Rozporządzenie Ministra… (Dz.U. 2011.306)

Załącznik

RAMOWY PROGRAM KURSÓW NAUKI JĘZYKA POLSKIEGO DLA CUDZOZIEMCÓW 1. Informacje wstępne Ramowy program kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców jest podstawą opracowania pro- gramów kursów nauki języka polskiego dla cudzo- ziemców, dostosowanych do wieku, pochodzenia, po- trzeb i możliwości uczestników kursów. Przy konstruowaniu programów kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców należy uwzględ- niać różnice kulturowe między różnymi grupami cu- dzoziemców. Pozwoli to na nauczenie cudzoziemca skutecznego komunikowania się z rodzimymi użyt- kownikami języka. Głównym założeniem ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla cudzo- ziemców jest kształcenie kompetencji językowych oraz rozwijanie kompetencji komunikacyjnych, rozumia- nych jako zdolność do posługiwania się językiem w sposób skuteczny i dostosowany do sytuacji spo- łecznej, w jakiej proces komunikacji przebiega, pod względem oczekiwań mówcy wobec innych partne- rów rozmowy, celów, jakie stawia sobie mówca, oraz społecznych i konwencjonalnych reguł użycia języka. Kursy nauki języka polskiego dla cudzoziemców powinny uwzględniać opanowanie odpowiedniego poziomu wiedzy kulturowej i słownictwa, stanowiącej element kompetencji komunikacyjnej cudzoziemca, które odnoszą się do realiów kręgu cywilizacyjnego, w którym używa się języka polskiego. Należy dążyć, aby uczestnik kursu osiągnął znajomość reguł porozu- miewania się oraz bogaty repertuar form porozumie- wania się właściwych dla języka polskiego. W trakcie kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców uczestnik powinien zapoznać się ze specyfiką i warun- kami życia w Polsce, strukturą społeczną, kulturą i pa- nującymi zwyczajami. Istotne jest również, aby wypo- sażyć uczestnika kursu w niezbędną wiedzę kulturową i słownictwo, pozwalające na zaaklimatyzowanie się cudzoziemca w nowym otoczeniu, zintegrowanie ze społecznością lokalną, podjęcie pracy lub kontynuo- wanie nauki. Zaproponowany podział kursów nauki języka pol- skiego dla cudzoziemców na cztery części, odpowia- dające poszczególnym poziomom biegłości językowej (A1, A2, B1 lub B2), umożliwia dostosowanie układu kursu do potrzeb osób uczących się — np. ich wieku, poziomu posiadanej wiedzy i umiejętności, możliwości poznawczych czy długości pobytu w Polsce. 2. Cele kształcenia Za podstawowe cele kształcenia należy uznać: 1) komunikowanie się w języku polskim w podstawo- wych sytuacjach codziennych związanych z orga- nizacją życia w Polsce, podróżowaniem, załatwia- niem spraw urzędowych; 2) pisanie krótkich tekstów oficjalnych i nieoficjal- nych; 3) rozumienie najważniejszych treści i intencji zawar- tych w prostych tekstach pisanych i mówionych; 4) opanowanie podstawowego zasobu słownictwa, reguł gramatycznych, ortograficznych i interpunk- cyjnych oraz wymowy i intonacji umożliwiających komunikowanie się z rodzimymi i nierodzimymi użytkownikami języka polskiego w oficjalnej i nie- oficjalnej odmianie języka; 5) osiągnięcie przewidzianego na danym etapie kształcenia poziomu kompetencji komunikacyjnej oraz wiedzy o kulturze polskiej (zgodnie z ust. 5). 3. Sposoby osiągania celów Ze względu na swój ramowy charakter, zróżnico- wanie uczestników oraz typu prowadzonych zajęć, ra- mowy program kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców zakłada swobodę w projektowaniu procesu kształcenia. Zaproponowany zakres i układ treści może być modyfikowany w zależności od sytua- cji i potrzeb, a także używanych przez lektora podręcz- ników i innych pomocy dydaktycznych. Językowe i kulturowe treści ramowego programu zostały ujęte w układzie tabelarycznym, co wprowadza określony porządek ich realizacji. Dopuszczalna jest modyfikacja porządku realizacji treści ramowego programu, zwłaszcza w zakresie wiedzy kulturowej i słownictwa (o którym mowa w ust. 7), tj. lektor może proponować własne rozwiązania i realizować założone cele na pod- stawie materiału dobranego do potrzeb konkretnej grupy uczestników kursu. Spiralny układ treści daje możliwość powracania do najważniejszych, ze wzglę- du na założone cele kształcenia, zagadnień oraz roz- szerzanie ich zakresu. Sprawdzenie, czy uczestnicy kursu osiągnęli poziom wiedzy i umiejętności, przewi- dziany dla danego poziomu biegłości językowej, jest możliwe poprzez odniesienie do zamieszczonych w ra- mowym programie przewidywanych osiągnięć (o któ- rych mowa w ust. 4). Nabywanie przez uczestników kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców określonych umiejętności zależy w dużym stopniu od przyjętych strategii na- uczania. Ramowy program przewiduje możliwość wy- boru sposobów osiągania celów, w zależności przede wszystkim od specyfiki grupy, predyspozycji i potrzeb uczestników kursów, preferencji i doświadczeń lekto- ra. Wybierając sposoby osiągania celów, lektor powi- nien uwzględnić przede wszystkim możliwości i zain- teresowania grupy, nie zapominając o zasadzie stop- niowania trudności. Omawiając treści programowe, należy jak najczęściej posługiwać się przykładami z ży- cia codziennego. Dobieranie interesujących przykła- dów rozbudza naturalną ciekawość uczestników kur- sów i rozwija ich zainteresowania. Dobór metod na- uczania związany jest także z aktualnie rozwijanymi umiejętnościami i sprawnościami językowymi