Rozdział 2. Szczegółowe wymagania kwalifikacyjne pilota morskiego oraz warunki wymagane do uzyskania i odnowienia dokumentów potwierdzających uzyskanie kwalifikacji pilota morskiego
Rozdział 2
Szczegółowe wymagania kwalifikacyjne pilota morskiego oraz warunki wymagane do uzyskania i odnowienia dokumentów potwierdzających uzyskanie kwalifikacji pilota morskiego
1. Do pilotowania statków morskich w pilotażu morskim w rejonach pilotowych Gdańsk, Gdynia – Hel – Władysławowo, Świnoujście – Szczecin, zwanych dalej „podstawowymi rejonami pilotowymi”, oraz w pilotażu morskim w pozostałych rejonach pilotowych, zwanych dalej „pozostałymi rejonami pilotowymi”, jest wymagane posiadanie dyplomu pilota morskiego potwierdzającego posiadanie kwalifikacji do pilotowania statków morskich w danym rejonie pilotowym oraz uprawnienia pilotowego, wydanych przez właściwego dyrektora urzędu morskiego dla rejonu pilotowego, w którym kandydat na pilota morskiego odbywał praktykę pilotową.
2. Wzór dyplomu pilota morskiego jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
3. Wzór uprawnienia pilotowego jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
1. Do pilotowania statków morskich na morzu terytorialnym i pozostałych akwenach Morza Bałtyckiego, zwanego dalej „pilotażem pełnomorskim”, jest wymagane posiadanie dyplomu pilota morskiego potwierdzającego posiadanie kwalifikacji do pilotowania statków morskich w pilotażu pełnomorskim, uprawnienia pilotowego w pilotażu pełnomorskim oraz karty identyfikacyjnej pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim, wydanych przez właściwego dyrektora urzędu morskiego.
2. Wzór dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
3. Wzór uprawnienia pilotowego w pilotażu pełnomorskim jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia.
4. Wzór karty identyfikacyjnej pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim jest określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia.
§ 5. Warunki uzyskania dyplomu w podstawowych rejonach pilotowych
Warunkiem uzyskania dyplomu pilota morskiego w podstawowych rejonach pilotowych jest:
1) posiadanie dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej;
2) złożenie do właściwego dyrektora urzędu morskiego wniosku o wydanie dyplomu oraz dołączenie do niego:
a) kopii świadectwa zdrowia potwierdzającego zdolność do wykonywania pracy na statkach morskich na stanowisku pilota morskiego, wydanego przez uprawnionego lekarza zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 5 ust. 7 ustawy z dnia 5 sierpnia 2015 r. o pracy na morzu (Dz. U. z 2026 r. poz. 102), zwanego dalej „świadectwem zdrowia”,
b) dokumentu potwierdzającego uzyskanie pozytywnego wyniku testu sprawnościowego przeprowadzonego na wniosek kandydata na szkolenie w obecności przedstawiciela urzędu morskiego, zgodnie z wymaganiami określonymi w załączniku nr 6 do rozporządzenia, zwanego dalej „testem sprawnościowym”, przeprowadzonego niewcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o wydanie dyplomu pilota morskiego,
c) zaświadczenia o zdanym przed Centralną Morską Komisją Egzaminacyjną, zwaną dalej „Komisją”, egzaminie kwalifikacyjnym na uzyskanie dyplomu pilota morskiego w rejonie pilotowym, którego dotyczy wniosek o wydanie dyplomu pilota morskiego, przeprowadzonym niewcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o wydanie dyplomu,
d) dokumentu potwierdzającego posiadanie co najmniej 12-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku kapitana na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 3000 i powyżej w żegludze międzynarodowej,
e) dokumentu potwierdzającego odbycie praktyki pilotowej, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 2, zrealizowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o wydanie dyplomu pilota morskiego i trwającej niekrócej niż 6 miesięcy.
