Rozdział 3. Zasady zawierania przez zakład ubezpieczeń umów, których przedmiotem są instrumenty pochodne
Rozdział 3
Zasady zawierania przez zakład ubezpieczeń umów, których przedmiotem są instrumenty pochodne
1. W ramach lokowania środków ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego zakład ubezpieczeń może zawierać transakcje, których przedmiotem są instrumenty pochodne, w tym niewystandaryzowane instrumenty pochodne, pod warunkiem że utrzymuje część aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego na poziomie zapewniającym realizację tych transakcji, przy czym aktywa te obejmują:
1) papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego i inne prawa majątkowe – w przypadku gdy zakład ubezpieczeń jest zobowiązany do fizycznej dostawy tych papierów wartościowych, instrumentów rynku pieniężnego lub innych praw majątkowych;
2) środki pieniężne, płynne papiery wartościowe emitowane przez Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, państwo członkowskie Unii Europejskiej lub państwo należące do OECD – w przypadku gdy uregulowanie zobowiązań z tytułu rozliczeń następuje w środkach pieniężnych.
2. W przypadku opcji warunek, o którym mowa w ust. 1, uznaje się za spełniony, jeżeli zakład ubezpieczeń utrzymuje część aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego odpowiednio do wymogów ust. 1 pkt 1 albo 2 na poziomie odpowiadającym iloczynowi wartości nominalnej transakcji i prawdopodobieństwa realizacji opcji, pod warunkiem opraco-wania i wdrożenia metodologii wyznaczania tego prawdopodobieństwa, która stanowi składnik systemu zarządzania ryzykiem obowiązującego w zakładzie ubezpieczeń, oraz dokumentowania wyznaczanych wielkości tego prawdopodobieństwa.
3. W przypadku gdy bazę instrumentu pochodnego stanowią indeksy, zakład ubezpieczeń może zawierać transakcje, o których mowa w ust. 1, pod warunkiem że indeksy te spełniają warunki, o których mowa w § 10 ust. 3, lub zostały wymienione w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
1. Zakład ubezpieczeń może zawierać umowy, których przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty pochodne, pod warunkiem że:
1) kontrahentem jest podmiot z siedzibą w Rzeczypospolitej Polskiej, w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w państwie należącym do OECD niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej podlegający nadzorowi właściwego organu nadzorczego nad rynkiem finansowym lub kapitałowym w tym państwie lub podmiot z siedzibą w innym państwie podlegający nadzorowi właściwego organu nadzorczego nad rynkiem finansowym lub kapitałowym w tym państwie w zakresie co najmniej takim jak zakres określony w prawie Unii Europejskiej;
2) instrumenty te podlegają w każdym dniu roboczym możliwej do zweryfikowania wycenie w wiarygodnie ustalonej wartości godziwej;
3) instrumenty te mogą zostać w każdym czasie zbyte przez zakład ubezpieczeń lub zajęta w nich pozycja może być w każdym czasie zamknięta przez transakcję równoważącą albo zlikwidowana.
2. Za wycenę instrumentów pochodnych w wiarygodnie ustalonej wartości godziwej uznaje się wycenę przeprowadzoną zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości.
3. Weryfikacja wyceny, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jest dokonywana przez:
1) podmiot niezależny od kontrahenta, z częstotliwością i w sposób umożliwiający zakładowi ubezpieczeń sprawdzenie tej wyceny lub
2) odpowiednio przygotowaną do tego celu jednostkę organizacyjną zakładu ubezpieczeń, niezależną od jednostki organizacyjnej odpowiedzialnej za zarządzanie aktywami ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych.
4. W przypadku powierzenia zarządzania portfelem inwestycyjnym ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego przez zakład ubezpieczeń podmiotowi uprawnionemu na podstawie odrębnych przepisów do zarządzania aktywami na zlecenie, o którym mowa w art. 276 ust. 9 ustawy, weryfikacja wyceny, o której mowa w ust. 1 pkt 2, może być prowadzona przez ten podmiot, pod warunkiem że:
1) podmiot jest niezależny od kontrahenta;
2) weryfikacja jest prowadzona z częstotliwością i w sposób umożliwiający zakładowi ubezpieczeń sprawdzenie tej wyceny;
3) weryfikacja jest prowadzona przez odpowiednio przygotowaną do tego celu jednostkę organizacyjną tego podmiotu, niezależną od jednostki organizacyjnej tego podmiotu odpowiedzialnej za zarządzanie portfelem inwestycyjnym ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego.