uczest- nika kursu. W kształceniu umiejętności przewidzia- nych w ramowym programie należy wykorzystywać zróżnicowane metody pracy oraz techniki nauczania, takie jak indywidualna i zbiorowa praca z tekstem, ćwiczenia komunikacyjne, przekaz intersemiotyczny, demonstracje, dramę, gry dydaktyczne. Należy pamiętać, że poszczególne treści najczęś- ciej są realizowane równolegle i w integracji z treścia- mi innych działów, o których mowa w ust. 5. Dlatego za najskuteczniejsze można uznać metody aktywizują- ce uczestników kursów i pobudzające ich do myślenia problemowego, a także te, które pozwalają zastoso- wać zdobytą wiedzę w praktyce. Istotnym założeniem ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców jest funkcjo- nalne ujęcie zagadnień językowych i gramatycznych, które prowadzi do rozpatrywania języka nie z perspek- tywy teoretycznej, ale „w użyciu” — w konkretnym akcie komunikacyjnym wraz z jego elementami skła- dowymi: nadawcą, odbiorcą, celem interakcji języko- wej, typem kanału komunikacyjnego oraz specyfiką kontekstu pozajęzykowego. Takie podejście, zwłasz- cza na pierwszych dwóch poziomach biegłości języko- wych A1 i A2, wzmacnia motywację uczestników kur- sów i kieruje ich uwagę na sukcesy związane ze sku- tecznym porozumiewaniem się w nowym otoczeniu. Poniższy wykaz sposobów osiągania celów może zostać uzupełniony przez lektorów przygotowujących konkretne programy kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców. 1. Rozumienie — słuchanie 1) wyodrębnianie określonych głosek z tekstu mówionego i czytanego; 2) ukierunkowane słuchanie tekstów czytanych przez lektora; 3) słuchanie nagrań — teksty poetyckie, słuchowiska, piosenki, programy telewizyjne (np. wiadomości, pro- gramy typu talk-show, zawierające swobodne wypowiedzi uczestników), dialogi filmowe, nagrania; 4) odgrywanie prostych scenek; 5) uczestniczenie w małych formach teatralnych i ćwiczeniach dramowych 2. Rozumienie — czytanie 1) analiza i synteza wzrokowo-słuchowa wyrazów; 2) ćwiczenia w cichym i głośnym czytaniu; 3) prezentacja przeczytanych artykułów prasowych, ulubionych książek, wierszy itd.; 4) praca z tekstami pochodzącymi z różnych źródeł (prasa, literatura piękna, korespondencja prywatna i urzę- dowa, formularze, notatki, schematy, wykresy itp.); 5) odczytywanie tekstów przygotowanych przez rodzimych użytkowników języka oraz innych uczestników kursu 3. Pisanie 1) ćwiczenia w kreśleniu znaków literopodobnych i liter polskiego alfabetu; 2) ćwiczenia w pisaniu z pamięci i ze słuchu (dyktanda); 3) rozsypanki literowe, sylabowe, wyrazowe i zdaniowe; 4) tworzenie słowniczka ortograficznego; 5) zbiorowe i samodzielne redagowanie prostych form użytkowych skierowane do różnych adresatów; 6) wierszyki, konkursy, zagadki ortograficzne 4. Mówienie — interakcja 1) ćwiczenia wyzwalające aktywność uczących się w posługiwaniu się materiałem językowym; 2) dialogi i dyskusje; 3) scenki komunikacyjne i dramowe; 4) ćwiczenia słownikowo-frazeologiczne (zwracanie uwagi na łączliwość wyrazów); 5) gromadzenie określonego słownictwa; 6) analiza aktów komunikacyjnych (np. nagrane fragmenty filmów lub zarejestrowane kamerą lub dyktafo- nem scenki rzeczywiste) pod względem intencji, reakcji i emocji rozmówców 5. Mówienie — produkcja 1) ćwiczenia wymowy polskich głosek; 2) swobodne wypowiedzi w oparciu o własne doświadczenia i przeżycia oraz przeczytane teksty; 3) przedstawianie wydarzeń za pomocą różnorodnych środków ekspresji, drama; 4) tworzenie małych form scenicznych; 5) analiza i interpretacja różnorodnych tekstów kultury, takich jak: przedstawienia teatralne, filmy fabularne, utwory muzyczne i piosenki, słuchowiska i audycje radiowe, plakaty i reklamy (prasowe, radiowe i telewi- zyjne), dzieła sztuki dawnej i współczesnej; 6) próby tworzenia własnych tekstów literackich 4. Osiągnięcia rzecz sprawności językowej w podstawowych sytua- cjach komunikacyjnych. Kursy na poziomie samo- dzielności (B) mogą zakończyć się podejściem do eg- zaminu certyfikacyjnego z języka polskiego jako obce- go na poziomie B1 (poziom podstawowy) lub B2 (po- ziom średni ogólny). Oceny biegłości językowej może dokonać sam cudzoziemiec na podstawie kryteriów odnoszących się do osiągnięć przedstawionych w ust. 5. Informacje na temat wymaganego na danym etapie poziomu osiągnięć i wiedzy mogą być przydatne także dla praco- dawców, szkół i placówek oświatowych oraz podmio- tów wykonujących zadania publiczne na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Osiągnięcia na każdym poziomie biegłości języko- wej (A1, A2, B1, B2) dotyczą podstawowego poziomu wiedzy i umiejętności w zakresie trzech podstawo- wych sprawności językowych, jakimi są rozumienie, mówienie i pisanie. Zagadnienia gramatyczno-leksy- kalne obejmują treści, których opanowanie niezbędne jest do porozumiewania się w języku polskim na po- ziomie podstawowym (A1, A2) oraz na poziomie sa- modzielności (B1, B2) i które stanowić mogą punkt wyjścia w ewentualnej dalszej edukacji językowej cudzoziemca. Kluczowym założeniem na początkowych poziomach nauczania (A) jest funkcjonalność, czyli re- zygnacja z teorii — szczegółowej wiedzy o języku — na wypowiedzi plikowanymi wywodami pod warunkiem, że temat jest mu — rozumie większość wiadomości programów mów w standardowej odmianie i wykłady oraz nadąża za skom- o sprawach