zatwierdzeniem książki obrotu środkami strzałowymi, zwanej dalej „książką obrotu”, kierownik działu techniki strzałowej wpisuje na jej stronie tytułowej: 1) nazwę zakładu górniczego oraz miejscowość, w której znajduje się jego siedziba; 2) nazwę składu materiałów wybuchowych; 3) kolejny numer książki obrotu w zakładzie górniczym; 4) imiona i nazwiska: kierownika działu techniki strzałowej i jego zastępców; 5) imiona i nazwiska wydawców środków strzałowych wykonujących czynności w danym składzie materiałów wybuchowych, zwanych dalej „wydawcami”; 6) ustalone symbole środków strzałowych; symbole oznacza się początkowymi literami nazwy środków strzałowych oraz cyframi i literami jednoznacznie identyfikującymi poszczególne środki strzałowe; 7) liczbę kart dostaw i kart obrotu; 8) datę rozpoczęcia prowadzenia książki. 2. Kartę tytułową podpisują: kierownik działu techniki strzałowej i jego zastępcy oraz wydawcy. 3. Książkę obrotu opieczętowuje i zatwierdza podpisem, podając jednocześnie datę, kierownik ruchu. 4. Ewentualne zmiany osobowe i materiałowe w trakcie prowadzenia danej książki obrotu są aktualizowane przez kierownika działu techniki strzałowej. 5. Książka obrotu posiada ponumerowane karty dostaw środków strzałowych, na których wydawca, w celu ewidencji dostaw środków strzałowych wpisuje: 1) kolejny numer dostawy; 2) datę i godzinę dostawy; 3) datę i znak awiza wysyłkowego lub wydruku; 4) imię i nazwisko osoby, która odebrała środki strzałowe w składzie materiałów wybuchowych lub w przodku; 5) symbol środka strzałowego; 6) nazwę wytwórni (dostawcy); 7) ilość otrzymanych środków strzałowych; 8) liczbę sztuk opakowań; 9) inne cechy dostawy;  10) sposób dostawy (środek transportu); 11) numer karty zaprzychodowania; 12) datę rozpoczęcia i zakończenia wydawania środka strzałowego, pochodzącego z danej dostawy; 13) ewentualne braki w jakości i ilości dostarczonych środków strzałowych, zauważone zarówno przy transporcie środków strzałowych, jaki podczas przechowywania ich w składzie. 6. Każdy wydawca danej zmiany rozpoczyna wpisy w książce obrotu od liczby porządkowej 1. 7. Na każdej karcie obrotu środkami strzałowymi, zwanej dalej „kartą obrotu” wydawca wpisuje: 1) nazwę zakładu górniczego; 2) datę (dzień, miesiąc, rok) oraz zmianę wydania; 3) nazwę składu materiałów wybuchowych; 4) symbol środka strzałowego, zgodny z podanym na karcie tytułowej; 5) liczbę porządkową zapisu wydania środków strzałowych; 6) numer przodka lub profilu, otworu profilu; 7) numer znaczka kontrolnego pobierającego; 8) imię i nazwisko pobierającego środki strzałowe; 9) ilość wydanych środków strzałowych w kilogramach, w sztukach lub w metrach. 8. W jednej rubryce poziomej (pod daną liczbą porządkową) karty obrotu można wpisać ilość i ewidencję tylko materiału wybuchowego o tej samej nazwie handlowej. W przypadku pobierania przez jednego odbiorcę różnych wielkości naboi tego samego materiału wybuchowego, zapisu dokonuje się osobno, w osobnych rubrykach poziomych, dla każdej wielkości pobranych naboi. Pobraną przez jednego pobierającego ilość środków strzałowych - środków inicjujących i zapalających wpisuje się w jednej rubryce. 9. Kolumna „zwroty” karty obrotu służy do ewidencji środków strzałowych zwróconych do składu. Do rubryki w kolumnach 14-18 wydawca wpisuje każdy środek strzałowy uprzednio pobrany ze składu, gdy użytkownik nie zgłosił się po niego w ciągu 4 dni lub gdy zużycie środków strzałowych zostało wstrzymane na okres dłuższy niż 4 dni (do 4- dniowego okresu zalicza się również dni ustawowo wolne od pracy). Zwrot środków  strzałowych wpisuje się w tej samej rubryce, w której zarejestrowano wydanie tych środków. W tym celu wydawca wpisuje: 1) ilość zwróconych środków strzałowych; 2) numer karty zaprzychodowania; 3) komu i kiedy przekazano zwrócone środki strzałowe (imię, nazwisko, data, numer karty obrotu środkami strzałowymi oraz liczba porządkowa wpisu) w kolumnie 18. W przypadku zwrotu, dane ilościowe i ewidencyjne są wpisywane przez wydawcę do karty obrotu jako przychód i następnie rozchód dla nowego odbiorcy oraz do dziennika strzałowego nowego użytkownika. 10. Na każdej karcie obrotu książki obrotu wydawca po objęciu zmiany wpisuje stan zapasu z przeniesienia, obliczając rozchód ogólny, przychód z zewnątrz oraz stan zapasu do przeniesienia. 11. Każdy wydawca po zakończeniu zmiany podpisuje się na karcie obrotu pod dokonanymi wpisami. 12. Przebitki kart obrotu oddaje się kierownikowi działu techniki strzałowej nie później niż w czwartym dniu po dokonaniu wpisów na danej karcie. 13. Po ukończeniu książki obrotu: 1) przepisuje się dane z rubryki „zapas do przeniesienia” na ostatniej karcie obrotu skończonej książki obrotu do rubryki „zapas z przeniesienia” na pierwszej karcie obrotu nowej książki obrotu; 2) wpisuje się na pierwszej karcie dostaw nowej książki obrotu pod nagłówkiem w kolumnach 3 i 4 „zapas z przeniesienia z karty obrotu ... książki obrotu nr ...”; 3) wypełnia się odpowiednio kolumny tej rubryki pierwszej karty dostaw nowej książki obrotu. 14. Książka obrotu środkami strzałowymi zakładu górniczego, prowadzona w zakładzie górniczym, w którym znajduje się kilka składów materiałów wybuchowych, zawiera zbiorcze informacje o obrocie środkami strzałowymi we wszystkich składach materiałów wybuchowych, wprowadzone na następujących zasadach: 1) na kartach dostaw wpisuje się wszystkie dostawy środków strzałowych zgodnie z pkt 5; 2) na kartach obrotu wpisuje się dane zgodnie z pkt 7, z tym, że w rozchodzie środków strzałowych podaje się sumarycznie rozchody poszczególnych składów materiałów wybuchowych;  3) przebitki książek obrotu poszczególnych składów materiałów wybuchowych są podstawą wpisów do książki obrotu środkami strzałowymi zakładu górniczego. 15. Ewidencję środków strzałowych należących do innych przedsiębiorców prowadzi się w osobnych książkach obrotu. 16. Do prowadzenia w zakładzie górniczym, w którym nie ma składu materiałów wybuchowych, książki obrotu środkami strzałowymi zakładu górniczego stosuje się wymagania określone w pkt 1-13.  Wzór 2 str. 1 Podziemny/Odkrywkowy* Zakład Górniczy ................................................ w ........................................................................ Data wystawienia................................................................... DZIENNIK STRZAŁOWY Nazwisko ............................................................ Imię ..................................................................... Nr znaczka .......................................................... Rodzaj posiadanego uprawnienia ............................................................................................. ............................................................................................. (l.dz. i data uzyskania) .............................................................................................. (podpis i pieczątka wystawiającego dziennik) Data wydania dziennika ........................................ Data zakończenia dziennika (zwrotu) .......................................... Dziennik zawiera .... .....numerowanych kart  Wzór 2 str. 2 Data ................ Zmiana ................. ZAPOTRZEBOWANIE Ilość środków strzałowych Nazwa materiału wybuchowego ................................ kg WYDANO W SKŁADZIE Materiał wybuchowy ............................... Wielkość Ilość naboi w kg Zapalniki Inne środki strzałowe ............................ szt. ..................................... ..................................... (podpis zamawiającego) Środki inicjujące Zapalniki Inne środki strzałowe szt. Wpis w książce obrotu nr ..... str. ...... lp. ......... Podpis wydawcy ........................................................... Uwagi kontrolującego: ...................................... (podpis kontrolującego) Wzór 2 str. 3 Oddział ....................... nr przodka lub łamu, poziomu................. Liczba Zapalniki otworó szt. w Pozostało z poprzedniej zmiany Otrzymano Razem Roboty strzałowe Inne środki Liczba naboi w sztukach strzałowe Zawar- Godzina tość pomiaru CH4  Razem zużyto ------- ------- Pozostało do przeniesienia _______ _______ Uwagi strzałowego: .................................. (podpis strzałowego) Sposób wypełniania dziennika strzałowego: 1. Wpisów w dzienniku strzałowym dokonują: 1) kierownik działu techniki strzałowej, wystawiając nowy dziennik strzałowy, przez wypełnienie jego strony tytułowej, 2) osoba upoważniona do wpisywania zapotrzebowania na środki strzałowe przez wpisanie daty, zmiany, oddziału i numeru przodka lub łamu, poziomu oraz wypełnienie części tabeli zatytułowanej „zapotrzebowanie”; 3) wydawca przez wypełnienie części tabeli zatytułowanej „wydano w składzie” (zgodnie z zapotrzebowaniem i wpisem w książce obrotu), oraz rubryk „pozostało z poprzedniej zmiany”, „otrzymano” i „razem”; 4) osoba wykonująca roboty strzałowe przez wypełnienie rubryki „roboty strzałowe” (wpisuje odpowiednie dane do tej rubryki na bieżąco przed każdą robotą strzałową), rubryki „razem zużyto” (po zsumowaniu na końcu zmiany roboczej zużycia środków inicjujących i materiałów wybuchowych, przy wszystkich robotach strzałowych) oraz rubryki „pozostało do przeniesienia” (na podstawie rubryk „razem” i „razem zużyto”), a następnie przez stwierdzenie swoim podpisem w rubryce „uwagi strzałowego” zgodności zapisów ze stanem faktycznym i wpisanie ewentualnych uwag i spostrzeżeń dotyczących w szczególności jakości środków strzałowych, niewypałów; w dzienniku strzałowym są odnotowane także wyniki pomiarów zawartości metanu oraz godzina dokonanych pomiarów, jeżeli roboty strzałowe wykonywane są w polu metanowym; 5) osoby kontrolujące roboty strzałowe wykonywane przez strzałowego, na którego wystawiony jest dziennik strzałowy, przez wpisanie swych uwag, w tym potwierdzenie zgodności ilości pobranych środków strzałowych z zapotrzebowaniem, w rubryce „uwagi kontrolującego”; wszelkie adnotacje osób  dokonujących kontroli zaopatruje się datą i godziną przeprowadzonej kontroli oraz własnoręcznym czytelnym podpisem. 2. Po zakończeniu dziennika strzałowego wydawca otrzymuje od kierownika działu techniki strzałowej nowy dziennik i wpisuje do niego „pozostało do przeniesienia” z zakończonego dziennika strzałowego. 3. W ruchomym składzie materiałów wybuchowych, jeżeli przechowywane są środki strzałowe należące tylko do jednego strzałowego, skład ten traktuje się jak naczynie przeznaczone do transportu i przechowywania środków strzałowych, a ich ewidencja jest prowadzona w jego dzienniku strzałowym. 4. W zakładach górniczych niemetanowych kolumny odnoszące się do zawartości metanu oraz godziny dokonanych pomiarów metanu pomija się.  Wzór 3 str. 1 .................................................................................................. nazwa zakładu górniczego wydobywającego kopaliny otworami wiertniczymi/ zakładu wykonującego roboty geologiczne (grupy - zespołu) Blok nr .................................................. DZIENNIK STRZAŁOWY Imię i nazwisko .................................................................................................................................. Rodzaj posiadanego uprawnienia ....................................................................................................... (l. dz. i data otrzymania uprawnienia).................................... Data wydania dziennika ................................. Data zakończenia dziennika (zwrotu) ......................... Dziennik zawiera .... numerowanych kart ............................................................................................................................................................... (pieczęć, data i podpis kierownika działu techniki strzałowej)  Wzór 3 str. 2 DZIENNIK STRZAŁOWY Nr ......................... Grupa sejsmiczna (Zespół) Nr .......................... nazwisko i imię strzałowego Roboty strzałowe (zużycie) ....................................................... miejscowość i data Z przeniesienia  Metodyka – objaśnienia: 1. SMP Uwagi strzałowego Uwagi osób kontrolujących pomiar strefy małych prędkości – sonda. 2. MSK – mikrosejsmoprofilowanie. 3. SŁP – roboty strzałowe w jednym otworze ładunkiem pojedynczym. 4. (data i podpis) (data i podpis) PLGO – profilowo -liniowe grupowanie otworów. 5. PGŁ – pionowe grupowanie ładunków. 6. PPGŁ - pionowo-poziome grupowanie ładunków. 7. MSP - masowe sondowanie przestrzenne. 8. PWLD – powierzchniowe wzbudzanie lontem detonującym. 9. P - perforacja. 10. T - torpedowanie. 11 . Sz. -szczelinowanie. 12. Pobieranie prób skał i medium. 13. Hydroperforacja. 14. Ucinanie rur. 15. Inne Sposób wypełniania dziennika strzałowego: 1. Wpisów w dzienniku strzałowym dokonują: 1) kierownik działu techniki strzałowej przez wypełnienie karty tytułowej; 2) osoby dozoru ruchu uprawnione do zamawiania środków strzałowych przez wypełnienie rubryki „zapotrzebowanie”; 3) wydawca przez dokonanie zapisu w rubryce „wydano ze składu”, zgodnie z zapotrzebowaniem; 4) pobierający środki strzałowe po stwierdzeniu zgodności rodzajów i ilości wydanych środków strzałowych zgodnie z zapotrzebowaniem, przez złożenie podpisu w obecności wydawcy w rubryce „Zapis w książce obrotu środkami strzałowymi”;  5) osoba upoważniona do wykonywania robót strzałowych przez: a) wypełnienie wszystkich rubryk i kolumn dotyczących robót strzałowych w trakcie ich wykonywania oraz dotyczących zużycia środków strzałowych (głębokości załadowania, rodzaju przybitki, metodyki robót strzałowych, sposobu orurowania i średnicy wewnętrznej rur), sposobu odpalenia, b) podsumowanie rubryk „zużycie razem” i ewentualnie rubryki „zwrot do składu”, c) wpisywanie w rubryce „uwagi strzałowego” wszystkich uwag dotyczących wykonywanych robót strzałowych: czasu rozpoczęcia i zakończenia robót strzałowych, trudności przy załadowaniu ładunków, nieodpowiedniego przygotowania otworów, awarii przy zapuszczaniu ładunków, sposobu odpalenia, niewypałów, strzałów zawiedzionych, zablokowania otworu, instrumentacji otworu, sposobu zabezpieczenia niewypałów, sposobu zabezpieczenia wyrobisk i miejsc zagrożonych; w przypadku braku miejsca w rubryce „uwagi strzałowego” adnotacje powyższe umieszcza się na odwrocie karty dziennika strzałowego, który jest podpisywany po zakończeniu pracy przez osobę wykonującą roboty strzałowe; 6) osoby kontrolujące lub dozorujące roboty strzałowe przez wpisanie uwag, w tym potwierdzenie zgodności ilości pobranych środków strzałowych z zapotrzebowaniem w rubryce „uwagi osób kontrolujących”. 2. Wszelkie adnotacje osób dokonujących kontroli są zaopatrywane datą i godziną przeprowadzenia kontroli oraz własnoręcznym czytelnym podpisem. 3. Po wykorzystaniu dziennika strzałowego przez osobę wykonującą roboty strzałowe kierownik działu techniki strzałowej wydaje nowy dziennik z opisaną stroną tytułową, a wydawca nanosi w nowym dzienniku dane z ostatniej strony karty wykorzystanego dziennika. 