Rozdział 5. Poradnictwo zawodowe
Rozdział 5
Poradnictwo zawodowe
1. Poradnictwo zawodowe jest świadczone w formie:
1) porady indywidualnej polegającej na kontakcie WUP i PUP z osobą zarejestrowaną lub osobą niezarejestrowaną zgłaszającą potrzebę pomocy w celu rozwiązania jej problemu zawodowego;
2) porady grupowej polegającej na kontakcie WUP i PUP z osobami zarejestrowanymi lub osobami niezarejestrowanymi, które potrzebują pomocy w celu rozwiązania swoich problemów zawodowych lub nabycia umiejętności w zakresie poszukiwania pracy;
3) informacji indywidualnej polegającej na kontakcie WUP i PUP z osobą zarejestrowaną lub osobą niezarejestrowaną zgłaszającą potrzebę uzyskania informacji zawodowej;
4) informacji grupowej polegającej na kontakcie WUP i PUP z osobami zarejestrowanymi lub osobami niezarejestrowanymi w celu przedstawienia informacji zawodowych, zwanej dalej „spotkaniem informacyjnym”;
5) dostępu dla osób zarejestrowanych i osób niezarejestrowanych do zasobów informacji zawodowych udostępnianych w siedzibie WUP i PUP do samodzielnego wykorzystania;
6) szkolenia z zakresu umiejętności poszukiwania pracy realizowanego przez PUP dla osób zarejestrowanych;
7) pomocy przedsiębiorcy krajowemu w:
a) doborze kandydatów na stanowisko zgłoszone w krajowej ofercie pracy spośród osób zarejestrowanych i osób niezarejestrowanych, zwanym dalej „doborem kandydatów do pracy”,
b) rozwoju zawodowym przedsiębiorcy lub jego pracowników przez poradę indywidualną lub grupową.
2. Poradnictwo zawodowe służy rozwiązywaniu problemów zawodowych, które mogą dotyczyć w szczególności trudności z wyborem lub zmianą zawodu, wyborem miejsca pracy, planowaniem rozwoju zawodowego, wyborem kierunku kształcenia lub szkolenia, trudności związanych z funkcjonowaniem w środowisku pracy, braku umiejętności poszukiwania pracy oraz obniżonej motywacji w zakresie aktywności zawodowej oraz trudności w doborze kandydatów do pracy przez przedsiębiorcę krajowego i trudności w rozwijaniu kompetencji społeczno-zawodowych przez przedsiębiorcę i jego pracowników.
3. Porada indywidualna jest prowadzona w formie rozmowy doradczej, w ramach której pracownik urzędu pracy określa wspólnie z osobą korzystającą z porady jej problem zawodowy i sposoby jego rozwiązania.
4. Porada grupowa i szkolenie z zakresu umiejętności poszukiwania pracy są prowadzone w formie zajęć warsztato-wych, zwanych dalej „zajęciami”.
5. Porada grupowa jest prowadzona dla grupy, która liczy nie więcej niż 16 osób.
6. Szkolenie z zakresu umiejętności poszukiwania pracy jest prowadzone dla grupy, która liczy nie więcej niż 16 osób.
7. Formy pomocy, o których mowa w ust. 1 pkt 1–4, mogą być realizowane także na odległość z wykorzystaniem systemów teleinformatycznych.
1. Zasoby informacji zawodowych obejmują w szczególności informacje o:
1) zawodach i specjalnościach;
2) rynku pracy, w tym o pracodawcach krajowych, pracodawcach będących spółdzielniami socjalnymi i przedsiębiorstwami społecznymi oraz profilach prowadzonej przez nich działalności;
3) zakresie i formach działania instytucji publicznych i niepublicznych, które mogą być przydatne w rozwiązywaniu problemów zawodowych, poszukiwaniu pracy lub podejmowaniu działalności gospodarczej;
4) szkołach i instytucjach szkoleniowych;
5) stowarzyszeniach zawodowych i formach ich działania;
6) metodach i sposobach poszukiwania pracy w kraju i za granicą, w tym przez sieć EURES;
7) sposobach i metodach rekrutacji oraz prowadzenia rozmów kwalifikacyjnych;
8) zasadach przygotowywania, rodzajach i wzorach dokumentów aplikacyjnych;
9) stronach internetowych, na których znajdują się informacje przydatne w rozwiązywaniu problemów zawodowych lub w poszukiwaniu pracy;
10) warunkach świadczenia pracy;
11) warunkach podejmowania działalności gospodarczej oraz działalności w obszarze ekonomii społecznej, w tym o przepisach prawnych, procedurach postępowania i wzorach dokumentów.
