Rozdział 2. Sprawowanie nadzoru nad nieletnim
Rozdział 2
Sprawowanie nadzoru nad nieletnim
1. Przydziału spraw wpływających do zespołu kuratorskiej służby sądowej dokonuje się według podziału terytorialnego obszaru właściwości zespołu lub niezależnie od podziału terytorialnego, biorąc pod uwagę równomierne obciążenie pracą kuratorów w zespole, predyspozycje, wykształcenie, umiejętności i przeszkolenie poszczególnych kuratorów sądowych.
2. Powierzenie zawodowemu kuratorowi sądowemu, zwanemu dalej „kuratorem zawodowym”, sprawowania nadzoru następuje niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 3 dni od dnia przekazania nadzoru zespołowi.
3. Kuratorowi zawodowemu sprawowanie nadzoru powierza kierownik zespołu.
§ 3. Powierzenie nadzoru kuratorowi społecznemu
Kurator zawodowy, w terminie 7 dni od dnia powierzenia mu sprawowania nadzoru przez kierownika zespołu, może powierzyć sprawowanie nadzoru społecznemu kuratorowi sądowemu, zwanemu dalej „kuratorem społecznym”, z wyłączeniem spraw, o których mowa w art. 156 ust. 1 ustawy.
1. Niezwłocznie po powierzeniu sprawowania nadzoru, nie później niż w terminie 7 dni od dnia powierzenia sprawowania nadzoru, kurator sądowy informuje nieletniego, jego rodziców albo tego z rodziców, pod którego stałą pieczą nieletni faktycznie pozostaje, albo opiekuna nieletniego o rozpoczęciu nadzoru.
2. Kurator sądowy może pozyskać od nieletniego, jego rodziców lub opiekuna numery telefonów lub adresy poczty elektronicznej w celu ułatwienia utrzymywania dalszych kontaktów.
3. Po uzyskaniu danych, o których mowa w ust. 2, kurator sądowy może przekazywać nieletniemu, jego rodzicom lub opiekunowi informacje oraz wzywać i zawiadamiać ich za pośrednictwem telefonu lub poczty elektronicznej. Fakt dokonania tych czynności kurator sądowy odnotowuje w karcie czynności nadzoru lub w sprawozdaniu.
1. W uzasadnionych przypadkach, jeżeli nie ma możliwości nawiązania kontaktu z nieletnim, jego rodzicami lub opiekunem w miejscu ich zamieszkania lub pobytu lub jeżeli przemawiają za tym cele wychowawcze, kurator zawodowy może wzywać nieletniego, jego rodziców lub opiekuna do osobistego stawiennictwa w wyznaczonym terminie w siedzibie zespołu.
2. Jeżeli nieletni, jego rodzice lub opiekun prawidłowo wezwani nie stawią się w wyznaczonym terminie, kurator zawodowy niezwłocznie wzywa ich powtórnie do osobistego stawiennictwa w siedzibie zespołu.
3. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, kurator zawodowy może także wzywać nieletniego, jego rodziców lub opiekuna do osobistego stawiennictwa w siedzibie zespołu w sprawie, w której sprawowanie nadzoru zostało powierzone kuratorowi społecznemu.
1. Kurator zawodowy może złożyć do sądu wniosek o zmianę lub uchylenie środka wychowawczego zastosowanego wobec nieletniego, o zarządzenie umieszczenia nieletniego w zakładzie poprawczym lub o wezwanie nieletniego, jego rodziców lub opiekuna na posiedzenie sądu, jeżeli nieletni, jego rodzice lub opiekun:
1) bez należytego usprawiedliwienia nie stawią się na powtórne wezwanie;
2) uniemożliwiają kuratorowi sądowemu nawiązywanie kontaktu z nieletnim;
3) odmawiają udzielenia informacji lub wyjaśnień bez podania uzasadnienia;
4) udzielają informacji lub wyjaśnień nieprawdziwych.
2. Jeżeli nadzór nad nieletnim został powierzony kuratorowi społecznemu, przedkłada on wnioski, o których mowa w ust. 1, kuratorowi zawodowemu, który po zaakceptowaniu przedłożonych wniosków przekazuje je sądowi nie później niż w terminie 7 dni od dnia ich otrzymania.
