Załącznik

OBLICZANIE CAŁKOWITEJ EKSPOZYCJI METODĄ ZAANGAŻOWANIA § 1. Ilekroć w niniejszym załączniku jest mowa o: 1) wartości referencyjnej instrumentu pochodnego - rozumie się przez to wyrażoną w walucie, w której są wyceniane aktywa funduszu inwestycyjnego otwartego, wartość nominalną instrumentu stanowiącego bazę instrumentu pochodnego lub wartość równoważną wartości nominalnej instrumentu stanowiącego bazę instrumentu pochodnego, wynikającą ze standardu instrumentu pochodnego (wystandaryzowane instrumenty pochodne) lub umowy (niewystandaryzowane instrumenty pochodne); 2) duracji - rozumie się przez to jedną z dwóch miar ryzyka instrumentów opartych na stopie procentowej, stosowaną przez towarzystwo w odniesieniu do funduszu inwestycyjnego otwartego: a) durację Macaulay'a - średnią ważoną liczby lat od dnia sprawozdawczego do dnia zapadalności ekspozycji z tytułu danego instrumentu stanowiącego bazę instrumentu pochodnego, z wagami równymi udziałom płatności za poszczególne okresy w całkowitej wiarygodnie oszacowanej wartości godziwej tego instrumentu przy zastosowaniu właściwej dla danego instrumentu rentowności do wykupu: × D =   t C   C  ∑  ÷  ∑ (1+ r) ( + r )     gdzie: r - oznacza rentowność do wykupu, C - oznacza wartość strumienia pieniężnego w okresie t, m - oznacza liczbę okresów do terminu wykupu, b) zmodyfikowaną durację Macaulay'a (MD) - durację Macaulay'a zdyskontowaną za pomocą odpowiedniej dla danego instrumentu bazowego rentowności do wykupu przy założeniu rocznego okresu dyskonta, wyznaczoną zgodnie z wzorem: D MD = 1+ r 3) instrumencie bazowym - rozumie się przez to instrument stanowiący bazę instrumentu pochodnego; 4) lokatach funduszu - rozumie się przez to papiery wartościowe, instrumenty rynku pieniężnego oraz inne instrumenty, które zgodnie z ustawą stanowią katalog możliwych lokat funduszu inwestycyjnego otwartego, z wyjątkiem instrumentów, o których mowa w art. 94 i art. 94a ustawy. § 2. 1. Dla funduszu inwestycyjnego otwartego towarzystwo oblicza kwotę zaangażowania w instrument pochodny w odniesieniu do każdego posiadanego przez fundusz instrumentu pochodnego, w tym wbudowanego instrumentu pochodnego. 2. Kwota zaangażowania w instrument pochodny obliczona metodą zaangażowania jest równa wartości bezwzględnej wartości rynkowej równoważnej pozycji w instrumencie stanowiącym bazę instrumentu pochodnego, wycenianej tak jak składnik lokat funduszu inwestycyjnego otwartego. 3. Jeżeli nie jest możliwe wyznaczenie wartości, o której mowa w ust. 2, kwota zaangażowania w instrument pochodny jest wyznaczana jako większa z dwóch wartości: 1) wartość bezwzględna wartości referencyjnej instrumentu pochodnego; 2) wartość bezwzględna maksymalnej straty, jaką fundusz inwestycyjny otwarty może ponieść z tytułu tego instrumentu pochodnego. 4. W przypadku, o którym mowa w ust. 3, jeżeli wartość maksymalnej straty, jaką fundusz inwestycyjny otwarty może ponieść z tytułu tego instrumentu pochodnego, jest nieograniczona, kwota zaangażowania w instrument pochodny jest wyznaczana jako wartość bezwzględna wartości referencyjnej instrumentu pochodnego. § 3. 1. Wartość rynkowa równoważnej pozycji w instrumencie stanowiącym bazę instrumentu pochodnego (WR), o której mowa w § 2 ust. 2, dla poszczególnych rodzajów instrumentów pochodnych jest wyznaczana jako: 1) kontrakty terminowe futures: a) kontrakt terminowy futures na obligacje: wartość referencyjna kontraktu x wartość rynkowa obligacji najtańszej do dostarczenia WR = wartość nominalna obligacji najtańszej do dostarczenia b) kontrakt terminowy futures na stopę procentową: WR = wartość referencyjna kontraktu c) walutowy kontrakt terminowy futures, jeżeli jedna z walut jest walutą, w której fundusz inwestycyjny otwarty dokonuje wyceny aktywów: WR = wartość referencyjna kontraktu wyrażona w walucie niebędącej walutą, w której fundusz inwestycyjny otwarty dokonuje wyceny aktywów x średni kurs NBP waluty niebędącej walutą, w której są wyceniane aktywa funduszu inwestycyjnego otwartego d) walutowy kontrakt terminowy futures, jeżeli żadna z walut nie jest walutą, w której fundusz inwestycyjny otwarty dokonuje wyceny aktywów: WR = ∑ (wartość referencyjna kontraktu futures wyrażona w i-tej walucie x średni kurs NBP i-tej waluty) e) kontrakt terminowy futures na akcje: WR = liczba akcji przypadających na kontrakt x wartość rynkowa jednej akcji f) kontrakt terminowy futures na indeks: WR = wartość indeksu x mnożnik kontraktu 2) opcje będące standardowymi instrumentami pochodnymi: a) opcja na obligacje: wartość referencyjna opcji x wartość rynkowa obligacji x współczynnik delta opcji WR = wartość nominalna obligacji b) opcja na akcje spółki: WR = liczba akcji przypadających na opcję x wartość rynkowa jednej akcji x współczynnik delta opcji c) opcja na stopę procentową: WR = wartość referencyjna opcji x współczynnik delta opcji d) opcja na walutę, jeżeli jedna z walut jest walutą, w