1. Jeżeli zakład ubezpieczeń zawiera transakcje, których przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty pochodne, jest zobowiązany ustalać wartość ryzyka niewykonania zobowiązania przez kontrahenta dla ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego.
2. Wartość ryzyka niewykonania zobowiązania przez kontrahenta dla ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego stanowi wartość ustalonego przez zakład ubezpieczeń niezrealizowanego zysku ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego z transakcji, których przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty pochodne.
3. Na potrzeby wyznaczania wartości ryzyka niewykonania zobowiązania przez kontrahenta dla ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, przy ustalaniu niezrealizowanego zysku ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, nie uwzględnia się opłat ani świadczeń pieniężnych obciążających środki ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego przy zawarciu transakcji, w szczególności wartości premii zapłaconej przy zakupie opcji.
4. Jeżeli zakład ubezpieczeń w odniesieniu do aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego posiada otwarte pozycje w instrumentach pochodnych z tytułu kilku transakcji z tym samym kontrahentem, wartość ryzyka niewykonania zobowiązania przez kontrahenta dla ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego może być wyznaczana jako dodatnia różnica niezrealizowanych zysków i strat na wszystkich takich transakcjach, o ile:
1) transakcje te zostały zawarte na podstawie umowy ramowej, spełniającej kryteria określone w art. 85 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2024 r. poz. 794 i 1222);
2) umowa ramowa przewiduje, że w przypadku jej rozwiązania zostanie wypłacona wyłącznie jedna kwota stanowiąca równoważność salda wartości rynkowych wszystkich tych transakcji niezależnie od tego, czy wynikające z nich zobowiązania są już wymagalne;
3) niewypłacalność jednej ze stron umowy ramowej powoduje lub może powodować rozwiązanie tej umowy;
4) warunki, o których mowa w pkt 1–3, nie naruszają przepisów prawa właściwego dla każdej ze stron umowy ramowej.
1. Wartość ryzyka niewykonania zobowiązania przez danego kontrahenta dla ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego w odniesieniu do wszystkich transakcji, których przedmiotem są niewystandaryzowane instrumenty pochodne, zawartych z tym kontrahentem, nie może przekroczyć:
1) 10 % wartości aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego – w przypadku transakcji rozliczanych przez CCP;
2) 10 % wartości aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego – w przypadku gdy kontrahentem jest zagraniczna instytucja kredytowa, bank krajowy lub bank zagraniczny;
3) 5 % wartości aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego – w innych przypadkach niż określone w pkt 1 i 2.
2. Wartość ryzyka niewykonania zobowiązania przez kontrahenta dla ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego może podlegać redukcji o wielkość odpowiadającą wartości ryzyka niewykonania zobowiązania przez kontrahenta w danej transakcji, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:
1) w związku z tą transakcją kontrahent ustanowi na rzecz zakładu ubezpieczeń zabezpieczenie w środkach pieniężnych, zbywalnych papierach wartościowych lub instrumentach rynku pieniężnego;
2) suma wartości rynkowej zbywalnych papierów wartościowych, instrumentów rynku pieniężnego oraz środków pieniężnych przyjętych przez zakład ubezpieczeń jako zabezpieczenie będzie ustalana w każdym dniu roboczym i będzie stanowić co najmniej równowartość wartości ryzyka niewykonania zobowiązania przez kontrahenta w tej transakcji;
3) środki pieniężne stanowiące zabezpieczenie będą lokowane wyłącznie w papiery wartościowe lub instrumenty rynku pieniężnego emitowane, poręczone lub gwarantowane przez Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, państwo członkowskie Unii Europejskiej inne niż Rzeczpospolita Polska, państwo należące do OECD niebędące państwem członkowskim Unii Europejskiej, bank centralny państwa członkowskiego Unii Europejskiej innego niż Rzeczpospolita Polska lub Europejski Bank Centralny lub w depozyty, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3.