4. W ruchomym składzie materiałów wybuchowych, jeżeli przechowywane są środki strzałowe należące tylko do jednego strzałowego, skład ten traktuje się jak naczynie przeznaczone do transportu i przechowywania środków strzałowych, a ich ewidencja jest prowadzona w jego dzienniku strzałowym.  SZCZEGÓŁOWE WYMAGANIA DOTYCZĄCE UŻYWANIA ŚRODKÓW STRZAŁOWYCH I SPRZĘTU STRZAŁOWEGO W ZAKŁADZIE GÓRNICZYM 1. Podziemne zakłady górnicze węgla kamiennego i wyrobiska podziemne zakładów górniczych wydobywających węgiel brunatny. 1.1. Użyte w niniejszej części załącznika symbole oraz pojęcia oznaczają: 1) „MW” – materiał wybuchowy; 2) „ZE” – zapalnik elektryczny; 3) „wyrobisko kamienne” – wyrobisko, w którym w całym przekroju poprzecznym przodka występuje skała płonna (kamień); 4) „wyrobisko kamienno-węglowe” – wyrobisko, w którym powierzchnia węgla w przodku jest mniejsza niż 20% powierzchni poprzecznego przekroju wyrobiska; 5) „wyrobisko węglowo-kamienne i węglowe” – wyrobisko, w którym powierzchnia węgla w przodku jest większa niż 20% powierzchni poprzecznego przekroju wyrobiska; 6) „ładunek MW bez ograniczenia” – ładunek MW, którego wielkość nie jest ograniczona długością lub średnicą otworu strzałowego, pod warunkiem przestrzegania zasad techniki strzałowej oraz określonej przepisami długości przybitki; 7) „ładunek MW wolno przyłożony” – ładunek nakładany lub podkładany, służący do rozsadzania luźnych brył; 8) „zapalnik elektryczny (ZE) dowolny” – dowolny zapalnik elektryczny, który może być stosowany w określonych wyrobiskach podziemnych; 9) „zapalniki metanowe” – zapalniki bezpieczne wobec pyłu węglowego i metanu, które: a) odpalane w mieszaninie metanowo-powietrznej o stężeniu metanu 8,0–9,5% mogą spowodować jej zapalenie z częstością nie większą niż 4%, b) swobodnie zawieszone odpalane w obłoku pyłu węglowego w powietrzu o stężeniu 0,45 kg/m, nie powodują jego zapalenia; 10) „zapalniki węglowe” – zapalniki bezpieczne wobec pyłu węglowego, które swobodnie zawieszone odpalane w obłoku pyłu węglowego w powietrzu o stężeniu 0,45 kg/m, nie powodują jego zapalenia;  11) „zapalnik elektryczny (ZE) metanowy milisekundowy (ms)” – zapalnik elektryczny milisekundowy o zwłoce międzystrzałowej poniżej 100 ms oraz o odpowiednim stopniu opóźnienia (bez stopnia „0”); 12) „materiały wybuchowe” – materiały wybuchowe: a) skalne – o czerwonej barwie otoczki naboju albo dowolnej barwie otoczki naboju, z czerwonym paskiem, b) węglowe – o niebieskiej barwie otoczki naboju, c) metanowe – o barwie otoczki naboju od białej do kremowej, d) metanowe specjalne – o barwie otoczki naboju od białej do kremowej z dwoma czarnymi paskami; 13) „górne wnęki maszyn urabiających w ścianach i ubierkach” – wnęki usytuowane przy chodnikach ścianowych w wylotowych prądach powietrza; 14) „przodki i otwory strzałowe mokre” – przodki i otwory strzałowe zabezpieczone przed wybuchem pyłu węglowego wodą pochodzenia naturalnego lub przez zmywanie wodą w strefie przyprzodkowej. 1.2. Barwa izolacji przewodów elektrycznych zapalników elektrycznych ze względu na stopień bezpieczeństwa wobec: 1) metanu i pyłu węglowego, barwa jednego z przewodów: a) czerwona – dla zapalników elektrycznych skalnych, b) niebieska – dla zapalników elektrycznych węglowych, c) biała – dla zapalników elektrycznych metanowych; 2) prądu elektrycznego, barwa drugiego z przewodów: a) żółta – dla zapalników elektrycznych klasy 0,20 A, b) brązowa – dla zapalników elektrycznych klasy 0,45 A, c) zielona – dla zapalników elektrycznych klasy 2,0 A, d) czarna – dla zapalników elektrycznych klasy 4,0 A. 1.3. Wymogi dla materiałów wybuchowych bezpiecznych wobec pyłu węglowego i metanu. 1.3.1. Materiały wybuchowe bezpieczne wobec pyłu węglowego to materiały, które w trakcie 5 prób inicjowania od dna otworu i 5 prób przy inicjowaniu od wylotu otworu ładunków próbnych: 1) 500 g MW węglowych lub metanowych, 2) 1000 g MW metanowych specjalnych, 3) 1900 g do 2000g MW metanowych specjalnych J-wymiennojonowych  – nie zapalą pyłu węglowego w komorze sztolni doświadczalnej oraz nie pozostawią niezdetonowanych naboi lub ich części. 1.3.2. Materiały wybuchowe bezpieczne wobec metanu to materiały, które w trakcie 10 prób inicjowania ładunków próbnych: 1) MW metanowych w ilości 500 g, dokonywanego od dna otworu w moździerzu z centrycznym otworem, 2) MW metanowych specjalnych w ilości 1000 g, dokonywanego od dna otworu w moździerzu z centrycznym otworem, 3) MW metanowych specjalnych J-wymiennojonowych: a) w ilości 1900 g do 2000g, dokonywanego od dna otworu i od wylotu otworu w moździerzu z centrycznym otworem, b) w ilości 500g, dokonywanego w moździerzu szczelinowym, c) w ilości 1500g, dokonywanego w moździerzu rowkowym, d) w ilości 1500g, zawieszonego swobodnie – nie zapalą mieszaniny metanowo - powietrznej w komorze sztolni doświadczalnej o stężeniu metanu 8,0-9,5% oraz nie pozostawią niezdetonowanych naboi lub ich części. 1.4. Wyrobiska kamienne - pola niemetanowe. Ładunki MW bez ograniczenia ZE metanowe albo ZE węglowe MW metanowe specjalne MW metanowe MW węglowe Lp. Grupa MW Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasa A klasa B MW skalne Ładunki MW bez ograniczenia ZE metanowe albo ZE węglowe Warunki: 1) stosuje się przedwierty o długości nie mniejszej niż 4 m; w przypadku nawiercenia na pokład węgla, stosowanie MW skalnych jest niedozwolone, 2) stanowisko odpalania oraz miejsce schronienia załogi znajduje się w odległości nie mniejszej niż 100 m od przodka (we wnęce, schronie lub za załamaniem).  1.5. Wyrobiska kamienne - pola metanowe. Lp. Grupa MW Pole metanowe kategorii I II III IV Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasy A i B MW metanowe specjalne MW metanowe Ładunki MW bez ograniczenia ZE metanowe albo ZE węglowe Warunki: w przypadku stosowania ZE węglowych maksymalna dopuszczalna zawartość metanu 0,5%, a przy stosowaniu zapalarek elektrycznych z blokadą metanometryczną – 1%. MW węglowe MW skalne Ładunki MW bez ograniczenia ZE metanowe albo ZE węglowe Warunki: 1) maksymalna dopuszczalna zawartość metanu 0,5%, a przy stosowaniu zapalarek elektrycznych z blokadą metanometryczną – 1%, 2) stosuje się przedwierty o długości nie mniejszej niż 4 m; w przypadku nawiercenia na pokład węgla, stosowanie MW skalnych lub węglowych jest niedozwolone, 3) stanowisko odpalania oraz miejsce schronienia załogi znajduje się w odległości nie mniejszej niż 100 m od przodka (we wnęce, schronie lub za załamaniem). 1.6. Wyrobiska kamienno-węglowe - pola niemetanowe. Lp. Ładunki MW bez ograniczenia ZE metanowe albo węglowe Grupa MW Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasa A klasa B MW metanowe specjalne MW metanowe MW węglowe MW skalne Tylko w kamieniu: - ładunki MW bez ograniczenia - ZE dowolne Warunki: 1) otwory strzałowe w przodku mogą być wiercone tylko w kamieniu; równoczesne wykonywanie robót strzałowych w kamieniu (MW skalnymi) i w węglu (w szczególności MW węglowymi lub metanowymi) jest niedozwolone, 2) stanowisko odpalania znajduje się w odległości nie mniejszej niż 100 m od przodka (we wnęce, schronie lub za załamaniem).  