Oddział 1
Wymagania ogólne
§ 72. Wymagania dla urządzeń i układów obwodów wtórnych
Urządzenia i układy obwodów wtórnych zapewniają co najmniej:
1) szybką, selektywną i samoczynną eliminację zakłóceń występujących w chronionych elementach zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy i w innych elementach systemu elektroenergetycznego;
2) lokalizację miejsca wystąpienia zakłócenia, o którym mowa w pkt 1;
3) niezawodność i autodiagnostykę;
4) bezpieczeństwo działania i obsługi, w tym bezpieczeństwo fizyczne i cyberbezpieczeństwo;
5) realizację funkcji automatyki i sterowania;
6) rejestrację zdarzeń i przebiegów zakłóceń, o których mowa w pkt 1;
7) monitoring i sygnalizację wybranych parametrów i ich zmian;
8) pomiar energii elektrycznej i pomiar jakości energii elektrycznej.
§ 73. Czas działania układów i urządzeń EAZ
Układy i urządzenia elektroenergetycznej automatyki zabezpieczeniowej, zwane dalej „układami i urządzeniami EAZ”, działają w sposób umożliwiający jak najszybszą eliminację zakłóceń. Czas działania układów i urządzeń EAZ zapewnia:
1) zachowanie warunków stabilności dynamicznej sieci;
2) zmniejszenie zakresu uszkodzeń w miejscach powstałych zakłóceń;
3) zapobieganie nadmiernemu starzeniu się urządzeń;
4) zmniejszenie zakłóceń technologicznych;
5) bezpieczeństwo ludzi i urządzeń w obiektach sieci elektroenergetycznej.
§ 74. Dopuszczalny całkowity czas eliminacji zwarcia
Całkowity czas eliminacji zwarcia nie może przekraczać czasu określonego w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 9 ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne (Dz. U. z 2021 r. poz. 716, z późn. zm.).
§ 75. Redundancja i niezależność układów automatyki elektroenergetycznej
Zapewnia się redundancję funkcjonalną krytycznych układów lub systemów automatyki elektroenergetycznej, w szczególności układów i urządzeń EAZ. W celu zapewnienia niezależności poszczególnych rezerwujących się układów lub systemów automatyki elektroenergetycznej każdy z nich musi być zasilany z oddzielnych obwodów zasilających oraz współpracować z oddzielnymi obwodami pomiarowymi prądowymi i napięciowymi, obwodami napięcia pomocniczego sterowniczego oraz obwodami wyłączającymi.
§ 76. Konwencjonalna technologia krytycznych układów obwodów wtórnych
Układy obwodów wtórnych, w szczególności układy i urządzenia EAZ, realizujące przekazywanie krytycznych czasowo i niezawodnościowo sygnałów, wykonuje się w technologii konwencjonalnej, z wykorzystaniem połączeń miedzianych i przesyłanych, za pomocą tych połączeń, pomiarów analogowych oraz sygnałów napięciowych dwustanowych.
§ 77. Zgodność urządzeń obwodów wtórnych ze standardami ENTSO-E
W stacjach elektroenergetycznych instaluje się urządzenia obwodów wtórnych i urządzenia z nimi współpracujące wykonane zgodnie ze standardami stosowanymi w sieci przesyłowej na obszarze ENTSO-E.
§ 78. Okres wsparcia technicznego urządzeń obwodów wtórnych
Urządzenia i układy obwodów wtórnych oraz urządzenia i układy z nimi współpracujące stosowane w stacji elektroenergetycznej zlokalizowanej na lądzie lub stacji elektroenergetycznej zlokalizowanej na morzu mają wsparcie techniczne producentów przez okres nie krótszy niż 10 lat od dnia ich uruchomienia na tej stacji.
§ 79. Ciągłość pracy zespołu urządzeń dzięki zestawom EAZ
Każdy z elementów zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy wyposaża się w niezależne zestawy układów i urządzeń EAZ, których liczba i układ pracy zapewnią ciągłość pracy tego zespołu urządzeń w przypadku uszkodzenia jednego z tych zestawów.
§ 80. Koordynacja nastawień układów i urządzeń EAZ
Nastawienia układów i urządzeń EAZ poszczególnych elementów zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy muszą być skoordynowane między sobą oraz z nastawieniami układów i urządzeń EAZ innych elementów systemu elektroenergetycznego, w szczególności morskiej farmy wiatrowej oraz stacji elektroenergetycznej, do której jest przyłączony dany zespół urządzeń służących do wyprowadzenia mocy.
§ 81. Rezerwowanie zabezpieczeń w układach i urządzeniach EAZ
W celu zwiększenia skuteczności likwidacji zakłóceń przez układy i urządzenia EAZ stosuje się rezerwowanie zabezpieczeń:
1) lokalne – w ramach układów i urządzeń EAZ poszczególnych elementów zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy;
2) zdalne – między układami i urządzeniami EAZ elementów zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy, a także w odniesieniu do układów i urządzeń EAZ innych elementów systemu elektroenergetycznego.