1. Kurator sądowy, sprawując nadzór nad nieletnim:
1) zaznajamia się z aktami sprawy nieletniego i innymi niezbędnymi źródłami informacji o nieletnim, w tym z przebiegiem dotychczasowych nadzorów oraz kontroli wykonania obowiązków, o których mowa w art. 7 pkt 2, art. 18 ust. 1 i art. 44 pkt 9 ustawy;
2) rozpoznaje i diagnozuje sytuację osobistą, rodzinną i środowiskową nieletniego oraz analizuje dotychczas stosowane środki wychowawcze i przyczyny ich nieskuteczności;
3) planuje metody kontroli i dokonuje wyboru środków oddziaływań wobec nieletniego;
4) utrzymuje kontakt z nieletnim oraz udziela mu niezbędnej pomocy w postaci informacji i wskazówek w rozwiązywaniu problemów życiowych, a zwłaszcza w podjęciu i zorganizowaniu nauki, pracy, leczenia lub terapii;
5) nawiązuje i utrzymuje kontakt, osobiście lub w sposób określony w przepisie § 4 ust. 3, z rodzicami albo opiekunem nieletniego, członkami rodziny nieletniego, osobami ze środowiska nieletniego;
6) pomaga rozwiązywać zdiagnozowane problemy utrudniające resocjalizację i kontrolę nieletniego;
7) kontroluje zachowanie nieletniego osobiście przez wizyty w miejscu jego zamieszkania lub pobytu;
8) w razie potrzeby nawiązuje i utrzymuje kontakt z rodziną nieletniego, szkołą, jego środowiskiem oraz z pracodawcą, przez wizyty osobiste lub za pośrednictwem środków porozumiewania się na odległość;
9) w razie potrzeby nawiązuje kontakt i współpracuje z właściwymi organizacjami i instytucjami zajmującymi się pomocą społeczną, pośrednictwem pracy, leczeniem lub oddziaływaniem terapeutycznym;
10) w razie potrzeby zasięga i gromadzi niezbędne informacje o nieletnim i jego środowisku od Policji, organów administracji rządowej i samorządu terytorialnego, placówek oświatowych i oświatowo-wychowawczych, pracodawców, organizacji i instytucji oraz współpracuje z tymi podmiotami;
11) sporządza i prowadzi w sposób czytelny dokumentację ze sprawowanego nadzoru nad nieletnim, w miarę możliwości wykorzystując system informatyczny.
2. Kurator sądowy może żądać od nieletniego, jego rodziców lub opiekuna:
1) udzielenia niezbędnych informacji o sytuacji osobistej, zdrowotnej, rodzinnej i środowiskowej nieletniego oraz umożliwienia zapoznania się z jego warunkami bytowymi;
2) udzielenia informacji i udostępnienia dokumentacji, dotyczących wykonywania nałożonych obowiązków;
3) informowania o zmianie miejsca nauki, pracy, leczenia lub terapii nieletniego;
4) stosowania się do zaleceń, wskazówek i zobowiązań wynikających z zaplanowanych oddziaływań wobec nieletniego oraz aktywnej współpracy w tym zakresie.
§ 8. Zadania kuratora zawodowego wobec kuratora społecznego
Kurator zawodowy:
1) kontroluje prawidłowość i efektywność sprawowania nadzoru, wykonywania innych czynności zleconych kuratorom społecznym;
2) udziela pomocy kuratorom społecznym, zwłaszcza przez udzielanie instruktażu w zakresie metod i form pracy;
3) przeprowadza co najmniej raz w roku, nie później niż w ciągu 6 miesięcy od powierzenia sprawowania nadzoru kuratorowi społecznemu, wywiad środowiskowy w stosunku do nieletniego w celu kontroli sprawowania nadzoru przez kuratora społecznego;
4) pozyskuje osoby do pełnienia funkcji kuratora społecznego;
5) informuje kierownika zespołu o nieprawidłowym wypełnianiu powierzonej funkcji przez kuratora społecznego.
1. Kurator zawodowy przyjmuje od kuratora społecznego i analizuje pod kątem stosownego wykorzystania informacje o okolicznościach uzasadniających podjęcie czynności, w szczególności w zakresie wystąpienia z wnioskami o:
1) zmianę orzeczenia sądu;
2) dopuszczenie kuratora społecznego do udziału w posiedzeniu sądu w postępowaniu wykonawczym, jeżeli jego udział może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia.
2. Kurator zawodowy, jeżeli uzna, że jest to konieczne, podejmuje bezzwłocznie czynności w sprawie nadzoru sprawowanego przez kuratora społecznego.
1. Kurator zawodowy składa sądowi sprawozdanie z objęcia nadzoru nad nieletnim nie później niż w terminie 21 dni od dnia nawiązania pierwszego kontaktu z nieletnim, a kolejne sprawozdania z przebiegu nadzoru nad nieletnim – w terminach określonych przez sąd lub na żądanie sądu.
2. Jeżeli nadzór nad nieletnim został powierzony kuratorowi społecznemu, przedkłada on sprawozdanie z objęcia nadzoru nad nieletnim kuratorowi zawodowemu nie później niż w terminie 21 dni od dnia nawiązania pierwszego kontaktu z nieletnim, a kolejne sprawozdania z przebiegu nadzoru nad nieletnim – w terminach określonych przez sąd lub na żądanie sądu. Kurator zawodowy po zaakceptowaniu sprawozdania kuratora społecznego składa to sprawozdanie sądowi nie później niż w terminie 7 dni od dnia jego otrzymania.