1.7. Wyrobiska kamienno-węglowe - pola metanowe. W kamieniu i w węglu: - ładunki MW bez ograniczenia - ZE metanowe Lp. Grupa MW Pole metanowe kategorii I II III IV Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasy A i B MW metanowe specjalne MW metanowe amonowosaletrzane MW metanowe nitroglicerynowe W kamieniu: - ładunki MW bez ograniczenia - ZE metanowe W węglu: - tylko w przodkach i otworach strzałowych mokrych - ładunki MW bez ograniczenia - ZE metanowe MW węglowe MW skalne Tylko w kamieniu: - ładunki MW bez ograniczenia - ZE metanowe albo ZE węglowe Warunki: 1) maksymalna dopuszczalna zawartość metanu 0,5%, a przy stosowaniu zapalarek elektrycznych z blokadą metanometryczną – 1%, 2) stanowisko odpalania znajduje się w odległości nie mniejszej niż 100 m od przodka (we wnęce, schronie lub za załamaniem); 3) otwory strzałowe w przodku mogą być wiercone tylko w kamieniu; równoczesne wykonywanie robót strzałowych w kamieniu (MW skalnymi lub węglowymi) oraz w węglu (MW metanowymi) jest niedozwolone. 1.8. Wyrobiska węglowo-kamienne i węglowe - pola niemetanowe. Lp. Grupa MW Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasa A klasa B Ładunki MW bez ograniczenia ZE metanowe albo ZE węglowe MW metanowe specjalne MW metanowe amonowosaletrzane MW metanowe nitroglicerynowe Tylko w przodkach i otworach strzałowych mokrych: - ładunki MW bez ograniczenia - ZE metanowe albo ZE węglowe MW węglowe Ładunki MW bez ograniczenia ZE węglowe albo ZE metanowe Tylko w ścianach i ubierkach Ładunki MW bez ograniczenia ZE węglowe albo ZE metanowe  1.9. Wyrobiska węglowo-kamienne i węglowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne), z wyjątkiem górnych wnęk maszyn urabiających oraz miejsc zaburzeń geologicznych w ścianach i ubierkach - pola metanowe. Lp. Grupa MW Pole metanowe kategorii I II III IV Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasy A i B MW metanowe specjalne MW metanowe amonowosaletrzane MW metanowe Ładunki MW bez ograniczenia ZE metanowe Tylko w przodkach i otworach strzałowych mokrych: nitroglicerynowe - ładunki MW bez ograniczenia - ZE metanowe 1.10. Górne wnęki maszyn urabiających oraz miejsca zaburzeń geologicznych w ścianach i ubierkach - pola metanowe. Lp. Grupa MW Pole metanowe kategorii I II III IV Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasy A i B MW metanowe specjalne 1000 g MW metanowe 1000 g ZE metanowe ZE metanowe amonowosaletrzane MW metanowe nitroglicerynowe niedozwolone Tylko w kamieniu: - 1000 g - ZE metanowe 1.11. Roboty strzałowe dla wywołania zawału stropu w ścianach i ubierkach oraz w chodnikach - pola niemetanowe. Lp. Grupa MW Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego Klasa A MW metanowe specjalne MW metanowe Warunek: MW węglowe Klasa B Ładunki MW bez ograniczenia ZE metanowe albo ZE węglowe - ładunki MW w otworach o średnicy większej niż 50 mm można ładować i odpalać jednocześnie w nie więcej niż 5 otworach strzałowych  MW skalne Ładunki MW bez ograniczenia. ZE metanowe albo ZE węglowe Warunki: 1) ładunki MW w otworach o średnicy większej niż 50 mm można ładować i odpalać jednocześnie w nie więcej niż 5 otworach strzałowych, 2) MW skalne mogą być stosowane wyłącznie w kamieniu. 1.12. Roboty strzałowe dla wywołania zawału stropu w ścianach i ubierkach oraz w chodnikach - pola metanowe. MW metanowe specjalne MW metanowe Lp. Grupa MW Pole metanowe kategorii I II III IV Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasy A i B Ładunki MW bez ograniczenia ZE metanowe natychmiastowe albo ZE metanowe milisekundowe jednego stopnia opóźnienia Warunek: - ładunki MW w otworach o średnicy większej niż 50 mm można ładować i odpalać jednocześnie najwyżej w 5 otworach strzałowych MW węglowe MW skalne Ładunki MW bez ograniczenia ZE metanowe natychmiastowe albo ZE metanowe milisekundowe jednego stopnia opóźnienia Warunki: 1) maksymalna dopuszczalna zawartość metanu 0,5%, a przy stosowaniu zapalarek elektrycznych z blokadą metanometryczną – 1%; 2) dozwolone jest ładowanie i odpalanie jednocześnie nie więcej niż 5 otworów; 3) na czas wykonywania robót strzałowych załogę wycofuje się ze ściany lub ubierki; 4) MW skalne i węglowe mogą być stosowane wyłącznie w kamieniu. 1.13. Rozsadzanie luźnych brył ładunkami materiałów wybuchowych wolno przyłożonymi - pola niemetanowe. MW metanowe specjalne MW metanowe Lp. Grupa MW Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego Klasa A Klasa B 500 g ZE metanowe natychmiastowe albo ZE metanowe lub węglowe milisekundowe jednego stopnia opóźnienia Warunki: 1) dozwolone jest odpalanie nie więcej niż 3 ładunków w jednej serii; 2) stanowisko odpalania oraz miejsce schronienia załogi znajduje się w odległości nie mniejszej niż 100 m od miejsca robót strzałowych (we wnęce, schronie lub za załamaniem); 3) zezwolenie kierownika ruchu.  1.14. Rozsadzanie luźnych brył ładunkami materiałów wybuchowych wolno przyłożonymi - pola metanowe. Lp. Grupa MW Pole metanowe kategorii I II III IV Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasy A i B MW metanowe specjalne MW metanowe Wykonywanie robót strzałowych ładunkami MW wolno przyłożonymi w polu III i IV kategorii zagrożenia metanowego jest niedozwolone. 300 g ZE metanowe natychmiastowe albo ZE metanowe milisekundowe jednego stopnia opóźnienia Warunki: 1) maksymalna dopuszczalna zawartość metanu 0,5%; 2) dozwolone jest odpalanie nie więcej niż 3 ładunków w jednej serii; 3) stanowisko odpalania oraz miejsce schronienia załogi znajduje się w odległości nie mniejszej niż 100 m od miejsca robót strzałowych (we wnęce, schronie lub za załamaniem); 4) zezwolenie kierownika ruchu. 1.15. Rozsadzanie luźnych brył ładunkami materiałów wybuchowych w otworach strzałowych - pola niemetanowe. Lp. Grupa MW Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego Klasa A Klasa B MW metanowe specjalne MW metanowe 300 g ZE metanowe natychmiastowe albo ZE milisekundowe jednego stopnia opóźnienia Warunki: 1) odległość MW w otworze od odsłoniętej płaszczyzny bryły jest nie mniejsza niż 0,3 m; 2) stanowisko odpalania oraz miejsce schronienia załogi znajduje się w odległości nie mniejszej niż 100 m od miejsca robót strzałowych (we wnęce, schronie lub za załamaniem). MW węglowe MW skalne Wyłącznie w wyrobiskach kamiennych i kamienno-węglowych - 300 g - ZE metanowe natychmiastowe albo milisekundowe jednego stopnia opóźnienia Warunki: 1) odległość MW w otworze od odsłoniętej płaszczyzny bryły jest nie mniejsza niż 0,3 m, 2) stanowisko odpalania oraz miejsce schronienia załogi znajduje się w odległości nie mniejszej niż 100 m od miejsca robót strzałowych (we wnęce, schronie lub za załamaniem), 3) zezwolenie kierownika działu górniczego. Rozsadzanie brył węgla MW skalnymi jest niedozwolone.  1.16. Rozsadzanie luźnych brył ładunkami materiałów wybuchowych w otworach strzałowych - pola metanowe. 300 g 300 g 300 g Lp. Grupa MW Pole metanowe kategorii I II III IV Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasy A i B Wyłącznie do rozsadzania luźnych brył kamienia 150 g 150 g niedozwolone MW metanowe specjalne MW metanowe amonowosaletrzane MW metanowe nitroglicerynowe ZE metanowe natychmiastowe albo milisekundowe jednego stopnia opóźnienia Warunki: 1) maksymalna dopuszczalna zawartość metanu 0,5%, a przy zastosowaniu zapalarek elektrycznych z blokadą metanometryczną – 1; 2) odległość MW w otworze od odsłoniętej płaszczyzny bryły jest nie mniejsza niż 0,3 m; 3) stanowisko odpalania oraz miejsce schronienia załogi znajduje się w odległości nie mniejszej niż 100 m od miejsca robót strzałowych (we wnęce, schronie lub za załamaniem); 4) zezwolenie kierownika działu górniczego. 