której fundusz inwestycyjny otwarty dokonuje wyceny aktywów: WR = wartość referencyjna opcji wyrażona w walucie niebędącej walutą, w której fundusz inwestycyjny otwarty dokonuje wyceny aktywów x średni kurs NBP waluty niebędącej walutą, w której są wyceniane aktywa funduszu x współczynnik delta opcji e) opcja na walutę, jeżeli żadna z walut nie jest walutą, w której fundusz inwestycyjny otwarty dokonuje wyceny aktywów: WR = ∑ (wartość referencyjna opcji wyrażona w i-tej walucie x średni kurs NBP i-tej waluty x współczynnik delta opcji) f) opcja na indeks: WR = wartość indeksu x mnożnik dla opcji x współczynnik delta opcji g) opcja na kontrakt futures: WR = liczba kontraktów futures przypadających na opcję x WR dla kontraktu futures x współczynnik delta opcji h) opcja na kontrakt wymiany (swap): WR = liczba kontraktów swap przypadających na opcję x WR dla kontraktu swap x współczynnik delta opcji i) warranty: WR - liczba akcji lub obligacji przypadających na warrant x wartość rynkowa akcji lub obligacji x współczynnik delta warrantu 3) kontrakty wymiany (swap): a) swap procentowy (IRS), jeżeli walutą jest waluta, w której fundusz inwestycyjny otwarty dokonuje wyceny aktywów: WR = wartość referencyjna swapu b) swap procentowy (IRS), swap walutowy - procentowy (CIRS) lub swap walutowy, jeżeli jedna z walut jest walutą, w której fundusz inwestycyjny otwarty dokonuje wyceny aktywów: WR = wartość referencyjna swapu wyrażona w walucie niebędącej walutą, w której są wyceniane aktywa funduszu x średni kurs NBP waluty niebędącej walutą, w której są wyceniane aktywa funduszu inwestycyjnego otwartego c) swap procentowy (IRS), swap walutowy - procentowy (CIRS) lub swap walutowy, jeżeli żadna z walut nie jest walutą, w której fundusz inwestycyjny otwarty dokonuje wyceny aktywów: WR = ∑ (wartość referencyjna swapu w i-tej walucie x średni kurs NBP i-tej waluty) d) swap całkowitego dochodu (TRS): WR = wartość rynkowa instrumentu, na podstawie którego fundusz otrzymuje płatności e) swap ryzyka kredytowego (CDS): WR dla wystawcy swapu = max wartość rynkowa długu stanowiącego bazę swapu ryzyka kredytowego; wartość referencyjna swapu ryzyka kredytowego WR dla nabywcy swapu = wartość rynkowa długu stanowiącego bazę swapu ryzyka kredytowego f) kontrakt na różnice (CFD): WR = liczba instrumentów stanowiących bazę kontraktu na różnicę (CFD) przypadających na kontrakt x wartość rynkowa instrumentu stanowiącego bazę kontraktu na różnicę (CFD) 4) kontrakty terminowe forward: a) walutowy kontrakt terminowy forward, jeżeli jedna z walut jest walutą, w której fundusz inwestycyjny otwarty dokonuje wyceny aktywów: WR = wartość referencyjna kontraktu wyrażona w walucie niebędącej walutą, w której fundusz dokonuje wyceny aktywów x średni kurs NBP waluty niebędącej walutą, w której są wyceniane aktywa funduszu b) walutowy kontrakt terminowy forward, jeżeli żadna z walut nie jest walutą, w której fundusz inwestycyjny otwarty dokonuje wyceny aktywów: WR = ∑ (wartość referencyjna kontraktu forward wyrażona w i-tej walucie x średni kurs NBP i-tej waluty) c) kontrakt terminowy forward na stopę procentową (FRA): WR = wartość referencyjna kontraktu 5) wbudowane instrumenty pochodne - obligacja zamienna na akcje: WR = liczba akcji przypadających na obligację zamienną x wartość rynkowa akcji x współczynnik delta opcji zamiany 2. W odniesieniu do funduszu inwestycyjnego otwartego posiadającego krótką pozycję w opcjach lub warrantach, do wyznaczania kwoty zaangażowania w te opcje lub warranty stosuje się wzory, o których mowa w ust. 1, z pominięciem współczynnika delta. 3. W przypadku gdy integralną część konstrukcji danego instrumentu pochodnego stanowi mnożnik albo mnożniki, wartość referencyjna instrumentu pochodnego jest wyznaczana przy zastosowaniu tego mnożnika albo mnożników. § 4. 1. Dla funduszu inwestycyjnego otwartego towarzystwo oblicza kwotę zaangażowania w taki sam instrument pochodny, odrębnie dla każdego instrumentu pochodnego, jako sumę poszczególnych kwot zaangażowania w instrument pochodny, o których mowa w § 2, dla których bazę stanowi ten sam instrument bazowy, po zastosowaniu metod redukcji zaangażowania, o których mowa w ust. 2–6 oraz w § 5 i § 6, z uwzględnieniem wyłączenia, o którym mowa w § 17 ust. 3 rozporządzenia. 2. Kwota zaangażowania w ten sam instrument pochodny może podlegać redukcji poprzez zastosowanie kompensacji lub specjalnych zasad kompensacji, jeżeli zostanie spełniony warunek, o którym mowa w § 18 ust. 1 rozporządzenia, a procedury, o których mowa w § 18 ust. 2 rozporządzenia, dopuszczają w danym przypadku stosowanie kompensacji lub specjalnych zasad kompensacji. 3. Kompensacji mogą podlegać: 1) przeciwstawne pozycje w tych samych instrumentach pochodnych, dla których bazę stanowi ten sam instrument bazowy; 2) przeciwstawne pozycje w instrumencie pochodnym oraz lokacie stanowiącej bazę tego instrumentu pochodnego. 