2. Zasoby informacji są udostępniane w PUP i centrum poradnictwa zawodowego WUP, zwanym dalej „centrum”, w postaci elektronicznej, audiowizualnej lub papierowej, w tym na stronach internetowych odpowiednio PUP i WUP.
1. PUP i centrum na każdym etapie świadczenia pomocy osobie zarejestrowanej i osobie niezarejestrowanej umożliwiają skorzystanie z poradnictwa zawodowego, w formach pomocy, o których mowa w § 38 ust. 1 pkt 1–5.
2. PUP organizuje i prowadzi szkolenia z zakresu umiejętności poszukiwania pracy adresowane do osób zarejestrowanych, które:
1) nie posiadają doświadczenia w poszukiwaniu pracy lub
2) utraciły motywację do poszukiwania pracy w związku z długotrwałym niepowodzeniem w jej poszukiwaniu, lub
3) chcą powrócić na rynek pracy po długim okresie braku aktywności zawodowej.
3. Udział w szkoleniu może nastąpić z inicjatywy PUP lub osoby zarejestrowanej.
1. PUP informuje osobę zarejestrowaną i osobę niezarejestrowaną o możliwości skorzystania z pomocy centrum w zakresie poradnictwa zawodowego.
2. PUP może skierować osobę zarejestrowaną na badania, o których mowa w art. 205 ust. 1 ustawy, jeżeli osoba kierowana zobowiąże się do przedłożenia efektów przeprowadzonych badań.
3. Przy kierowaniu, o którym mowa ust. 2, PUP wydaje osobie zarejestrowanej skierowanie zawierające:
1) nazwę PUP wystawiającego skierowanie oraz datę wydania skierowania;
2) nazwę i adres instytucji, do której osoba jest kierowana;
3) imię i nazwisko oraz numer PESEL osoby kierowanej, a w przypadku jego braku – rodzaj, serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz adres zamieszkania tej osoby;
4) cel wykonania badania;
5) termin zgłoszenia się w celu skorzystania z badania lekarskiego lub psychologicznego;
6) termin kontaktu w PUP w celu poinformowania o efektach badania;
7) informację o prawach i obowiązkach osoby kierowanej, w tym obowiązku kontaktu z PUP w wyznaczonym terminie w celu przedłożenia w PUP efektów przeprowadzonych badań.
1. PUP i centrum prowadzą bank programów zawierający programy porad grupowych oraz spotkań informacyjnych w zakresie informacji grupowej.
2. Bank programów zawiera programy opracowane przez PUP lub centrum oraz zakupione albo udostępnione przez inne podmioty.
3. Program porad grupowych wchodzących w skład banku programów zawiera:
1) nazwę zajęć;
2) czas trwania i sposób organizacji zajęć;
3) wymagania wstępne dla osób zarejestrowanych lub osób niezarejestrowanych biorących udział w zajęciach;
4) cele zajęć ujęte w kategoriach efektów uczenia się z uwzględnieniem wiedzy, umiejętności i kompetencji społecznych;
5) plan nauczania określający tematy zajęć oraz ich wymiar czasu z uwzględnieniem, w miarę potrzeby, części teoretycznej i części praktycznej;
6) opis treści – kluczowe punkty zajęć;
7) wykaz literatury oraz niezbędnych środków i materiałów dydaktycznych.
1. PUP i centrum opracowują wykaz porad grupowych oraz spotkań informacyjnych wraz z ich nazwami i terminami, które zorganizują w okresie kolejnego kwartału danego roku kalendarzowego, wykorzystując programy, o których mowa w § 42 ust. 1, oraz określają terminy przyjmowania zgłoszeń osób zainteresowanych udziałem w poszczególnych poradach grupowych i spotkaniach informacyjnych.