1.17. Roboty strzałowe wstrząsowe (zruszająco-odprężające) w caliźnie pokładów tąpiących, wyrobiska kamienno-węglowe, węglowo-kamienne i węglowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne) - pola niemetanowe. Lp. Grupa MW Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasa A klasa B MW metanowe specjalne Ładunek MW zajmuje nie więcej niż dwie trzecie długości otworu. ZE węglowe albo ZE metanowe Lont detonujący węglowy albo lont detonujący metanowy MW metanowe amonowosaletrzan e Ładunek MW zajmuje nie więcej niż połowę długości otworu. ZE węglowe albo ZE metanowe Lont detonujący węglowy albo lont detonujący metanowy MW metanowe nitroglicerynowe Tylko w przodkach mokrych Ładunek MW zajmuje nie więcej niż połowę długości otworu. ZE węglowe albo ZE metanowe Lont detonujący węglowy albo lont detonujący metanowy MW węglowe Ładunek MW zajmuje nie więcej niż połowę długości otworu ZE węglowe albo ZE metanowe Lont detonujący węglowy albo lont detonujący metanowy Tylko w wyrobiskach z wentylacją opływową. Ładunek MW zajmuje nie więcej niż połowę długości otworu ZE węglowe albo ZE metanowe Lont detonujący węglowy albo lont detonujący metanowy  Warunki: 1) ładunki MW w otworach strzałowych ładowanych ręcznie inicjuje się od dna lub wylotu otworów z użyciem 2 ZE; 2) ładunki MW w otworach strzałowych wprowadzane do otworów pneumatycznie inicjuje się od wylotu otworów; 3) otwory wstrząsowe odpalane, niezależnie od otworów urabiających, inicjuje się ZE natychmiastowymi albo ZE zwłocznymi milisekundowymi jednego stopnia zwłoki; 4) otwory wstrząsowe odpalane równocześnie z otworami urabiającymi, inicjuje się w następujący sposób: a) ładunki MW w obu rodzajach otworów strzałowych inicjuje się ZE natychmiastowymi albo ZE milisekundowymi jednego stopnia zwłoki, b) ładunki MW w otworach wstrząsowych inicjuje się ZE milisekundowymi o zwłoce o jeden lub dwa stopnie wyższej od ostatniego numeru zwłoki otworów urabiających; 5) dozwolone jest równoczesne odpalanie otworów wstrząsowych i urabiających, jeżeli odległość pomiędzy ładunkami MW w otworach wstrząsowych a ładunkami MW w otworach urabiających jest nie mniejsza niż 1 m; 6) odpalanie otworów poprzedza się pomiarem oporu obwodu strzałowego ze stanowiska odpalania; 7) miejsce odpalania otworów strzałowych, przebywania załogi oraz posterunków zabezpieczających dojście do miejsca robót strzałowych ustala kopalniany zespół do spraw tąpań z udziałem kierownika działu wentylacji. 1.18. Roboty strzałowe wstrząsowe (zruszająco-odprężające) w caliźnie pokładów tąpiących, wyrobiska kamienno-węglowe, węglowo-kamienne i węglowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne) - pola metanowe. Lp. Grupa MW Pole metanowe kategorii I II III IV Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasy A i B MW metanowe specjalne Ładunek MW zajmuje nie więcej niż dwie trzecie długości otworu ZE metanowe Lont detonujący metanowy MW metanowe amonowosale- trzane Ładunek MW zajmuje nie więcej niż połowę długości otworu ZE metanowe Lont detonujący metanowy MW metanowe nitrogliceryno we Tylko w przodkach mokrych Ładunek MW zajmuje nie więcej niż połowę długości otworu ZE metanowe Lont detonujący metanowy  Warunki: 1) ładunki MW w otworach strzałowych ładowanych ręcznie inicjuje się od dna lub wylotu otworów z użyciem 2 ZE; 2) ładunki MW w otworach strzałowych wprowadzane do otworów pneumatycznie inicjuje się od wylotu otworów; 3) otwory wstrząsowe odpalane, niezależnie od otworów urabiających, inicjuje się ZE natychmiastowymi lub zwłocznymi milisekundowymi jednego stopnia zwłoki; 4) otwory wstrząsowe odpalane równocześnie z otworami urabiającymi inicjuje się w następujący sposób: a) ładunki MW w obu rodzajach otworów strzałowych inicjuje się ZE natychmiastowymi albo ZE milisekundowymi jednego stopnia zwłoki, b) ładunki MW w otworach wstrząsowych inicjuje się ZE milisekundowymi o zwłoce o jeden lub dwa stopnie wyższej od ostatniego numeru zwłoki otworów urabiających; 5) dozwolone jest równoczesne odpalanie otworów wstrząsowych i urabiających, jeżeli odległość pomiędzy ładunkami MW w otworach wstrząsowych a ładunkami MW w otworach urabiających jest nie mniejsza niż 1 m; 6) odpalanie otworów poprzedza się pomiarem oporu obwodu strzałowego ze stanowiska odpalania; 7) miejsce odpalania otworów strzałowych, przebywania załogi oraz posterunków zabezpieczających dojście do miejsca robót strzałowych ustala kopalniany zespół do spraw tąpań z udziałem kierownika działu wentylacji. 1.19. Roboty strzałowe torpedujące w skałach otaczających pokłady węglowe. Wyrobiska kamienne, kamienno-węglowe oraz węglowo-kamienne i węglowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne) - pola niemetanowe. Lp. Grupa MW Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasa A klasa B Ładunek MW zajmuje nie więcej niż dwie trzecie długości otworu ZE węglowe albo ZE metanowe Lont detonujący węglowy albo lont detonujący metanowy MW metanowe specjalne MW metanowe amonowosaletrzane MW metanowe Nitroglicerynowe Ładunek MW zajmuje nie więcej niż połowę długości otworu ZE węglowe albo ZE metanowe Lont detonujący węglowy albo lont detonujący metanowy  MW węglowe MW skalne Warunki: 1) ładunki MW w długich otworach strzałowych inicjuje się od wylotu lub dna otworów z użyciem 2 ZE; 2) zapalniki zbrojące ładunek długiego otworu łączy się w obwód strzałowy szeregowo; 3) długość przybitki zamykającej wylot otworu strzałowego wynosi nie mniej niż 75 cm; w przypadku otworów strzałowych o nachyleniu większym niż 20° przy stosowaniu przybitki piaskowej używa się przybitki z gliny lub z gliny z piaskiem na długości nie mniejszej niż 30 cm od wylotu otworu; 4) w otworach, które przecinają pokład lub warstwę węgla, odległość końca kolumny ładunku MW skalnego lub MW węglowego od pokładu lub warstwy węgla, licząc wzdłuż osi otworu, jest nie mniejsza niż 4 m; jeżeli nie jest możliwe spełnienie takiego warunku, ładunek sporządza się z MW metanowych lub MW metanowych specjalnych; 5) odpalanie otworów strzałowych poprzedza się pomiarem oporu obwodu strzałowego ze stanowiska odpalania; 6) miejsce odpalania otworów strzałowych, przebywania załogi oraz posterunków zabezpieczających dojście do miejsca robót strzałowych ustala kopalniany zespół do spraw tąpań z udziałem kierownika działu wentylacji; 7) w wyrobiskach górniczych, gdzie występuje pył węglowy, przed wykonaniem robót strzałowych usuwa się pył węglowy w promieniu 10 m od otworów strzałowych przez zmywanie wodą; 8) w rejonie wykonywania robót strzałowych technik pyłowy dokonuje kontroli zabezpieczeń przed wybuchem pyłu węglowego; w przypadku bieżącego wykonywania robót strzałowych, kontrole takie wykonuje się nie rzadziej niż 2 razy w tygodniu.  1.20. Roboty strzałowe torpedujące w skałach otaczających pokłady węglowe. Wyrobiska kamienne, kamienno-węglowe oraz węglowo-kamienne i węglowe (wyrobiska korytarzowe i eksploatacyjne) - pola metanowe Ładunek MW zajmuje nie więcej niż dwie trzecie długości otworu ZE natychmiastowe metanowe Lp. Grupa MW Pole metanowe kategorii I II III IV Zagrożenie wybuchem pyłu węglowego klasy A i B Lont detonujący metanowy MW metanowe specjalne MW metanowe amonowosale- trzane Ładunek MW zajmuje nie więcej niż połowę długości otworu ZE natychmiastowe metanowe Lont detonujący metanowy MW metanowe nitroglicerynowe MW węglowe MW skalne  Warunki: 1) przy używaniu MW węglowych i skalnych maksymalna dopuszczalna zawartość metanu 0,5%, a przy zastosowaniu zapalarek elektrycznych z blokadą metanometryczną 1%; 2) ładunki MW w długich otworach strzałowych inicjuje się od wylotu lub dna otworów z użyciem 2 ZE; 3) zapalniki zbrojące ładunek długiego otworu strzałowego łączy się w obwód strzałowy szeregowo; 4) długość przybitki zamykającej wylot otworu strzałowego wynosi nie mniej niż 75 cm; w przypadku otworów strzałowych o nachyleniu większym niż 20° przy stosowaniu przybitki