bieżących oraz fil- (łącznie 5/10 godzin) dłuższe B2 w miarę znany; telewizyjnych, Uczestnik kursu: — rozumie Poziom samodzielności języka; — jest w stanie zrozumieć główne nie języka wypowiedzi na znane mu tematy, typowe dla domu, — rozumie główne wątki wielu myśli zawarte w jasnej, sformu- łowanej w standardowej odmia- programów radiowych i telewi- zyjnych, traktujących o spra- wach interesujących go prywat- szkoły, czasu wolnego itd.; (łącznie 5/10 godzin) B1 Uczestnik kursu: — rozumie wyrażenia i najczęściej związane z istotnymi sprawami, takimi jak czące własnej osoby i rodziny, — potrafi zrozumieć główny sens podstawowe informacje doty- zakupów, miejsca i regionu za- zawarty w krótkich, prostych ko- munikatach i ogłoszeniach; mieszkania, zatrudnienia; (łącznie 5/10 godzin) słowa, A2 Uczestnik kursu: używane Poziom podstawowy — potrafi zrozumieć znane słowa i bardzo podstawowe wyrażenia nia, gdy tempo wypowiedzi jest czenia, gratulacje, powitania, podziękowania, dotyczące własnej osoby, rodzi- ny oraz bezpośredniego otocze- — rozumie proste instrukcje doty- czące podstawowych spraw, ży- wolne a wymowa wyraźna; (łącznie 10/10 godzin) 5. Poziomy biegłości językowej A1 Uczestnik kursu: pożegnania, Słuchanie — jest w stanie zrozumieć intencje tonacji, tempa, kontekstu i treści mówiącego w zależności od in- wypowiedzi. nie lub zawodowo — wtedy, — rozumie prezentacje, ogłoszenia i instrukcje w przewidzianym powiedzi wyrażające obietnice, opinie kiedy te informacje są podawa- ne stosunkowo wolno i wyraź- zakresie tematycznym oraz wy- zapewnienia, komplementy, su- argumentacje, i porównania. gestie, nie; wy z udziałem kilku osób oraz typowe wypowiedzi wyrażające — rozumie proste dialogi i rozmo- propozycje, przeprosiny, obiet- nice. prośby i polecenia. ROZUMIENIE — czyta ze zrozumieniem artykuły mów współczesnego świata, w których piszący prezentują i reportaże dotyczące proble- określone stanowiska i poglą- — rozumie współczesną prozę lite- (łącznie 10/10 godzin) (łącznie 5/10 godzin) B2 B2 Uczestnik kursu: Uczestnik kursu: racką. dy; — rozumie teksty składające się stępujących, dotyczących życia — rozumie opisy wydarzeń, uczuć i pragnień zawarte w prywatnej głównie ze słów najczęściej wy- — czyta teksty prasowe, turystycz- ne, informacyjne w przewidzia- codziennego lub zawodowego; nym zakresie tematycznym. (łącznie 10/10 godzin) (łącznie 10/10 godzin) B1 korespondencji; B1 Uczestnik kursu: Uczestnik kursu: — czyta bardzo krótkie, proste jak ogłoszenia, reklamy, prospekty, — potrafi znaleźć konkretne, prze- widywalne informacje w pro- stych tekstach dotyczących ży- karty dań, rozkłady jazdy, in- — rozumie krótkie, proste listy pry- watne pisane ręcznie i drukowa- — czyta ze zrozumieniem listy ofi- takich (łącznie 10/10 godzin) (łącznie 10/10 godzin) cjalne i pisma urzędowe. codziennego, strukcje obsługi; A2 A2 Uczestnik kursu: Uczestnik kursu: teksty; cia ne; — rozumie znane nazwy, słowa i bardzo proste zdania, np. na tablicach informacyjnych i pla- (łącznie 10/10 godzin) (łącznie 5/10 godzin) katach lub w katalogach. A1 A1 Uczestnik kursu: Uczestnik kursu: Czytanie le płynnie i spontanicznie, aby prowadzić swobodne rozmowy sjach na znane mu tematy, zdanie wienie, referat, podziękowanie cji właściwy styl wypowiedzi socjokulturowe, — potrafi porozumiewać się na ty- z rodzimymi użytkownikami ję- — bierze czynny udział w dysku- — potrafi wygłosić krótkie przemó- lub życzenia, posługując się ofi- cjalną i nieoficjalną odmianą ję- — stosuje odpowiednio do sytua- zna popularne wyrażenia idio- i broniąc swoich poglądów; swoje przedstawiając konwencje matyczne. zyka; zyka; i cji, w których można się znaleźć poczynać i kończyć rozmowę oraz włączać się do rozmów na znane mu tematy prywatne lub dotyczące życia codziennego zainteresowań, pracy, podróżowania, wydarzeń — radzi sobie w większości sytua- — potrafi bez uprzedniego przygo- towania zadawać pytania, roz- w czasie podróży po Polsce; rodziny, bieżących). (np. — bierze udział w zwykłej, typowej rozmowie wymagającej prostej — potrafi radzić sobie w bardzo i bezpośredniej wymiany infor- krótkich rozmowach towarzy- skich, nawet jeśli nie jest w sta- — bierze udział w prostej rozmo- nie sam podtrzymać rozmowy; macji na znane tematy; wie telefonicznej. — potrafi brać udział w rozmowie pod warunkiem, że rozmówca czej formułować swoje myśli najpotrzebniejszych spraw, potrafi odpowiadać na — umie poprosić o powtórzenie przeliterowanie jest gotów powtarzać lub ina- oraz mówić wolniej, jeżeli za- — formułuje proste pytania doty- czące najlepiej znanych tema- wyrazu, wyjaśnienie niezrozu- chodzi taka potrzeba; tego typu pytania; mianej kwestii. komunikatu, lub tów Interakcja MÓWIENIE wane wypowiedzi z właściwą dać argumenty za i przeciw średnio — formułuje przejrzyste, rozbudo- intonacją na różne tematy zwią- zane z dziedzinami, które go in- — potrafi wyjaśnić swój punkt wi- dzenia w danej kwestii oraz po- względem możliwych rozwią- szybkie tempo i właściwa into- nacja oraz wymowa, a także sto- (łącznie 5/10 godzin) cechuje B2 Uczestnik kursu: — wypowiedzi teresują; zań; wiada przebieg akcji książek czy filmów, opisując własne reakcje — potrafi łączyć wyrażenia w pro- sty sposób, aby opisywać prze- życia i zdarzenia, a także marze- — potrafi krótko uzasadniać i ob- jaśniać własne poglądy i