2. PUP i centrum zamieszczają wykaz porad grupowych oraz spotkań informacyjnych na stronie internetowej odpowiednio PUP lub WUP i w miejscu ogólnie dostępnym w siedzibie PUP lub WUP oraz poprzez inne środki przekazu, jeżeli PUP lub WUP mają takie możliwości, nie później niż w ostatnim dniu drugiego miesiąca kwartału, w którym wykaz został przygotowany. Wykaz porad grupowych jest udostępniany przez ministra w ePracy.
§ 44. Zakres porady indywidualnej
Porada indywidualna obejmuje:
1) ustalenie problemu zawodowego;
2) analizę sytuacji osoby zarejestrowanej lub osoby niezarejestrowanej z uwzględnieniem jej zainteresowań, predyspozycji i kompetencji oraz uwarunkowań społecznych, ekonomicznych i zdrowotnych, w tym ustalenie potrzeby skierowania osoby zarejestrowanej na specjalistyczne badania lekarskie lub psychologiczne;
3) analizę możliwości i wybór odpowiedniego sposobu rozwiązania problemu zawodowego;
4) weryfikację sposobu rozwiązania problemu zawodowego lub wskazanie możliwości skorzystania z innych form pomocy;
5) zalecenia dotyczące dalszego postępowania, w tym potrzebę objęcia osoby zarejestrowanej lub osoby niezarejestrowanej pomocą przez innego pracownika PUP, centrum lub inną instytucję.
1. PUP i centrum, udzielając osobie zarejestrowanej i osobie niezarejestrowanej porady indywidualnej, dokumentują następujące informacje dotyczące tej osoby:
1) imię i nazwisko osoby zarejestrowanej lub osoby niezarejestrowanej oraz numer PESEL, a w przypadku jego braku – rodzaj, serię i numer dokumentu potwierdzającego tożsamość;
2) adres zamieszkania, numer telefonu i adres poczty elektronicznej, jeżeli osoba udostępni takie informacje;
3) status bezrobotnego lub poszukującego pracy lub informację o niezarejestrowaniu w PUP;
4) poziom wykształcenia oraz zawód wyuczony;
5) staż pracy, wykonywane zawody lub specjalności, ostatnio zajmowane stanowisko pracy;
6) okres pozostawania bez pracy w przypadku osób niewykonujących pracy albo okres poszukiwania pracy w przypadku osób wykonujących pracę – jeżeli dotyczy;
7) opis problemu zawodowego;
8) zainteresowania, predyspozycje i kompetencje;
9) rodzaj i stopień niepełnosprawności oraz przeciwwskazania do wykonywania zawodu, jeżeli ich dotyczą;
10) uwarunkowania społeczne i ekonomiczne;
11) sposób rozwiązania problemu zawodowego;
12) daty kolejnych rozmów doradczych, propozycje przedstawiane osobie zarejestrowanej i osobie niezarejestrowanej, działania podjęte na jej rzecz przez pracownika urzędu pracy oraz działania podjęte przez osobę zarejestrowaną;
13) zalecenia dotyczące dalszego postępowania;
14) imię i nazwisko pracownika urzędu pracy udzielającego porady indywidualnej.
2. W przypadku odmowy przez osobę niezarejestrowaną udzielenia informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, PUP i centrum nadają tej osobie numer identyfikacyjny pozwalający na dokumentowanie informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 3–13.
3. W przypadku odmowy przez osobę niezarejestrowaną udzielenia informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 4–10, PUP i centrum mogą udzielać tej osobie informacji zawodowej.