§ 6. Warunki uzyskania dyplomu w pozostałych rejonach pilotowych
Warunkiem uzyskania dyplomu pilota morskiego w pozostałych rejonach pilotowych jest:
1) posiadanie dyplomu kapitana żeglugi przybrzeżnej albo co najmniej dyplomu starszego oficera pokładowego na statkach o pojemności brutto od 500 do 3000;
2) złożenie do właściwego dyrektora urzędu morskiego wniosku o wydanie dyplomu oraz dołączenie do niego:
a) dokumentów, o których mowa w § 5 pkt 2 lit. a–c,
b) dokumentu potwierdzającego posiadanie 12-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku na poziomie zarządzania,
c) dokumentu potwierdzającego odbycie praktyki pilotowej, o którym mowa w § 12 ust. 1 pkt 2, zrealizowanej w okresie 12 miesięcy poprzedzających złożenie wniosku o wydanie dyplomu pilota morskiego.
§ 7. Warunki uzyskania dyplomu w pilotażu pełnomorskim
Warunkiem uzyskania dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim jest:
1) posiadanie dyplomu kapitana żeglugi wielkiej na statkach o pojemności brutto 3000 i powyżej;
2) złożenie do właściwego dyrektora urzędu morskiego wniosku o wydanie dyplomu oraz dołączenie do niego:
a) dokumentów, o których mowa w § 5 pkt 2 lit. a i b,
b) dokumentu potwierdzającego posiadanie 36-miesięcznej praktyki pływania na stanowisku kapitana na morskich statkach handlowych o pojemności brutto 3000 i powyżej w żegludze międzynarodowej, w tym 12 miesięcy praktyki na statkach o długości całkowitej powyżej 180 m, lub dyplomu pilota morskiego wraz z uprawnieniem pilotowym w pilotażu morskim na statki morskie o długości powyżej 200 m,
c) zaświadczenia o zdanym egzaminie kwalifikacyjnym na uzyskanie dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim przed Komisją albo dyplomu pilota morskiego.
1. Dyplomy pilota morskiego, o których mowa w § 5–7, zachowują ważność przez okres 5 lat od dnia zdania egzaminu kwalifikacyjnego i podlegają odnowieniu niewcześniej niż w ostatnich 12 miesiącach ich ważności.
2. Warunkiem odnowienia dyplomu pilota morskiego oraz dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim jest:
1) zdanie przed Komisją egzaminu na odnowienie dyplomu pilota morskiego albo dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim;
2) złożenie wniosku do właściwego dyrektora urzędu morskiego wraz z kopią świadectwa zdrowia oraz zaświadczeniem o zdanym egzaminie.
3. W przypadku uzyskania negatywnego wyniku egzaminu na odnowienie dyplomu, o którym mowa w ust. 1, do ponownego egzaminu można przystąpić niewcześniej niż miesiąc i niepóźniej niż 3 miesiące po terminie niezdanego egzaminu.
4. Datę ważności odnowionego dyplomu pilota morskiego ustala się na okres 5 lat od dnia:
1) wydania dyplomu – w przypadku złożenia wniosku w okresie ważności dyplomu;
2) utraty ważności odnawianego dyplomu – w przypadku złożenia wniosku w okresie do 12 miesięcy po upływie ważności dyplomu.
5. Jeżeli posiadacz dyplomu nie spełnia warunków do jego odnowienia albo wniosek o odnowienie dyplomu nie został złożony w terminie określonym w ust. 4 pkt 2, dyplom pilota morskiego nie podlega odnowieniu.