plany; — relacjonuje wydarzenia i opo- — prawidłowo wymawia wszyst- kie głoski polskie oraz ich wa- rianty w zależności od konteks- (łącznie 5/10 godzin) nia, nadzieje i ambicje; B1 Uczestnik kursu: i wrażenia; — posługuje się ciągiem wyrażeń sać swoją rodzinę, innych ludzi, warunki życia, wykształcenie, — prawidłowo wymawia zestroje sylabowe w grupy (np. nie wiem, nie mam, ze mną, od nas, jadę na wieś, wychodzę za mąż) bowe do słów akcentowanych i zdań, aby w prosty sposób opi- akcentowe, łączy słowa jedno- albo przyłącza słowa jednosyla- obecną i poprzednią pracę; (np. kocham ją, widzę go); (łącznie 5/10 godzin) A2 Uczestnik kursu: żeń i zdań, aby opisać miejsce, w którym mieszka, oraz znanych wowe głoski języka polskiego, wiednią intonację (oznajmującą, — potrafi używać prostych wyra- — prawidłowo wymawia podsta- akcentuje wyrazy, stosuje odpo- pytającą i rozkazującą) w wypo- (łącznie 10/10 godzin) A1 Uczestnik kursu: wiedziach. mu ludzi; Produkcja sowanie uproszczonych grup jedynczych słów oraz na granicy spółgłoskowych w obrębie po- słów. — różnicuje wymowę potoczną, mniej staranną od oficjalnej, starannej, w wolnym tempie. tu; dzime i obce typu gramatyka oraz formy czasu przeszłego — właściwie wymawia głoskę y głoski nosowe, głoski: sz, ż, rz, cz, dż w opozycji do: ś, ź, ć, dź, ń, głoskę r w opozycji do l oraz ł w opozycji do l, a także grupy — właściwie akcentuje wyrazy ro- w opozycji do i oraz e, samo- i trybu przypuszczającego; spółgłoskowe. — jest w stanie pisać zrozumiałe, szczegółowe — potrafi napisać rozprawkę lub poprawne pod względem skła- dniowym, ortograficznym i in- teksty na dowolne tematy zwią- zane ze swoimi zainteresowa- opracowanie, przekazując infor- macje lub rozważając argumen- — pisze listy, podkreślając znacze- — zna zasady kompozycji tekstu; (łącznie 10/10 godzin) B2 terpunkcyjnym ty za i przeciw; Uczestnik kursu: niami; — potrafi pisać proste teksty na wymi typowymi dla oficjalnej i nieoficjalnej odmiany języka — pisze prywatne listy, opisując — posługuje się zwrotami języko- — potrafi napisać proste opowia- danie, sprawozdanie, streszcze- nie (150—200 słów), zaprosze- nie, zawiadomienie i list moty- swoje przeżycia i wrażenia; (łącznie 10/10 godzin) znane mu tematy; B1 Uczestnik kursu: polskiego; wacyjny; — pisze krótkie i proste notatki lub — potrafi napisać życzenia, po- zdrowienia, bardzo prosty list prywatny, na przykład dziękując — pisze proste pisma oficjalne wiadomości wynikające z do- — stosuje podstawowe zasady or- i urzędowe, podanie, życiorys; (łącznie 5/10 godzin) tografii i interpunkcji. raźnych potrzeb; A2 komuś za coś; Uczestnik kursu: — potrafi napisać krótki, prosty tekst na widokówce, np. z po- formularze z danymi osobowymi, takimi jak nazwisko, adres, obywatelstwo (łącznie 5/10 godzin) zdrowieniami z wakacji; wypełnić A1 (np. w hotelu). Uczestnik kursu: — potrafi Pisanie PISANIE nie, jakie mają dla niego dane — potrafi napisać ogłoszenie, skar- gę, reklamację, protest, odwoła- wydarzenia i przeżycia; nie od decyzji. — stosuje zasady ortografii i inter- punkcji. a) odmiana rzeczowników, przymiotników, zaimków czej i mnogiej według wzorów deklinacji męskiej, b) znajomość funkcji syntaktycznych przypadków centralnych (mianownika, dopełniacza, biernika i miejscownika) oraz peryferycznych (narzędnika, c) odmiana rzeczowników o rozszerzanym temacie typu imię (imi-eni-a, imi-on-a), kamień (kamie- ko, Zimny, Nowakowa, Nowakówna (nazwiska) i liczebników przez przypadki w liczbie pojedyn- d) odmiana polskich nazw własnych typu Kościusz- i Białystok, Chyżne, Zakopane (nazwy miejsco- B2 ni-e) i zwierzę (zwierz-ęci-a, zwierz-ęt-a), 6. Struktury gramatyczne niezbędne w komunikacji na poziomie podstawowym (A1, A2) i poziomie samodzielności (B1, B2) Poziom samodzielności żeńskiej, nijakiej i mieszanej, celownika, wołacza), B1 1) fleksja imienna: macie (np. pies, psa, dzień, dnia, chłopiec, chłopca, Bóg, do Boga, wybór, wyboru, wzór, wzoru, — odmiana zaimków dzierżawczych: mój, moja, moje, twój, twoja, twoje, nasz, nasza, nasze, — odmiana zaimków pytających, w tym: kto, co; jaki, jaka, jakie; który, która, które; czyj, czyja, b) mechanizm odmiany rzeczowników, alternacje samogłoskowe i spółgłoskowe zachodzące w te- miasto, w mieście, Kraków, w Krakowie, obiad, po obiedzie, mąż, męża, Tadeusz, Tadeusza, pie- — odmiana zaimków nieokreślonych: ktoś, coś, jakiś, któryś, czyjś; każdy, a) odmiana rzeczowników przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej, — odmiana zaimków osobowych: ja, ty, on, ona, ono; my, wy, oni, one, A2 c) odmiana zaimków przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej: — odmiana zaimków wskazujących, w tym: ten, ta, to, ci, te, Poziom podstawowy — odmiana zaimków przeczących: nikt, nic, żaden, wasz, wasza, wasze, pana, pani, państwa, niądze, pieniędzy), A1 1) fleksja imienna: czyje, e) odmiana rzeczowników nieregularnych typu ksiądz, książę, chrzest; także tych, których formy zależą od znaczenia, w tym: ucho — uszy jako f) umiejętność stosowania niektórych form deklina- cyjnych w zależności od typu tekstu i stylu wypo- wiedzi, w tym form mianownika używanych za- miast wołacza w języku mówionym: Ania! Łu- kasz! Mama! i form wołacza używanych obowiąz- kowo w języku pisanym i w kontaktach oficjal- nych: Droga Aniu! Kochana Mamo! Panie profe- część ciała, ale ucha