1. PUP i centrum, realizując poradę grupową, dokumentują następujące informacje:
1) imię i nazwisko pracownika lub pracowników PUP i centrum udzielających porady grupowej;
2) termin i nazwę porady grupowej;
3) program porady grupowej;
4) listę obecności zawierającą termin, nazwę porady grupowej, imię i nazwisko pracownika PUP i centrum oraz imię, nazwisko i podpis osoby uczestniczącej w poradzie grupowej, a w przypadku porady grupowej na odległość wygenerowaną listę uczestników;
5) analizę przebiegu i wyników porady grupowej na podstawie obserwacji własnych pracowników PUP i centrum prowadzących zajęcia oraz ocen dokonanych przez osoby zarejestrowane i osoby niezarejestrowane uczestniczące w poradzie grupowej z wykorzystaniem ankiety ewaluacyjnej.
2. Ankieta ewaluacyjna dla osoby zarejestrowanej i osoby niezarejestrowanej uczestniczącej w poradzie grupowej jest anonimowa i obejmuje w szczególności ocenę doboru tematów, stosowanych metod, sposobu i warunków prowadzenia zajęć, w tym przypadku z wyjątkiem porady na odległość, oraz zdobytej wiedzy i umiejętności.
3. PUP i centrum dokumentują udział osoby zarejestrowanej i osoby niezarejestrowanej w poradzie grupowej w zakresie terminu i nazwy porady grupowej, obecności na zajęciach lub informacji o nieobecności.
§ 47. Opinia z badania psychologicznego
Centrum wydaje osobie skierowanej przez PUP na badanie psychologiczne, o którym mowa w art. 205 ust. 1 ustawy, opinię sporządzoną na podstawie tego badania.
1. PUP i centrum gromadzą informacje o liczbie osób zarejestrowanych i osób niezarejestrowanych, które skorzystały z informacji indywidualnej oraz informacji grupowej.
2. PUP i centrum, udzielając informacji indywidualnej, dokumentują następujące informacje:
1) termin udzielenia informacji;
2) zakres tematyczny udzielanej informacji;
3) imię i nazwisko pracownika lub pracowników PUP i centrum udzielającego informacji.
3. PUP i centrum, udzielając informacji grupowej, dokumentują następujące informacje:
1) imię i nazwisko pracownika lub pracowników PUP i centrum prowadzącego spotkanie informacyjne;
2) termin, nazwę i program spotkania informacyjnego;
3) termin, nazwę spotkania informacyjnego, imię i nazwisko pracownika PUP i centrum oraz, jeśli to możliwe, listę obecności zawierającą imię, nazwisko i podpis osoby zarejestrowanej i osoby niezarejestrowanej uczestniczącej w spotkaniu, a w przypadku informacji grupowej na odległość wygenerowaną listę osób zarejestrowanych i osób niezarejestrowanych uczestniczących w informacji grupowej.
1. W ramach świadczenia poradnictwa zawodowego wykorzystuje się:
1) narzędzia, metody i programy stosowane w poradnictwie zawodowym, w tym standaryzowane narzędzia diagno-styczne służące do badania uzdolnień, predyspozycji, zainteresowań i kompetencji;
2) bank programów, o którym mowa w § 42;
3) zasoby informacji, opracowane lub zgromadzone we własnym zakresie, udostępniane przez centra, ministra lub inne podmioty.
2. PUP przy realizacji szkolenia z zakresu umiejętności poszukiwania pracy wykorzystuje program szkolenia rekomendowany przez ministra.
3. Program szkolenia rekomendowany przez ministra jest upowszechniany z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w § 4 ust. 1.
4. Program szkolenia z zakresu umiejętności poszukiwania pracy, o którym mowa w ust. 2, jest realizowany przez okres trzech kolejno następujących po sobie tygodni i składa się z dwóch części:
1) 40 godzin zegarowych prowadzonych w formie zajęć, w podziale na odrębne sesje tematyczne, realizowanych przez 10 kolejnych dni z wyjątkiem sobót i dni ustawowo wolnych od pracy;
2) 40 godzin zegarowych ćwiczeń praktycznych, w ramach których osoby zarejestrowane uczestniczące w szkoleniu poszukują pracy oraz biorą udział w spotkaniach, których celem jest wymiana doświadczeń oraz wzajemna pomoc i wsparcie w trakcie poszukiwania pracy, realizowanych w ciągu 5 kolejnych dni z wyjątkiem sobót i dni ustawowo wolnych od pracy.