piaskowej stosuje się przybitkę z gliny lub gliny z piaskiem na długości nie mniejszej niż 30 cm od wylotu otworu; 5) w otworach, które przecinają pokład lub warstwę węgla, odległość końca kolumny ładunku MW skalnego lub MW węglowego od pokładu lub warstwy węgla, licząc wzdłuż osi otworu, jest nie mniejsza niż 4 m; jeżeli nie jest możliwe spełnienie tego warunku, ładunek sporządza się z MW metanowych lub MW metanowych specjalnych; 6) odpalanie otworów strzałowych jest poprzedzone pomiarem oporu obwodu strzałowego ze stanowiska odpalania; 7) miejsce odpalania otworów strzałowych, przebywania załogi oraz posterunków zabezpieczających dojście do miejsca robót strzałowych ustala kopalniany zespół do spraw tąpań z udziałem kierownika działu wentylacji; 8) w wyrobiskach górniczych, gdzie występuje pył węglowy, przed wykonaniem robót strzałowych usuwa się pył węglowy w promieniu 10 m od otworów strzałowych przez zmywanie wodą; 9) w rejonie wykonywania robót strzałowych technik pyłowy dokonuje kontroli zabezpieczeń przed wybuchem pyłu węglowego; w przypadku bieżącego wykonywania robót strzałowych, kontrole takie wykonuje się nie rzadziej niż 2 razy w tygodniu. 1.21. Roboty strzałowe w węglowych łatach przystropowych w ścianach i ubierkach. Warunki używania materiałów wybuchowych i zapalników elektrycznych jak w wyrobiskach węglowo-kamiennych i węglowych, z tym że:  1) wykonywanie robót strzałowych w szczelinowatych i spękanych łatach jest niedozwolone; 2) zabiór otworów strzałowych powinien wynosić nie mniej niż 20 cm (od odsłoniętej płaszczyzny). 1.22. Przybierki stropu i spągu oraz wykonywanie ścieków i kanałów w wyrobiskach korytarzowych. Warunki używania materiałów wybuchowych i zapalników elektrycznych jak w wyrobiskach węglowo-kamiennych i węglowych. 1.23. Szyby, szybiki i nadsięwłomy. Warunki używania materiałów wybuchowych i zapalników elektrycznych jak w wyrobiskach kamiennych pkt 1.4 i 1.5, kamienno-węglowych pkt 1.6 i 1.7, oraz węglowo-kamiennych i węglowych pkt 1.8 i 1.9. 2. Podziemne zakłady górnicze wydobywające sól, rudy metali, surowce mineralne i chemiczne. 2.1. Użyte w niniejszej części załącznika symbole oraz pojęcia oznaczają: 1) „MW” – materiał wybuchowy; 2) „ZE” – zapalnik elektryczny; 3) „ZN” – zapalnik nieelektryczny; 4) „ładunek MW bez ograniczenia” – ładunek MW, którego wielkość nie jest ograniczona długością lub średnicą otworu strzałowego, pod warunkiem przestrzegania zasad techniki strzałowej oraz określonej przepisami długości przybitki; 5) „zapalnik dowolny” – dowolny zapalnik elektryczny lub nieelektryczny, który może być używany w podziemnych zakładach górniczych; 6) „materiały wybuchowe i zapalniki” – materiały wybuchowe metanowe specjalne, metanowe, węglowe, skalne i zapalniki. 2.2. W przypadku zastosowania w podziemnych zakładach górniczych materiałów wybuchowych typu saletrol, kierownik ruchu zatwierdza warunki jego sporządzania i używania, określone przez rzeczoznawcę w jego opinii. Sporządzanie saletrolu dozwolone jest wyłącznie poprzez wymieszanie składników w urządzeniu dopuszczonym do stosowania w zakładach górniczych na podstawie art. 113 ustawy.  2.3. Roboty strzałowe w złożu i w skałach płonnych. Lp. Grupa MW Pole niemetanowe MW metanowe Ładunki MW specjalne Bez ograniczenia MW metanowe zapalniki MW węglowe dowolne MW skalne Pola metanowe kategorii I II Ładunki MW bez ograniczenia Zapalniki metanowe Ładunki MW bez ograniczenia Wyłącznie przy centralnym Zapalniki metanowe albo ZE odpalaniu ładunków MW. węglowe Ładunki MW bez ograniczenia Warunki: Zapalniki metanowe albo ZE – maksymalna dopuszczalna węglowe zawartość metanu 0,5%, Warunek: – stanowisko strzałowe w – maksymalna dopuszczalna odległości nie mniejszej niż 100 m zawartość metanu 0,5%, a przy od przodka, lecz nie w linii stosowaniu zabezpieczenia prostej (we wnęce, schronie lub metanometrycznego 1,0%. za załamaniem). 2.4. Roboty strzałowe ładunkami wolno przyłożonymi oraz ładunkami w otworach strzałowych Lp. Grupa MW Pole niemetanowe MW metanowe 500 g specjalne zapalniki MW metanowe dowolne MW węglowe MW skalne Pola metanowe kategorii I II 500 g Wyłącznie przy Zapalniki metanowe centralnym strzelaniu 500 g Zapalniki metanowe niedozwolone niedozwolone 2.5. Roboty strzałowe w wyrobiskach zagrożonych wyrzutami gazów i skał. Lp. Grupa MW Pola zagrożone wyrzutami gazów i skał – kategorii I MW metanowe II III Ładunki MW bez ograniczenia specjalne Wyłącznie przy centralnym Zapalniki metanowe MW metanowe odpalaniu ładunków MW Ładunki MW bez ograniczenia Zapalniki metanowe  MW skalne Wyłącznie przy centralnym odpalaniu ładunków MW Ładunki MW bez ograniczenia Zapalniki metanowe albo ZE węglowe Warunek: – maksymalna dopuszczalna zawartość metanu 0,5%, a przy stosowaniu zabezpieczenia metanometrycznego – 1,0%. Wyłącznie przy centralnym strzelaniu z powierzchni. Ładunki MW bez ograniczenia. Zapalniki metanowe. Warunki: 1) maksymalna dopuszczalna zawartość metanu 0,5%, a przy stosowaniu zabezpieczenia metanometrycznego – 1,0%; 2) odpalenie ładunków materiałów wybuchowych odbywa się po wyjeździe wszystkich pracowników na powierzchnię lub gdy przebywają w wyznaczonych strefach na podszybiach szybów zjazdowych. 3. Odkrywkowe zakłady górnicze. 3.1. Użyte w niniejszej części załącznika symbole oraz pojęcia oznaczają: 1) „MW” – materiał wybuchowy; 2) „ZE” – zapalnik elektryczny; 3) „ZN” – zapalnik nieelektryczny; 4) „ładunek MW bez ograniczenia” – ładunek MW, którego wielkość nie jest ograniczona długością lub średnicą otworu strzałowego, pod warunkiem przestrzegania zasad techniki strzałowej oraz określonej przepisami długości przybitki; 5) „zapalnik dowolny” – dowolny zapalnik elektryczny, elektroniczny lub nieelektryczny, który może być używany w odkrywkowych zakładach górniczych; 6) „materiały wybuchowe i zapalniki” – materiały wybuchowe metanowe specjalne, metanowe, węglowe, skalne i zapalniki. 3.2. W przypadku zastosowania w odkrywkowym zakładzie górniczym materiałów wybuchowych typu saletrol, kierownik ruchu zatwierdza warunki jego sporządzania i używania, określone przez rzeczoznawcę w jego opinii. Sporządzanie saletrolu dozwolone jest wyłącznie poprzez wymieszanie składników w urządzeniu dopuszczonym do stosowania w zakładach górniczych na podstawie art. 113 ust. 2 ustawy.  3.3. Zakłady górnicze wydobywające węgiel brunatny. 3.3.1. Roboty strzałowe w złożu węgla brunatnego. Lp. Grupa MW MW metanowe specjalne MW metanowe MW węglowe Dozwolony ładunek MW w otworze i dozwolone rodzaje ZE Ładunki MW bez ograniczenia ZE metanowe i węglowe 3.3.2. Roboty strzałowe w nadkładzie. Lp. Grupa MW MW metanowe specjalne MW metanowe MW węglowe MW skalne Pobudzacze heksogenowo– trotylowe Pobudzacze heksogenowo– glinowe Pobudzacze trotylowe Ładunki MW w rurach plastikowych o masie ok. 220 g oraz średnicy ok. 20 mm Inne pobudzacze Dozwolony ładunek MW w otworze Uwagi i dozwolone rodzaje zapalników Ładunki MW bez ograniczenia Zapalniki dowolne Nie więcej niż dwa pobudzacze w Do robót strzałowych jednym otworze. Zapalniki rozszczepkowych oraz pobudzania natychmiastowe lub zwłoczne małowrażliwych MW górniczych. jednego stopnia opóźnienia. Pojedynczo lub w zestawach Do robót strzałowych połączonych na styk i rozszczepkowych oraz pobudzania zabezpieczonych przed możliwością małowrażliwych MW, w tym rozdzielenia się. Zapalniki dowolne. prochów nitrocelulozowych. Ładunek bez ograniczeń. Zapalniki Do robót strzałowych natychmiastowe lub zwłoczne, a rozszczepkowych, przy robotach strzałowych a pobudzacze T-44 i większe - rozszczepkowych natychmiastowe również do pobudzania lub zwłoczne jednego stopnia małowrażliwych górniczych MW. opóźnienia. Ładunki MW bez ograniczenia. Do urabiania skał blocznych. Zapalniki dowolne. Zgodnie z warunkami ustalonymi w procedurach: oceny zgodności i nadania numeru identyfikacyjnego. 