4. Kompensacja polega na obliczeniu wartości bezwzględnej różnicy pomiędzy: 1) sumą kwot zaangażowania, o których mowa w § 2, wynikających z pozycji długich i wartości instrumentu bazowego, jeżeli stanowi on lokatę funduszu inwestycyjnego otwartego, oraz 2) sumą kwot zaangażowania, o których mowa w § 2, wynikających z pozycji krótkich i wartości instrumentu bazowego, który jest przedmiotem krótkiej sprzedaży. 5. Przedmiotem kompensacji mogą być również instrumenty bazowe lub lokaty, o których mowa w ust. 4, różniące się pomiędzy sobą terminem zapadalności. 6. Pozycje w instrumentach pochodnych lub lokatach, o których mowa w ust. 3, mogą być przedmiotem kompensacji, jeżeli zawarcie tych transakcji eliminuje wszystkie znaczące ryzyka związane z tymi instrumentami i lokatami. § 5. 1. W przypadku funduszu inwestycyjnego otwartego, który zawiera transakcje mające za przedmiot instrumenty pochodne, dla których bazę stanowi stopa procentowa, towarzystwo może w odniesieniu do tych instrumentów stosować specjalne zasady kompensacji, jeżeli: 1) instrumenty finansowe podlegające kompensacji odnoszą się do tej samej stopy procentowej; 2) w odniesieniu do funduszu inwestycyjnego otwartego towarzystwo nie wykorzystuje tych instrumentów w ramach kompensacji, o której mowa w § 4, lub w ramach pozycji zabezpieczających, o których mowa w § 6; 3) stosowanie specjalnych zasad kompensacji nie doprowadzi do błędnej oceny profilu ryzyka funduszu inwestycyjnego otwartego; 4) prospekt informacyjny funduszu inwestycyjnego otwartego określa docelowy poziom duracji funduszu; 5) duracja funduszu jest bliska docelowej duracji funduszu; 6) strategia inwestycyjna funduszu inwestycyjnego otwartego nie dopuszcza zajmowania pozycji w instrumentach pochodnych, których duracja znacząco odbiega od docelowego poziomu duracji funduszu. 2. Zastosowanie specjalnych zasad kompensacji przy obliczaniu całkowitej ekspozycji wymaga dokonania następujących czynności: 1) każdy instrument podlegający specjalnym zasadom kompensacji należy zaklasyfikować do jednego z przedziałów w zależności od terminu zapadalności według wzoru: Numer przedziału zapadalności (j) Zakres przedziału zapadalności instrumentu bazowego lub instrumentu stanowiącego lokatę funduszu inwestycyjnego otwartego do 2 lat włącznie od 2 do 7 lat włącznie od 7 do 15 lat włącznie powyżej 15 lat 2) dla każdego instrumentu pochodnego w poszczególnych przedziałach należy wyznaczyć wartość rynkową pozycji równoważnej w instrumencie stanowiącym bazę instrumentu pochodnego, o której mowa w § 3; dla każdego instrumentu dłużnego stanowiącego lokatę funduszu inwestycyjnego otwartego w poszczególnych przedziałach należy wyznaczyć cenę rynkową; 3) wartości wyznaczone zgodnie z pkt 2 należy skorygować o różnicę pomiędzy duracją instrumentu oraz docelową duracją funduszu według wzoru: DIP E= × WR× ∆ DDP gdzie: E- wartość rynkowa równoważnej pozycji w instrumencie stanowiącym bazę instrumentu pochodnego lub wartość rynkowa instrumentu dłużnego, skorygowana o różnicę w duracjach, DIP- duracja i-tego instrumentu pochodnego lub instrumentu dłużnego, DDP - docelowa duracja portfela, WR- wartość rynkowa równoważnej pozycji w i-tym instrumencie bazowym lub wartość rynkowa instrumentu dłużnego, ∆ - współczynnik delta dla opcji; 4) w ramach każdego przedziału należy wyznaczyć pozycję dopasowaną (PD) oraz pozycję niedopasowaną (PN) według wzoru: PD = min{∑E ;∑E } PN = ∑E − ∑E gdzie: PD - pozycja dopasowana w j-tym przedziale zapadalności, PN - pozycja niedopasowana w j-tym przedziale zapadalności, ∑E - suma wartości wyznaczonych w pkt 3 w j-tym przedziale zapadalności, w odniesieniu do instrumentów pochodnych lub dłużnych papierów wartościowych, w których fundusz inwestycyjny otwarty posiada pozycję długą, ∑E - suma wartości wyznaczonych w pkt 3 w j-tym przedziale zapadalności, w odniesieniu do instrumentów pochodnych lub dłużnych papierów wartościowych, w których fundusz inwestycyjny otwarty posiada pozycję krótką, E ∑ 〉∑E przy czym pozycja niedopasowana jest pozycją długą, gdy , pozycją E E E E domkniętą, ∑ = ∑ , albo pozycją krótką, gdy ∑ 〈∑ 5) należy wyznaczyć pozycję dopasowaną pomiędzy pozycjami niedopasowanymi w przedziałach pierwszym i drugim, drugim i trzecim oraz trzecim i czwartym według wzoru: min{PN ;PN PN = } jeżeli pozycje niedopasowane w odpowiednich przedziałach są przeciwne; w takim przypadku do celów dalszych obliczeń pozycje niedopasowane w odpowiednich przedziałach należy pomniejszyć o wyznaczoną wartość pozycji dopasowanej pomiędzy tymi przedziałami (PD ); 6) należy wyznaczyć pozycję dopasowaną pomiędzy przedziałami pierwszym i trzecim oraz drugim i czwartym według wzoru: min{PN ;PN PD = } jeżeli pozycje niedopasowane w odpowiednich przedziałach są przeciwne; w takim przypadku do celów dalszych obliczeń pozycje niedopasowane w odpowiednich przedziałach należy pomniejszyć o wyznaczoną wartość pozycji dopasowanej pomiędzy PD ( ) tymi przedziałami ; 7) należy wyznaczyć pozycję dopasowaną pomiędzy przedziałami pierwszym i czwartym według wzoru: min{PN ;PN} PD = jeżeli pozycje niedopasowane w odpowiednich przedziałach są przeciwne; w takim przypadku do celów dalszych obliczeń pozycje niedopasowane w przedziałach pierwszym i czwartym należy pomniejszyć o wyznaczoną wartość pozycji dopasowanej pomiędzy tymi przedziałami ( PD ) 3. Kwota zaangażowania w instrumenty pochodne podlegające specjalnym zasadom kompensacji obliczona przez towarzystwo dla funduszu inwestycyjnego otwartego stanowi sumę pozycji: 1) 0% sumy pozycji dopasowanych wyznaczonych w ust. 2 pkt 4; 2) 40% sumy pozycji dopasowanych wyznaczonych w ust. 2 pkt 5; 3) 75% sumy pozycji dopasowanych wyznaczonych w ust. 2 pkt 6; 4) 100% pozycji dopasowanej wyznaczonej w ust. 2 pkt 7; 5) 100% sumy pozycji niedopasowanych w poszczególnych przedziałach pozostałych po dokonaniu czynności, o których mowa w ust. 2 pkt 1–7. § 6. 1. Kwota zaangażowania w ten sam instrument pochodny wyznaczona zgodnie z § 4 i § 5 może podlegać redukcji poprzez zastosowanie pozycji zabezpieczających. 2. Pozycję zabezpieczającą może stanowić: 1) część lub całość innej kwoty zaangażowania w ten sam instrument pochodny lub 2) lokata funduszu inwestycyjnego otwartego – jeżeli spełniony jest warunek, o którym mowa w § 18 ust. 1 rozporządzenia, a procedury, o których mowa w § 18 ust. 2 rozporządzenia, dopuszczają w danym przypadku uwzględnianie pozycji zabezpieczających. 3. Instrumenty pochodne odpowiadające kwotom zaangażowania, o których mowa w ust. 2 pkt 1, oraz lokaty, o których mowa w ust. 2 pkt 2, powinny spełniać następujące warunki: 1) transakcje mające za przedmiot instrumenty pochodne oraz lokaty zostały zawarte wyłącznie w celu redukcji ryzyka funduszu inwestycyjnego otwartego, a redukcja ryzyka jest możliwa do zweryfikowania; 2) zawarcie transakcji mających za przedmiot instrumenty pochodne lub lokaty prowadzi do eliminacji wszelkich ryzyk związanych z tymi instrumentami i lokatami; 3) instrumenty stanowiące bazę instrumentów pochodnych lub lokaty należą do tej samej klasy aktywów co instrumenty stanowiące bazę instrumentów pochodnych lub lokaty, które podlegają zabezpieczeniu; 4) instrumenty pochodne lub lokaty stanowią efektywne zabezpieczenie w skrajnych warunkach rynkowych. 4. Umowy mające za przedmiot walutowe instrumenty pochodne lub lokaty, które fundusz inwestycyjny otwarty zawiera wyłącznie w celu redukcji ryzyka walutowego, mogą być kompensowane z innymi instrumentami pochodnymi lub lokatami, które to ryzyko generują. § 7. Kwota zaangażowania w ten sam instrument pochodny lub lokata funduszu inwestycyjnego otwartego mogą być wykorzystane w ramach kompensacji, specjalnych zasad kompensacji albo uznane za pozycję zabezpieczającą do wysokości swej wartości, która w ramach danego typu ryzyka nie została wykorzystana w ramach kompensacji, specjalnych zasad kompensacji albo uznana za pozycję zabezpieczającą. § 8. Towarzystwo zwiększa całkowitą ekspozycję funduszu inwestycyjnego otwartego o wartość rynkową papierów wartościowych, instrumentów rynku pieniężnego lub wartość środków pieniężnych otrzymanych jako zabezpieczenie w ramach transakcji przy zobowiązaniu się funduszu do odkupu lub umów pożyczek, o których mowa w art. 102 ustawy. § 9. Całkowita ekspozycja funduszu inwestycyjnego otwartego (CE) obliczona metodą zaangażowania jest równa sumie kwot odpowiadających: 1) sumie wartości wszystkich kwot zaangażowania, o których mowa w § 4, po uwzględnieniu technik redukcji całkowitej ekspozycji; 2) sumie wartości rynkowej papierów wartościowych, instrumentów rynku pieniężnego oraz środków pieniężnych, o których mowa w § 8; 3) sumie wartości zaciągniętych pożyczek lub kredytów, w przypadku gdy towarzystwo nie skorzystało z wyłączenia, o którym mowa w § 17 ust. 2 rozporządzenia. OBLICZANIE CAŁKOWITEJ EKSPOZYCJI METODĄ ABSOLUTNEJ WARTOŚCI ZAGROŻONEJ ORAZ METODĄ WZGLĘDNEJ WARTOŚCI ZAGROŻONEJ § 1. Metoda wartości zagrożonej (VaR) służy do szacowania ryzyka rynkowego funduszu inwestycyjnego otwartego rozumianego jako możliwość poniesienia przez fundusz strat wynikających z wahań wartości rynkowych pozycji wchodzących w skład aktywów funduszu objętego modelem wartości zagrożonej. § 2. Metoda wartości zagrożonej polega na zastosowaniu modelu wartości zagrożonej do obliczania całkowitej ekspozycji z tytułu ryzyka rynkowego funduszu inwestycyjnego otwartego. § 3. Wartość zagrożoną oblicza się w każdym dniu roboczym, przyjmując: 1) lewostronny poziom ufności równy 99%; 2) założony okres utrzymywania stałej wielkości i struktury aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego wynoszący: a) 20 dni roboczych - w celu obliczenia całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego, b) 1 dzień roboczy - w celu dokonania weryfikacji historycznych modelu wartości zagrożonej, o których mowa w § 10 i § 11; 3) szacunki parametrów modelu wartości zagrożonej, w szczególności zmienności i współczynników korelacji, na podstawie wiarygodnych danych historycznych za okres obejmujący co najmniej 250 dni roboczych; w przypadku wystąpienia gwałtownego wzrostu zmienności parametrów cenowych okres 250 dni roboczych może być skrócony; 4) kwartalną aktualizację parametrów modelu; aktualizacja powinna być dokonywana częściej w przypadku wystąpienia gwałtownego wzrostu zmienności parametrów cenowych. § 4. 