5. W uzasadnionych przypadkach, jeżeli osoby zarejestrowane zostały dobrane na szkolenie ze względu na szczególny typ problemów zawodowych, o których mowa w § 40 ust. 2, program szkolenia może zostać dostosowany, w tym zmodyfikowany, do ich specyficznych potrzeb i potrzeb lokalnego rynku pracy, pod warunkiem zachowania ogólnego zakresu treści i czasu zajęć, określonych w programie szkolenia rekomendowanym przez ministra.
6. Udział w szkoleniu z zakresu umiejętności poszukiwania pracy jest potwierdzany zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia wydanym przez PUP, które zawiera pieczęć nagłówkową lub pełne dane adresowe PUP organizującego szkolenie, numer i datę wystawienia zaświadczenia, imię i nazwisko osoby zarejestrowanej, nazwę i termin realizacji szkolenia, zakres zagadnień i liczbę godzin przeznaczoną na realizację poszczególnych zagadnień objętych programem szkolenia.
7. Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia z zakresu umiejętności poszukiwania pracy może być wydane, jeżeli osoba zarejestrowana zrealizowała wszystkie zadania przewidziane programem szkolenia, a jej obecność na zajęciach w każdej części szkolenia, o której mowa w ust. 4, była nie niższa niż 80 % liczby godzin określonych programem szkolenia.
1. PUP może ponownie skierować osobę zarejestrowaną na szkolenie z zakresu umiejętności poszukiwania pracy, jeżeli zaistnieje taka potrzeba.
2. W przypadku prowadzenia w PUP i centrum porady grupowej lub w PUP szkolenia z zakresu umiejętności poszukiwania pracy wymagających wiedzy specjalistycznej, PUP i centrum mogą współpracować z osobami, o których mowa w art. 87 ust. 5 ustawy.
1. Pracownik PUP lub centrum stosuje metody, narzędzia i programy, w zakresie których został przeszkolony, i posiada wymagane uprawnienia, jeżeli ich stosowanie wymaga przeszkolenia lub posiadania uprawnień.
2. Pracownik PUP lub centrum dobiera testy psychologiczne stosownie do sposobu rozwiązywania problemu zawodowego osoby zarejestrowanej i osoby niezarejestrowanej, której świadczy pomoc, respektując przy ich stosowaniu procedury badania i interpretacji wyników obowiązujące dla danego testu oraz prawa autorskie.
§ 52. Zadania centrum koordynującego działalność centrów
W województwie, w którym funkcjonuje więcej niż jedno centrum, WUP wyznacza centrum koordynujące prace wszystkich centrów na terytorium województwa, do którego poza realizacją określonych form pomocy należy:
1) opracowywanie kierunków i planów działań we współpracy z innymi centrami;
2) sporządzanie analiz i sprawozdań z działalności centrów w województwie;
3) koordynacja działań centrów w województwie w zakresie:
a) prowadzonej dokumentacji,
b) opracowywania, aktualizowania i upowszechniania zasobów informacji,
c) przygotowywania i upowszechniania wykazów porad grupowych,
d) promowania poradnictwa zawodowego.
1. WUP i PUP umożliwiają osobie zarejestrowanej, osobie niezarejestrowanej, pracodawcy krajowemu i pracodawcy z państwa EOG, który skorzystał z pomocy w zakresie pośrednictwa pracy lub poradnictwa zawodowego, dokonanie anonimowej oceny w szczególności w zakresie satysfakcji, jakości i trafności oferowanej pomocy.
2. Wyniki z ocen są gromadzone i wykorzystane przez WUP i PUP do podnoszenia jakości świadczonej pomocy w ramach pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego.
3. WUP przygotowuje zbiorczą informację z województwa o wynikach ocen dokonanych z wykorzystaniem innych narzędzi niż system teleinformatyczny prowadzony przez ministra właściwego do spraw pracy i przekazuje ją ministrowi w postaci elektronicznej w terminie do dnia 31 marca każdego roku za rok poprzedni.
Pełna treść aktu: w sprawie pośrednictwa pracy i poradnictwa zawodowego świadczonego przez urzędy pracy oraz Ochotnicze Hufce Pracy.