3.3.3. Roboty strzałowe specjalistyczne w zakładach górniczych wydobywających węgiel brunatny. Przy wykonywaniu robót strzałowych specjalistycznych używa się przeznaczonych do tego celu środków strzałowych, które mogą być używane w tych zakładach górniczych. Powyższe roboty strzałowe należy wykonywać zgodnie z obowiązującą w zakładach górniczych szczegółową instrukcją, pozytywnie zaopiniowaną przez rzeczoznawcę. 3.4. Zakłady górnicze wydobywające rudy metali, surowce skalne, mineralne i chemiczne.  3.4.1. Roboty strzałowe w zakładach górniczych wydobywających rudy metali, surowce skalne, mineralne i chemiczne. Lp. Grupa MW MW metanowe specjalne MW metanowe MW węglowe MW skalne Pobudzacze heksogenowo – trotylowe Pobudzacze heksogenowo – glinowe Pobudzacze trotylowe Ładunki MW w rurach plastikowych o masie ok. 220 g oraz średnicy ok. 20 mm Modułowe ładunki trotylowe kolumnowe w obudowie polwinitowej utworzone z pobudzaczy trotylowych T-15 w kolumnie o średnicy 32 mm lub 38 mm Inne rodzaje pobudzaczy Dozwolony ładunek MW w Uwagi otworze i dozwolone rodzaje zapalników Ładunki MW bez ograniczenia. Zapalniki dowolne. Nie więcej niż dwa pobudzacze Do robót strzałowych w jednym otworze. Zapalniki rozszczepkowych oraz natychmiastowe lub zwłoczne pobudzania małowrażliwych jednego stopnia opóźnienia. MW górniczych. Pojedynczo lub w zestawach Do robót strzałowych połączonych na styk i rozszczepkowych oraz zabezpieczonych przed pobudzania małowrażliwych możliwością rozdzielenia się. MW, Zapalniki dowolne. w tym prochów nitrocelulozowych. Ładunek bez ograniczeń. Do robót strzałowych Zapalniki natychmiastowe lub rozszczepkowych, zwłoczne, a pobudzacze T-44 i większe - a przy robotach strzałowych również do pobudzania rozszczepkowych małowrażliwych górniczych MW. natychmiastowe lub zwłoczne jednego stopnia opóźnienia. Ładunek bez ograniczeń. Do urabiania skał blocznych Zapalniki dowolne. Tylko w skałach zwięzłych Ładunek bez ograniczeń. do odstrzeliwania ław na bloki. Zapalniki dowolne. Zgodnie z warunkami ustalonymi w procedurach: oceny zgodności i nadania numeru identyfikacyjnego. 3.4.2. Roboty strzałowe specjalistyczne w zakładach górniczych wydobywających rudy metali, surowce skalne, mineralne i chemiczne. Przy wykonywaniu robót strzałowych specjalistycznych używa się przeznaczonych do tego celu środków strzałowych, które mogą być używane w tych zakładach górniczych. Powyższe roboty strzałowe należy wykonywać zgodnie z obowiązującą w zakładach górniczych szczegółową instrukcją, pozytywnie zaopiniowaną przez rzeczoznawcę.  4. Zakłady górnicze wydobywające kopaliny otworami wiertniczymi oraz zakłady wykonujące roboty geologiczne. W trakcie wykonywania robót strzałowych używa się środków strzałowych, które mogą być używane w wymienionych zakładach górniczych oraz zakładach. Wykonywanie robót strzałowych specjalistycznych powinno odbywać się zgodnie z obowiązującą w zakładach górniczych oraz zakładach szczegółową instrukcją pozytywnie zaopiniowaną przez rzeczoznawcę. 5. Szczegółowe zasady używania lontów prochowych i lontów detonujących w zakładach górniczych. 5.1. Warunki i zakres używania lontów prochowych i lontów detonujących w zakładach górniczych ustalone są w procedurach: oceny zgodności i nadania numeru identyfikacyjnego. 5.2. Wykonywanie robót strzałowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających węgiel kamienny z użyciem lontów detonujących odbywa się w następujący sposób: 1) zapalnik przymocowuje się do lontu detonującego w taki sposób, aby dno skierowane było w stronę linii lontu; niedozwolone jest inicjowanie lontu materiałem wybuchowym; 2) średnicę otworu dla ładunku z lontem detonującym dobiera się w taki sposób, aby możliwe było swobodne wprowadzenie do niego ładunku danej konstrukcji; 3) przed odpaleniem ładunków materiałów wybuchowych, inicjowanych za pomocą lontu detonującego opór obwodu strzałowego kontroluje się omomierzem strzałowym; 4) końcówki lontu zabezpiecza się przez owinięcie taśmą izolacyjną; 5) w przypadku pneumatycznego ładowania środków strzałowych do otworów strzałowych postępuje się zgodnie z instrukcją, która uwzględnia sposób wprowadzania lontu detonującego do otworów strzałowych; 6) roboty strzałowe z użyciem lontów detonujących prowadzi się pod stałym nadzorem przeszkolonej, imiennie wyznaczonej przez kierownika ruchu osoby dozoru ruchu górniczego; 7) osoba nadzorująca roboty strzałowe z użyciem lontów detonujących potwierdza w dzienniku strzałowym podpisem, że roboty prowadzono zgodnie z obowiązującą dokumentacją strzałową;  8) ładunki materiałów wybuchowych w otworach strzałowych można uzbrajać linią lontu ciągłą oraz złączoną z dwóch lub więcej odcinków; dwa odcinki lontu można połączyć przez założenie ich końcówek na długości nie mniej niż 0,2 m, owinięcie taśmą izolacyjną lub zastosować odpowiednie łączniki; 9) przekazywanie lontu detonującego osobom wykonującym roboty strzałowe jest dozwolone wyłącznie w wyjątkowych przypadkach, za zgodą kierownika działu techniki strzałowej; 10) pomiar długości wydawanego i zwracanego do składu MW lontu detonującego wykonuje się w składzie materiałów wybuchowych, w miejscu segregacji zapalników elektrycznych lub w innym miejscu wyznaczonym do tego celu przez kierownika działu techniki strzałowej. 5.3. Wykonywanie robót strzałowych w podziemnych zakładach górniczych wydobywających kopaliny inne niż węgiel kamienny z użyciem lontów detonujących odbywa się w sposób określony przez kierownika ruchu, w formie pisemnej. 6. Inne rodzaje strzelań, niewymienione w pkt 1-5, wykonuje się w oparciu o dokumentację strzałową pozytywnie zaopiniowaną przez rzeczoznawcę i zatwierdzoną przez kierownika ruchu.  WYZNACZANIE STREFY ZAGROŻENIA WOKÓŁ MIEJSCA WYKONYWANIA ROBÓT STRZAŁOWYCH W ODKRYWKOWYCH ZAKŁADACH GÓRNICZYCH, ZAKŁADACH GÓRNICZYCH WYDOBYWAJĄCYCH KOPALINY OTWORAMI WIERTNICZYMI 1. Zasięg strefy zagrożenia powietrzną falą uderzeniową oblicza się orientacyjnie dla ładunków materiałów wybuchowych umieszczonych w otworach strzałowych, według wzoru: 3 Q r kp p = gdzie poszczególne symbole oznaczają: r - zasięg strefy zagrożenia, wyrażony w metrach, k - współczynnik o wartości określonej w tabeli 1, Q - całkowitą masę ładunku materiałów wybuchowych odpalanego w serii, wyrażoną w kg. 2. Rzeczoznawca ustala w swojej opinii: 1) zasięg strefy zagrożenia powietrzną falą uderzeniową w przypadku, gdy ładunki materiału wybuchowego inicjowane są lontem detonującym poza otworem strzałowym; 2) rzeczywisty zasięg strefy zagrożenia powietrzną falą uderzeniową. 3. Zasięg strefy zagrożenia rozrzutem odłamków skalnych ustala się w zależności od stosowanej metody wykonywania robót strzałowych, typu wyrobiska górniczego, sytuacji terenowej i rodzaju urabianej skały. 4. Minimalny bezpieczny zasięg strefy zagrożenia rozrzutem odłamków skalnych w zależności od metody wykonywania robót strzałowych określają tabele 2–4. Zasięg stref określony w tabelach 2–4 może być zmniejszony lub zwiększony na podstawie opinii rzeczoznawcy. 5. W przypadku stosowania w zakładzie górniczym różnych metod wykonywania robót strzałowych, zasięg strefy zagrożenia rozrzutem odłamków skalnych ustala się oddzielnie dla każdej metody. 