3. Papier wartościowy i instrument rynku pieniężnego mogą stanowić zabezpieczenie, jeżeli łącznie zostaną spełnione następujące warunki:
1) ich emitentem jest Skarb Państwa, Narodowy Bank Polski, państwo członkowskie Unii Europejskiej inne niż Rzeczpospolita Polska, państwo należące do OECD niebędące państwem członkowskim Unii Europejskiej, bank centralny państwa członkowskiego Unii Europejskiej innego niż Rzeczpospolita Polska lub Europejski Bank Centralny;
2) podaż i popyt umożliwiają ich nabywanie i zbywanie w sposób ciągły;
3) są zapisane na rachunku prowadzonym przez podlegający nadzorowi właściwego organu nadzorczego nad rynkiem finansowym podmiot, który:
a) nie należy do grupy kapitałowej kontrahenta albo
b) należy do grupy kapitałowej kontrahenta, pod warunkiem że zabezpieczenia przed skutkami niewypłacalności tego podmiotu kształtują ryzyko posiadacza tego papieru wartościowego lub instrumentu rynku pieniężnego na takim samym poziomie jak w przypadku zapisania papieru wartościowego lub instrumentu rynku pieniężnego na rachunku prowadzonym przez podmiot, o którym mowa w lit. a;
4) nabycie przez zakład ubezpieczeń praw z papieru wartościowego lub instrumentu rynku pieniężnego w wyniku realizacji zabezpieczeń na dzień przyjęcia zabezpieczenia nie spowoduje naruszenia przepisów § 7–11 oraz § 14.
§ 25. Testy warunków skrajnych funduszu przy dźwigni finansowej
Zakład ubezpieczeń, który przy lokowaniu środków ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego stosuje techniki inwestycyjne skutkujące powstaniem dźwigni finansowej, przeprowadza regularnie, nie rzadziej niż raz na kwartał, testy warunków skrajnych dla ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, w szczególności uwzględniając skrajne zakłócenia:
1) poziomu płynności rynków;
2) parametrów cenowych i ich zmienności;
3) korelacji pomiędzy zmianami parametrów cenowych;
4) struktury i wartości pozycji wchodzących w skład aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego i innych szczególnych uwarunkowań działalności zakładu ubezpieczeń przy zarządzaniu aktywami ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego w zakresie ryzyka rynkowego ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego.
1. Zakład ubezpieczeń, odrębnie dla każdego ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, oblicza całkowitą ekspozycję ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego w instrumenty pochodne, zwaną dalej „całkowitą ekspozycją”, z zastosowaniem jednej z następujących metod:
1) metody zaangażowania;
2) metody absolutnej wartości zagrożonej;
3) metody względnej wartości zagrożonej.
2. Wartość całkowitej ekspozycji zakład ubezpieczeń oblicza w każdym dniu roboczym, co najmniej raz dziennie.
3. Sposób obliczania całkowitej ekspozycji metodą zaangażowania jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
4. Sposób obliczania całkowitej ekspozycji metodą absolutnej wartości zagrożonej oraz metodą względnej wartości zagrożonej jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
1. Zakład ubezpieczeń opracowuje procedurę wyboru metody obliczania całkowitej ekspozycji oraz zapewnia jej wdrożenie i stosowanie.
2. Procedura określa czynniki, od których jest uzależniony wybór metody obliczania całkowitej ekspozycji, w szczególności:
1) stopień złożoności strategii inwestycyjnej stosowanej przez zakład ubezpieczeń przy lokowaniu środków ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego oraz zróżnicowanie instrumentów pochodnych stosowanych przez zakład ubezpieczeń przy zarządzaniu aktywami ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego;
2) udział instrumentów pochodnych, w tym niestandardowych instrumentów pochodnych, w aktywach netto ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego;
3) płynność lokat ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego.
3. Zmiana wybranej metody obliczania całkowitej ekspozycji jest możliwa wyłącznie w przypadkach określonych w procedurze, o której mowa w ust. 1.