1. Przy zapewnieniu nieprzerwanego stosowania modelu absolutnej wartości zagrożonej, w celu obliczenia całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego, jest dopuszczalne: 1) przyjęcie okresu prognozy krótszego niż określony w § 3 pkt 2 lit. a pod warunkiem odpowiedniego przeskalowania limitu, o którym mowa w § 16 ust. 4 rozporządzenia, na wielkość odpowiadającą okresowi 20 dni roboczych; 2) przyjęcie poziomu ufności niższego niż określony w § 3 pkt 1 pod warunkiem, że lewostronny poziom ufności przyjęty do obliczeń jest nie niższy niż 95%, oraz pod warunkiem przeskalowania limitu, o którym mowa w § 16 ust. 4 rozporządzenia, na wielkość odpowiadającą 99% poziomowi ufności. 2. Towarzystwo, które w celu obliczenia całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego przy zastosowaniu modelu absolutnej wartości zagrożonej przyjęło okres prognozy krótszy niż określony w § 3 pkt 2 lit. a lub poziom ufności niższy niż określony w § 3 pkt 1, dokonuje przeskalowania limitu, o którym mowa w § 16 ust. 4 rozporządzenia, według wzoru: t wsp Lp = L × × T wsp gdzie: Lp - oznacza przeskalowany limit, o którym mowa w § 16 ust. 4 rozporządzenia, L - oznacza limit, o którym mowa w § 16 ust. 4 rozporządzenia, T - oznacza okres prognozy równy okresowi określonemu w § 3 pkt 2 lit. a, t - oznacza okres prognozy, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, Y - oznacza poziom ufności równy wartości określonej w § 3 pkt 1, y - oznacza poziom ufności, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, wsp- oznacza wartość standaryzowanego rozkładu normalnego N~(0,1) odpowiadającą dystrybuancie tego rozkładu o wartości równej Y, wsp- oznacza wartość standaryzowanego rozkładu normalnego N~(0,1) odpowiadającą dystrybuancie tego rozkładu o wartości równej y. 3. Towarzystwo uzasadnia stosowanie do wyznaczania wartości zagrożonej funduszu inwestycyjnego otwartego poziomu ufności lub okresu prognozy innych niż wskazane w § 3. § 5. Dla funduszy inwestycyjnych otwartych zawierających umowy mające za przedmiot opcje w obliczeniach wartości zagrożonej towarzystwo uwzględnia: 1) nieliniowość zmian wartości opcji względem zmian bieżących parametrów cenowych; 2) wpływ czynników wpływających na wartość opcji innych niż zmiany bieżących parametrów cenowych. § 6. Model wartości zagrożonej powinien ujmować wystarczającą liczbę czynników ryzyka w zależności od skali aktywności funduszu inwestycyjnego otwartego na poszczególnych rynkach, w szczególności czynniki wskazane w § 7–9. § 7. W zakresie stosowania modelu wartości zagrożonej do pomiaru ryzyka stopy procentowej: 1) przez parametry cenowe należy rozumieć rentowności do wykupu instrumentów uznawanych na danym rynku za wolne od ryzyka kredytowego, w szczególności instrumenty dłużne wyemitowane przez Skarb Państwa, hipotetyczne depozyty i lokaty wynikające z dekompozycji transakcji, których przedmiotem są instrumenty pochodne na stopę procentową; 2) system pomiaru ryzyka uwzględnia zbiór czynników ryzyka odpowiadających stopom procentowym w każdej walucie, w której fundusz inwestycyjny otwarty utrzymuje pozycje bilansowe lub pozabilansowe wrażliwe na stopy procentowe; 3) towarzystwo modeluje krzywe dochodowości, stosując do każdej z nich jedno z powszechnie uznanych podejść, przy czym dla istotnych ekspozycji na ryzyko stopy procentowej w najważniejszych walutach i na najważniejszych rynkach krzywa dochodowości jest podzielona na co najmniej sześć segmentów zapadalności w celu ujęcia wahań zmienności stóp wzdłuż krzywej dochodowości; 4) system pomiaru ryzyka uwzględnia ryzyko niedoskonale skorelowanych przesunięć między różnymi krzywymi dochodowości; 5) uwzględnia się zróżnicowanie poziomów rentowności do wykupu dla różnych instrumentów stanowiących bazę instrumentów pochodnych. § 8. W zakresie stosowania modelu wartości zagrożonej do pomiaru ryzyka walutowego: 1) system pomiaru ryzyka uwzględnia czynniki ryzyka odpowiadające poszczególnym walutom, w których są denominowane pozycje funduszu inwestycyjnego otwartego, z których żadna nie jest walutą, w której są wyceniane aktywa funduszu inwestycyjnego otwartego; 2) parametrami cenowymi są kursy walutowe; 3) przy obliczaniu wartości zagrożonej uwzględnia się pozycje otwarte funduszu inwestycyjnego otwartego w instrumentach pochodnych denominowanych w poszczególnych walutach, z których żadna nie jest walutą, w której są wyceniane aktywa funduszu inwestycyjnego otwartego. § 