6. Zasięg strefy zagrożenia drganiami parasejsmicznymi górotworu oblicza się orientacyjnie.  6.1. Przy strzelaniu w otworach pionowych, przy dwóch płaszczyznach odsłonięcia calizny: φ Q r = gdzie poszczególne symbole oznaczają: r - zasięg strefy zagrożenia drganiami parasejsmicznymi górotworu, wyrażony w metrach, Q - maksymalny ładunek materiału wybuchowego przypadający na stopień opóźnienia przy stosowaniu zapalników milisekundowych lub ładunek całkowity materiału wybuchowego, który odpalany jest natychmiastowo, wyrażony w kg, φ - współczynnik zależny od prędkości fali podłużnej (c) w podłożu chronionego obiektu, który wynosi: - przy c < 2000 m/s φ = 0,019 - 0,015 - przy c = 2000 - 3000 m/s φ = 0,025 - 0,020 - przy c > 3000 m/s φ = 0,030 - 0,026 6.2. Dla robót strzałowych wykonywanych z jedną powierzchnią odsłonięcia, a także przy robotach strzałowych wykonywanych w otworach poziomych albo w progach przyspągowych, zasięg strefy zagrożenia drganiami parasejsmicznymi górotworu, obliczony według wzoru określonego w pkt 6.1, zwiększa się 1,5 razy. 6.3. W przypadku, gdy seria ładunków materiału wybuchowego odpalana jest przy użyciu zapalników milisekundowych, promień strefy szkodliwych drgań parasejsmicznych górotworu, obliczony według wzoru określonego w pkt 6.1, zwiększa się 1,5 razy. 7. Rzeczoznawca określa rzeczywisty zasięg strefy zagrożenia drganiami parasejsmicznymi górotworu. 8. Zasięg strefy zagrożenia obiektów drganiami parasejsmicznymi wzbudzanymi podczas strzelania w otworach wiertniczych do celów geofizycznych, określa tabela 5.  Tabela 1 Wartości współczynnika k do obliczania strefy zagrożenia powietrzną falą uderzeniową Stopień bezpieczeństwa Możliwe uszkodzenia Zupełny brak uszkodzeń Przypadkowe uszkodzenie oszklenia Całkowite uszkodzenie oszklenia, uszkodzenie ram okiennych, tynków i lekkich ścianek działowych Uszkodzenie wewnętrznych ścianek działowych, wyrwanie drzwi, zniszczenie baraków, szop Uszkodzenie słabszych budowli, niektórych maszyn, linii energetycznych Wskaźnik działania n oblicza się według wzoru: R n = z gdzie poszczególne symbole oznaczają: R - Sposób umieszczenia ładunku materiału wybuchowego przy wskaźniku na działania powierzchni n=1 n<1 Współczynnik k 40-60 12-15 9-11 25-35 9-11 6-7 7-15 5-7 4-5 4-5 2,5-3 2-2,5 2-3 1,5 promień podstawy stożka działania, wyrażony w metrach, z - zabiór otworów strzałowych, wyrażony w metrach. Stożek wyrzutu jest: - normalny, gdy n = 1, - zmniejszony, gdy n < 1, - zwiększony, gdy n > 1. W przypadku, gdy wskaźnik działania jest zwiększony (n>1), wartość współczynnika k przyjmuje się jak dla ładunku materiału wybuchowego umieszczonego na powierzchni.  Tabela 2 Zasięg strefy zagrożenia rozrzutem odłamków skalnych Metoda wykonywania robót strzałowych Strzelanie ładunkami w otworach krótkich i z poszerzonym dnem: pionowych - poziomych i nachylonych Strzelanie ładunkami w otworach krótkich i z poszerzonym dnem w progach przyspągowych Strzelanie w celu poszerzania dna otworów krótkich i długich Strzelanie ładunkami w długich otworach: pionowymi poziomymi i nachylonymi - Roboty strzałowe rozszczepkowe: ładunkami nakładanymi ładunkami podkładanymi ładunkami w otworach z przybitką lontem detonującym z przybitką wodną ładunkami w otworach bez przybitki Strzelanie komorowe i chodnikowe Strzelanie na wyrzut i zrzut, kawernami, szczelinowe, zestrzeliwanie nawisów skalnych Zasięg strefy zagrożenia rozrzutem odłamków skalnych w metrach wokół w kierunku prostopadłym miejsca do ściany w miejscu robót robót strzałowych strzałowych do poza wyrobiska wyrobisko górniczego górnicze - - ̄ ̄ − − ̄ ̄ − − − − − − − − − − − − − − Otwory strzałowe klasyfikuje się w zależności od: długości, nachylenia i przekroju poprzecznego. Ze względu na długość otwory strzałowe dzielą się na: - krótkie (długość mierzona od wylotu do dna otworu wynosi do 6 m), - długie (długość mierzona od wylotu do dna otworu wynosi więcej niż 6 m). Ze względu na nachylenie otwory strzałowe dzielą się na: - pionowe (otwory pionowe i odchylone od pionu do 20), - poziome (otwory poziome i odchylone od poziomu do 20), - nachylone (otwory o kącie odchylenia od pionu większym niż 20 i mniejszym niż 70).  Tabela 3 Zasięg strefy zagrożenia rozrzutem odłamków skalnych przy wykonywaniu robót strzałowych do celów geofizycznych Roboty strzałowe w powietrzu Roboty strzałowe na powierzchni ziemi Roboty strzałowe w zbiornikach wodnych Masa ładunku w kg Roboty strzałowe w rowach i zagłębieniach terenowych Zasięg strefy w m do 5 <5 do 10 < 10 do 30 < 30 do 50 < 50 do 70 < 70 do 100 Tabela 4 Zasięg strefy zagrożenia rozrzutem odłamków skalnych przy wykonywaniu robót strzałowych w pojedynczym otworze wiertniczym Roboty strzałowe w pojedynczym otworze wiertniczym w zależności od: masa ładunku w kg głębokości otworu w m Zasięg strefy w m do 0,5 do 0,5 0,5 - 2,5 2,5 - 5,0 5,0 - 10,0 10,0 - 20,0 20,0 - 30,0 30,0 - 50,0 50,0 - 100,0 Masa ładunku materiału wybuchowego załadowanego do pojedynczego otworu nie może przekraczać 100 kg. Przy odpalaniu ładunków materiałów wybuchowych w pojedynczych otworach wiertniczych, różniących się od podanych w tabeli 4, lub odpalanych na głębokościach innych niż podane w tabeli 4, zasięg strefy zagrożenia rozrzutem odłamków skalnych może być ustalony na podstawie opinii rzeczoznawcy.  Tabela 5 Zasięg strefy zagrożenia obiektów drganiami parasejsmicznymi górotworu wzbudzonymi podczas strzelania w otworach wiertniczych do celów geofizycznych (wyrażony w metrach) Lp. Obiekty Składy z materiałami łatwopalnymi i wybuchowymi Zwarte osiedla mieszkaniowe, budynki użyteczności publicznej i budynki przemysłowe, obiekty gospodarcze i zabytkowe, studnie, tamy i zapory Pojedyncze budynki mieszkalne i gospodarcze, studnie, tamy i zapory betonowe, jazy, kanały i zbiorniki o brzegach umocnionych (betonem, kamieniem spajanym zaprawą), nasypy i wykopy umocnione, mosty betonowe, głębokie otwory wiertnicze Szosy i drogi o nawierzchni utwardzonej (beton, asfalt, kostka), mosty żelazne, tory kolejowe, nasypy i wykopy ziemne, wały ochronne, zbiorniki wodne, kanały, słupy nośne linii energetycznych, linie radiofoniczne, linie telefoniczne, stwierdzone kable podziemne, rurociągi i gazociągi, drogi o nawierzchni półtwardej (tłuczeń, szuter, kostka luźna), rowy melioracyjne, przepusty, rzeki nie obwałowane, głębokie otwory wiertnicze przy wykonywaniu prędkości średnich, przewody linii elektrycznych, linie telefoniczne i linie radiofoniczne oraz rurociągi i parociągi w obrębie zakładów górniczych od rurociągów i parociągów. Drogi polne i leśne Masa ładunku w kg <5do10 <10 do <20 do <40 <100 <200 do 5 do100 do 200 do 250 Uwaga: Przy lokalizowaniu punktów strzałowych dla prac sejsmicznych metodą refrakcyjną dla obiektów specjalnie czułych na wstrząsy sejsmiczne (obserwatoria astronomiczne i geofizyczne, stacje sejsmiczne i meteorologiczne), obiektów przemysłowych specjalnego znaczenia (zakłady górnicze podziemne i odkrywkowe, tereny podziemnych i naziemnych robót budowlanych, głębionych otworów głębokich), innych obiektów specjalnego znaczenia (budowle zabytkowe, zapory wodne, urządzenia obronne kraju), dla osiedli mieszkaniowych  o wysokiej zabudowie, dla zakładów przemysłowych ważnych pod względem gospodarczym, w których znajdują się obiekty wrażliwe na wstrząsy sejsmiczne (wysokie kominy, piece hutnicze, armatura w rafineriach i innych zakładach chemicznych), dla ładunków: „powyżej 100-200” i „powyżej 200-250” wstawia się zasięgi stref zagrożenia „2000” i „3500”.