1. Maksymalne zaangażowanie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego w instrumenty pochodne oblicza się z zastosowaniem metody przyjętej do obliczania całkowitej ekspozycji. Całkowita ekspozycja w instrumenty pochodne nie może przekraczać:
1) wartości aktywów netto ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, jeżeli ekspozycja ta jest obliczana z zastosowaniem metody zaangażowania;
2) 20 % wartości aktywów netto ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, jeżeli ekspozycja ta jest obliczana z zastosowaniem metody absolutnej wartości zagrożonej;
3) 200 % wartości zagrożonej portfela referencyjnego, o którym mowa w § 18 załącznika nr 3 do rozporządzenia, jeżeli ekspozycja ta jest obliczana z zastosowaniem metody względnej wartości zagrożonej.
2. Zakład ubezpieczeń nie może stosować metody, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jeżeli profil ryzyka ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego ulega częstym zmianom lub określenie portfela referencyjnego nie jest możliwe.
1. W przypadku wyboru metody zaangażowania zakład ubezpieczeń stosuje tę metodę do wszystkich pozycji aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego uwzględnianych przy obliczaniu całkowitej ekspozycji.
2. Instrument pochodny może być wyłączony z obliczania całkowitej ekspozycji metodą zaangażowania w przypadkach i na warunkach określonych w zasadach dotyczących zarządzania ryzykiem, o których mowa w art. 46 ustawy, stosowanych przez zakład ubezpieczeń, jeżeli jednocześnie instrument pochodny:
1) zamienia wyniki osiągane przez jedną lub więcej lokat ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego na wyniki osiągane przez inne aktywa w ten sposób, że lokaty te nie mają wpływu na wyniki tego ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego;
2) nie zawiera dodatkowych rozwiązań opcjonalnych, elementów dźwigni finansowej ani nie jest źródłem dodatkowych ryzyk w porównaniu do ryzyk generowanych przez instrument stanowiący bazę instrumentu pochodnego po zamianie.
3. Instrument pochodny może być wyłączony z obliczania całkowitej ekspozycji metodą zaangażowania także w przypadku, gdy zakład ubezpieczeń stosuje instrument pochodny zgodnie z § 10 ust. 1.
1. Zakład ubezpieczeń może stosować techniki redukcji całkowitej ekspozycji obliczonej metodą zaangażowania, o których mowa w § 4–6 załącznika nr 2 do rozporządzenia, jeżeli transakcje mające za przedmiot instrumenty podlegające tym technikom zostały zawarte wyłącznie w celu redukcji ryzyka ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego.
2. Zakład ubezpieczeń opracowuje, wdraża i stosuje procedurę określającą stosowanie technik redukcji całkowitej ekspozycji obliczonej metodą zaangażowania, o których mowa w § 4–6 załącznika nr 2 do rozporządzenia.
1. W przypadku wyboru metody absolutnej wartości zagrożonej albo metody względnej wartości zagrożonej zakład ubezpieczeń stosuje tę metodę do wszystkich pozycji aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego uwzględnianych przy obliczaniu całkowitej ekspozycji.
2. Metoda wartości zagrożonej powinna być stosowana do pomiaru co najmniej ogólnego ryzyka rynkowego ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, obejmującego ryzyko stopy procentowej, ryzyko cen instrumentów kapitałowych i ryzyko walutowe. W zasadach zarządzania ryzykiem zakład ubezpieczeń wskazuje i uzasadnia przypadki, w których przy obliczaniu całkowitej ekspozycji metodą wartości zagrożonej nie identyfikuje ani nie uwzględnia innych ryzyk.
3. Metoda wartości zagrożonej może być stosowana do pomiaru szczególnego ryzyka rynkowego ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, jeżeli zakład ubezpieczeń opracował i wdrożył model wartości zagrożonej oraz zapewnił jego stosowanie do pomiaru poszczególnych rodzajów szczególnego ryzyka rynkowego ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego; w przeciwnym wypadku zakład ubezpieczeń przeprowadza testy warunków skrajnych dla poszczególnych rodzajów szczególnego ryzyka rynkowego.