9. W zakresie stosowania modelu wartości zagrożonej do pomiaru ryzyka cen instrumentów kapitałowych: 1) przez instrumenty kapitałowe rozumie się akcje i prawa do akcji, prawa poboru akcji, kwity depozytowe, inne papiery wartościowe obciążone ryzykiem cen instrumentów kapitałowych, w tym takie, których wartość jest powiązana z wartością uznanych indeksów, oraz elementy kapitałowe papierów wartościowych zamiennych na takie instrumenty; 2) system pomiaru ryzyka uwzględnia czynniki ryzyka odpowiadające poszczególnym rynkom instrumentów kapitałowych, w których fundusz inwestycyjny otwarty utrzymuje znaczące pozycje; 3) w przypadku instrumentów pochodnych, dla których bazę stanowią uznane indeksy, parametrami cenowymi są wartości indeksów giełd, na których są notowane poszczególne instrumenty kapitałowe. § 10. Towarzystwo dokonuje codziennie porównania wartości zagrożonych funduszu inwestycyjnego otwartego, obliczonych dla poprzedzających dany dzień 250 kolejnych dni roboczych (okres weryfikacji), z rzeczywistymi dziennymi stratami na pozycjach wchodzących w skład aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego, objętych modelem wartości zagrożonej, uwzględniającymi rzeczywiste zmiany parametrów cenowych, wielkości i strukturę pozycji wchodzących w skład aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego (weryfikacja historyczna modelu na rzeczywistych zmianach wartości aktywów funduszu). W pierwszym roku stosowania modelu towarzystwo może dokonywać weryfikacji historycznej rzeczywistych zmian wartości aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego, powiększając sukcesywnie okres weryfikacji od jednego kwartału do 250 dni roboczych. § 11. Towarzystwo dokonuje codziennie porównania wartości zagrożonych funduszu inwestycyjnego otwartego, obliczonych dla poprzedzających dany dzień 250 kolejnych dni roboczych (okres weryfikacji), z hipotetycznymi stratami na poszczególnych pozycjach aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego objętych modelem wartości zagrożonej z tytułu rzeczywistych zmian parametrów cenowych, obliczonymi przy założeniu utrzymywania przez 24 godziny stałej wielkości i struktury pozycji wchodzących w skład aktywów tego funduszu (weryfikacja historyczna modelu na hipotetycznych zmianach wartości aktywów funduszu). W pierwszym roku stosowania modelu towarzystwo może dokonywać weryfikacji historycznej hipotetycznych zmian wartości aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego, powiększając sukcesywnie okres weryfikacji od jednego kwartału do 250 dni roboczych. § 12. 1. Jeżeli w toku weryfikacji historycznych, o których mowa w § 10 lub § 11, liczba przypadków, w których dzienna strata funduszu inwestycyjnego otwartego przekracza stratę wyznaczoną za pomocą modelu wartości zagrożonej, jest nie niższa niż 4, towarzystwo oblicza wartość zagrożoną funduszu inwestycyjnego otwartego objętego modelem wartości zagrożonej jako iloczyn średniej arytmetycznej wartości zagrożonych obliczonych w 60 poprzednich dniach roboczych i współczynnika korygującego (k) ustalonego zgodnie z poniższą tabelą: Liczba przekroczeń Współczynnik korygujący (k) 3,00 3,40 3,50 3,65 3,75 3,85 10 i więcej 4,00 2. Towarzystwo wyznacza wartość zagrożoną funduszu inwestycyjnego otwartego w sposób określony w ust. 1 do momentu, w którym liczba przypadków, w których dzienna strata funduszu inwestycyjnego otwartego przekraczająca stratę wyznaczoną za pomocą modelu wartości zagrożonej, spadnie poniżej 4. 3. W przypadku, o którym mowa w ust. 1, towarzystwo dokonuje przeglądu modelu wartości zagrożonej w celu zidentyfikowania przyczyn wystąpienia nadmiernej liczby przypadków, w których dzienna strata funduszu inwestycyjnego otwartego przekracza stratę wyznaczoną za pomocą modelu wartości zagrożonej, oraz niezwłocznie podejmuje działania w celu poprawienia precyzji modelu. § 13. W przypadku gdy liczba przekroczeń, o których mowa w § 12 ust. 1, jest nie niższa niż 4 lub w przypadku każdego przekroczenia powodującego zwiększenie współczynnika korygującego (k), jednostka do spraw zarządzania ryzykiem niezwłocznie przekazuje zarządowi towarzystwa pisemny raport o zidentyfikowanych przekroczeniach, zawierający analizę i wyjaśnienie przyczyn tych przekroczeń oraz wskazanie działań podjętych w celu poprawienia precyzji modelu wartości zagrożonej stosowanego przez towarzystwo. § 14. 1. Przy zastosowaniu procedury opracowanej i wdrożonej dla każdego zarządzanego funduszu inwestycyjnego otwartego towarzystwo dokonuje dodatkowych serii symulacji wpływu skrajnie niekorzystnych warunków na wynik na pozycjach wchodzących w skład aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego objętych modelem wartości zagrożonej oraz na poziom wartości zagrożonej (testy warunków skrajnych) uwzględniających w szczególności skrajne zakłócenia, o których mowa w § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia. 2. Towarzystwo przeprowadza testy warunków skrajnych w każdym momencie, gdy jest to w opinii towarzystwa uzasadnione, w szczególności w przypadku nagłej zmiany warunków rynkowych, jednak nie rzadziej niż raz na miesiąc. 