1. Do zapewnienia działania układów i urządzeń EAZ wykorzystujących urządzenia zainstalowane w różnych lokalizacjach geograficznych lub sygnały pochodzące z urządzeń zainstalowanych w różnych lokalizacjach geograficznych oraz do zapewnienia zdalnego rezerwowania zabezpieczeń i przesyłania stanów łączników wykorzystywanych w algorytmach blokad łączeniowych stosuje się redundantne łącza telekomunikacyjne.
2. Redundancję łączy telekomunikacyjnych, o których mowa w ust. 1, zapewnia się przez wykorzystanie wyłącznie do tego przeznaczonych i lokalizacyjnie odrębnych systemów telekomunikacyjnych zapewniających bezpieczeństwo i niezawodność łączy technologicznych.
§ 83. Układy kontroli synchronizmu w sieci zamkniętej
Jeżeli struktura zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy dopuszcza pracę jako sieć zamknięta, elementy tego zespołu urządzeń wyposaża się w układy kontroli synchronizmu.
§ 84. Wymagania dla przekładników prądowych układów EAZ
Przekładniki prądowe wykorzystywane dla układów i urządzeń EAZ zapewniają:
1) klasę dokładności nie gorszą niż 5P20;
2) moc rdzeni dostosowaną do obwodów do nich przyłączonych;
3) przekładnie dostosowane do warunków zwarciowych i obciążeniowych;
4) niezależne rdzenie przekładników dla rezerwujących się układów i urządzeń EAZ.
§ 85. Wymagania dla przekładników napięciowych układów EAZ
Przekładniki napięciowe wykorzystywane dla układów i urządzeń EAZ zapewniają:
1) klasę dokładności nie gorszą niż 3P;
2) moc uzwojeń dostosowaną do obwodów do nich przyłączonych;
3) niezależne uzwojenia przekładników dla rezerwujących się układów i urządzeń EAZ;
4) przynajmniej jedno uzwojenie połączone w układ otwartego trójkąta.
§ 86. Zabezpieczenia przeciążeniowe obwodów napięciowych
Obwody napięciowe przyłączone do strony wtórnej przekładników napięciowych wyposaża się w zabezpieczenia od przeciążeń.
§ 87. Wyposażenie i funkcje wyłączników układów EAZ
Wyłączniki, na potrzeby układów i urządzeń EAZ:
1) wyposaża się w:
a) zabezpieczenie od niezgodności położenia biegunów – w przypadku niesprzężonych mechanicznie biegunów,
b) blokadę, która po wyłączeniu wyłącznika uniemożliwia jego załączenie od ewentualnego trwałego impulsu załączającego,
c) komplet zestyków pomocniczych w liczbie i konfiguracji dostosowanej do potrzeb obwodów wtórnych pola;
2) umożliwiają realizację funkcji samoczynnego ponownego załączania, zwaną dalej „SPZ”, o ile SPZ ma zastosowanie w polu, w którym wyłącznik jest instalowany.
§ 88. Wymagania dla układów pomiaru energii i jej jakości
Układy stosowane do pomiarów energii elektrycznej i pomiarów jakości energii elektrycznej:
1) zapewniają:
a) realizację pomiarów energii czynnej i biernej w dwóch kierunkach oraz energii strat obciążeniowych i jałowych,
b) przechowywanie danych pomiarowych przez urządzenia pomiarowe przez okres nie krótszy niż 45 dni;
2) są wyposażone w:
a) przekładniki w układach pomiarowych zapewniające klasę dokładności nie gorszą niż 0,2S dla przekładników prądowych i 0,2 dla przekładników napięciowych, przy zachowaniu obciążenia po stronie wtórnej w zakresie od 25% do 100% mocy znamionowych rdzeni lub uzwojeń tych urządzeń; współczynnik bezpieczeństwa przyrządu przekładników prądowych w układach pomiarowo-rozliczeniowych wynosi FS ≤5,
b) liczniki energii elektrycznej zastosowane w układach pomiarowych zapewniające klasę dokładności nie gorszą niż 0,2S dla pomiaru energii czynnej, 0,5S dla pomiaru energii biernej i 1 dla pomiaru energii strat,
c) analizatory jakości energii elektrycznej realizujące pomiary parametrów jakości energii elektrycznej określonych w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 11x ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. – Prawo energetyczne;
3) realizują zdalną transmisję do nadrzędnych systemów odczytowych, z zapewnieniem redundantnych dróg łączności przez dwa niezależne kanały transmisji danych.
§ 89. Testowanie urządzeń i układów obwodów wtórnych
Urządzenia i układy obwodów wtórnych oraz urządzenia i układy z nimi współpracujące są testowane i sprawdzane na każdym etapie ich przygotowywania, uruchamiania i eksploatacji. Urządzenia i układy te poddawane są co najmniej:
1) testom typu, co najmniej:
a) funkcjonalnym testom zgodności i technologicznym testom zgodności,
b) funkcjonalnym testom działania i systemowym testom działania,
c) uaktualniającym testom typu;
2) testom indywidualnym, co najmniej:
a) testom akceptacji fabrycznej,
b) testom dopuszczającym do eksploatacji,
c) okresowym testom w okres eksploatacji.
Pełna treść aktu: w sprawie szczegółowych wymagań dla elementów zespołu urządzeń służących do wyprowadzenia mocy oraz dla elementów stacji elektroenergetycznych zlokalizowanych na morzu.