jako części naczyń i toreb, sorze! Szanowny Panie Profesorze!; wości), — odmiana przymiotników zakończonych w rodzaju męskim na -y, w tym: dobry, mały, ciasny, — odmiana przymiotników zakończonych w rodzaju żeńskim na -a, w tym: dobra, mała, ciasna, — odmiana przymiotników zakończonych w rodzaju nijakim na -e, w tym: dobre, małe, ciasne, — odmiana liczebników głównych, w tym: jeden, jedna, jedno, dwa, dwaj, dwóch, dwie, trzy, — odmiana przymiotnikowa liczebników porządkowych, w tym: pierwszy, pierwsza, pierwsze, — mianownik jako forma orzecznika w orzeczeniu imiennym w zdaniach typu: Ta dziewczyna — dopełniacz jako forma dopełnienia bliższego po czasownikach zaprzeczonych w zdaniach — formy mianownika liczby mnogiej rodzaju męskoosobowego, w tym: dobrzy, mali, duzi, pol- — dopełniacz wyrażający przynależność w zdaniach typu: To jest książka Danieli., — mianownik w funkcji podmiotu w zdaniach typu: Student czyta książkę., d) odmiana przymiotników przez przypadki w liczbie pojedynczej i mnogiej: pierwsi, drugi, druga, drugie, drudzy, dziesiąty, dziesiąta, dziesiąte, duży lub -i, w tym: tani, polski, lekki, długi, — mianownik liczby pojedynczej i mnogiej: — dopełniacz liczby pojedynczej i mnogiej: dziesięć, dwadzieścia pięć, sto, tysiąc, e) odmiana liczebników przez przypadki: duże, tanie, polskie, lekkie, długie, duża, tania, polska, lekka, długa, jest ładna. Mój brat to lekarz., typu: Nie znam tej studentki., scy, inni, f) przypadki: — dopełniacz po określeniu miary i ilości w zdaniach typu: Proszę kupić butelkę piwa, litr — dopełniacz po liczebnikach głównych (od 5 wzwyż i nieokreślonych) w zdaniach typu: Ona — dopełniacz w wyrażeniach przyimkowych po przyimkach: u, z, ze, dla, do, od, ode, obok, bez w zdaniach typu: Jadę z Krakowa do Warszawy. Łukasz mieszka u mnie. To jest prezent dla — dopełniacz w datach określających dzień, miesiąc i rok w zdaniach typu: Daniela urodziła się — biernik w wyrażeniach przyimkowych po przyimkach: na, o, po, przez, przeze, w, we, za w zdaniach typu: Idę na uniwersytet. Proszę przejść przez rynek. Spotkanie jest we wtorek. imkach: na, o, po, przy, w, we w zdaniach typu: Będę w Polsce w przyszłym roku. Spotkamy — miejscownik w wyrażeniach przyimkowych określających przedmiot, o którym się mówi, — miejscownik w wyrażeniach przyimkowych precyzujących rok lub miesiąc w zdaniach typu: — narzędnik jako forma orzecznika wyrażonego rzeczownikiem po czasownikach: być, zostać — dopełniacz w zdaniach bezosobowych po formach: nie ma, nie było, nie będzie, brak w zda- — miejscownik w wyrażeniach przyimkowych określających miejsce i czas czynności po przy- — biernik jako dopełnienie bliższe po czasownikach przechodnich w zdaniach typu: Piszę list., 9 (dziewiątego) czerwca 1981 (tysiąc dziewięćset osiemdziesiątego pierwszego) roku., myśli, w zdaniach typu: Rozmawiamy o Krakowie. Myślę o Marysi., w zdaniach typu: Ania jest studentką. Ania jest dobrą studentką., niach typu: Nie ma Ani. Jutro nie będzie zajęć. Brak cukru., Przyjadę w maju. Przyjechałem na studia w zeszłym roku., ma dużo pieniędzy. Mam tu pięć książek., — miejscownik liczby pojedynczej i mnogiej: — narzędnik liczby pojedynczej i mnogiej: — biernik liczby pojedynczej i mnogiej: się w biurze o godzinie piątej., Spotkamy się za godzinę., mleka., Ani., larnych, także tych, których odmiana zależy od b) odmiana czasowników w trybie oznajmującym a) koniugacja czasowników regularnych i nieregu- znaczenia, typu: wieźć (ja wiozę, ty wieziesz, wio- (czasy: teraźniejszy, przeszły i przyszły czasowni- ków dokonanych i niedokonanych), przypuszcza- złem); wieść (ja wiodę, ty wiedziesz, wiodłem), jącym i rozkazującym, 2) odmiana czasowników: — narzędnik w wyrażeniach przyimkowych po przyimkach: z, ze, za, nad, pod, przed, między — celownik rzeczowników żywotnych jako dopełnienie dalsze w zdaniach typu: Dałem Małgosi — narzędnik wyrażający narzędzie czynności w zdaniach typu: Jadę autobusem, a on jedzie po- — celownik zaimków osobowych w zdaniach typu: Ten film bardzo mi się podoba. Jest ci zim- w zdaniach typu: Jadę do Polski z mamą. Samochód stoi przed domem., — czas przeszły czasowników dokonanych i niedokonanych, — czas przyszły czasowników dokonanych i niedokonanych, — czas teraźniejszy czasowników niedokonanych, b) strona czynna i zwrotna (formy osobowe): — celownik liczby pojedynczej i mnogiej: ciągiem. Proszę pisać ołówkiem!, a) czasowniki niedokonane i dokonane, — tryb przypuszczający, 2) odmiana czasowników: — tryb oznajmujący: — tryb rozkazujący, kwiaty.; no?, nej i biernej (tworzenie form strony biernej, ich niach typu: Kazimierz Wielki założył Akademię stała założona przez Kazimierza Wielkiego w 1364 ka: imiesłowów przymiotnikowych (czynnych na -ący i biernych na -ony, -ny, -ty) oraz imiesłowów e) użycie form imiesłowowych w ramach synonimii zamin ustny, właśnie wyszedł. Ten student, który zdawał dziś egzamin ustny, właśnie wyszedł. biania lekcji. Po powrocie do domu zabrała się f) wzory składniowe czasowników polskich, także wtedy, gdy wzór zależy od znaczenia czasownika, c) odmiana czasowników w stronie czynnej, zwrot- nacechowanie stylistyczne i zakres użycia w zda- Krakowską w roku 1364. Akademia Krakowska zo- d) tworzenie i użycie nieosobowych form czasowni- przysłówkowych (współczesnych na -ąc i uprzed- syntaktycznej typu: Ten student, zdający