3. Testy warunków skrajnych powinny być zintegrowane z systemem zarządzania ryzykiem w szczególności poprzez: 1) analizę wyników testów warunków skrajnych przez jednostkę do spraw zarządzania ryzykiem; 2) informowanie zarządu towarzystwa o wynikach testów warunków skrajnych; 3) wykorzystywanie przez towarzystwo wyników testów warunków skrajnych przy podejmowaniu decyzji inwestycyjnych w odniesieniu do funduszy inwestycyjnych otwartych. § 15. Towarzystwo powinno posiadać w odniesieniu do każdego funduszu inwestycyjnego otwartego pełną dokumentację przeprowadzonych obliczeń wartości zagrożonej, wyników weryfikacji historycznych oraz testów warunków skrajnych, obejmującą w szczególności: 1) charakterystykę danych zastosowanych do budowy modelu wartości zagrożonej; 2) procedurę wdrożenia modelu do procesu zarządzania ryzykiem funduszu inwestycyjnego otwartego; 3) określenie precyzji i kompletności oceny ryzyka przy zastosowaniu modelu, w tym określenie ryzyk objętych modelem wartości zagrożonej; 4) metodykę modelu wartości zagrożonej, w tym założenia matematyczne modelu wartości zagrożonej; 5) uzasadnienie przyjętych założeń; 6) charakterystykę danych wykorzystywanych przy obliczaniu wartości zagrożonej; 7) metody testowania modelu wartości zagrożonej; 8) sposób przeprowadzania oraz wyniki weryfikacji historycznych, o których mowa w § 10 i § 11; 9) sposób przeprowadzania oraz wyniki testów warunków skrajnych, o których mowa w § 14 ust. 1; 10) system wewnętrznych limitów na wartość zagrożoną wyznaczoną przy uwzględnieniu wszystkich istotnych rodzajów ryzyka objętych modelem wartości zagrożonej. § 16. Towarzystwo nie może stosować modelu względnej wartości zagrożonej, jeżeli profil ryzyka funduszu inwestycyjnego otwartego ulega częstym zmianom lub określenie portfela referencyjnego nie jest możliwe. § 17. Towarzystwo stosujące model względnej wartości zagrożonej w celu obliczenia całkowitej ekspozycji funduszu inwestycyjnego otwartego: 1) opracowuje, wdraża i stosuje procedurę wyboru oraz zmian w składzie portfela referencyjnego; 2) oblicza wartość zagrożoną portfela referencyjnego oraz wartość zagrożoną funduszu inwestycyjnego otwartego. § 18. 1. Portfel referencyjny stanowi wybrany przez towarzystwo zbiór instrumentów finansowych, z tym że: 1) w skład portfela nie wchodzą standardowe instrumenty pochodne, niestandardowe instrumenty pochodne, papiery wartościowe z wbudowanym instrumentem pochodnym lub pozycje krótkie; 2) profil ryzyka portfela jest zbieżny z profilem ryzyka funduszu inwestycyjnego otwartego, z uwzględnieniem celów inwestycyjnych i polityki inwestycyjnej funduszu inwestycyjnego otwartego oraz ograniczeń inwestycyjnych, o których mowa w art. 96-101 lub art. 104 ustawy. 2. Przepisu ust. 1 pkt 1 nie stosuje się, jeżeli: 1) strategia inwestycyjna funduszu inwestycyjnego otwartego dopuszcza zajmowanie pozycji długich i krótkich w tych samych lub podobnych instrumentach pochodnych w celu osiągania zysków z tytułu różnic cen, a portfel referencyjny został skonstruowany w sposób zapewniający uwzględnienie ryzyka związanego z taką strategią inwestycyjną, albo 2) fundusz inwestycyjny otwarty zawiera umowy, których przedmiotem są walutowe instrumenty pochodne, w celu zabezpieczenia aktywów funduszu inwestycyjnego otwartego denominowanych w walucie niebędącej walutą, w której fundusz inwestycyjny otwarty dokonuje wyceny aktywów, a portfel referencyjny stanowi indeks zabezpieczony przed ryzykiem kursu walutowego. WYKAZ DANYCH OBJĘTYCH EWIDENCJĄ ZAWARTYCH TRANSAKCJI W PRZYPADKU TRANSAKCJI, KTÓRE MAJĄ ZA PRZEDMIOT INSTRUMENTY POCHODNE Dane umieszczane w ewidencji zawartych transakcji mających za przedmiot instrumenty pochodne: 1) numer kolejny transakcji; w przypadku transakcji pożyczki papierów wartościowych należy numer kolejny rozszerzyć o numer transakcji inicjującej; 2) typ transakcji (kupno, sprzedaż, pożyczka papierów wartościowych, inne); 3) identyfikator instrumentu pochodnego, zawierający indywidualny kod (w szczególności kod ISIN), identyfikujący instrument pochodny będący przedmiotem transakcji, a w przypadku gdy dany instrument pochodny nie posiada indy­ widualnego kodu identyfikacyjnego – jego nazwa oraz nazwa skrócona; 4) rodzaj instrumentu pochodnego (opcja, futures, forward, SWAP, inny); 5) oznaczenie instrumentu bazowego; w przypadku gdy instrumentem bazowym jest waluta, należy wskazać kod ISO waluty; 6) określenie pozycji na instrumencie pochodnym: długa (long) bądź krótka (short); w przypadku opcji – również pozycji względem instrumentu bazowego: kupno (call) bądź sprzedaż (put); 7) cel zawarcia transakcji: SZP – w przypadku gdy transakcja ma na celu zapewnienie sprawnego zarządzania portfelem inwestycyjnym, ORI – w przypadku gdy transakcja ma na celu ograniczenie ryzyka inwestycyjnego w zakresie wska­ zanym w art. 94 ust. 1a pkt 2 ustawy; 8) przedmiot zabezpieczeń (wskazanie ze szczegółowością pozwalającą na jednoznaczną identyfikację poszczególnych składników aktywów lub zobowiązań, dla których jest ograniczane ryzyko inwestycyjne); 9) nazwa emitenta (wystawcy) lub innego podmiotu kreującego instrument pochodny; 10) oznaczenie strony transakcji; w przypadku gdy: a) stroną transakcji jest firma inwestycyjna, należy podać indywidualny kod tej firmy lub oznaczyć w inny sposób pozwalający na jej jednoznaczną identyfikację, b) stroną transakcji jest rynek regulowany lub alternatywny system obrotu, należy podać indywidualny ujednolico­ ny kod identyfikacyjny tego rynku lub alternatywnego systemu obrotu, c) stroną transakcji jest podmiot inny niż wskazany w lit. a i b, podmiot taki należy oznaczyć w sposób pozwalający na jego jednoznaczną identyfikację; 11) oznaczenie podmiotu pośredniczącego w transakcji, pozwalające na jego jednoznaczną identyfikację; 12) data podjęcia decyzji o przekazaniu zlecenia do realizacji; 13) data złożenia zlecenia; 14) godzina złożenia zlecenia według czasu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej; 15) data zawarcia transakcji; 16) godzina zawarcia transakcji według czasu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej; 17) cena jednostkowa instrumentu pochodnego, bez uwzględnienia kosztów transakcyjnych, wyrażona w walucie, w któ­ rej zawarto transakcję, lub walucie, w której są prowadzone księgi rachunkowe funduszu inwestycyjnego otwartego, ze wskazaniem kursu, po jakim dokonano przeliczenia; 18) liczba nabytych lub zbytych instrumentów pochodnych; 19) mnożnik; 20) wartość przyszłych strumieni pieniężnych, a w przypadku gdy nie jest możliwe ich ustalenie – sposób ich wyznaczania; 21) terminy przyszłych strumieni pieniężnych; 22) koszty transakcyjne; 23) termin zapadalności, wygaśnięcia lub wykonania instrumentu; 24) wskazanie zabezpieczenia wykonania transakcji z określeniem, czy zostało przyjęte czy udzielone. WYKAZ DANYCH OBJĘTYCH EWIDENCJĄ ZAWARTYCH TRANSAKCJI, W PRZYPADKU TRANSAKCJI INNYCH NIŻ TRANSAKCJE, KTÓRE MAJĄ ZA PRZEDMIOT INSTRUMENTY POCHODNE Dane umieszczane w ewidencji zawartych transakcji: 1) numer transakcji; w przypadku transakcji przy zobowiązaniu się do odkupu oraz transakcji pożyczki papierów wartoś­ ciowych numer kolejny należy rozszerzyć o numer transakcji inicjującej; 2) typ transakcji (kupno, sprzedaż, kupno w transakcji przy zobowiązaniu się do odkupu, sprzedaż w transakcji przy zo­ bowiązaniu się do odkupu, pożyczka papierów wartościowych, inne); 3) identyfikator składnika lokat zawierający indywidualny kod (w szczególności kod ISIN) nadany przez właściwy organ (jeżeli taki istnieje), identyfikujący składnik lokat będący przedmiotem transakcji, a w przypadku gdy dany składnik lokat nie posiada indywidualnego kodu identyfikacyjnego – jego nazwa oraz nazwa skrócona; 4) rodzaj składnika lokat (akcja, obligacja, bon skarbowy, inne); 5) nazwa emitenta (wystawcy) lub innego podmiotu kreującego składnik lokat odpowiednio do charakteru składnika lo­ kat; w przypadku walut – oznaczenie waluty, w przypadku lokat bankowych – nazwa banku; 6) oznaczenie strony transakcji; w przypadku gdy: a) stroną transakcji jest firma inwestycyjna, należy podać indywidualny kod tej firmy lub oznaczyć w inny sposób pozwalający na jej jednoznaczną identyfikację, b) stroną transakcji jest rynek regulowany lub alternatywny system obrotu, należy podać indywidualny ujednolico­ ny kod identyfikacyjny tego rynku lub alternatywnego systemu obrotu, c) stroną transakcji jest podmiot inny niż wskazany w lit. a i b, podmiot taki należy oznaczyć w sposób pozwalający na jego jednoznaczną identyfikację; 7) oznaczenie podmiotu pośredniczącego w transakcji pozwalające na jego jednoznaczną identyfikację; 8) wskazanie imienia, nazwiska i pełnionej funkcji osoby fizycznej zatrudnionej w towarzystwie, która zrealizowała transakcję lub która odpowiada za jej realizację; 9) data podjęcia decyzji o przekazaniu zlecenia do realizacji; 10) data złożenia zlecenia; 11) godzina złożenia zlecenia według czasu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej; 12) data zawarcia transakcji; 13) godzina zawarcia transakcji według czasu obowiązującego w Rzeczypospolitej Polskiej; 14) data rozliczenia transakcji; 15) cena jednostkowa bez uwzględnienia kosztów transakcyjnych, wyrażona w walucie, w której zawarto transakcję, lub walucie, w której są prowadzone księgi rachunkowe funduszu inwestycyjnego otwartego, ze wskazaniem kursu, po jakim dokonano przeliczenia; 16) liczba składników lokat będących przedmiotem transakcji; 17) całkowita cena transakcji, stanowiąca iloczyn wartości wskazanej w pkt 15 i 16; 18) całkowita wartość transakcji z uwzględnieniem kosztów transakcyjnych; 19) całkowita wartość kosztów transakcyjnych.