§ 32. Warunki stosowania metody wartości zagrożonej
Metoda wartości zagrożonej może być stosowana, jeżeli:
1) zakład ubezpieczeń dokonał wyboru między metodą absolutnej wartości zagrożonej a metodą względnej wartości zagrożonej, z uwzględnieniem dodatkowo:
a) docelowej alokacji aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego,
b) realizowania przez zakład ubezpieczeń polityki inwestycyjnej ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego polegającej na odzwierciedlaniu składu uznanego indeksu,
c) określenia dla ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego wzorca służącego do oceny efektywności jego lokat (benchmark),
d) konstrukcji wzorca, o którym mowa w lit. c, oraz jego ewentualnej zawartości obejmującej instrumenty finansowe generujące dźwignię finansową lub pozycje krótkie;
2) zakład ubezpieczeń sporządził na piśmie szczegółowe uzasadnienie wyboru określonego wariantu metody wartości zagrożonej ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego;
3) zakład ubezpieczeń sporządził na piśmie ocenę polityki inwestycyjnej i profilu ryzyka ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego w celu określenia maksymalnego limitu całkowitej ekspozycji ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, z uwzględnieniem § 10 ust. 2 lub 3;
4) do zakresu zadań funkcji zarządzania ryzykiem należy dodatkowo:
a) projektowanie, wdrożenie oraz zapewnienie stosowania modelu wartości zagrożonej w każdym dniu roboczym,
b) regularne weryfikowanie modelu wartości zagrożonej obejmujące w szczególności przeprowadzanie weryfikacji historycznych oraz testów warunków skrajnych,
c) wstępna akceptacja oraz przedstawianie do akceptacji zarządu zakładu ubezpieczeń zmian w modelu wartości zagrożonej oraz zmian w zakresie pozostałych procesów i metod wykorzystywanych do zarządzania ryzykiem ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego wraz z uzasadnieniem oraz wynikami przeprowadzonych weryfikacji i testów,
d) zapewnienie dostosowania modelu wartości zagrożonej do polityki inwestycyjnej ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego,
e) identyfikacja oraz obliczanie wartości zagrożonej portfela referencyjnego, jeżeli zakład ubezpieczeń w odniesieniu do ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego stosuje model względnej wartości zagrożonej,
f) wprowadzenie systemu wewnętrznych limitów na wartość zagrożoną wyznaczoną przy uwzględnieniu wszystkich istotnych rodzajów ryzyka objętych modelem wartości zagrożonej, który podlega zatwierdzeniu przez zarząd zakładu ubezpieczeń,
g) monitorowanie przestrzegania systemu wewnętrznych limitów na wartość zagrożoną,
h) uwzględnianie w modelu wartości zagrożonej wszelkich transakcji, które mogą powodować wzrost dźwigni finansowej ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, w szczególności ryzyk związanych z:
zawieraniem transakcji przy zobowiązaniu się zakładu ubezpieczeń do odkupu,
zawieraniem umów pożyczki, o której mowa w § 13,
i) monitorowanie ryzyk związanych ze stosowaniem przez zakład ubezpieczeń niewystandaryzowanych instrumentów pochodnych przy lokowaniu środków ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego,
j) monitorowanie ryzyk związanych ze stosowaniem przez zakład ubezpieczeń niestandardowych instrumentów pochodnych przy lokowaniu środków ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego,
k) opracowywanie i analizowanie dziennych raportów o wynikach modelu wartości zagrożonej oraz podejmowanie odpowiednich działań w celu zapewnienia przestrzegania limitów całkowitej ekspozycji dla ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego,
l) regularne przekazywanie do zarządu zakładu ubezpieczeń raportów o poziomie wartości zagrożonej ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, o wynikach weryfikacji historycznych oraz o wynikach testów warunków skrajnych,
m) zapewnienie kompletności dokumentacji, o której mowa w § 15 załącznika nr 3 do rozporządzenia;
5) model wartości zagrożonej ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego jest zintegrowany z procesem zarządzania ryzykiem tego ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego oraz z procesem podejmowania decyzji o lokowaniu środków tego ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego;