dziś eg- Wróciwszy do domu, zabrała się szybko do odra- szybko do odrabiania lekcji. Kiedy wróciła do do- mu, zabrała się szybko do odrabiania lekcji., nich na -wszy, -łszy), roku.), — stopień równy i wyższy w zdaniach typu: Ona jest tak ładna jak Małgosia. Ania jest ładniejsza od Maryli. Ania jest ładniejsza niż Maryla. Ten temat jest bardziej interesujący od tamtego. niej od Roberta. Łukasz pisze ładniej niż Robert. Marysia pisze bardziej interesująco od Janka. — stopień równy i wyższy w zdaniach typu: Tadeusz pisze tak ładnie jak Łukasz. Łukasz pisze ład- — stopień najwyższy w zdaniach typu: Daniela jest najładniejsza ze wszystkich dziewcząt., — stopień najwyższy w zdaniach typu: Tadeusz pisze najładniej ze wszystkich uczniów., d) połączenie czasowników modalnych, w tym: chcę, mogę, muszę z bezokolicznikiem, d) nazwy mieszkańców krajów oraz przymiotniki tworzone od nazw krajów; e) czasowniki ruchu (system oparty na opozycji znaczeniowej iść, jechać), a) tworzenie i funkcje syntaktyczne przysłówków odprzymiotnikowych, — formy typu: można, trzeba, wolno, warto, należy, powinno się, b) stopniowanie przymiotników i użycie syntaktyczne stopni: c) stopniowanie przysłówków i użycie syntaktyczne stopni: Ten temat jest bardziej interesujący niż tamten., Marysia pisze bardziej interesująco niż Maciek., — formy typu: nie ma, nie było, nie będzie, c) nieosobowe formy czasownikowe: f) konstrukcja: mieć + bezokolicznik; a) podział wyrazów na części mowy, — formy typu: mówi się, 4) leksykologia: 3) derywacja: wydać — 1. „zapłacić”: kto wydaje co na co, na wydać — 2. „zwrócić, przydzielić”: kto wydaje co go, co przed kim, np. W czasie rozprawy złodziej wydać — 4. „oddać za żonę”: kto wydaje kogo za mąż za kogo, np. Mama jest bardzo zadowolona, wydać — 5. „narazić na coś”: kto wydaje kogo, co na co, np. Wszyscy opuścili go i wydali na niami podrzędnymi rozpoczynanymi zaimkami kładzie: Chłopak, na którego czekałaś przez tyle lat, nigdy już nie wróci. Postanowił nie wracać, gdyż/ponieważ/dlatego że/bo czuł się przez ciebie kogo, np. Adam wydaje dużo pieniędzy na życie.; wydać — 3. „zdradzić, ujawnić”: kto wydaje ko- bo wydaje swoją najmłodszą córkę za cudzoziem- g) umiejętność budowania zdań złożonych ze zda- względnymi typu który i spójnikami, jak w przy- komu, np. Kelnerka wydała mi 25 złotych reszty.; wydał swoich wspólników.; pewną zgubę., zdominowany; typu: ca.; — pytania niezależne i zależne typu: Czy to ma sens? Jak myślisz, czy to ma sens? Nie wiem, czy — orzeczenie proste w zdaniach typu: Łukasz studiuje informatykę. i złożone w zdaniach typu: — pytania o rozstrzygnięcie rozpoczynane partykułą czy w zdaniach typu: Czy on jest Francu- c) system zaimków dzierżawczych: mój, twój, jego, jej, nasz, wasz, ich; swój; pana, pani, państwa; — podmiot wyrażony rzeczownikiem w połączeniu z liczebnikiem typu dwa i typu pięć, — możliwość opuszczania partykuły czy w zdaniach typu: Masz bilety do kina?, — zdania oznajmujące typu: Maciek jest Polakiem. Marysia ma słownik., — w narzędniku (w zdaniach typu: Ania jest dobrą studentką.), — pytania o informację typu: Skąd on jest? Gdzie mieszkasz?, — w mianowniku (w zdaniach typu: Daniela jest miła.), b) zróżnicowanie formalne przymiotników i przysłówków, — zdania bezpodmiotowe typu: Mówi się, że... c) wyrażanie części zdania pojedynczego: — podmiot wyrażony mianownikiem, Maciek jest ambitnym studentem., — orzeczenie imienne z orzecznikiem: a) zdania pojedyncze rozwinięte: d) wyrażanie orzeczenia: b) zdania pytające: to ma sens., zem?, 5) składnia: a) umiejętność przekształcania zdań pojedynczych w jedno zdanie złożone typu: Michel przyjechał kę. Michel przyjechał rok temu do Polski, dlatego b) umiejętność przekształcania zdań złożonych w zdania pojedyncze typu: Kolega namawiał nas, żebyśmy wyjechali wcześnie. Kolega namawiał d) umiejętność budowania okresów warunkowych — rzeczywistych (jak w zdaniach typu: Jeżeli tak bardzo chcesz, pójdziemy w sobotę na koncert Jeślibym zdał wszystkie egzaminy w czerwcu, rok temu do Polski. Chciał tu studiować slawisty- c) umiejętność używania imiesłowów przysłówko- Maryli Rodowicz.), możliwych (typu: Jeśli zdam/ że chciał tu studiować slawistykę., nas na wczesny wyjazd., wych w zdaniach, 3) składnia: — dopełnienie bliższe wyrażane dopełniaczem po czasownikach zaprzeczonych w zdaniach typu: — związek rządu — forma rzeczownika (przypadek) postulowana przez czasownik w zdaniach — związek zgody — przydawka wyrażona przymiotnikiem powtarzającym kategorie gramatyczne — związek rządu — przydawka wyrażona rzeczownikiem w dopełniaczu, w zdaniach typu: Łukasz — okolicznik wyrażony przysłówkiem (związek przynależności) w zdaniach typu: Łukasz mówi — okolicznik wyrażony wyrażeniem przyimkowym, w zdaniach typu: Tadeusz będzie w Polsce — dopełnienie bliższe wyrażane biernikiem w zdaniach typu: Znam Anię., — dopełnienie dalsze w zdaniach typu: Maciek daje kwiaty Małgosi., rzeczownika, w zdaniach typu: Maciek ma miłą żonę., f) przydawka jako określenie rzeczownika: g) okolicznik jako określenie czasownika: — szyk przydawki przymiotnej, typu: Tadeusz kupił gazetę., dobrze po angielsku., e) wyrażanie dopełnienia: zna żonę Tadeusza., Nie znam Renaty., pojadę na wakacje do Włoch.) i nierzeczywistych czyłbym już pracę magisterską, ale ponieważ tak h) umiejętność przekształcania mowy