§ 9. Warunki uzyskania uprawnienia pilotowego
Do uzyskania uprawnienia pilotowego jest wymagane złożenie wniosku do właściwego dyrektora urzędu morskiego oraz:
1) w pilotażu morskim w podstawowych rejonach pilotowych:
a) na statki morskie o długości całkowitej do 130 m – posiadanie dyplomu pilota morskiego uzyskanego zgodnie z § 5,
b) na statki morskie o długości całkowitej do 170 m – spełnienie warunków, o których mowa w lit. a, oraz udokumentowanie pilotowania dodatkowo co najmniej 100 statków o długości całkowitej do 130 m w okresie co najmniej 12 miesięcy od dnia uzyskania uprawnienia na statki o długości całkowitej do 130 m,
c) na statki morskie o długości całkowitej do 200 m – spełnienie warunków, o których mowa w lit. b, oraz udokumentowanie pilotowania dodatkowo co najmniej 50 statków o długości całkowitej w zakresie 130 m–170 m w okresie co najmniej 12 miesięcy od dnia uzyskania uprawnienia na statki o długości całkowitej do 170 m,
d) na statki morskie o długości całkowitej powyżej 200 m – spełnienie warunków, o których mowa w lit. c, udokumentowanie pilotowania dodatkowo co najmniej 15 statków o długości całkowitej w zakresie 170 m–200 m w okresie co najmniej 12 miesięcy od dnia uzyskania uprawnienia na statki o długości całkowitej powyżej 170 m oraz złożenie świadectwa przeszkolenia w zakresie manewrowania dużymi statkami i statkami o nietypowych charakterystykach manewrowych,
e) na zbiornikowce LNG:
posiadanie uprawnienia pilotowego, o którym mowa w lit. d,
udokumentowanie pilotowania co najmniej 5 statków o długości całkowitej powyżej 200 m w porcie właściwego rejonu pilotowego, w tym co najmniej 3 statków w stanie załadowania, oraz manewrowania tymi statkami,
pilotowanie co najmniej 3 zbiornikowców LNG o długości całkowitej powyżej 200 m pod nadzorem pilota uprawnionego do pilotowania zbiornikowców LNG o długości powyżej 200 m,
ukończenie, niewcześniej niż w okresie 12 miesięcy przed dniem złożenia wniosku o wydanie tego uprawnienia pilotowego, szkolenia na symulatorze w zakresie manewrowania zbiornikowcami LNG w porcie właściwego rejonu pilotowego, którego program jest określony w załączniku nr 7 do rozporządzenia, potwierdzonego zaświadczeniem o ukończeniu szkolenia na symulatorze, które zostało wystawione przez szefa stacji pilotowej albo przez kierownika ośrodka szkolenia pilotów morskich, uznanych w zakresie szkolenia pilotów morskich, w których pilot odbywał szkolenie;
2) w pilotażu morskim w pozostałych rejonach pilotowych na statki morskie o długości całkowitej do 130 m – posiadanie dyplomu pilota morskiego uzyskanego zgodnie z § 6;
3) w pilotażu pełnomorskim:
a) posiadanie dyplomu pilota morskiego w pilotażu pełnomorskim uzyskanego zgodnie z § 7,
b) posiadanie świadectwa przeszkolenia w zakresie manewrowania dużymi statkami i statkami o nietypowych charakterystykach manewrowych,
c) udokumentowanie pilotowania co najmniej 3 statków w pilotażu pełnomorskim pod nadzorem pilotów morskich uprawnionych do pilotażu pełnomorskiego.
§ 10. Test sprawnościowy przy zmianie uprawnienia pilotowego
W przypadku zmiany zakresu uprawnienia pilotowego do wniosku, o którym mowa w § 9, dołącza się dokument potwierdzający uzyskanie pozytywnego wyniku testu sprawnościowego, przeprowadzonego niewcześniej niż 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o zmianę uprawnienia pilotowego, jeżeli od poprzedniego testu sprawnościowego upłynęło 30 miesięcy.