6) jednostka niezależna od jednostki odpowiedzialnej za budowę modelu wartości zagrożonej przeprowadziła testy weryfikacyjne, które wykazały, że założenia przyjęte w tym modelu są prawidłowe oraz że przy uwzględnieniu struktury ryzyka aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego nie nastąpiło jego niedoszacowanie lub zawyżenie;
7) testy, o których mowa w pkt 6, są przeprowadzane również w przypadku istotnych zmian w funkcjonowaniu modelu wartości zagrożonej, w szczególności w przypadku:
a) zmiany polityki inwestycyjnej ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego,
b) zidentyfikowania nowych istotnych ryzyk, na które jest narażony ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy oraz które powinny być objęte modelem wartości zagrożonej,
c) zmian wynikających z konieczności poprawy precyzji modelu wartości zagrożonej, zidentyfikowanych w trakcie weryfikacji historycznych modelu;
8) zakład ubezpieczeń dokonuje regularnej weryfikacji spójności, terminowości i rzetelności źródeł danych używanych do zasilania modelu wartości zagrożonej, w tym weryfikacji niezależności takich źródeł danych;
9) pracownicy zakładu ubezpieczeń posiadają odpowiednie, udokumentowane kwalifikacje i wiedzę w zakresie wpływu stosowania modelu wartości zagrożonej na powierzony im zakres działalności;
10) zarząd zakładu ubezpieczeń i osoby zajmujące stanowiska kierownicze w zakładzie ubezpieczeń aktywnie uczestniczą w procesie zarządzania ryzykiem ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, w szczególności przez:
a) analizę raportów o poziomie wartości zagrożonej ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, o wynikach weryfikacji historycznych oraz o wynikach testów warunków skrajnych,
b) akceptację zmian w modelu wartości zagrożonej oraz w zakresie pozostałych procesów i metod wykorzystywanych do zarządzania ryzykiem ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego,
c) zlecanie wykonania dodatkowych testów lub weryfikacji modelu wartości zagrożonej oraz pozostałych procesów i metod wykorzystywanych do zarządzania ryzykiem ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, w przypadku gdy zmiany proponowane przez jednostkę do spraw zarządzania ryzykiem mogą być nieadekwatne;
11) co najmniej raz w roku zakład ubezpieczeń dokonuje przeglądu całego systemu zarządzania ryzykiem oraz działania funkcji zarządzania ryzykiem w zakresie oceny elementów, o których mowa w pkt 1–10, oraz wprowadza zmiany, jeżeli jest to uzasadnione.
1. Przy stosowaniu limitów inwestycyjnych, o których mowa w § 7–12 oraz § 14, zakład ubezpieczeń jest obowiązany uwzględniać kwotę zaangażowania ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego w instrumenty pochodne w ten sposób, że:
1) w przypadku zajęcia przez ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy pozycji w instrumentach pochodnych skutkującej powstaniem po stronie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego zobowiązania albo uprawnienia do sprzedaży papierów wartościowych lub instrumentów rynku pieniężnego albo do spełnienia świadczenia pieniężnego wynikającego z zajętej pozycji – od wartości papierów wartościowych lub instrumentów rynku pieniężnego danego emitenta znajdujących się w aktywach ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego należy odjąć kwotę zaangażowania w instrumenty pochodne, dla których bazę stanowią papiery wartościowe lub instrumenty rynku pieniężnego tego emitenta;
2) w przypadku zajęcia przez ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy pozycji w instrumentach pochodnych skutkującej powstaniem po stronie ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego zobowiązania albo uprawnienia do zakupu papierów wartościowych lub instrumentów rynku pieniężnego albo do spełnienia świadczenia pieniężnego wynikającego z zajętej pozycji – do wartości papierów wartościowych lub instrumentów rynku pieniężnego danego emitenta znajdujących się w aktywach ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego należy dodać kwotę zaangażowania w instrumenty pochodne, dla których bazę stanowią papiery wartościowe lub instrumenty rynku pieniężnego tego emitenta.
2. Przez kwotę zaangażowania w instrument pochodny rozumie się wartość rynkową równoważnej pozycji w instrumencie stanowiącym bazę instrumentu pochodnego, ustaloną zgodnie z załącznikiem nr 2 do rozporządzenia.