niezależnej i) umiejętność używania w tekstach odpowiednich (typu: Gdybym wiosną więcej pracował, skoń- e) umiejętność budowania zdań wielokrotnie złożo- f) umiejętność używania mowy niezależnej (jej wy- g) umiejętność używania mowy zależnej (jej wy- konstrukcji poznanych w ramach synonimii syn- się nie stało, wciąż muszę nad nią pracować.), kładników formalnych), kładników formalnych), w zależną, taktycznej. nych, — połączone spójnikiem: jak, aby, ponieważ, bo, chociaż, choć, dlatego że, kiedy, gdy, gdyby, to, — okolicznik wyrażony związkiem znaczeniowym, zwanym związkiem przynależności, jako połą- h) podwójna i potrójna negacja w zdaniu pojedynczym w zdaniach typu: Nic nie wiem! Nic nie po- — szyk negacji i negacji podwójnej w zdaniach typu: Ja się nie denerwuję! Ja się nigdy nie dener- — interpunkcja zdania złożonego: używanie przecinka przed zaimkami względnymi i spójnikami wy- czenie czasownika z okolicznikiem, w zdaniach typu: Maciek będzie u mnie na imieninach., j) zdania złożone współrzędnie ze spójnikami: i, a, ale, albo, lub, lecz, więc, jednak, — zdania typu: Łukasz chce, żebym, żebyś, żeby, żebyśmy, żebyście, żeby, i) zdania bezpodmiotowe typu: Mówi się. Mówi się, że jutro nie będzie wody.: — forma zaimka który używanego w roli wskaźnika zespolenia, — typy okresów warunkowych w języku polskim; 6) brak „następstwa i zgody czasów” w języku polskim: stępującymi w roli wskaźników zespolenia. wiem. On nigdy niczego nie rozumie!: — różne funkcje zaimka się, k) zdania złożone podrzędnie: jeśli, jeżeli, to, że, żeby: — połączone zaimkiem: w sierpniu., wuję!, 7. Wiedza kulturowa i słownictwo niezbędne w komunikacji na poziomie podstawowym (A1, A2) i poziomie samodzielności (B1, B2) 2) cudzoziemiec wśród Polaków — 1) rynek mieszkaniowy w Polsce; 1) konflikty, problemy rodzinne; 3) rodzaje własności lokalowej; 2) wynajmowanie lokalu; 4) wierzenia i przesądy; 3) emocje i uczucia; B2 stereotypy; mieszkanie: Poziom samodzielności człowiek: 3) sposób spędzania wolnego czasu 3) lokalizacja, rachunki, koszty, awa- 2) wyposażenie, urządzanie domu; 2) historia rodziny, pochodzenie; 1) wygląd, cechy charakteru; — rozrywki, hobby, sport; 1) opis mieszkania/domu; 4) emocje i uczucia; B1 mieszkanie: człowiek: 3) sposób spędzania wolnego czasu wielkość 2) rodzina, relacje rodzinne, zawo- — rozrywki, hobby, sport; i mieszkania lub domu; dowe i przyjacielskie; 2) rodzaje pomieszczeń; 1) wygląd, części ciała; położenie 4) emocje i uczucia; A2 mieszkanie: 1) rodzaj, Poziom podstawowy człowiek: dzinny, płeć, wiek, data i miejsce 2) koszty związane z mieszkaniem, 1) imię i nazwisko, adres, stan ro- 2) przynależność narodowa lub pań- 1) mieszkanie w hotelu, domu wcza- 6) kontakty oficjalne i nieoficjalne; 3) szkoła, wykształcenie; sowym, pensjonacie; A1 4) zawód, zajęcie; stwowa, język; urodzenia; 5) rodzina; mieszkanie: człowiek: 1) pralnia, krawiec, szewc, fryzjer, 2) fotograf, wypożyczalnia filmów, su (łowienie ryb, uprawianie 1) sposoby spędzania wolnego cza- czas wolny, sport, życie codzienne: ogrodu, majsterkowanie); 3) podróże i wycieczki; 2) zawody sportowe; kosmetyczka; biblioteka; usługi: 2) warsztat samochodowy, stacja krajowa czas wolny, sport, życie codzienne: 1) remont, sprzątanie, naprawy; 1) zainteresowania, hobby; miejska, 2) dyscypliny sportowe; rie, drobne naprawy; 3) podróże i wycieczki; i międzynarodowa; 3) bank, poczta; 4) komunikacja benzynowa; usługi: 1) położenie i wielkość miejscowoś- 3) urządzenie i wyposażenie miesz- 2) instytucje użyteczności publicz- nej, zabytki, atrakcje turystyczne; 3) przedmioty codziennego użytku; 2) sklepy, usługi, warsztaty; 4) miary, ilości, pieniądze; 1) czynności codzienne; 7) środki komunikacji; 8) prawa i obowiązki; 6) relacje czasowe; życie codzienne: kania; 5) banki; miejsca: ci; 1) nazwa i rodzaj, położenie miejs- 2) przedmioty codziennego użytku; 3) miary, ilości, pieniądze; 1) czynności codzienne; 4) środki komunikacji; czynsz, opłaty; życie codzienne: cowości; 5) policja; 6) poczta; miejsca: 1) stopnie naukowe i administracyj- 2) poszukiwanie pracy, poszukiwa- 3) prawo pracy, urlop, renty, eme- 2) produkty — skład i właściwości; 1) dieta, sposób odżywania się; rytury, bezrobocie, zasiłki; 3) zakupy przez Internet; 2) diagnostyka, analizy; jedzenie, picie, zakupy: nie pracowników; 1) uzależnienia; edukacja i praca: 3) profilaktyka; 4) reklamacje; zdrowie: ne; 1) system edukacji, rodzaje szkół, 2) system szkolnictwa w Polsce, 3) rynek pracy, zawody, stanowiska; 2) opis stanu zdrowia i samopoczu- 4) kwalifikacje, wymagania; 2) lokale gastronomiczne; 3) przepisy kulinarne; jedzenie, picie, zakupy: kierunki studiów; 4) rodzaje sklepów; egzaminy, testy; 1) posiłki i napoje; edukacja i praca: 1) części ciała; zdrowie: cia; 1) warunki pracy, czas pracy, urlop; 3) dokumenty i zaświadczenia; 4) wynagrodzenia i podatki; 2) żywność, dania, potrawy; 1) lokale gastronomiczne; 2) związki zawodowe; 3) choroba, wypadek; jedzenie, picie, palenie: 1) higiena osobista; 2) samopoczucie; 4) palenie; 3) napoje; zdrowie: praca: 1) warunki pracy, czas pracy, urlop; 1) podstawowe części ciała; 2) choroba, wypadek; jedzenie, picie, palenie: 1) żywność, dania; 3) ubezpieczenia; 3) palenie; 2) napoje; 2) płace; zdrowie: praca: kraju, 7) różnice kulturowe w Europie i na środowisko naturalne i wiedza o Pol- 2) rocznice