3. Sprawozdanie z objęcia nadzoru nad nieletnim zawiera w szczególności:
1) dane o nieletnim, jego rodzicach lub opiekunie:
a) datę i miejsce urodzenia nieletniego,
b) miejsce nauki lub miejsce pracy nieletniego,
c) numer telefonu lub adres poczty elektronicznej umożliwiający kontakt z nieletnim, jego rodzicami lub opiekunem;
2) informacje o sytuacji osobistej, rodzinnej oraz o warunkach bytowych nieletniego, jego rodziców lub opiekuna oraz o jego stosunku do nadzoru i nałożonych obowiązków, w tym o:
a) sposobie realizowania przez nieletniego obowiązku nauki,
b) wysokości uzyskiwanych dochodów i ich źródłach,
c) stanie zdrowia nieletniego, w tym o ujawnionych uzależnieniach oraz problemach rozwojowych,
d) funkcjonowaniu nieletniego i jego kontaktach w środowisku;
3) informacje o przebiegu dotychczasowych nadzorów i kontroli wykonania obowiązków, o których mowa w art. 7 pkt 2, art. 18 ust. 1 i art. 44 pkt 9 ustawy;
4) informacje o zamierzeniach profilaktyczno-resocjalizacyjnych i opiekuńczo-wychowawczych;
5) metody sprawowania nadzoru nad nieletnim i kontroli zachowania nieletniego;
6) plan pracy z nieletnim;
7) źródła informacji o nieletnim i datę pozyskania informacji;
8) sygnaturę akt prowadzonej sprawy;
9) imię i nazwisko sporządzającego sprawozdanie oraz datę jego sporządzenia.
§ 11. Zakres informacji w sprawozdaniu z przebiegu nadzoru
W sprawozdaniach z przebiegu nadzoru nad nieletnim przedstawia się zmiany w sytuacji osobistej, rodzinnej, edukacyjnej oraz w warunkach bytowych nieletniego, metodach sprawowania nadzoru nad nieletnim i kontroli zachowania nieletniego, a także postępy w procesie resocjalizacji oraz ocenę skuteczności podjętych działań.
1. Przebieg nadzoru i podejmowane na bieżąco czynności kurator sądowy dokumentuje w karcie czynności nadzoru nad nieletnim, prowadzonej osobno dla każdego nieletniego.
2. Karta czynności nadzoru nad nieletnim zawiera:
1) datę, miejsce i rodzaj czynności;
2) własne uwagi i zamierzenia w zakresie sprawowanego nadzoru nad nieletnim;
3) źródła informacji o nieletnim;
4) sygnaturę akt prowadzonej sprawy;
5) imię i nazwisko prowadzącego kartę czynności.
3. Karty czynności nadzoru nad nieletnim nie prowadzi się, jeżeli sąd w orzeczeniu określił częstotliwość składania sprawozdań co najmniej raz w miesiącu lub krótszą.
4. Kurator społeczny składa sprawozdania z przebiegu nadzoru i karty czynności nadzoru w każdym miesiącu sprawowanego nadzoru.
1. Sprawozdanie z zakończenia nadzoru kurator zawodowy składa sądowi nie później niż w ciągu 21 dni od dnia zakończenia nadzoru.
2. Sprawozdanie z zakończenia nadzoru kurator społeczny przedkłada kuratorowi zawodowemu nie później niż w ciągu 14 dni od dnia zakończenia nadzoru. Kurator zawodowy, nie później niż w ciągu 7 dni od dnia otrzymania sprawozdania od kuratora społecznego, składa otrzymane sprawozdanie sądowi.
3. W sprawozdaniu z zakończenia nadzoru należy opisać jego przebieg, ze szczególnym uwzględnieniem realizacji planu pracy z nieletnim, oceny wykonywania zobowiązań i postawy nieletniego.
4. Sprawozdania z zakończenia nadzoru można nie sporządzać w przypadku zakończenia nadzoru w inny sposób niż na skutek upływu okresu próby. W szczególności sprawozdania z zakończenia nadzoru nie sporządza się w sprawach, w których sąd, na wniosek kuratora sądowego, uchylił nadzór kuratorski lub umieścił nieletniego w młodzieżowym ośrodku wychowawczym, okręgowym ośrodku wychowawczym lub zakładzie poprawczym.
Pełna treść aktu: w sprawie sprawowania nadzoru nad nieletnimi przez kuratorów sądowych, organizacje społeczne, pracodawców oraz osoby godne zaufania.