3. Jeżeli wartość otrzymana zgodnie z ust. 1 jest ujemna, uwzględnia się jej wartość bezwzględną.
§ 34. Instrumenty pochodne przy planowanych nabyciach aktywów
Jeżeli zawierane przez zakład ubezpieczeń umowy mające za przedmiot instrumenty pochodne, w tym niewystandaryzowane instrumenty pochodne, mają na celu ograniczenie ryzyka inwestycyjnego związanego z papierami wartościowymi, instrumentami rynku pieniężnego lub innymi prawami majątkowymi, które zakład ubezpieczeń zamierza nabyć w przyszłości do aktywów ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy może zająć pozycję w tych instrumentach pochodnych skutkującą powstaniem jego zobowiązania albo uprawnienia do zakupu papierów wartościowych, instrumentów rynku pieniężnego lub innych praw majątkowych albo do spełnienia świadczenia pieniężnego, w wysokości odpowiadającej wartości świadczenia w tej umowie sprzedaży, lub może stosować szczególną strategię inwestycyjną z wykorzystaniem instrumentów pochodnych, której skutkiem miałby być efekt analogiczny do zajęcia takiej pozycji, o ile łącznie zostaną spełnione następujące warunki:
1) zawarcie planowanej transakcji nabycia papierów wartościowych, instrumentów rynku pieniężnego lub innych praw majątkowych jest wysoce prawdopodobne;
2) zajęcie takiej pozycji lub zastosowanie takiej szczególnej strategii jest uzasadnione prognozami wysokości kursów, cen lub wartości papierów wartościowych, instrumentów rynku pieniężnego lub innych praw majątkowych.
§ 35. Warunki dla indeksów bazowych instrumentów pochodnych
Indeksy stanowiące bazę instrumentów pochodnych, w tym niewystandaryzowanych instrumentów pochodnych, powinny łącznie spełniać następujące warunki:
1) skład indeksu uwzględnia odpowiednio wymogi rozproszenia ryzyka inwestycyjnego, w szczególności:
a) zmiany ceny lub aktywność transakcyjna w odniesieniu do jednego składnika indeksu nie wpływają w sposób istotny na wartość indeksu,
b) jeżeli w skład indeksu wchodzą składniki, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, § 5 i § 12, jest on zdywersyfikowany co najmniej w stopniu określonym w § 7–11 oraz § 14,
c) jeżeli w skład indeksu wchodzą składniki inne niż określone w § 3 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, § 5 i § 12, jest on zdywersyfikowany w sposób równoważny sposobowi określonemu w § 7–11 oraz § 14;
2) indeks stanowi miarodajny wskaźnik charakteryzujący rynek, do którego się odnosi, w szczególności:
a) indeks w odpowiedni i właściwy sposób odzwierciedla wyniki reprezentatywnej grupy składników będących przedmiotem obrotu na rynku, do którego się odnosi,
b) dokonywana jest regularna weryfikacja składu indeksu, która może skutkować zmianami tego składu dokonywanymi zgodnie z powszechnie dostępnymi kryteriami, w celu zapewnienia, że spełniony jest warunek, o którym mowa w lit. a,
c) składniki indeksu charakteryzują się płynnością, która w razie potrzeby umożliwia odzwierciedlenie składu indeksu;
3) wartość i skład indeksu są podawane do publicznej wiadomości, w szczególności:
a) ustalanie wartości i składu indeksu jest prowadzone na podstawie odpowiednich procedur gromadzenia informacji o cenach składników indeksu, obliczania wartości indeksu oraz publikowania jego wartości, w tym procedur wyceny składników indeksu w przypadku, gdy ich cena rynkowa nie jest dostępna,
b) informacje dotyczące zasad obliczania indeksu, metodologii wprowadzania zmian w składzie indeksu, zmiany indeksu oraz trudności operacyjnych z terminowym dostarczeniem informacji albo poprawnością informacji są udostępniane niezwłocznie i w sposób wyczerpujący.
Pełna treść aktu: w sprawie szczególnych zasad związanych z lokowaniem przez zakład ubezpieczeń aktywów z umów ubezpieczenia na życie, w których ryzyko lokaty ponosi ubezpieczający.