i święta państwowe; ważniejsze miasta w Polsce; 6) frazeologizmy i przysłowia; 1) tradycje i zwyczaje ludowe; 4) humor słowny i sytuacyjny; 2) Parki Narodowe w Polsce; administracyjny 5) wyrażenia idiomatyczne; 1) problemy ekologiczne; 3) uroczystości kościelne; zwyczaje i tradycje: 3) podział świecie; sce: kraju, 7) różnice kulturowe w Europie i na środowisko naturalne i wiedza o Pol- 2) tradycje i zwyczaje bożonarodze- 3) regiony geograficzne Polski; ważniejsze miasta w Polsce; 6) frazeologizmy i przysłowia; 2) klimat, pory roku, pogoda; administracyjny 1) świat roślin i zwierząt; 3) uroczystości rodzinne; niowe i wielkanocne; 3) wizyta u lekarza; 4) nagłe wypadki; 1) święta polskie; zwyczaje i tradycje: 4) komplementy; 4) podział świecie; 5) apteka; 5) humor; sce: okazywanie 2) zasady grzecznościowe: powita- wdzięczności, żalu, radości; 1) najważniejsze święta; pożegnanie, 1) rośliny i zwierzęta; środowisko naturalne: 3) pogoda, klimat; zwyczaje i tradycje: 2) krajobraz; nie, 4) podstawowe środki czystości i le- 1) zasady grzecznościowe: powita- środowisko naturalne: 1) pogoda, klimat; nie, pożegnanie zwyczaje i tradycje: ki; 1) środki masowego przekazu, ak- 2) literatura i teksty poetyckie, pio- 5) środki masowego przekazu, ak- 8) problemy ekonomiczne i spo- 11) polityka, wojny i konflikty zbroj- 10) emigracja i powrót do kraju; 6) wymiar sprawiedliwości; 3) polska kinematografia; 4) prasa, radio, telewizja; nauka, kultura i styl życia: tualne informacje; tualne informacje; 7) badania naukowe; 9) problemy etyczne; łeczne; senki; 7) urzędy administracji publicznej, 1) rodzaje rozrywki: kino, teatr, mu- 5) literatura i teksty poetyckie, pio- 6) środki masowego przekazu, aktu- nauka, kultura i styl życia: 8) odkrycia i wynalazki 3) komputer, Internet; 2) telewizja, reklama; pomoc społeczna; alne informacje; zeum, koncert; 4) prasa; senki; 2) środki masowego przekazu, aktu- 3) literatura i teksty poetyckie, pio- 5) urzędy administracji publicznej 1) warunki życia, poziom życia; 4) ustrój państwa polskiego; senki (proste teksty); alne informacje; kultura i styl życia: 12) rodzina języków słowiańskich — historia języka polskiego w zary- ne; sie 8. Rozkład godzin Ramowy program kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców uwzględnia różnice kulturowe po- między różnymi grupami cudzoziemców, a także sto- pień podobieństwa systemów języka ojczystego uczestnika kursu oraz języka polskiego. Łączna liczba godzin przewidzianych na realizację kursów nauki ję- zyka polskiego na poszczególnych poziomach ujęta jest w poniższej tabeli. Ze względu na różnorodne potrzeby i zaintereso- wania, wiek, wykształcenie, pochodzenie oraz sytua- cję życiowo-zawodową uczestników kursów, trudno jednoznacznie określić liczbę godzin kursów, w jakiej powinna zamknąć się realizacja każdego z działów opisanych w ust. 7. Istotne jest, aby większość wska- zanych w ramowym programie kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców zagadnień została uwzględniona w konkretnych programach kursów. Dodatkową trudność w jednoznacznym określeniu liczby godzin kursów stanowi funkcjonalne podejście do kształcenia językowego, w którym poszczególne konstrukcje gramatyczne są wprowadzane przez lek- tora przy okazji kolejnych zagadnień komunikacyjnych i tematów związanych z kształceniem kulturowym. W celu osiągnięcia przez uczestnika kursu poziomu Liczba godzin dla grup cudzoziemców z europejskiego kręgu kulturowego i tych, których alfabet języka ojczystego oparty jest na alfabecie łacińskim podstawowy A Poziom (A1 — 40, A2 — 35) samodzielności B Poziom (B1 — 40, B2 — 35) Łączenie: kompetencji językowej i komunikacyjnej określonego w ust. 5 wskazane jest poświęcenie omawianym za- gadnieniom liczby godzin nie mniejszej niż zapropo- nowana w nawiasie umieszczonym obok każdego z działów, o których mowa w ust. 5. Rozkład godzin przeznaczonych na doskonalenie poszczególnych umiejętności wynika z założenia, że na pierwszym eta- pie kształcenia istotne jest przede wszystkim rozwija- nie komunikacji ustnej umożliwiającej cudzoziemcowi funkcjonowanie w otaczającej go rzeczywistości języ- kowej — bezpośrednie kontakty z rodzimymi i niero- dzimymi użytkownikami języka. W miarę czynionych postępów, coraz większy nacisk kładzie się na dosko- nalenie umiejętności posługiwania się językiem pisa- nym zarówno w aspekcie produkcji (pisanie), jak i re- cepcji (czytanie), tak aby po ukończeniu kursów na poziomie B1 i B2 cudzoziemiec był w stanie przystąpić do egzaminu certyfikacyjnego z języka polskiego jako obcego. Wyjątek od tej zasady stanowią kursy prze- znaczone dla cudzoziemców, w przypadku których alfabet języka ojczystego nie jest oparty na alfabecie łacińskim. W tej sytuacji dodatkowa liczba godzin w działach „pisanie” i „czytanie” jest uzasadniona. Decyzję w sprawie rozkładu godzin pomiędzy omawiane treści podejmuje lektor prowadzący kurs nauki języka polskiego dla cudzoziemców. Liczba godzin dla grup cudzoziemców spoza europejskiego kręgu kulturowego i tych, których alfabet języka ojczystego nie jest oparty na alfabecie łacińskim (A1 — 50, A2 — 50) (B1 — 50, B2 — 50)

w sprawie ramowego programu kursów nauki języka polskiego dla cudzoziemców

§ 1. Ramowy program kursów języka polskiego dla cudzoziemców

§ 2. Termin wejścia rozporządzenia w życie

Załącznik