1. Uprawnienie pilotowe zachowuje ważność przez okres 32 miesięcy od dnia wydania uprawnienia, niedłużej jednak niż przez okres ważności dyplomu pilota morskiego, i podlega odnowieniu na wniosek pilota morskiego złożony do właściwego dyrektora urzędu morskiego wraz z:
1) dokumentem potwierdzającym pilotowanie co najmniej:
a) 75 statków w pilotażu morskim w podstawowych rejonach pilotowych, w tym co najmniej 3 zbiornikowców LNG ‒ w przypadku odnawiania uprawnienia pilotowego, o którym mowa w § 9 pkt 1 lit. e, w okresie ważności uprawnienia lub
b) 10 statków w pilotażu morskim w pozostałych rejonach pilotowych w okresie ważności uprawnienia, lub
c) 2 statków w pilotażu pełnomorskim w okresie ważności uprawnienia ‒ w zależności od rodzaju odnawianego uprawnienia;
2) kopią świadectwa zdrowia;
3) dokumentem potwierdzającym uzyskanie pozytywnego wyniku testu sprawnościowego, przeprowadzonego niewcześniej niż 12 miesięcy przed złożeniem wniosku o odnowienie uprawnienia pilotowego.
2. W przypadku zmiany zakresu uprawnienia pilotowego i wydania nowego uprawnienia do okresu wymaganego do spełnienia warunków jego odnowienia określonych w ust. 1 pkt 1 lit. a dodaje się okres ważności poprzedniego uprawnienia, przy czym uwzględnione okresy mogą obejmować łącznie niewięcej niż 30 miesięcy przypadających bezpośrednio przed dniem złożenia wniosku o odnowienie uprawnienia.
3. W przypadku odnowienia uprawnienia pilotowego, którego ważność została ograniczona okresem ważności dyplomu pilota morskiego, do okresu wymaganego do spełnienia warunków jego odnowienia określonych w ust. 1 pkt 1 lit. a dodaje się okres ważności poprzedniego uprawnienia, przy czym uwzględnione okresy mogą obejmować łącznie niewięcej niż 30 miesięcy przypadających bezpośrednio przed dniem złożenia wniosku o odnowienie uprawnienia.
1. Dokumentem potwierdzającym:
1) uzyskanie pozytywnego wyniku testu sprawnościowego – jest zaświadczenie wystawione przez morską jednostkę edukacyjną uznaną zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 76 ust. 4 ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim, zwanej dalej „ustawą”, w odniesieniu do przeszkolenia w zakresie indywidualnych technik ratunkowych;
2) odbycie praktyki pilotowej – jest zaświadczenie wystawione przez szefa stacji pilotowej właściwej dla rejonu pilotowego, w którym kandydat na pilota morskiego odbywał praktykę pod nadzorem pilota;
3) pilotowanie pod nadzorem – jest zaświadczenie wystawione przez szefa stacji pilotowej lub zaświadczenie wystawione przez uprawnionego pilota w pilotażu pełnomorskim;
4) pilotowanie w rejonie pilotowym – jest zaświadczenie wystawione przez szefa stacji pilotowej właściwej dla rejonu pilotowego, w którym pilot morski pilotował statki;
5) pilotowanie w pilotażu pełnomorskim – jest potwierdzenie świadczenia usługi pilotowej wystawione przez kapitana pilotowanego statku.
2. Wzór zaświadczenia o uzyskaniu pozytywnego wyniku testu sprawnościowego jest określony w załączniku nr 8 do rozporządzenia.
3. Wzór zaświadczenia o odbyciu praktyki pilotowej jest określony w załączniku nr 9 do rozporządzenia.
4. Wzór zaświadczenia o pilotowaniu zbiornikowców LNG o długości powyżej 200 m pod nadzorem uprawnionego pilota jest określony w załączniku nr 10 do rozporządzenia.
5. Wzór zaświadczenia o pilotowaniu statków w pilotażu pełnomorskim pod nadzorem pilota pełnomorskiego jest określony w załączniku nr 11 do rozporządzenia.
6. Wzór zaświadczenia o pilotowaniu w rejonie pilotowym jest określony w załączniku nr 12 do rozporządzenia.
7. Wzór potwierdzenia świadczenia usługi w pilotażu pełnomorskim jest określony w załączniku nr 13 do rozporządzenia.
Pełna treść aktu: w sprawie pilotażu morskiego.